Constructio calendarij Gregoriani sub auspiciis SS.D.N. Benedicti 13. ordinis Praedicatorum propugnata a' Petro Gregorio Boncompagno seminarij Romani convictore

발행: 1729년

분량: 80페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

11쪽

COROLLARIUM I.

SI sphaerae armillaris polo ad

congruentem altitudinem elevato notetur in Zodiaco locus So-

iis , ct Lunae praecedenti praxi inventus , adducto loco Solis ad partem occidentalem horizontis apparebit locus Limae in Caelo post

occasum Solis . Et si numerentur gradus aequatoris ascendentes m-Pra partem orientalem horizontis conVertendo sphaeram donec Lunae locus occumbat, obtinebuntur horae , quibus Luna noctu lucet imputata scilicet una hora gradi- lbus S. aequatoris supra horizon- ltem astendentibus.

COROLLARIUM II. OUoniam in horologiis Sola

ribus umbrae gnomonum ra-ia latit horarum extrema puncta

tempore solstitiali, atque aequinoctialem lineam feriunt Sole adsequatorem delato si conserantur cum umbris gnomonum initia rem

pestatum anni Solaris a Calendario exhibita apparebit Calendarii consormitas cum motu Solis . Et quoniam Lunae aspectus menstrui satis perspicui sunt si conseratur aetas Lunae 1 Calendarici exhibita cum ipsius aspectibus menstruis constabit Calendar ij conmrmitas clam motu Lunae, quae primo die nova luce fulget, septimo, ct vi-

lare alia clovula alte ZEa, se sinoteranno net Zodiaco i Iuoghi det Sole, e della Luna tro vati secondo it gia detio conducendo it luO-go det Sole nella parte occidentale deli 'ori Egonte si vedra qua I sia illuogo della Luna in Cielci do po iltra montare det Sole, e numerando i gradi, che asten dono Q pra la parte orientale ueli 'ori ZZonte iaci gi- rare la s fera finche la Luna tra monti ; si concisceranno i 'ore , in cul Iu-

pio delle stagioni e sibito dat Ca- lendario si vedra la consormita diesso col Sole. E perche i diversia spetit, che cangia la Luna da uanae se ait 'altro sono agi 'occhi di oges uno manifesti, comparando i in Orni della Luna mostrati dat Calendario con gl 'aspetii di cssa, che ne lprimo piorno deve com inciare ave det si illuminata, net lettim , e

12쪽

gesimo primo aspectum quadratum exhibet, quarto decimo luce impleri cernitur ita, ut Sol, & Luna demonstrent Calendarium correctione non indigere ..

PROPOSITIO IV.

vigesimo primo deve essere illuminata per meta, net decimoquarto de Ue appari re plena , si lara palesiela conformita det Calendarici colla Luna dimostrandosi dat Sole , edalia Luna it Calendario non abbi-sognare di correZZione.

Formare ii Gelo Solare.

U dratum illud , cui primi

s ex mentes anni solaris inscripti sunt cingatur septem circumserentiis atqui distantibus , quarum una divisa in partes aequale S l . , atque applicata regula ad centrum, & puncta divisionum ducantur rectae lineae, quae quinque zonas dividant in areas quingentas . Centum cellis infimae Eonae inscribantur totidem numeri juxta naturalem ipsorum seriem , & singulis numeris imminebunt areae quaternae. Quartae cellulae respondenti numero i OO. inscribantur binae litorae Dominicales , Scellis ordine retrogrado seriei numerorum consequentibus inscribantur consequentes literae dominicales repetitione ipserum facta quemadmodum in Calendario, sed ita, ut cellis, quibus respondent numeri quaternarii 96. 92., ct reliqui binae literae insicribantur, donec impleris omnibus areolis ultimae zonae litera dominicalis immi

nen S

INtorno at quadrato, che comprende i primi sei me si deli 'aniano Solare descrivete sEtte circonseren Ze uguat mente dii anti, e divisa ne una in cento parti uguali applicando la riga at centro, ed acta sicun punio est divisione tirate Uelle rette , che dividano te prime cinque fasce tu cinque cento caselle. Seguendo la serie naturale de 'numeri empite te cento case dellasaida piu vicina at centro di attret tanti numeri , a clascun de 'qualiivrasteranno quattro caselle . Co- minciando dalla quarta cella, cheiurasia at i . scri vete in effa duc Iettere e t 'alt te domenicali seguenti ri petendole con ordine retrogrado alla serie de ' numeri, ed accoppiando ne clue in sieme net te caselle corri spondenti a' numeri

quaternarii 96. 92., e seguenti filio a riem piere tuiti i qua illucci deli' ultima fascia in guisa, che at quarto luogo sopra i . tocchi la Di me

