장음표시 사용
531쪽
a mus ad Ictin dotem. Dos autem legata extra Falcidiam est Mulier enim nihil aliud, quam tuum recipere vi- detur. Item mulieris causia emptae, paratae res, extra legem Falcidiam sunt: non quod earum donatio construxerit, vii Accursio videtur; sed quia nominatim ipsa lege Falcidia expressum est, ut istae extra modum legis Falcidiae essent. Hoc autem legatum ita debetur,si matrimonium constiterit usque ad mortem testatoris, Litem, de leant. 3. Quae disserentia inter emptum, & Para-
tum sit, scribit Iureconssin L siquid. I vis. de leg. I.
L. 82. Vlpianas lib. 8. Disputationum. arrebatur, cum is, qui solum in nomino
quadringenia in bonis habeat, ipsi debitori - liberationem, Seio autem , dic. S v M M ARI v M.
a Debitor auoad ipsum attinet, locuples esse intelligitur. a Acceptilatio; quia actus est legitimus,pendere non potest.
I S, qui sola in nomine quadringenta in bonis habebat,
ipsi debitori liberationem,Seio autem quadringenta legauit. Si quaeratur, quantum, quisque habeat interuentu legis Ealcidiae, sic de ea re itatuendum es si debitor siauendo est, trecenta legatariis dabimus: centum haeredi. Si vero debitor centum duntaxat iacere possit, centum inter haeredem, di legatarium ita diuidentur, ut quadrantem haeredi demus, legatario septuaginta- quinque. Debitor sibi centum quinquaginta compenset. Centum autem,& quinquaginta, quae supersunt, vendantur, oc eius pecuniae, quae redigi poterit, quartar pars haeredi detur, dodrans legatario. Quae distributioil tam rationem habet: quia debitor, quod ad ipsum a tinet, locuples esse intelligitur: dc quamuis soluendo non sit, plenam tamen sentit liberationem, di id lega i I tum
532쪽
tum meteris e tribuitur. I. Nes s. β. vlt. sum. Idem dicendum, si mortis causa pacto debitum remis sum sit, uti scripsimus ad c quod bonis. Idem dicendum, si debitum mortis causa accepto latum sit: plenam ncque sentit debitor liberationem. Quod si quadrigentata ritum lacere possit, in trecentis proficiet accepti latio. Si autem tempore mortis aliquid praeterea sit, unde refici quarta haeredi possit, in quadringenta valebit ace Ptilatio. Itaque eius effectus pendebit,utin Leum bis sta- Rrus. u.su autem, de don. imer vir. --. Nam ipsa acce. Ptilatio, cum actus legitimus sit, pendere non potest.
L. 83. Iutianus lib. II. Digellorum: Si ereditor filii tui heredem te inshituerit, Ze
legis Falcidiae rationem ponas: peculii quanavitas, quod aditae haereditatis tempore fuit, iaquadrantem tibi imputabitur. DE sententia legis huius diximus ad Leum quo de
uem lib. r3. Digestorum. R Eperitur casus , quo haeres agere potest,
quamuis testator agere non potuerit: veluti, si tutor cum solueret, &c. S V M M ARIV M.
I REIulariter actio, quae mihi copetit,haeredi meo n3 datur. a Casus, in quo barres actione experitur, qua se restator experiri non potiat.
533쪽
so et Antoniν Goueant Comment. Pupillo decedente post pubertatem, substituti ηon ad
i Uamuis regulariter actio, quae mihi non competit,haeredi meo non deturaeasus tamen reperitur, in quo experitur haeres actione, 'qua ipse nona potuit experiri testator. Exempli causa: Legata relicta in primis tabulis propter legata secundarum tabulara, di praestare tutores pupilli debuerunt, exacta cautione ob qua prςtermisistam haeredes pupilli,hoc est,substituti, 3 tutelae. actione habent tutores obligatos. Ea tamen ' actione experiri non potuit pupillus, cum ante deci- mumquartum annum decesserit. Nam si post eam aetatem decedat, neque substituti admittuntur, neque legata secundaram tabularum debentur.
