장음표시 사용
541쪽
pra/ae eadem lege. Pupilli autem, si patri semel haeres extiterit, legata non augebuntur: quamuis cohaeredis, eiusdemque substituti portio integra sit. β. qui Llis prὰ hae eadem lege. Si vero haeres non extiterit pupillus, ita ratio ponetur, quasi ex asse ab initio exterus haeres esset institutus.
Africanas lib. I. Guaestionum Q Vi quadringenta habebat, trecenta lega
uit: deinde fundum tibi dignum centum aureis sub hac conditione legauit , si Iegi Falcidiae in testamento suo locus non esset: suaeritur. &c. SuM MARIUM.
Falcidia peraeque legata omnia a est. Vi quadringenta in bonis habebat, trecenta Ti. alio legauit: deinde tibi sundum dignum centum hacconditione, fleti Falcidiae in suo testamen-
eo locus non esset. perplexa, dc inexplicabilis quaestio est Graeci ἀπορον vocant quia exitum non habeat, auctore Gellio lib.9. Si enim legi Fa icidiae locus est,uti sandest, landus non debetur. Rursum si fundum deberi neges, locus legi Falcidiae non erit; ac proinde fundus, debebitur. Cum autem ea testatoris suerit voluntas,ut propter tuum legatum caeterorum legata diminui no-Iuerit , magis est, ut tui legati conditio defeci ste videa- tur: neque enim tibi praestari fundus salua haeredi talcidia potest, quin caeterorum legata minuantur. Qu dii tessitor ducenta Titio legauit, di item ducenta sub
542쪽
eadem conditione , si legi Falcidiae in suo testamento locus non esset,duceta ex volutate testatoris Titio praestabum tur,de ducetis tibi legatis tu centu,haerescentia austret. Ita enim per doli mali exceptionem res temperabitur, Vt voluntatem testatoris conseruemus, salua lege Fal- acidia. Prima enim ratione iacile quis dicat, aut tota ducenta, aut nihil tibi deberi r quia conditio non possit, nisi in solidum vel existere, vel deficere. Si igitur velis Titium solida ducenta consequi,sic scribes, Si quid amplius Titio legaui , quam per legem Falcidiam licebit uno Quantum adjuniendum quadrantem deduci oportet ex eo legato, quod Titio dedi haeres mous damnas ecto dare. Nam quo minus de Titij legato Falcidia detrahatur, prohibere non potes, cum Falcidia peraeque legata Omnia , Iassiciat. Rursum iubere non potes, ut ego plenam Falcidiam haeredi faciam , cum sim legatarius, neque de manu legatarij capere debeat haeres eam portionem . Superest igitur ut ita scribas, quemadmodum diximuS. Haeres autem, quod Titio lex adimit, de meo farciet legato Eadem sententia est fila tes umentodama eod.
In contextu quidam ασυ τος reposuerunt . Vande- Florentinorum habent Tῶν ανσρων : quae vera lectio est. Itaque a me hunc locum emendatum ante . editas Florentinorum Pandectas sero nunc glorier. Λlciatus Tων ἀκρων reposuit infeliciter . συλλογνωμον, Cicero mentientem rationem interpre
tatur libro secundo de diuinatione, & aliis locis. S. Iam
OVi ducenta in bonis relinquebat, legauit
mihi centum praesenti die et tibi aeque cenutum sub conditione,&c.s V M M-RI V M.