13쪽

I nens numero I. sit γ). Cum autem ad hanc literam in Calendario

consequatur collocetur in tertia cellula supra i . , & retento ordine retrogrado seriei numerorum supra consequentes areolas scribantur ut prius literae geminandae quoties Occurrant numeri quaternarii , & repetendae donec repleta Zona penultima dominica Iis occupans tertiam supra l. cellulam sit cit). Ad hanc cum in Calendario sequatur e ponenda est . ) in secunda area supra IOD. s& reliquae ut prius repetantur, ac geminentur supra quaternari OS numeros, donec expleta antepenultima Zona secundam supra I. sedem occupet liteia ad quam in

Calendario sequitur c c) locanda

in prima areola supra i . , atque expletis hujus etiam Zonae cellulis

ultima literarum dominicalium labimminebit i. Demum , numero I 2. ad numerum 39. extendendo rectas lineas , donec ultimum figurae marginem dividant in cellas 28. eisdem inscribantur totidem numeri ita, ut I. respondeat 2., ct a.

respondeat i p., ct reliqui reliquis juxta naturalem seriem , atque ab- luta erit Constructio facienda.

sta lettera n et rerZo luogo sopra I . e seguitando con ordine retr grado a' solio posti numeri scri vetecome dianZi te lettere , raddop- piandole sopra a' numeri divisibili Per ., e replicandole quat 'ora finiscono, in gui Δ, che at terZo quadrello sopra i . emptuta tutia Iapenultima fascia di lettere, tocchila domenicale a cui seguendo ne i Calendario ea collocate

questa lettera n et secondo quadrello sopra I ., e riem piendo come prima dclle seguenti lettere ripe tute, e raddoppiate es douuti luoghil 'ante penultima fascia toccherra alla seconda stanZa sopra I. la do

Calendario viene dietro Ia lettera ς J oota tela nella prima cella so-pra I ., e distribuite come prima per tulte te casedi questa fascia lelettere domenicali fin che venga a

toccare fi J alia prima casella sopra

i. Final mente prolungare te righedat i a. fino at 3 9. in guisa , che se-gando I'ultimo lembo della figura tormino 28. altri quadretti, dove

secondo i ordine naturale colloche- rete attretranti numeri tat mente , che 'li. corrisponda es ra. il a .al I3.

14쪽

ocli Solaris usum manisestare. P Raecedens constructio gemi.

num CycIum solarem comple-etitur veterem , & novum. Cyclus solaris vetus constat 28. annis Ialianis , qui indicantur a totidem numeris marginalibus , & Iiterae dominicales hujus Cycli sunt illae, quae eisdem numeris immediath subjiciuntur. Cyclus solaris noVus constat sta annis Gregorianis , quorum quarta pars indicatur a numeris infimae Zonae , sed quia

singulis quaternae imminent cellu-Iae dominicalium literarum centum illi anni aequivalent quadringentis .

Iuliani a gregorianis annis hoc dinserunt, quod ex institutione Iulii

Caesaris omnes anni centesimi bis. sextiles erant , at ex institutione Gregorij XIII. anni centesimi communes. fiunt exceptis qUadringentesimis, qui bissextiles perseverant; unde UO. anni Juliani excedunt triduo totidem annos Gregorianos. Idcirco opus est Cyclo solari geminato, quorum Uetus exhibet literam dominicalem in annis Iulianis, novus in annis Gregorianis ;sve ante , & post correctionem, quando ab Octobri mense anni I 38 a. exempti sunt dies IO. appelland 3 diem sequentem ad sestum S. Francisci non quintam , sed quintamdecimam ejusdem mensis. Utriu-

cia due Cicii Solari uno vec-cnio, e l'altro nuovo . Il Ciclovecchio contie ne a g. anni Giuliani denotati dat numeri posti ne i maris gine della costru EZione . Il Ciclonuo Uo comprende o. anni Gregoriani, la quarta parte de quali apparisce descritia ne ii 'infima falis da ; ma perche ad Ogn'anno ivr stano quattro case cli lettere domenicali que' cent' anni equi vagi tono a quattrocento . Le lettere domenicali det Ciclo vecchio sono Ieimmediata mente solio poste agranni di e G. Tra granni Giuliani, e Gregoriani passa questa differen-Za , che per ordine di Giulio Cesiare ogni centestimo era bisse stile , maper ordinc di Gregorio XIII. gl 'anni centesimi si tanno comuni ritenendo si ne 'sui quatit ocentesimi ilbisse sto ; on de Vo. anni Giuliani superano di gior ni attret tanti anni Gregoriani. Per cio fa di mestieri un doppio Ciclo servendo ilvecchio a trovare la lettera domenicale negi 'anni Giuliani , ii nuo von est 'anni Gregoriani, cloe ina azi, e vopo la corre EZione quando dati' Ottobre dei r 38 a. surono de falcati Io. giorni chia mando it seguente alia festa di S. Francesto non quinto , ma decimoquinto det me se.

