장음표시 사용
581쪽
ne,sed salus iis firmioris crustie beneficio contingi quarum te nuta crura,heracleotici parua habent. Qui Vero cancrum cuiuspicturam capiti praeposuimus cum vivo contulerit, &s cpius ac diligentius in1pexerit onge maiorem esse eo quem MassiliensesDuma-do Vocant comperiet,& crura pro corporis ratione longe tenuiora&breuiora. His accedit alia nota minime negligenda, quam idem Aristoteles prodidit. εχ'6 3 oφθα - ὁι Ῥαὶν εκ τοῦ πλαγίου M, υm S Aebi t.
νακλεc βυι N Oct in ioci. Cancri alij oculos habent e latere supra, statim sub prona parte multum a sese dissitos: alij in medio breui discrimine,ut heracleotici & mam Sic in nostro oculi breui spatio a se distan in altero multo maiore, ut suo loco ostendetur. C P UT XV. Α Γ Ο Υ Ρ Ο Σ altera cancri species est, nomine Graeco usi sint Plinius & Gaza: In prouincia Ajuinado vocatur,ab aliisgritia, uaranchon, grampella, ab Hi- anis chabro. Dicitur etra γυος - α 5 ψεῖν ώ φυλάτke,cci is mi s πανοις, id est, quod in editioribus & praeci pitibus locis versetur. Existimare aliquis posset eosdem esse pagu- ros & heracleoticos cancros ex Aristotele qui sic illos coniunxerit.
rum genus paguri & heracleotici cancri.Magna utrorunque similitudo effecit,ut iidem esse viderentur: reuera tamen diuersae sunt species Aristoteli ac Plinio paucis differentiis a sese distinctae, ut ex se-
582쪽
quentibus perspicuum fiet. Pagurus post cancrum maeam maximus est,parte anteriore, & in lateribus senis aculeis longis & validis ri- getae fronte protenduntur appendices duae rotundar, acutae, firmae admodum, sub quibus cornua duo minora articulata. Ex lateribus valde prominent oculi magis ad latera,quam ad anteriora spectantes,magno interuallo disiuncti, qua nota a cancris maeis disserunt. Testa tota minimc lamis sed aspera,Vtpote quae tuberculis & aculeis rota cospersa sit.In ea maximo in superiore eius parte pictores nostri specula includunt,nec id sine gratia ob aculeos & testae colorem.Pe-dco octo habe longos,crasses, sex articulis interceptos, chelas duas
magnas,aculei horrentes. Caudam ex multis tabellis contextam,in cuius parte interna ova aestatis tempore appendicibus racematim haerent rubra. In lateribus branchias,& partes internas easdem quas Iocusta. Carne cfbmedia,neque dura, neque molli, & dulci non tamen aeque ac squillarum caro. In furno assatur ore & ano obturatis,
alioqui quicquid intus cs: liquidi effluit,& fit similis cancris Phoeniciis,quibus nihil est intus ob pabuli inopiam. Sentit & vim lunae,Vt
reliqui cancri qui crescente luna silcculentiores & meliores sunt. Veterum scriptis fatis celebratus est pagurus,musicam amare, & ea delectari dicitur. Laudatur etiam prouerbio Paguri sapientia , cuius etiam causa puto c collo Ephesiae Dianae Pagurum olim suspensum fuisse, prudentiae & consilij symbolum .Paguro vero sapientia tribui- Lur,quia Vere quum crustam exuit, aculeis armisque omnibus spoliarum se sentiens latet,& viribus suis dissidens,nullos aggreditur, quoad testam nouam,& duriusculam recuperarit. Utitur & prudentia in excutienda grauiore testa.Quum enim tempus appetit, huc & illuc tanquam furiis incitatus fertur,alimenta persequens ut ex pleniore victu ad corporis molem facta accessione testa disrumpatur. Quae omnia Oppianus sic exponit.
