장음표시 사용
91쪽
tum est. Quibus mox commotus, multis rogatus, ut totum compleret Atlantem, quem etiam eleganter adornatum nuper da re coepit ac uulgauit inter recentissimos
quoque artifices celebratur IO BAPT STANOLIM, qui se Ducis Aureliacensis Geographum vocat , dc hinc ab anno fere
Ida I cca II multas parauit mappas , plurimum in designandis illis locis, m quibus Mars suas fixit hactenus sedes, diligens deprehen sus. Nec hoc loco praetereundus est Pr Vl-
publicae Venetae Colmographus, qui praedicatur nunc multu ab anno inde cloi Lxxxxi,
Palestra Litteraria o Invito dei in eademia Conmotu alica a suo i Argonaut , ad Ogn' altro Academista di qualuitque universitate Nazione, Pis fessori di Geografri Astronomia a dinuo vo censurare .confrontare ora gni altro Globbo pubblicato. LGlobbi Ceseste Terracque , elaborat gia in Parigi , a P. M. Coronelli , Generale di tuito Ordine di s. Francesci de Misori Conventuale Cosmogra- Vella Serenissima Repubblica di Venezia Alpresente collocari nella Rea Gallelia di etia- gh in luoto a tal effetro es prelsament et abbricato dari M. Christianissima, ehe con suo diploma Reggi , iis palimenti dichiatili do odiscusso elaine, iiiiii articchiti di Novita, ed
92쪽
vi vocatur, saepius de Theatro belse nasvant, cuius etiam multi iam impressi sunt o mi praesertim Atlas in XIII tomos diuisui, cum figuris Σooo in forma Impetiali varia insuper de globorum elaboratione dicunt, Meorum collatione cum aliis unquam fictis. vero ex vastissit no hocce propo Iito,iue Graia Diggionario notabiles mapparum emendationes exspectandae sint, prope dubitemusrinterina laudandus summi viri conatus abunde cognoscitur vel in eo, quod pximus in Ita lia sit, qui eiusmodi, quod mirum, constituit Tabularum ossicin m. Neque heloomit. xendae sunt historiarum mappae exemplucaussa, quae referunt praelia notabiliora, orta litiorum, castellorum aedisciorumq; territoria Gallice des En virons dicta, qualia Schen .ckius dedit, de dare in posterum promisit. Eundem laborem sibi per annos aliquot sumsit NICOLA v de FER Delphini Geo-sraphus , de cuius mappas corrigendi usu in ira dicendum restat , quando A lantem curiosum in forma quarta, eaque
eari, a quelio in ne presente Volume epilotati edin Mappe espost , ella rinomara Libreria di S. Marco di quest inclita Dominante, e in attre cospicue de Europa Pubblicara in
continnaetione dest Atlante Venero , concioure
93쪽
oblongiori parare coepit in quo ehor.- graphias de topographias nouis tabulis deis pinxit, quae iam adducta fiunt, sedulo. que in dies continuare promini. Non sine spernendus hic labor est,si modo sint,qui etiaillum post fata auctoris continuens; quia facies e. g. Vrbium per quosvis fere annos, praesettim illis in locis, ubi Martis furor regnat. crebrius permutantur, Habor ipse eadein habet fata, ut antiquetur: quanquam antiquas rerum istariam facies aeque reseruare. quam recentiores obseruare veritatis studiosum oportet. Vt nihildicam de laudati BAEVBelgii Topographia dc locorum deseriplicis
nibus, quae licetnmixas mutationes hactenus
habuerunt ictamen, quod fere credam, sub alio tantum titulo in miro sculptoris lusu denuo in publicum prodierunt me omni mutatione, quod miror. Mirum, quidem recte , laudato STVRMIO videtur , quod MERlANI Topographiae , ut vocantur, ob eandem caussam uti iugi operis minimum per singula decennia non continuata sint, vel
etiamnum continuentur. Coepit autem istud opus ab anno clara cxLII Vsque I N H,
continet topographias Helvetiae, sueuia Archiepiscopatuum Moguntinensis. Treuirensis Coloniensis Austria. Stiriae Ca Eo niolae,
Les delices de la Hollande en deur Partim Ain.
