장음표시 사용
691쪽
videm eorruptibilem esse , sed tamen per
Dei gratiam conservari. Dico : Evidenr es. , an am homἰnis naturalitre es immortalem . . Prob. Concl. variis demonstrationibus ret Arar merarum 1 Clemens Rom.l. 3.
recog. testatur se accepisse a. Divo Petro i si Deus est justus, tunc anima est immorta lis : Sed &e. ergo. M. prob. si Deus est iustus , non debet permittere , ut gravissima seelera semper maneant impunita , nec ut servorum sitorum fidelia merita non prae mi entvr r Sed hoc fieret , si anim a non esset immortalis ἱ ergo. m. pro, videmus sceleratos in vita abundare bonis fortunae , probos econtra sanctos assiduἡ vexati a malis , versari in gravissimis doloribus , moris bis &e. denique aliquos vitam finire inter blasphemias & vitia atroeissima, alioseeon. tra fiuem si iam coronare heroicis virtutum actibus . Iam si anima non esset immortatis ae superstes post vitam, manerent in tali ea si vitia impunita di virtutes snh praemio a
et Argumentum 2. Si anima non est immoris talis, tunc virtus esset vitium, & νitium e set virtus : sed hoe est evidenter falsii in aereo. M. prob. si quis pro Patria , Republiea, Religione , aut Deo mortem oppeteret , talia virtus heroica soret vitium I ergo. ant. prob. virtus est dispositio persecti ab optimum , perquam anima disponitur ad supremum suum bonum econit, vitium est dispositis ad pessimum : bed in tali easa daretur dispositio ad pessimum , nempe ad interitum: ergo virtus illa foret vitium . E- eontia si quis se ipsum occideret , id foret, virtus maxima, eo quod se liberaret a malis
4 argummum 3. Quod omnium aetatum L
692쪽
Ioeorum , di nationum hominibus notum, est, lumine naturali notum & eertum est: Sed animam esse immortalem omnibus notum est 3 ergo. M. patet , quia iuxta Philosophum Io. Ethnic. quod tinivsr piketur ει rum Et Seneca ait: Nemo omnes , Om
nos nemin- , singuli singulos falisut . Ratio
autem hujus estἷ quia lumen naturae est quasi revelatio naturae , quae vincit omnia obsta eula circa ea objecta , quae debent esse revelata ac nota hominibus. m. prob. omnes nati vites docuerunt animas puniri post mortem , & illi ipsi, qui admiserunt transmigrationem animatum, eu ipso admiserunt animas esse
immortales. is Arrumentum 4. Evidenter repugnat ge neri humano , necessarium esse universalein .errorem ad foetaliter vivendum: Sed si anima non esset immortalis , necessarius foret talis error ῆ ergo. M. patet, quia natura satis potens est ad praestandum bonum illud 4 quod conducit ad conservationem suarum partium naturae. m. prob. si homines non es ient persuasi de immortalitate animarum ,sne ullo amplius freno prorumperent in omnia vitiorum genera , sicque tolleretur vita socialis. 6 Argumentum s. Inter duo judicia, quo rum unum est primemodum omnium, es undamentum honestatis , alterum quod est paucorum, &. quidem sceleratoriam , neces iurid pilus est verum : Sed talia sunt duo judicia de immortalitate animae, & oppos tum illius ἱ ergo . M. prob. iterum ex viribus naturae , quae sibi ipsi per instinctunt naturalem hominibus inditum non conis dieito argumentum 6. Ex terminis est absurdum , non esse medium aptius perveniendi ad
similiaritatem Uim Deo quim summum
693쪽
contemplum Dei: Sed hoe fieret, animai