I dos socero data est , & solus filius haeres patri extitit: dotem confestim itas eomputatio nem haereditatis, & Falcidiae rationem in aero alieno deducet , &c.
i Vbi onera matrimonij sunt, ibi dotem esse oportet.
i T T Bi onera matrimonii sunt, ibi dotem esse oportet, , V lsis, r .de iure dot. Quare si socero dos data si,& filius solus patri haeres existat, interueniente ratione legis Falcidiae, dotem in reliquo aere alieno filius deducet, ne uxorem habeat indotatam, hoc est, ne dote spoliatus, Onera tamen serat matrimonii. Quosi si filius cohaeredem habeat , ipse quidem pro qua parte patri haeres erit, dotem cum reliquo aere alieno deducet. ltem re cohaeres, qui judicio familiae erciscundae partem do-
534쪽
eis reddere filio compellitur.d. ilia. q. rsam ercis. Po Reaquam autem dotis partem restituit, nihil eo nomine deducit quasi nondum ipso iure actione de dote liberatus. Cautum enim habet, d. l. filia. 'uod ait Iure- cons. Si filius extraneum babet cohaeredem, non video quid intersit, habeatne fratrem cohaeredem, an extram . meum. In quibusdam meis veteribus codicibus legitur, E Ytri mo, Nescio an scripserit Iureconsultus, Extellamento. Nam duae hae dictiones eodem pend modo b reui- 'ter scribuntur. Ita in L in ratione. q. quaesitum, supra eod. in veteribus libris legitur, Ex testamento, Pro eXtero.
L. 86. Idem lib. go. Desorum. 1 Itia testamento suo Titium fratrem suum ex
parte tertia haeredem instituit, fideique eius commisit, vilis reditatem retenta quarta Parte Seeundae, & Proculae restitueret, &c.
a Caifus legis. a Alia caWa est praelegati, alia legati. 3 cui praelegatum δη Non quicquid biseredi legatur, praelegatum appellatur. s uuiddit commune legato, is, praelegato λTItia fratrem Titium ex parte tertia hqredem Insti aluit, fideique eius commisit, ut haereditatem, re tenta quarta parte, Secundae, & Proculae cohaeredibus restitueret. Eidem fratri quaedam praedia praelegauit. Quaesitum est,an Titius ea,quae praelegata erant,etiam pro ea parte haereditatis, quam rogatus esset rellituere, integra retinere deberet λ Ita enim habent Pandectae Florentinorum, Etiam pro ea parte . Nam de Parte, qua
535쪽
Titius i cohaeredibus acci Rit, dubium non est, quin I
tegra retineatur. De parte autem, quam a se ipse capit, merito dubitabatur. Videbatur enim in restitutionem yenire. quemadmodum & pars legati haereditaria in Ma deicommissum cadit, ιnfideicommissariam. . vlt. ad Treb. 3 Verum alia causa praelegati est,alia legati. PH legatum enim testator haeredem praecipuum, ac praeter Porti nem haereditatis habere vult: cuius si ulla pars restitu retur, contra Voluntatem resilueretur testatoris. Neq; est existimandum, quidquid haeredi legatur, praelegatum appqllari: Iegari enim haeredi aliter, quam per praeceptionem potest , I. I. . siquis ex. quod. legator. n modo, Titio biseredi fundum lego. Praelegat qui ita scribit, praecipito haeres meus, vel . Praecipuum habeto, teste Cato lib. a. Infiit. dc Vlpiano in titui. de legat. Integra igitur praedia etiam pro parte haereditatis, quam restituere is rogatus est, Τitius retinebit. Sed in quartam duodecimam praediorum partem imputabit. Qui si contra sententiam tesatricis Falcidiam induxisset, totam porti Dem praetepati haereditariam in quartam imputasset; 3 Ploc enim legato cum praelegato commune est.Dubitari autem potest, cum quarta ex sententia testatricis r tineatur, quarnobrem ulla praediorum pars in quartam imputeturλ Et videtur pars illa duntaxat imputari, sinerua haereditatis quartam haeres non retineret. Itaque i duas quartas haeredem retinere testatrix voluisset, duas item uncias Titio imputaremus,
L. 87. 'Idem libro 6 i. DuePoruis. OVi fundum solum in bonis centum relinqueri
bat, si haeredem suum damnauerit, ut eum
quinquaginta Titio venderet, &c. DE sententia principii huius diximus ad I si divum
536쪽
1 rem si is,qui duos fundos centum in bonis habebat, me,& Titium haeredes instituisset, dici
QVi duos landos ambos dignos centum habebat,
me,& Titium haeredes initimit: nosque inuicem' damnauit, ut uterque alteri alterum iundum aureis quinquaginta venderemus. Neuter quisquam accepisse a testatore videbatur: quia cum utriusque portio esset quinquaginta,dare uterque iussi sumus: a que ideo locus esse legi Falcidiae . Verum in contrarium Iulianus respondit, neutrumlFalcidia ut po1iernam & me in Seiano sundo partem dimidiam haered tario iure, non emptionis.' &. Titium in Corneliano item dimidiam eodem iure habere : in qua dimidia haereditatis portio emet. Accursius ambossundos dignos ducentis ponit: quae species nullam recipit dubitati
SI quis haeredem instituerit eum, eni rogatus
fuerat post mortem suam centum restituere τcentum, dic.