94쪽
rniae Morauiae eccillesiae; porro Bauata ae, Franconiae , Sax mae superioris de inferioriς, utin Brunsvicensis districtus & estaphasci, Marchionatus Branden burgici Pomeraniae cum adpendice de Pomerellia Livonia. Nec non Hassiae, At aliae, Pa. latinatus Inferioris clim adpendice de Lotharis, gia dc Sabaudia, totius Belgu, Galliae, Italiae c. Vt ita summa totius operis omniumque Topogr hiarum triginta sex alphabet , quae solummodo explicationes exhibent, cum plagulis nouendecim complaae, quibus acce di in figurarum eleganter
in aere expressarum s alphabet a. Opus ipsum pure historicum est, perpauca habens
niathematicas Obseruationes ac notas. Sunt, qui alias ita dederunt regiones ac regna, Vt Transylvaniae, Hungariae, Turciae c. Verum enim vero, ut monitum antea fuit, misera
habuerunt fata apud homines modo nouarum rerum cupidosi quare optandum, ut saepius, nisi impressionis obstarent sumtus, istae renouentur. Huc denique historicae mappaed genealogicae , ut nempe has illasve regiones, i uic illiue familiae illustri alii comperentes, designant, quarum itidem nonnullae
notari possent attamen loco omnium nota--ii lantem illum Hil icum anno cibi ac cui I dtiobus voliam imbus in o-
95쪽
io forma augusta editum insteiodavi. In his autem maxime obseruari merenturabulae Geographicae , Genealogicae , e tiro nologicae , Historico de Geographico ludio tum antiquo , tum recentiori adpri- ne utiles. Est autem istius operis egregii luctor ZACHARIAS CHATELAIN, cui Irolixas obseruationes historicas in lingua Gallica adiecit Dia GVEDE VILLIVS , qui iactenus in describendis Aulis totius Europae aliisque rebus innotuit ' Optandum quoque effetavi,quae restant in isto tabularum ne ingotio,eadem continuarentur cura. 31. Verum enimvero utut Orbis eruditus Maphait1 Maximos hominu expertus est labores quem defectus
admodum ex recensitis tantummodo ap- 'parum .ssicinis, quod magis est , ex sum. ptibus grauissimis agnoscimus tamen mutati ubi uis, imo innumeri obseruantur in mappis suas bus defectus, plures tamen in antia quioribus illis, quam in recentius impressis,
vel potius elaboraris: quia istae in multis correctiores obseruantur, ut supra dictum, quam illae. De his defectibus , ut in genere quidquam notemus , cum speciales defectus innumeros ne nominare quidem prae multitudine liceat; notu est,quod mappae venduntur, quae regionum formas monstrant , quas illae
Datis P Esprit des Cour dea' Europe.
96쪽
ue prorsus non habent imo ampliores veleontractiores iusto sunt, vel in uertuntur, quasi vero, ac si Geographiae cultoribus ae que ac pictoribus pro phanta ii&rei etiam ne .cessitate mentiri liceat, vel deceat. Sed deis ploranda haec res est, quod hodie soli t- plurimurn sculptores sunt, pictores , qui mappas corrigere, vel potius deprauare suscipiunt. Praeterea multa in nonnullis tabulis vera desunt nomina, quae adurat, non ve re ac recte scribuntur, id quod infinitis posset comprobari exemplis. Ecquid de illis locis dicemus , quae frustra in quorundam mappis quaeruntur ξ sunt autem multa, cnotissima loca, uti magnorum Principum sedesiurbes, loca munita, montes, pontes, Viae regiae, porticus oca in aequore alibi peticulosa. alia ob varios casus perquam celebrata contra inutilibus non nunciuam rebus, de gis exiguis vixque decem extantibus tuis guriis farcinantur chartae. Vbi laudent mero. ri videntur Sansonianae mappae,quarum Auctor exigua loca ex optima intentione omisit,quae solum in operationibus e. g. bellicis, Raliis prosunt neque ita minorem laudem commeruit Dn de Vit Malli,qui in generalioribus suis mappis plura congessere, in. dies noui descriptores congerunt loca. Optandum modo esset, ut antequam noua adponerentur loca illa, quae prosunt, rite di
97쪽
disponerentur, et quod consuitius, nullae
po ita exscriberentur denuo mappae, ossicit enim multitudo, non prodest donec iam cognita rite coordinarentur loca praecipua, ut minus sic praecipua eo melius sitas nanisciscerentur sedes. tuod fg naturas attanet, quibus regiones totae oca de nantur, distinguuntur,condiustissimae sunt,nec aliter esse possunt quia in praecedenti numero iam indicatum fuit, qua ratione loca suas mutare soleant faeies quod si nunc semper antiquae recuduntur mappae,etiam specialiores, vel ab hominum nec reru politico- historicarum, nec physico mathematicarum peri- torsi sola nisu arripiuntur non possunt non permagni ac multi irrepere e obrepere illas errores Inao contraria passim obseruantur signa , quibus tamen loca distingui debent ,