583쪽
Id vero sapientiae paguri attribuunt, quod natura edocti, ut &reliquae omnes animantes faciunt neque sbium paguri sed etiam locustae & cancri crusta sua exuuntur vere, quemadmodum angues membrana vernationis quam scnectutem appellant, ut tradit Ari- 1u. Ebotistoteles. Idem scribit Oppianus,omnes crusta intectos crustam vete- a --ς ' 7 rem exuere,deinde aliam renasci. Πανθε, δ Ostri τε κοιλον υπ onοακω ἴση m εκλωή γερα 'ον αλλο ΣαHos ιπ' ἰά νεάτους Bed ἰλλύ . Quos versus ideo maxime citauimus, Ut admoneremUS Poetam non aci eo verborum sollicitum pro crusta non pro duriore testa,qualis Ostrearum est usurpasse. Nam quae vere testaceaiunt,integumentum suum non mutant sed crustata tantum. eius rei caulam alias reddidimus.
, ICTI sunt heracleotici cancri ab Aristotele,ab He. raclea illustri urbe ad Pontum Euxinum sita, quae ob id etiam Pontica dicta est, potius quam ab ulla alia
Heraclea: fuerunt enim plures alibi urbes Heracleae nominatae. Hi cancri paguris tam similes sunt ut vix discernantur, veruntamem specie, ut diximus, differunt, ut ex descriptione iam fit perspicuum. Heracleotici aculeos in fronte ha bent. in lateribus,pars testae prona aculeis aspera est & hirta,colore est fusco,quo a paguro differunt. Paguris pedes breuiores multo dc tenuiores habent,cornua ante oculos articulata,corpore sunt minore quam paguri,in alto mari degunt. Carne sunt media. Ius ex iis aluum soluit,mediocriter nutriunt,assi sapidiores sunt, quam elixi. Rariores sunt in nostro mari.
584쪽
THENAEVS γ α ρόον inter crustata nominat tam
tum. Aristoteles cum crustatis etiam recensiens, idemi ei pariendi tempus esse a natura statutum tradit quodi locustis,nihilque praeterea,quo in loco videtur mihi --: Vrsum cancrorum generi subiecisse. Cum enim locustaram,asta corum,squillarum meminisset,quorum aliquot, easque certas species alio in loco numerasset,ursum subdidit,ut a superioribus diuersum,qui cum ex crustaceis sit,non potest alteri quam cancrorum generi subesse,quod valde multielex est, nec facile enumerandum. Vrsi nomen non a forma impositum est ut locustis, sed ab actionibus moribusque,ut lupo,cynaedo. Quemadmodum igitur pedibus prioribus ut manibus ursus utitur, ac in iis magnam roboris vim sitam habet,ita crustatus hic piscis brachiis cum forficulis breuibus quidem sed latis & validis multum potest . utriusque forficis pars Vna pilorius extremum recipit ad id excavata,pars exterior cristae galli gallinacei figuram refert.Nostri migrane, id est, malum punicum vulgo vocant a figura & colore valde simili. Praeter brachia octo pedes paruos habet & tenues quos corpori applicat,brachia ori& Oculis Opponit,veluti per eorum crenas inspecturus, ac sic conglobatus dormit ursi more Carne est molli,excrementitia, insuaui, Virus resipiente. Qub fit ut in luto degere putem. Ursum mihi ostendit Iacobus Regius Lugdunensis Chirurgus in lapidem conuersum , ea ut arbitror ratione,ut urso in saxo mortuo & exiccato,aqua marina quae multum corporata est, vel spuma perpetuo alluente, pedes &brachia corpori continuata sint,ac crusta firmior & lapidea corpori obducta. De Can
585쪽
LIBER XVIII. 16sDe Cancro latipede.