15쪽

Utriusque Cycli usus est ad literata

dominicalem inveniendam.

Itaque post correctionem, Vel proponitur annus centesimus , &diviso numero isculorum per quando unitas superest litera d minicalis exhibetur a prima, quan . do binarius a secund1 , quando ternarius a tertia, quando nihil aquarta cellul, supra ioci. Vel pro

Ponitur annus non centesimus , &proposito tempori additur comple- imentum ad iaculi finem, tum diviso numero is culorum per ψ. quan do I. superest litera dominicalis est in prima, quando 2. in secunda, quando 3. in tertia, quando O. in quarta cellula dati anni non centerisimi. Res patebit exemplis . Quaeritur litera dominicalis anni Ila .

Quoniam datus annus est centesiimus divido datum numerum is culorum nempe 6. per Φ. Cumque nihil supersit litera dominicalis exi betur a quarta cellula supra I .,

quae duplex fuit b a . Rursus

quaeritur dominicalis anni a7o Quoniam datus annus est centesimus divisio numero iaculorum 27.

per ψ. snperest 3. Ergo litera dominicalis quaesita est in tertia cellulam Pra I . , nempe g) Sed si

quaeratur litera dominicalis anni II 87. , quoniam datus annus est non centesimus proposito tempori addo complementum ad is culi finem, & resultant anni l6 . tum divisio numero iaculorum per q.

te simo, e dividendo ii dato numero di secoli per 4. qaando a Ua Zai. Ia domenicale sta nella prima,

quando a. nella seconda, quando I. nella terZa , quaado Zero nella quarta casa Epra it Iota, O vienproposto un'auno non centesimo, e conviene agglugnervi it compi

mento at fine deliacolo, indi dividendo it numero de' secoli per

quando a UanZa I. la Gmenicalesta nella prima, quando 2. nella seconda , quando 3. nella terZa, quando Zero nella quarta casia deldato anno non centesimo , come

nuovo si a da trovare la domenica te det 27 . Per essere Ilanno centesimo dividendo ii dato numerode' se coli 27. per ψ. a Vanzano 3. Dunque la domenicale sta nella terZa casa sopra it I . onde sara .eb. Ma cercandosi la domenicale det is 87. per essere l'anno non centesimo conviene agglugnervi ilcompimento at fine det secolo, epol dividere ii I 6. numero de 'se- coli per ψ. ii che fatio avaraa Ze-

16쪽

cum supersit o. quaesita litera est in

quarta cellula lupra datum annum non centesimurn 87. , scilicet d) Demum si quaeratur domi uicalis anni k739. proposito tempori addendo complementum a discuti finem resultant anni II . cumque diviso numero saeculorum i 8. per . si per sit a. quaesita litera est iasecunda cellula supra 29. nimirum

b b, ct sic de reliquis.

Ante correctionem datis Christi annis adduntur 9. , tum divisa summa per 23. si quid piam super sit litera dominicalis indicatur a residuo, si nihil superest indicatur a 3. Cycli veteris. Sic ad inve niendam literam dominicalem anni 3 a1. datis Christi anuis addo 9., tum divisa summa 33 . per 23. su-Persunt 26. , qui bus quae sitis ici CP

clo veteri subest e θ litera invenienda. Sed si quaeratur dominicalis anni i 363. datis Christi annis addendo 9. , ac dividendo summam I 37 a. per 28. nihil superest,

unde litera dominicalis fuit a b

quae substat numero 38. Cycli veterig. Parum exercitatis in computo divisio per s8. labori est, cujus minuendi gratia segmentis vacantibus Cycli inscripti sunt numeri multiplices ipsius 28. , ut divisione omista subtrahantur 1 summa , donec , Vel nihil remaneat, vel supersit numerus quaesitus ; ut si quaeratur litera dominicalis auai li53