non esset immortalis; ergo. m. prob. simitiaritas eum Deo cognoscitur ex revelatio 'he mysteriorum, si antem anima esset mo eatis, tam grande mysterium de mortalitate animae Deus revelasset solis impiis, nulli autem bonorum .s Argumentum 7. Appetitus naturae nomsunt uni*ersaliser frustrauei; ergo anima estum mortalis , anet. supponitur , quia instimctus naturae proveniunt ab omnipotente na- rura, seu auctore potius naturae, quae potest Producere ad finem , ad quem impellit cons. prob. instinctus naturae ducit hominem, ad appetendam immortalitatem & fruitio nem boni eujusdam immortalis; ergo si institimis non est frustraneus, debebit animai esse immortalis , ant. patet nota solum in bonis, sed etiam hi impiis, qui vellent aeter α. num viverdi, ut possent in aeternum pecca re. Alii, qui se antur honores, variis m
numentis appetunt nomen suum commendare
Posteritati ; de quAntum in ipsis est , . voto
mo in scribere aeternitatis, ergo omnia My tu ni imm orta I i tat em .s Adiumensum 8. Animae v priorariarun, suaruna operationum est prorsus exempla , rebus materialibus, & miseetur tantum ae ternis ; ergo & ipsa est immortalis , Ut Prob. non tantum ex appetitibus , qui se exmeendunt ad praesens , praeteritum , do sui
rum , sed vel, maxime ex intellectionibus .anima enim intellectu suo comprehendio
omnia, non I imitatur loco , nec tempore ergo etiam unio totius naturae intellectualis: ac ordo maxime est cum aeternis. Hoc arguis mentum permovit Aristotelem & A vermem, ad hoc, ut admitterent. aliqvom iotellectum s.paratum aeternum . Hoc ipsum a umera-
im eraeeipuam em, quoi utebat ux malo, ita,
694쪽
A pologia foeratis, & Divus Augustinus pro
immortalitate- an imae. Io Argumentum 9. Anima rationalis non corrumpitur a contrario , nee ex desectu finis, nec ex desectu causae conservantis 3 ergo est immortalis , ant. 'prob. quia non videtur squale sit animae eontrariunii finis verb animae rationalis est frui bono di intellis re verum , quod poterit dari etiam extra cor ptis. Neque deest eausa eonseruativa , ubi no deest exigentia' naturalis ad eonservationem,
aut sinis. solannmν Obiectisner . II Obiἐe. r. Iuxta Stoleos virtus sibi ipss est suffieiens praemium , tu vitium sibi sos.
Aciens supplicium . Neque enim stravius' malum dicitur esse ips, peceato , aut ma ius bonum honestate ae virtute . Praeterea Sancti multi ita loquuntur , qu bd omnis animus inordinatus etiam seeluis ulterior supplieio sit sui ipsius earnifex ; idem vi detur eonfirmari experientia ex seeleratis hominibus , qui quandoque eonseientia celaminum eo adiguntur , ut malint vitam ab rumpere gladio vel loqueo , quam diutius perserre lanienam conseientiae . . 'Rest. 1. n. am. Etiamsi enim virtus sit aliquod sui praemium,& vitium aliquod sibi supplieium , non tamen illa est omne praemium, aut istud omne supplicium. Nec ceribsufficeret ad allie iendum vel absterrendum homines a vitiis & peerato. Resp. a. dis . ant. Virtus est sui praemium iam praesupposita aliunde spe immortalitatis , c. ant. seclusa illa spe , ne g. ant. totienim voluptas , qua virtus fruitur , tacit hinnititur spei alicujus alterius prem ii in altera
695쪽
vita , dc vieissim laniena conseientiae taeIthsundatur in metu justae vindictae aut indignationis aeternae Dei . Quodsi vero illa spes
aut metus desineret , i prosecto stultum foret turbari 1 scelere di habere remorsum coisestientiae. Adeoque in mente humana latent aliqua secreta dictamina naturae, quae dum mentem monent de bonis aut suppliciis su . turis, virtutem aut vitium solatio aut poena commiscent. Horum indicium est , quod siseelerati eo semel devenerint , ut omnino opprimant illa areana dictamina naturae irarum amplitis sentiant molestum illum rein morsum conscientiae . 2. Multi finiunt vitam inter insandos seelarum actus , nihil proin tales ultra metuerent Ree debitam suis criminibus poenam reciperent 4 3. Quo major est flagitiorum eumv lus , eo major dem rei esse poena : Sed contrarium accidit, hane enim omnium minime persentiunt, qui summa libertate in vitior uiri omnium coeno se voluntant ; quin imb tales plerumque plus voluptaris aut doloris ex ipsa fastitiorum suorum recordatione percipiunt . Falsum ergo est , virtutem aut vitium sibi