tilibus. Inter paruos & ignobiles primum dicemus de eo qui apud nos frequentissimus es , nomine tamen caret ob vilitatem,nos i nota fatis insigni latipedem cognominauimus. Cancer esst paruus nucis iugladis magnitudine,aliquando paulo maiore.chelas habet denticulatas
articulatas,pedes utrinque quatuor.Postremus & minimus a quo la- tipedem hunc cancrum nuncupauimus praeter aliorum cancrorum naturam in latitudinem desinit osseam,sex articulationibus constat. E fronte extant cornicula quatuor,testa est lami, parte superiore albescente, anteriore quodammodo nigricante, oua habet pallida. Cum maris purgamentis in litus eiicitur,& cum piscibus aliis sage. na capitur,neglectusque in litore relinquitur, unde magna celeritate regreditur in mare,beneficio latitudinis postremorum pedum De huiusimodi cancris locutum puto fuisse Aristotelem hoc in loco: A O IJ δερμμηροι ' -οi οι ἀλύει Mi ἐν τοῖς μηροῖς ἰχθυδιος fusi muta rixis es, w -
τας ἴχνῖς τους mni .Quae mihi videntur alium sensum habere quam Gaza in interpretatione sua expresserit. Sic igitur vertendum fuerat. Parui cancri qui capiuntur inter parvos risciculos, postremos pedes habent latos,ut ad nandum sint utiles, ut pinnμum vel palmularum vice sint isti pedes. Paruus igitur cancer latitudine quidem sua in aqua fluitat, sed ut celerius impellatur,natura pedes postremos latos feci ut iis utatur perinde ac rana posterioribus suis pedibus,& anates,c teraeque aues aquis gaudentes suis pedibus latis: item ut siber suis,cuius priores pedes diuisii sunt ad cibum capessendum, ad caueam effodiendam, posteriores cute coniuncti ad corpus in aqua impellendum.
586쪽
De Cancro flavo siue undulato.
Α Ν C L R quem hic exhibemus inter anonymos &
ignobiles magnus est, cancris stagni marini vel fluviatilibus aequalis. Flauum a colore nominauimus,undulatum a lineis quae in prona parte sunt sinuosa undarum modo,no aliter quam in cameloto vulgo nunc ato. Capitur circa Antipolim & Lerinum insulam, nec us piam timiles vidi. Caudam extentam depinximus, ex tabellis aliquot contextam,pedes quaternos habet, longos hirsutos, chelas duas magnas etiam hirtas,cornua duo satis longa, in fronte aculeostiue appendices duas in lateribus alios aculeos.
De Cancro vario siue marmorato. -τ' UT XX.
N saxis Agathensis litoris degit hic cancer, qui ideo a nobis varius siue marmoratus dicitur, quia testa est lavi ac perpolita coloribus variis conspersia: mar mor varium siue iaspidε pulchre referente,siue splendorem testae sue i quitatem,siue colorum varietatem spectes:
587쪽
spectes cernuntur enim in ea macula: virides, caeruleae, alba nigra cIneree,quq mortuo cancro maiore ex parte evanescunt. Si mortuus in sole exsiccetur,totus fit flauus. Brachiis nonnihil ab aliis distere, forfices enim breuiorcs habet di crassiores,tubercula veluti gemmae in eis cminent, v t in astaco.Cornicula duo e fronte extant, oculi saris a sese distant,post oculos hinc & inde scrrata est resta. In saxorum cauernulis degunt, & si quem c5spexerint,intro subeunt,itaque pedibus haerent,ut auelli vix possint. Metu vacui super saxa in sole apricantur. Crusta sunt caeteris duriore. Id cancri genus in Agathemiis litoris scopulis tantum vidi. blibli
ANCRUM hic exhibemus eum, quo frequentius in Gallia Narboncnsi vesci inur, qui nascitur in mari& marinis staξnis.Diu extra aqua Viuit, nomine caret,nisi quod asiostris generis nomine cancre appella. tur. prachia habet non admodum magna,pedes longos,in acutum desinentes,Cornicula duo. Super carbones affatur, vel elixus 3c crusta spoliatus in sartagine frigitvrioptimus est quum oua habet. Qui in stagno ni asino degit inter fluviatilem & marinum medius est,quo in fluviatilium penuria aduersus canis rabidi moria sum viedum censeodoto prius in aqua hordei vel pimpinellat. Iidem cancri prasis etiam loti & decocti in iure carnis hecticis valde prosunt,mestumque mitriuite. Eorundem cinis cum syrupo ex Adianto haustus sati dis pulmmuni videribus confert, multo vero efficacior fieri lycyrrhiaa,seminibus stigidis maioribus additis, & in te lauem pestinem redactis.