ro . Dunque la domenicale stanella quarta cala sipra it dato anno non centesimo 87. , onde fa d) . Final mente cercando la domenicale dei i729. at propollo tempo agglugnendo ii csmpimento at fine uel le colo risultano se colii S., e perche dividendo it i8. numero te' secoli per A. a UanZano a. ala domenicale sta uella seconda casa sopra it 29. dato anno non centesimo, onde e Cosi di tedegi 'altri casi. Innan Zi la correZZione i dati anni di Cristo si accrescono di 9., e divisa Ia imma per 23. se rima. ne avan da esse vien' indicata laletlera clomenicale, se i 'avango enullo Ia domenicale iratace at 28. uel Ciclo vecchio . Come Per tro vare la domenicale dei 323. accrescendo i dati anni di 9., e dividen

vare Ia corrente dei I 3 63. salta Iasolita giunta di 9., e divisa Ia som-

Dunque la domenicale sta solio ala 8.del Ciclo vecchio, onde fu Q. Α' poco pratici de' conti recamolestia it de videre per 28. , ingragia de' quali nelle parti vote delCiclo solare sono state distribuite diverse imme dei a 8., acciti tra- lasciata la clivisione trovinci l'avan-Zo per semplice sotu agetione in

17쪽

334. additis novem fit summa 1 343., Cumque Proximὸ minor numerus E constructione exhibitus sit Iso. hunc subtraho a summa, ct remanent I4s. quibus proxime minor in constructione est l4O. Itaque hunc etiam subtraho a primo residuo l43. , ct superest quaesitus numerus 3., cui in Cyclo veteri subest dominicalis invenienda. Utcunque numerati fuerint anni ante Christum concipiuntur a Chronologis tanquam elapsi sub forma anni Iuliani ; unde si ad hujusmodi tempus litera dominicalis si invenienda annis ante Christum datis addantur i8. & divisa summa per 28. quando nihil superest dominicalis subest anno a g. cycli Veteris, quando quidpiam superest subtrahatur iterum id quod superest a 28. , & dominicalis manifestabitur , secundo residuo quae sito in Cyclo veteri. Ergo patet usus Cycli Solaris, qui erat exponendus.

questa gutia . Si a da trovare ladomenicale dei I 334. Aggiunt i 9.la somma E is 3., delia quale it

maggior dei bi gno, e perche il

cale cercata .

Comunque si a no stati contatiel 'anni inanZi Cristo si concepistono cla' Cronologi come passati allamantera degranni Giuliani ; on de

ta. Dunque e manifesto I 'u delCiclo solare , it che era da splegarem

18쪽

O Uadrato sex ultimos anni so-f Ircondate ii quadrato , chelaris menses includenti Zona Circumscribatur cyclo solari angu-nior, atque abscit sis partibus ultra Zonam jacentibus Cycli Solarisci orso ita aptetur circulus iste , ut Circa proprium centrum converta- j sto circolo in guia, che giri in tortur, & quia minoris est diametriino alio centro, e peressermino alteram Zonam in dorsis Cycli sola-ire lasci scoperta una seconda fasciaris politam conspicuam relinquat. nel dorso det Ciclo solare . Divi-Zona utraque in cellas tricenas di-idendo in trenta caselle ambedue levi datur , atque interioris Zonae no- fasce scri vete nelle dicta nove caseven decim cellis totidem inscriban-idella fastia interiore ait retianti nu-tur numeri juxta naturalem ipsis- meri secondo it loro ordine natura rum seriem . Ex centro quadrati ar- Ie. Dat centro dei quadrato tiratocus ducatur bifariam ἐξ cans reli- un 'arco, che tagii in due parti te al-

nae cellis secvnuum seriem noven- l la sua lettera. Nelle case deli' altra decim numerorum in scibantur e pa- fascia seguendo i 'ordine de' dici actae resultantes ex continua addi- nove numeri notate tui te i 'epat te ,

tione XI. rejectis triginta quotiesiche risultano dat immare conti rejici possunt, nempe XI. XXII. III. nuamente undici rigettando tren 23. XXV. quae ambae eidem cellar ta quando si possia , cioE XI. XXII. sunt includendae, & sic ulterius us- III. as. XXV., che de Vono ambe que ad . Demum accipiendo eas. due albergare ne ita iteta casa , edem epactas juxta naturalem nu-icosi deli' attre sino a '. Da ultimo a contie ne gl ultimi sti mellideli 'anno solare con una fascia pili angusta dei Cicio Solare, e lagitando via te parti poste olire Ia fascia

adattate die tro at Ciclo solare que-

19쪽

merorum ordinem quales sunt quae intervallo decem cellularum interjecto distant singulis apponantur singuri literae a. b. c. d. e. f. g. h. i. h. l. m. n. p. q- r. c t. v. A. B.

