장음표시 사용
131쪽
ac humido nutriebatur, ex quo mirum non est,si longis,crassisque radicibus fuit in vera; in sicco vero duro,nequeuntibus,terne duritie obsistente,radicibus libere serpere ac meare, sint lax aspera radicibus breuioribus, tenuioribusque apparebit. Quales a me o seruatae suere in Zacynthi insulae,Corcyrae, Cretaeque locis saxosis& durioribus. Addo multos decipi in agnoscenda salsa parilla
ex similace aspera, non omnes similacis,fals equae radices animaduertenteS, ac obseruantes Etenim in aspera similace duae radicis
differentiae spectantur. Ipsa siqvidem in primis ex stipite radices
procedentes haberalbas,rotundas,nodosas,digiti crassitis,cannulis paruis persimiles, que sane radices non admodum longar existunt. ex quarum geniculis vel nodis aliae proficiscuntur atque exiliunt a primis plane diuerit in duroque solo parve,breues, tenuessique,non secus quam capillamenta qu piam cernuntur. atque in
molli long , crassi quales in salsa parilla, inueniuntur. Ex quo apparet radicum similacis differentia, quie itidem in falsς parille
planta ex Hispania aduecta facile obseruatur ac reperitur,adeo ut, quζque harum plantarum habeat primas radices a stipite statim procedentes albas,nodis squalit, is interuallis distinci as,cannis proximas, non tamen intus peruias, sed plenas, ligiti minoris crassitie, refertas, & secundas ab harum nodis uti capillamenta exilientes ac exeuntes, longas, primis graciliores, squales, nodis carentes,sime non geniculatas. Qui itaque negant similacem asperam veram esse salsam parillam,dicunt radices utriusque planis esse inter se differentes, forma quippe ac etiam magnitudine, forma quidem, quoniam si nilacis tantum primas radices nodosas albaS, breues,crassas spectantes, secundis a primarum nodis nascentibus Iongis, gracilibus,non nodosis, qualibus comparantes,manifestissimam inter has differentiam faciunt. quam confirmant etiam exeo,quod primς crata, & breues,lisque graciles, longς existant. Errant quidem isti non recte radices inuicem, ut paresset compura n ses,quoniam si radices sal eparilis graciles longas, que sunt secundς radices, non primis similacis asperae crassis, nodosis,candidis,breuibus, ac secundis a nodis primarum nascentibus comparassent,sine dubio nullam differentiam inuenissent, hac excepta, quod si lacis radices secundς , salsis parillis radicibus breuiores graciliores loci causa obseruantur. Gam disserentiam sisti terre-ue mollitiei, de duritiei ratione,vel eiusdem ditiersitate, ac fortasse
132쪽
etiam Alocalidiori fieri nobis persuasum est. Indum enim solo atque in frigidiori coelo radices non ita crescunt, & crassescunt. A L P I N. Veritatem attigisti,atque istaec omnia ad radicum sinilacis attinentia a te prodita,ego Oculatim in Zacynthi Insula sedulo obseruaui,atque cognoui. Qui veritas explantς e uiuo delineata ichone plane clara elucescet. in quo utraeque tum primς r dices nodosis rassae, breues,tum secundς alis ab harum nodis ii scentes,longe graciles, quales sine geniculis manisestissime spectari possunt. G U IL A N D. Ex visa similacis huius Ichone, a que ex ijs, qui tu de ipsa hactus dixisti,facile eam tallacem, quam tu in Zacynthi Insula nasci prodidisti, esse asmilace aspera Italiet in locis inuenta multum differentem, cognostitur,tum ex folijs , uioribus, tum ex diuersa soliorum Ggura, tum multo magis ex radiacibus illis nodosis, quae in alijs smilacibus asparis non inubniuntur o
133쪽
134쪽
Perge modo reliquarum a te conspectarum plantarum narrationem ac hystoriam absoluere, cum nobis de hac planta nihil dubij relictum sit, quin credamus ipsam veram esse falsamperillam. A L PI N. In Creta insula inter alias plantas ibi Thyinu, thymbram, epythimum, marum,ladanum, aspalathum, styracem Offendi. Thymum utrumque vidi, quippe magnum ac paruum, magnum est planta sarmentosa solijs satureis proximis, sed aliquatenus asperioribus,tatioribus, & viridioribus,sapore valde acri ac ς lorato: quam plantam falso multi tragoriganum esse Dioscoridis statuunt. thymus secundus minoribus folijs,tenuioribus, albioribusque totae Italiς est notissimus. Tymbra est planta in Creta Insula nascens copiosissima, similis thymo maiori, ramulis duris ligno sis, folijs thymi latioribus, mollioribus,herbacei coloris, non