588쪽
HNTER cancros qui circa Lerinu insulam capiun-s tur,i est quem hic depinximus, ex rubro nigricanS,
ii paruus, Orporis figura ab aliis cancris nonihil disse- rente:corpus enim posteriore parte contra quam inc teris latius est,anteriore acutius. Chelas duas habet valde breues & tenues, unde βραχ η nomen dedimus. His proximi pedes duo longissimi pro corporis ratione, crassi, acutisSimi, ut videatur voluisse natura quod chelis detraxerat,pedum horum longitudine pensare:Iidem lanugine quadam obducti sunt. Terni qui sequuntur etiam longi sunt,sed tenues & Iaeues, supina pars aculeos habet Rarissimus est alibi cancer,in Lerino frequens.
De Hirsutis cancri S.C IPUT XXII LIR 5 U T A sunt quaedam cancrorum genera, Variis in partibus,alia in inpina parte, alia in pedibus paruorum vero cancrorum qui hirsuti sunt,differentias tres obseruaui Prima est eorum qui chelas aculeatas habet,& in extremo nigrescentes,cornicula duo,quae sequuntur Vtrinque partes serratae sunz . In testa media qordis humani figura expressa cernitur. chelis pedabusque omnibus hirtis sunt.Huic generi simile aliud est aeque hirsutum , sed magnitudine differt,
589쪽
differt,minus enim est stuperiore,& chelarum extrema nigricaria non habet. Tertia differentia eorum est, qui secundis ita similes sunt,uteoldem cum iis plane esse diceres,dempta sola magnitudine, nisii oua in viritique reperissem,quod facit ut credam specie differre,tamen,ob magnam cum secundis affinitatem, pictura horum separata nihil Opus fuit.Tria hax genera cum reliquis piscibus euerruntur,& ob exiguitatem prorsus negliguntur.
De Cancro Cordis figura. c EA PUT XXIIII.
nino refert.cornua duo habete fronte prominentia, brachia duo breui forfice,quaternos pedes. Pelagius est & paruus,vix unquam inter litorales inuentus sed panagro ex alto mari cum Pelagicis piscibus in litus pertrahitur,neque admodum frequenter,quia ob exiguitatem facile e retium maculis elabitur. In maiorum asellorum ventriculis huius modi cancros sepe inuenimus.
De cancris paruis qui in alienis testis vivunt.
A N C R O Parvos in alienis testis hospitari Aristo
teles prodidit , & idem experientia docet, non tamen in omnibus testis sine discrimine eos reperias,non in lepade non in tellinis non in conchulis,nunquam in my
590쪽
tur in testaceis quibusdam cancri albi,omnino parui plurimi quidem, in mytulis soliatis , tum in pinnis quos pinnoteras Vocat. Quinetiam in pectunculis atque ostreis, verum nullum ij conspicuum capiunt incrementum. Piscatores aiunt cancros istos na cum illis quorum testam inhabitant nasci. Athenaeus in pinnis & conchis margaritiseris nasci ait,cuius locus emendatius quam in vulgaribus codicibus legi hoc modo potest. OG δ ν λαί η οσφυu6, O βολλ
λαξ. Pinnae quae petris aut saxorum cauernis adi serint radices agunt, illic margaritam generant. Vivunt autem & nutriuntur per partem carni haerentem. Huius autem conchae ori adnasciatur animalculum chelas habens,& cibum assent ens, quod cacro paruo simile est,& vocatur pinnophylax. Dicam quod ispissime vidi.
Cancri parui qui in ostreis reperiuntur,minores sunt, paruae scilicet fabae magnitudine,toto corpore candidi praeterquam in pronae crustae medio, quod rubescit. Qui in pinnis reperiuntur, maiores sunt, ει magis rubri quam albi sunt, alioqui chelis pedibus, toto denique Corpore tum inter se tum aliis omnibus cancris similes: a cancellis autem disserunt, quod parui cancri viventium pinnarum &ostreorum hospites sunt, cancelli inanes duntaxat testas & turbinatat subeunt,suntque longo corpore locustis non cancris simili. Cur cancelli in alienis testis habitent,antea causam exposuimus,nunc . de cancriSparuis idem faciendum. Sunt qui miram bestiolae hac in re pruden ia K λ xi in e tollunt, inter quos Oppianus Quum,inquit ostrea testas ape' riunt, ut limum & aquam ad vitam sustinendam hauriant,cancer lapillum chelis arreptum in testas medias immittit,quo a claudendis testis cum ostrea impediuntur,cancer ingressiis epulatur illic,& eorum