543쪽
a Vi ducenta in bonis moriens reliquerat, mihi praesenti die centum, tibi item sub conditione cetum legauit . Ego solida centum consequor, , praeitita cautione, suantὸ amplius, propter tuum legatum conditionale . Pendente conditione,ex reditu eius
summae, quae tibi legata erat , haeres vigintiquinque percepit. Quae cum illi in Falcidiam imputentur, L iis quantitate. β. ur diem. Lquod bonis. β.fructus praediorum. l. sed non seruus. β. vis.1upr. eod. vigintiquinque illi dumtaxat conseremus, ut quinquaginta habeat quadram tem ipsorum ducentorum . Quin & fructus huius quadrantis ei oportet ut conferamus a morte testatoris,non ex quo extitit conditio, d. S. Ductus praediorwm. Fructus autem ij sunto quinque. Triginta igitur haeredi sunt conserenda, non aequaliter ab utroque nostrum quina' dena: sed triginta in partes septem diuisiis, ego quatuor partes conseram, septemdecim cum una septima: tu tres, hoc est, duodecim cum sex septimis. meum namqi legatum amplius quarta parte est, quam tuum: Quam uis enim tibi quoque legata sint centum , & eueniente
conditione centum accipias: meum tamen legatum
tanto uberius est, quam tuum , quantum haeres ex stu'ctibus tuis percepit. Sic igitur conserem us, quasi ego centum, tu septuaginta quinque accepisses. Quo ea suem quarta amplius parte quam tu, in Falcidiam con
a ferrum. 3ero,quamobrem,eueniente conditione,nenita ratio Falcidiae ponitur, ut de meo legato quadran detrahaturri cum tui legati quadrantem fructus medij temporis faciant,' Et dicendum est, tum demum it rationem Falcidiae posse poni, ut de omnibus legati quarta portio detrahatur, cum haeredi nihil relictur est: at in proposito viginti quinque haeredi relicta intel 'liguntur de ducentis. Quo casu si quartam cuiusque te gati haeres retineat,multo amplius quarta habeoit. Esto patrimonium ducenta, legata mihi sunt centum, tibi septuaginta quinque: si me quartam portionem leg Πmei conserre Oportet, & te item quartam tui, habebi haeres amplius septuaginta septem, cui duntaxat dς
544쪽
tua percipiantur , & quadrantem portionis tuae em- Ciant , quamobrem conterre etiam in Fastidiania cogarisὸ Et verius est, portionis quidem acceptos fructus ferri, verum propterea de tua portione nihil diminui. Quaero, cum ex reditu summae tibi legatae fructus Percipiantur, quamobrem etiam mihi prosintὸ Respondeo, pendente conditione summam adhuc tuam non ess e, 1ed haereditariam.
L. 89. Martianus lib. 7. Insiturionum. DIui Seuerus, & Antoninus rescripserunt, pe
cuniam relictam ad alimenta puerorum le
I Puerorum, is puellarum aetas in alimentis legatis quo anno finiaturὸSI unus ex haeredibus voluntate testatoris sortem aliis mentis puerorum destinatam percipiat, Falcidiam patietur: legatarius enim videtur ', cum neque caueat ex persona deficientium puerorum iriem restitui, neque aduersus eum indebiti actio competat pueris mortuis, i. pecuniae de alim. is, cib. leg. Puerorum aetas , & a puellarum in alimentis legatis decimo octavo, α decimo quarto annis finitur. LMela, Od.tit. S. I.
545쪽
x L torum , is fideicommissorum debentur usurae eae
a Mo, a fieri videtur, cum postvninti non datur.3 Iu bonises ei iudiciis tantum valet, quoad Uuras, mora; quantum in iudiciis stricti iuris expessa obligatis. F1 ticius ex lite contesata debentur.3 Iiatio differentiae inter pecuniam. fructum. 6 Pecunia pecuniam non parit.