ordinatim, ut aliqui prodiderunt, nascentibus: neque inter ii calia soliola nascuntur . ex qua planta communiter pro secunda thymbra delineata, non veram esse coniicitur, quam ibi uidicum epythimo, admodum differentem. Epythimum vero in loco eius In suis Fraschya vocato, cuscuis modo, thymo, thymbrς, atque alijs plantis conuolutum inueni. ex quo fillium esse ditas esse epithymi specie dignoui, quippe unam thimi florem,atque secundam capillarem hanc herbam cuscute sinulam: Epithymum nanque nigram bilem purgare omnes affrmant, thymi verost res id praestare nemo dicet. Aliqui ex Cretensibus aiunt cpitlaymum, atque epithymbram purgare sanguinc in calore eXustum, multosque inter se differentes morbos ex illius capillarishorbe supra varias plantas inuenis usu sanari. etenim, quq Ori' sano conuoluta collecta est, morbis omnibus purgatione cola ducere acti mant, quibus origanum per se solum subuenire compertum est . sicque in alijs plantis repertam &ab ipsis exceptam ii cI collectam, virn habere purgandi humores, e quibus concitatis morbis lis planis saccurrere, atque auxiliari facultate solent. Marum apud aliquos Cretestes vidi, nostro amaraco plane simile. ct si tamen gracilioribus,minoribus, asperioribusque folijs amaraco constet ., multoque nostro amaraco sit odoratior,& pr stantior, tuam plantam, Sylvestre amaracum,& non ira rum nuncupandam iudico . Plan rana uero, ex qua ladanum Cretenses colligunt plane dissor n e ab ea, quam hactenus fere omnes prodidere, inspexi, Hsc si qui e Cysto scenains persimilis cst, sol ijs tamen cysti
135쪽
longioribns praedita,salutaeque proximis. Floresque seri sylvestriis
luis rosis omnino similes, qui roseo etiam colore, quippe inmunium rosariun suffusi spectantur. athae planta a cysto stamina fi rum tantum magnitudine differre uidetur . Deceptusque suit Mattheolsis Dioscoride dicente,lodanum esse cysti genus lonatoribus folijs nigrioribusque resertum . quae notae in cysto, ex quo Cretenses lodanum colligunt,utique omnes obseruantur. quando haec planta omnino cysto foemina sit similis, cum ij se in soliis floribusq; spectetur,etsi maioribuς. Aspalathu m, etiam ut alias quoque dictum est, copiosissimum prope Fraschyae portum in quod a colle uirentem atque florentem sς pe inspexi,odorisque eximia suauitas ex huiusce plantae floribus ad me delata, fuit in causa, ut fpsim agnouerim. v planta est frutex densis ramis,spinis albis duris horridis cortice caudicis albo, ad trium cubitorum & plus altitudinem in altum assurgens . sortibus multis paruis, croceis spar- iij similibus,sed summe odoratis. Huius arbusti radices durae,iOngae ci asse,colore flauo,atque cortice summe Od Orato tunc t m poris a me surre obsitatae. Multasque meus iam mac Eus decor-psit, yrumque ad usum medicine meo iusti detulit. Plures styracis arbores ibi quoque inspexi prope illius loci riuum vii etes, quarum multas mecum in Aegypto detuli. Quo in loco creti causa
non vixerunt Sed quid te amplius de eius insul P plantis, tibi plus quam mihi notissimis Θ Qus enim Grecis pars nunc est, quam tu plantarum desiderio isti ius non peragraueris ξ Et lisc de plan iis Aegypti a nobis dicta suis ciant. Quibus absolutis ad alia transeundum est,& fortasse ad studium de ambiguis nonnullis simplicibus
medicamentis agnoscendis, ispe a me desideratum . Diu enim summopere desideraui inter nos absolutissimam de omnibus priscorum medicorum usitatis medicamentis simplicibus, quar hactenus apud plerosque nostrorum medicorum dubia habentur,haberi disputationem. GUILAND. Iam historiam de Aesyptiorum tum usitata medicina, tum plantis illis in locis nasccntibus finem habuisse video. qua de re,ac de isto mea causa suscepto labore, tibi ego plurimum dum vi up m debebo . maxim que nunc tibi a me agendae stini gratiae,perpetuoque habendae. Disputatio vero a te de simplicium medicamentorum, d tibi j aliquid pene nostros medicos habentium,iratione proposita,dignissima sane vid tu qus a nobis perpendatur. Hoc tamen in prs sentia faciendum
136쪽
1 on puto: Sole enim iam ad Antipodes descendente,partiri huiugdiei nobis superest. inamobrem sermo hic in aliud tempus noabis accommodatius,remittendus est. Interim nos metipsos paullatum a labore laxabimus ,'uietis ac ocii aliquantulum ani. mis concedentes . Quamprimum tamen tempuS Opportunum ad eum sermonem tibi videbitur , ad me redibis, ut hac de re aliquid dignum commentemur. A L PIN V S. Ita faciam, sed antequam nox ingruat, me domum redire consultius est. Valla atque me, ut soles, amato . G VIL A ND. bi mecum manere non est animus, ut lubet, hinc discede . Interim mei semper esto. memor, tibique me esse addictissimum , atque tui obseruantissimum, scias velim. i scelix.