I AEs alienum haereἀitatem minuit , euius conditio poR mortem te latoris existit.
DE sententia β. huiusdiximus ad Lquod bonis. β. eismfideicommissum. Dubitationis ratio illa erat, quod seris huius alieni dies mortuo demum testatore cedi Vti enim multis locis diximus, conditionem habent verba haec, ρost mortem tuam dato, renituito. Verum, & raes alienum haereditatem minuit , cuius conditio post mortem testatoris existit. l. in quantitate. β.magna, supra eodem. 9, 3.
537쪽
Α Iι Iulianus, Si tu ex parte quarta, Titius μ' parte quarta haeredes scripti fueritis, dei
r U Goo Titius ex quadrantibus haeredes scripti iuris . potestate ex semissibus censemur in stitut1. Quod si ego praeterea ex parte dimidia instituar sub conditi ne , nihil ea conditio legata, & libertates remorabitur, qua etiam deficiente, utraque valent. Nam existente conditione legati, quod communiter praestitimus, ego nouem partes dedi; deficiente vero,aequas uterque -- strum legati partes praestiterit,cam ex aequis partibus simus instituti. Ait Iurecons Legata: item libertates datae fuerint. Ruia. Id quod& Αccursius notauit. NAureconf. Quia siue conditio extiteritine Faeresse existente. Μortuo enim me, sero existet conditio.' - - -- a Quaerit Accurs Ouomodo legata praestentur ἰ cum incertum sit quantum quisque praesta re debeat λ Et dicendum est, certa specie legata quaeri non oportere , quantum quisq; praestet: veri m ex postfacto apparere, quantum quisque praestiterit: nam praestari omnino necesse fuit. Idem dici potest de quantitate legata. P ne legataeentum: ea communiter praestabuntur: exi stente deinde conditione ex postfacto inteli igitur ex iis centum septuaginoquinque ab eo praestita, qui eueniente conditisne ex dodrante reperitur insti tutus; ab: altero vero sola vigintiquinque'. Itaque reuocari legaea non oportet, ut quisque pro sua Parte ea praestet.
538쪽
Ait Iure cons. De lege Falaidia si hoc quaeras, .uexissente conditione misceatur quadrans tua1 , σμ- nis, atque ita, oec. DE sententia β.huius diximus ad Lin ratione , Igum Ammdupra eod. S. q.
QVi filium suum impuberem & Τitium
aequis partibus haeredes instituerat , a filio
totum semissem, &c. DE sententia β.huius scripsimus ad I. r. V. H quia nottura, bad lin ratione. g. is tum,supia eo .
QVi filios duos impuberes habebat . alis
terum haeredem instituit , alterum haeredauit: deinde, &c.