Debitoris cause dies avonitur: ideo illi obesse non potest. 8 In contractibus stricti iuris quid operetur moraps Moram facere non intelligitur, qui iudicium estpara-
1 T Egatorum ,& fideicommissorum usurae ex mora 1 a debentur, Uiquis feruol. Titia. β.vsuras .de leg.a. D. bellis P. quemadmodum legat. nom. caueat. l. st cui. de cond. O demonst. I. a. tu quib. cau. non est nectis. in ist , a rest. C. Idem scribit Iul. Paulus in Tit. adleg. Falcid lib. q. Sentent, receptar. quo loco addit moram fieri videri,
cum postulanti non datur. Idem scribit Papinianus in Lquisolidum. de leg. a. iacit Inulla de reg iuris. Quod ita accipiendum est, si loco idoneo petitu sit, L mora de Uur.3 Et hoc commune habent legata, & fideicommissa eum liudiciis bonae fidei, in ovibus ex mora veniunt usurae, idque iudicis officio, quod latumdem valet in his actio nibus , quantum in iudiciis stricti iuris usurarum e pressa obligatio, l. quia tantumdem deneges. Itaque si iudicio stricti iuris pecuniam petas numquam in usuras condemnabis, ne post litem quidem contestatam. Lewν,4 qui dedon. Aliud in fructibus iuris est, qui ex lite con testata debentur, etiamsi in personam actum sit, L uer g). de usur. Lqlsaesitum. .vltim. de leg. r. Ratio differen tiae illa est, quod fructus rebus ipsis accepti seruntur, ιε in fideicommissariam, ad Trebell. Pecunia autem pecu' Niam non parit: ideoque usura , nisi deducta in oblig3'tionem, non debetur, cum stricto iure agimus . Neqvς refert,
546쪽
refert, apposita dies sit stipulationi, an non. Quamuis enim Calendissoluere promittam: tamen post Calen- das usuras non debebo : mea enim causa dies appolita est, atque ita b iraihi obesse non debet. Quod si tua intere 1se putas, tibi ad diem pecuniam uolui,ltipulari poenam potes', quae stipulatio adueniente die itatim committetur, Imagnam. C.de contrab., comis. Sane in is geontractibus stricti iuris illud mora Operatur, ut res periculo morosii pereat, L sex legati caussa.de verb.oblig. ve- ψram moram iacere no a intelligitur, vel iudicium susci pere paratus. l. quis Glutioni.de Wis r. paratum de intit . vel qui ex causa differt solutionem . ciendum , eod. rit. Si tamen frustrationis causa iudicium suscepissi comperiatur, ex Diuorum Seueri , & Λntonini conm-tatione in usuras damnabitur. Quod igitur Imperatorici tit. de Mur. rue .leg. scribit,poit litem conteItatam usuras,& fructus legatorum deberi, ita accipi oportet, si mora non praecesserit, hoc eli,si rueres iudicium suscipere paratus fuerat. L. 9O. .
Florentinus lib. I r. Institutionum. SI liae res, cuius fidei commissum est, ut accepta
certa pecunia haereditatem restituat, a voluntate eius, qui, &c.s v M.
x Ita eonditionis causa datur pecunia , ut haeres commodum Falcidise praestet. a Dolus bisereris in Falcidia. SI haeres, accepta certa pecunia, haereditatem restituere rogatus, lege Falcidia uti malit: iure id quidem faciet, verum fideicommissium restituere cogetur, etiam non accepta pecunia. Neque ei pro erit, quod Kk a ea
547쪽
ea pecunia conditionis implendae causa detur, cui ante, quam pareatur, non videatur haeres teneri ad restit 1 tionem. Ita enim conditionis causa datur , ut Commodum Falcidiae praestet, & in Falcidiam imputetur. I. ina quartam. l. acceptis infra eod. Itaque dolo haeres faciet iFalcidiam inducere velit , & id insuper accistere, quod Falcidiae commodum praestat . Neque reserre putem,designata sit persona dantis, an non et De quo dicemus ad in quartam. . Sand si figura conditionis expressa sit, utrumque haeres consequetur. I. in ratione. f. tametsiautem.Iupra eod.