137쪽
planta , opobal mi, carpobal mi , xilobal imicognitio, pleri que antiquorum atque iuniorum medicorum occulta, nunc elucescit.
ET SAPIENTISSIMOS Patauinae Academiae Curatores.
Apud Franciscum de Franciscis Senensem.
139쪽
PROCURATORI, Zachariae Contareno,
& Diui Marci Procuratori. Patauinae e cademia Curatoribus.
PROSPER A L P I N V S. S. D. eANT laudis Senatores Illustri imi, balsami plantam apud antiquos rumoress medicos fuisse legimus, et i eius oleum,seu succus, quem opobalsamum Graecι appel
lant in toto terrarum orbe, ut diurnum quoddam auxilium habitus atque celebratus fuerit. Vulgus etiam rem aliquam vehementer ad sanita--.
tem accommodatam, balsamum locare solet. Et quidem nihil in uniuersa simplicium medicamentorum s lua prae tantius Grdigni ιnueniri proditum est: neque id hei cle mimos. . As
140쪽
Ius enim in arte medendi versatis adiacer vulnera mananda illius virtus est ignota ' quantum lethalibus etenenis orpioni si us, met perarum mors ibus usidates Gilus etiam Luius succi nobilitas, nra licacia est occulta 'quandoquidem regum corpora eo olim imputria seruari multorum testimonio constet. non ne putri ae s
i es sepe uni hoc adesta praesidio es Ouid' non ne extis mo
hominis corpus acute ad viscera iuuari experientia docuit 'Mulieres eos ibi illita aciem pulcherrimam e ciunt, obortas nin cute rugas abigunt. tque hinc iuue,tutem Auseruari mutagatissimum est. Et ut paucis rem colligam, ac perfringam, put omachum, hepar, lienem, mesentereu pulmones, renes, ve icam, Uterum, spinam, neruos, musculos, articulosis omnes plurimum mura: Etenim obortam oculorum caliginem abstergit, sum, vitiatum, vel eperditum restituit; aures dolentes,c in ip- ι tinnitum sanat. Praeterea conuulsis, et lepticis, vertiginosis, resolutis, atque trementibus mirum in modum prodeste tum
rospirandi disscultati, tussi, orthopnoeae, pulmonum frigiditatibus , Aionibus , m dolorisus sub uenit. Stomachi calorem
valde se et , auget, atque roborat, miccirco eius cruditatibus, ac tib s a diminuto calore excitatis , praesentaneum est auri hum . Mesraicarum vero aiecore, ac bene venarum os μ hones aufert , regiumque morbum curat. Interceptam sepe vr nam prouocat, calculos , valenter frangit, π imos a renibus abstergit, atque per trinam expellit. staterum magis , quam catera membra respicit, atque omnibus eius a frigiditate obortismatis praestantisime fiuccurrit ; Menses est, partus , meundas j educit, praefocationibus, oefatibus tuto medetur . Et quod non minus a multis desiderari, atque expeti stet farmimum i siem ex causis essectam sterilem, faecundam reddit. ΤCumq; tam eximiae salsami dotes Mistant, ab antiquis etiampra elaris mis me icis olim memoria tra nae, mirum non est tantopae