etiam in recenti Hamis typis, ita Vie. g. Academiarum scholarum, quae ob antiquitatem non minus, quam celebritatem in omnium
ore sunt c. vel nulla fiat mentio , vel sic exiguis tantum indicentur signis. In multis locis signa non veras agnoscunt sedes le ad dextram nunc, quali liberum esset permutare , nunc ad sinistram rediguntur. Sic homines, quo magis arten pictoliam callent, eo felicius in rebus fictis delirant plura admittunt, Geographiae prinsipiis veria destituti, Vitia, tuam liuot fuerunt
98쪽
antea, dum, quae habent cunque in propria phantasia, ad pingere, sicque optimum Geographiae studium turbare non verentur. Porro petatuam nece flarium eriet, ut regionum fines ac termini adcuratius ob continuas mutationes cons ignarentur;ast apud pluresne quidem extat, quo in hae illaeue mappae vel generales, vel speciales, vel specialissimae conis1agnatae sint anno: idiprum momentum in historico pariter c geographico studio perquam utile ae proncuum esset ad quod tamen ut plurimum omittitur , non sane ob causam aliam , quam ut emtores capiantur,& per recens ad pietas imagunculas decipiantur, qui tamen se ipsos maxime decipere videntur. Nam si antiquiores sedulo adscripsissent annos, tunc emptores qui regionis saepius alicuius specialis statum huius vel illius
anni desiderant, avide emerentra Verum dum ipsis neque annus notus est, neque vitia ignota,illas prorsus negligunt non enim usus mapparum Geographicarum solus est,ut praesentem inde regionum statum cognoscamus solum, sed etiam antiquus, imo quomodo hoc vel illo anno fuerit, ut cognosseatur, quam maxime interest. Miseranda itaque iane
haec est simplicitas , quod miseri annum omittunt, qui, dum alios decipere volunt, seipsos deci prunt,& se suosq; posteros perdunt, dum multorum officinae antiquarum ap-
99쪽
arurn adhuc plenae existunt , e nonnifignis e aquarum iniurias exspectant. Ida ood sane non eget, si auctores sciuissent,vel uitius scire voluissent, quod imappa specia- is praesertim sit instimul DEPICTA Regionis, diro ut se hoc floue anno habuerit, quoad
Dagnitudinem fortalitioria ciuitatum, schoarum &c.&naturalium rerum bonitatem, HI-,TORI A. Accedit, quod multi errores au huc remant exi plas Geographiae defeetibus,quos, re mox videre libet, corrigendos adhuc ha- en ipsi Mathematici. Sic porro de anti-Juorum egregio labore, qui, ut supra dic humbit, suis passim Atlancibus adscripserunt anaos, penitius constaret, quibus lane si revi piicere claretur, mole itistinatim fore credide- im, si viderent , quod hac molina ementandi ratione icit. sola 'i,floria, egregiae ipsi, um laudes sic quali obscurarentur ac macusarentur. Constaret etiam penitius de studiipsius historia ac incremento , quae stantilia , hoe loco cum defectibus apparum diis, qui saepe ex experientiae defectu veni- e solent, praetereunda.
33 Modo praetereundi quoque essent lcVμ
, rauiores illi, qui ex Mathema icorum, pr/ς eae alterius sertim vero Astronomiae Geometriae funda principii mentorum glectu aut defectu errores ta neglectabulis accessere dc accedunt quotidie etiam ingς0ςie
100쪽
an istorum locorum mappis, in quibus de verblateLongitudinumLatitudinudit ferentiarum isque Meridianorum ex caussa certius conAniunt. Quod si nunc turpe est habere vitia, quae tamen necessatas interduin imperat;
omnino turpissimure erit illa, quae sine necessitate possent omitti, turpitervi ex negligentia admittere. Debent nimirum scaIn gula in generalibus quaru imaxime tabulis 'eras suas positiones nancisci ex veris suis Latitudinibus i. e. distantiis ab Aequatore facile tunc coenolcibilibus, i modo cuiusuis loci elauatio poli nota est,is Longitudinibus i. e. distantiis a Meridiano primo, quae
optime licet maiori cura ac tempore ex coelestium lunatium circumlouia inim, de qui bus secl. Π demum sermo erit , obseruationibus desumuntur&corriguntur. Habemus equidem tali uri obseruationum integras catalogos, quos infra cognoscemus praesertii nuero illum Riccioli numero x laudabum, ex quo atque aliis,laudatus Don . STVRMIVS noua Mappas promisit an vero illae pro nouis adcuratissime conficiendis apoi is sussiciant, cistae prout quidem diuersas habemus , me plurium Virorum Ec vlterioribus Obseruationum collegiis confici Ureant, infra audiemus sussciat tantiam hoe loco indicasse , quae unius hominis labore etiani In tiactam deConstir, Matheseos porri