L. 9 I. Martianus lib. i 3. Institutionum. IN quartam haereditatis , quam per legem Falcidiam haeres habere debet, imputantur res, quas iure haereditario, &c.s V M M A RI U M.
et Legis huius quin e sint sententiae. a Etiam repudiata taereditate baeres totum legatum consequitur.3 Natura ea est praelegati, i id haeres habeat praecipuum. Compensatio locum babet ,si a fingulis haeredibus legata inuicem relinquuntur. s quod conditionis implendae causa haeredi datur, id totum
ε Pretium loco rei succedit. et Praelegati ea portio, quae iure haereditario capitur , in
' 1 suae capiuntur is cohaeredibus, extra quartam sunt. s Sententia i .filium, quem, Famil. ercisa o uuae fit natura pecuniaeὸx T Ex haec sententiis quinque continetui . Prima est; . In quartam, quae per legem Falcidiam retinetur, neque legata, neque fideicommissa imputantur, neque ea, quae haeredi implendae conditionis causa dantur. -
548쪽
eunda, In fideicommissaria haereditate restituenda I gatorum, & fideicommisserum , & retentionum portiones eae, quae haereditario iure capiuntur, imputantur portiones vero, quae capiuntur a cohaeredibus , extra quartam sunt. Tertia: sed & pecunia,quae quasi retemta intelligitur, tota imputatur. Quarta: sed &quae e trinsectis conditionis implendae causa accipitur, demmistrata dantis persona, in eadem causa est.
Quinta, & postrema In quartam legis Falcidiae
quicquid conditionis implendae causa hςredi legatarius dat, non imputatur. De singulis iis sententiis suo ordine consideremus. Legata igitur , & fideicommissa in Falcidiam non imputari, sic accipiendum est.vit ltum legatum, & totum fideicommissum extra Falcid. sit: ac si cum de Falcidia quaeritur, nulla legati pars i re haereditario capiatur. Quam sententiam elicit fauor ahaeredis illo iuris colore nixus, quod etiam repudiata haereditate haeres totum legatum consequatur, Lis qui
crati. . pro parte. de iis,quib.ut indig. Eadem ratio facit,ut filius ex parte institutus paterna haereditate abstinens, nummos a statvlib. accipiendo, non videatur gerere pro haerede, Ipro haerede. u.Papinianus. de acquir.λered. Quod mult6 magis admittendum est in praelegato , ICuius ea natura est, ut id haeres praecipuum nabeat. Neque mouet, quod nummi peculiares , quos statvliber haeredi dat conditionis implendae causa, in quartam :imputentur. l. id autem suprὰ eod. Neque enim ullum titulum habet ea capio. Idem dicendum de donationibus causa mortis, quae legatis aequiparantur. Sane si a 41ingulis hapredibus inuicem legata relinquantur , com pensationi locus erit, Gennius.supra eod. l. filio,, tiae. infra eod. Quod si testator eo animo haeredi legatum relinquat,ut cum legatariis Falcidiae rationem non ponat, inducere Falcidiam volenti legati petitio denegabitur, Lquod autem dicitur. fustia eod. Quod autem con- sditionis implendae causa haeredi datur a legatario, figura etiam conditionis non expressa, totum extra quartaeit, his ratione. a.9.ramesautem. fvia eod. Alia causa
est eius, quod statvliber conditionis implendae causa Κὶ haere-
549쪽
haeredi dat. Id enim pro portione haereditaria in quar tam imputatur: de quo diximus ad Lid autemsupia eod. ε Quod pretij nomine haeres capit, in quartam constat imputari; cum pretium loco rei succedat: de quo diximus ad LIs dignum decem. supra eod. Secunda sententia
erat: haeredem ex parte institutum haereditatem resti- . tuere rogatum, in quartam, cuius ex Senatusconstiti.