3 cina pater passit olla exbaeredato legareperi Uamquam a substituto exhaeredati Iegare nor a possis; tamen si exhaeredatum fratri instituto su stituisti , isque fratri ex substitutione haeres existat, & impubes moriatur, quem exhaeredato dedi sti substitutum : legata 1 se relicta praestabit habita r tione bonorum duntaxat, quae testator mortes reliquit. Neque legatariis proderunt propria pupilli bona. N que mouet, quod & si pater exhaeredato aliquid leget,
539쪽
eius tamen substitutum non oneret: a substituto namque haeredis , non legatarii relinquenda legata sunt. Quin & ii ad exheredatu fratris successio perueniat ali terquam per causam institutionis, nihilo magis a su 1tituto legata relinquantur, quemadmodum neque ab ipso exhaeredato . De quo scripsimus ad I r. deviast. , pii subst. O ad Leob eredi. . cum filiae,eod.tit.
3 Quaero si exhaeredato filio legatum pater dederit, possune ab eo legare λ Accursius posse putat. Ego fideicommittere possie puto, d. . cum filiae. non legare. Sane a subiti tuto ne eo quidem casu relinqui fideicommissum potest. l. cum quidam, C.de lega.
Cohaeres pupillo datus, si pro parte sua leg
ta habita legis Falcidiae ratione praestiterita deinde impubere, &c. x vectes β.
a Duo in specie quaeruntκr.3 Resiponsiones ad quaesita. occurrit obiectioni. 3 Sempersubstitutus rationem legis Falcidiae ex quantitate bonorum, quae pater reliquerit,ponit.1 Ilium filio impuberi pater dedit cohaeredem , eun- demque impuberi subintuit: utriusque portionem legatis ex nausit. Titius in sua portione rationem legis i Ealcidis posuit. Μortuo impubere legatis non solutis rursum ratio legis ponenda erit, ut contributis Titij, dc pupilli legatis, Titius quartam bonorum partem ha-Deat. Licet enim pupil lo Titius ex subst itu tione haeres existat; tamen sublata persena pupilli, ex utroques
misse creditur in primis tabul is institutus. I. in ratione β. Eus,supra eod. ae per consequens remanere apud eum m Oportet quadraptem Omnium bonorum. Duo in sp
540쪽
ese hae quaeri possunt. Primum cur legatorum ratio sit Ieparanda. Alterum , Quamobrem mortuo pupilio in eius portione Falcidiam non iniurat Titius sine ista noua legatorum omnium confusione; cum enim suae Portionis quartam habeat, retenta nunc quarta de pinpilli portione , quadrantem omnium bonorum habiturum
Ad prius respondeo, Quod vulgo dicitur legatorum arationem separandam, eo pertinet, ut quamuis exterias cohaeres portionem integram habeat , ct in ea quadrantem omnium bonorum; in portione tamen
pupilli rationem Falcidiae ponat, si modo pupil lus patri haeres extiterit. d. l. in ratione. β quaesitum iuncto f. quisitium. l. huius, qui fundum. At in proposito exteri colim redis portio exhausta proponitur. Ad secundum respondeo , captiosum esse Titio , si quis eum velit quadrante eorum bonorum,quae a pupillo accepit,esse contentum. Quid enim si quinquaginta a testatore accepta usque ad viginti imminuit pupillus λ Quorum quadrantem, quinque scilicet, si cum quadrante portionis I iiij co iungas, qui est duodecim & semis,non efficies quadrantem omnium bonorum, qui eii vigintiquinque. De Integro igitur ratio ponenda erit, ut de viginti , quae ad substitutum peruenerunt, ei duodecim, &semissem relinquas, reliqua septem ,&seimssem legatariis concedas . Nec ad rem pertinet, quod damna post testa- εtoris mortem contingentia ad legatarios non pertinem,a.ρ quod ταθὰ,-in Muantitateδαμὰ eod. Nam in proposito idem lubiti tutus est, & cohaeres: qui sublata pupilli persona ex a sse primis tabulis intelligitur institutus: atque ideo quartam ei omnium bonorum tetia toris relinqui necesse est, quasi ipsi patri ex secundis tabulis, non pupillo successerit. Ait iurecons. Nec aliter augebumtur,&c. Si extranei haeredis semis totus legatusfuerit, isque pupillo, a quo nihil legatum erat, ex substitione haeres extiterit : -- gentur legata, ac si cuilibet vulgari modo fuisset substitutus, eoque omittente ex asse haeresistitisset . Quia ssemper substitutus rationem legis Falaidiae ex quantitate bonorum, qvix pater reliquerit, ponit quous μ'