C. D. E. F. G. H. M. N. P. tu est

epactam II. , ct caeterae supra caeteras usque ad P. collocanda supra epactam', ct constructio Cycli Lunaris absbluta eritis

PROPOSITIO VII.

cli Lunaris us patefacere. N Umeri, qui Zonae interioris

novendecim cellas tenent clicuntur aurei, & cyclum lunarem constituunt, quem Graeci Ennea- decaeterida vocant, id est periodum annorum solarium novendecim, quibus vetustissima, ct notissima observatione compertum est omnes lunares vicissitudines contineri , ita, ut evolutis annis ΠΟ- vendecim novilunia ad pristinas anni solatis dies revertantur . Vcrum quia subsequentes conjunctiones exiguo quidem, sed nonnullo temporis intervallo citius contingunt , quam praecedentes , etiam novilunia ita paulatim prolabuntur versus anni solaris principium, ut iaculis Iulianis a 3. sedes in Ca

lenin

prendendo queste medes me epa

te secondo l'ordine naturale de numeri, come si trovano saltandone dieci case per volta sopra clascu-na di esse scrivete una uelle lientalettere sieguenti a. b. c. d. e. f. g. h. t h. l. m. n. p. q. r. s. r. V. A. B. C. D. E. F. G. H. M. N. P., cloh

nare.

PROPOSIZIONE VII. Palesare rufi deI Cicis Lunare. CHi amansi numeri aurei quel

li , che albergano nelle dicia. nove cath deli 'intima Dida, e formano vn Cicio lunare da Grecidetto Enne ad aeteride , cloe periodo d'anni solari i9. da' quali per antica, e mani sella osserva gione si abbracciano te vicende lunari, petache passati l 9 anni i noviluri si ri- meticino a di primi eri deli 'annoSolare. Ma perche te congi ungioni Ogni 2 O. anni vengono allo stetagior no anticipando di qualche pic-ciolo tempo it ri torno , ancora in oviluni si avanrano insensibil- mente versi, ii capo it 'anno talmen te, che in aue .seccati Giuliani precorrono cli Orto gloria i i lucighi lo-io allagnati sul Calendario, e do is

20쪽

landario deputatas pretvertant octi-duo ἰ cumque anni Solaris castiga.-tio postulet, ut quadringenti anni Iuliani triduo mutilentur , Cyclus

decennouennalis indiget aequaticine , quae Obtinetur applicata enne ad Ccaeteride modo uni classiepactarum, modo alteri pro motuum lunarium diversitate.

Anni, quibus aequatio Cycli

iunaris peragitur occupant cellas

aureis numeris vacuas, atque Obtinetur aequatio aureum numerum 3. constanter combinando cum litera adhaerente anno arquationis.

Exempli gratia 323. P. significat

quod si aureus numerus I. collocetur sub P. novendecim e pactae respondentes annis Cycli Lunaris inclicant novilunia , quae usum habuerunt in Ecclesia i Concilio Nicaeno primo ad correctionem Gregorianam. Ruria i 382. D. innuit quod si aureus numerus 3. Ponatur sub D. novendecim Epactae respon. dentes annis Enneade caeteridis eX-hibent novilunia, quae observavit Ecclesia ab anno correctionis ad

Primum annum centesimum communem . Demum I oo. C. denotat quod si aureus numerus 3. combi ne tur cum C. novendecim epactae respondentes Cyclo decennouen

nati manifestant novilunia , quibus

Ecclesia utitur, atque utetur ab anno I7 . ad annum I9oO. quo no

va aequatio fiet ς & sic de caeteris. Hinc regula inveniendi Epainctam

vendo si per emendare Panno solare de falcare tre gior ni da quat trosecoli Giuliani it Cicio dici anno vennale abbi igna di ragguaglio ,

che si oti tene ad altando l'ennea- decaeteri de ora ad una, ora ad uti altra es asse d 'epat te .

Gl'anni uel raggua glio sono i

nare collocando I 'aureo numero 3.

costantemente solio Ia lettera collaterale deli'anno da ragguagitare. Pere sempio 323. P. Vol dire, checollocato 1'aureo numero 3. it tota lettera P. te dicta nove epat te corri spondenti a gl 'anni det CicIolunare mostrano i novilunj uatidalla Chiela dat 3 23. fino alia cor-re Ztione Gregoriana . Parimentii 38 a. D. significa , che posto I 'aureo numero 3. sotio D. Pepat te unite a gi' anni deli ' Ennea decae te ride danno te tune novelle Ecclesiastiche dati'anno delia correZZione fino at primo centesimo comune . Allo sibino modo I 7 . C. accenna , che sottopos o l 'aureo numero p. alia lettera C. l'epatio Θ-vrastanti a' numeri aurei ser Uono

SEARCH

MENU NAVIGATION