retentionem habet, partem legati, & fideicommissi, quam a se capit, imputari. Puto quod ea pars in fideicommissum,& restitutionem veniat, L instedicormissariam. . vlt. ad Treb. Sic enim is locus intelligi debet; non quomodo ab Accur lio, & Amne exponitur. Itaque nihil est, qu&l haeres queratur , si in quartam ei impu'tetur ea porti quam erat restituturus,si Senatus sui ti beneficium non implorasset. Quaeret aliquis, quam brem ergo, cum nulla praelegati pars in fideicommissur veniat, uti ottendimus ad i. Ttia. supra eod. tamen prae legati ea portio, quae iure haereditario capitur, in quas tam imputetur, Z LNitia nisi in casu eius legis λ Verum facilis responsio est: totum praelegatum praecipuum ha redem ferre non oportere, si contra voluntatem te
statoris Falcidiam inducat. Quod si faciat, quasi tela
tum duntaxat accepimet, non praelegatum; ita praele . pati portionem in quarta ei imputari aequum esse. Si de
voluntate tellatoris quartam haeres retineat, quid iusi sit, diximus ad d. l. Titia. In eadem causa sunt retentio 8 nu inhaereditariae Portiones; nam quae capiuntur ac haeredibus, extra quartam erunt. Distinguendum tamen est: vel enim extraneo rogatur haeres ex parte institutus restituere, vel cohaerodi: nam ex asse institutus non eli dubium, quin in quartam imputet, . quod retinet . Si retento tundo extraneo restituere rogetur, pontionem fundi, quam a se capit, in quartam imputat: Ilixam vero capita cohaerede, lucratur, eamque con equitur iudicio familiae ercisi undar . ita.fam. ercis si ver5 cohaeredi restituere rogetur retento fundo,no ssolum haereditaria portio in quartam ei imputatur; sed.& portio, quam a cohaerede in eo sundo capit, com
pensatur; si quid ad quartam deest, suppletur: & quod in fundo plus eli, quam in quarta, iudicio famili η
550쪽
erciscundae cohaeredibys restituitur . Quae sententia est s
filium, quem babentem. famil. ercis. c. in qua iundus ne que legatur, neque pr legatur, neque per hdeicommisse 1um relinquitur; sed retineri iubetur. Sic enim verba
illa intelligenda sunt; filium, quem babentem fundum,h est filium, quem percepto, deducto, & retento fundo
siue, quod idem eii, accepto de haereditate iundo, ααd I c ou pater. Iussum autem retinere legatarium notae me ex eo intelligimus, quod & ex asse haeres institutus
iubetur retinere: eum autem nemo dixerit legatarium.
Tum vero ex parte institutus iussus sundum retinere, ortionem, quam in eo lando iure haereditario quaesita abet,iure legati acquirere amplita non potest. Sane fi ropecunia iubeatur retineri, tota in quartam limputatur, Quia pecunia: ea natura est, ut intelligi possit totaeκ
portione retenta, ita ut nulla eius pars capi a congredevideatur, L deducta. β. mιmis. ad Trebell. l. l. cumpater. deleoat. a. Tertia sententia est: Non soleim retenta pec nya in quartam imputatur; verum & qua accepta haereditatem restituere haeres rogatur. Quamuis enim ea vis verbi sit, ut datam extrinsecus pecuniam significare videatur tamen cum dantis persona non designatur, quasi retenta intelligitur ex DPii constitutione. l.acceptis. infra eod, is d. . movis,ad Trebeli. Quarta sententia est, non solum pecunia, quae quasi retenta intelligitur; verum & quae accipi certo homine iubetur squae mortis causa accipitur, d.Laceeptio in fideicommissam haereditate restituenda impuratur, quasi pro pretio haereditatis data, si modo figura conditionis expressia non 'sit, d. tametsi autem. De quo diximus ad legem proximam superiorem. Idem dicendum puto, D accepto fundo a Maevio hqreditatem Mςulo rogatus sit restituere propter similitudinem permutationis, & emptionis. l. 1.derer. permul. ut sundus hic quodammodo pro pretiost, quasi facta inter haeredem & Mamium permutatione . quae omnia fauore fideicommissarij introducta
' Μaior haeredis, qu m legatarii fauor est: itaque hae
redi nihil eorum, quae Megatarijs capit, in quartam Mimputatur, quacumque orationis figura vlus lit teria