ipsi lassiciens praemium esse aut supplici
i et Oby 2. Posset Deus hominem punire,
vel praemia re ultimo vitae momento , assiciendo nempe animam tanta voluptate, aut tam aeerbis doloribus , quae aequivaleant pon. deri virtutis aut laeterum . Item potuisset Deus iam antinipato homini tribnere mercedem, aut irrogare .poenam juxta praevisionem meritorum , aut demeritorum,ponendorum adhuc per vitam ; eo sere modo , quo
Deus Progenitoribus Christi contulit beneficia propter futura merita Christi ; ergo
non est necesse animam. esse immorta
696쪽
Rest. 1. tr. anteced. neg. eonc Non enim
quaevio est , suid Deus potuerit , sed quid voluerit . Quod autem defacto eondien. ς-miare nm voluerit homines in hae vita , constat .ab experientiat Nam multi moriun- tur evomendo horrendas blasphemias; alii subitanea morte, dum dormiunt, abripiuntur 3 quidam , qui innocentissimani egerunt vitam, in ultimo articulo patiuntur extre mas angustiasu dici ergo non potest, in mo mento ultimo vitae bonos recipere I raemias aut impios supplicia. Resp. 2. neg. ant. Quia talis instantanea voluptas, quantumcunque magna non esset sussieiens ad allieiendos homines ad virtu .vem ; neque instantaneum supplicium , quam vis esset infinitum suffeeret ad absterrendos peccatores . Dein etiamsi concesserim in hae vita Deum bonos praemia re internis de-lieiis centuplo maioribus , qu m mereren tur omnia eorum bona opera , illud tamen praemium , lichi sit condignum operi , non tamen condignum est intentioni conditoris& naturae ἔ eo quod Deus naturam rationa Iem sie instituerit, ut appetat aliquod massus bonum , illudque infinitum ae aetero
ra Ob. 3. Potest diei: animam post hane
vitam esse quidem superstitem sed tant timad aliquod tempus v. g. ad aliquot annorum myriades, usque dnm in Regno illo millenario aeceperit condienum praemium aut supplicium. Resp. imen ant. Ratio negandi est ; quialieEt tale supplicium aut praemium eondignum foret operi de proportionatum meritis, neutrum tamen proportionatum foret intentioni eonditoris, &. appetitui naturali. Deus enim voluit, ut homo appetat immor
talitatem di bonum quoddam , quo maius
697쪽
, ac bastari non potest ; qui ab hoebe leparat, eo ipso se separat ab omni bono, Ae eo ipso in ei-ssit in seriem malorum sine omni bono , qualis tamen series malorum non esset fi haberet finem . Secunda ratio negandi est quia anima semel unita suo fini in amissibiliter sdii aeret tuo fini finist Enimi animae vatio.
nalis est bonum universale, is quo non clatur desectus ullius bonitatis ; adeoque i nee caula tristitiae ex amissoreis metu ; si eninvanima flueretur bono tantum ad aliquod tempus , meri id contristaretur, dum hora illa beatitudinis Inciperet emuere , nee ita ipso bo, o universali haberet omne bonum eo quδd in Zillo 'deesset constantia ae perpetuitas . Tertia' ratio' inegandi est , quia ah in a rationalis ., p6stquam' soluta fuerit 1 'corpore exempta quoque est xlestibus ae serie temporum; neque enim daatur tempus , ubi non datur Periodus revo-ΤIutionum mundanarum ; si itaque in anima separata tempus non est aliud nisi aeternitas seu duratio tota cxistens simul sitiati state omnium suarunx' partium . adeoque in anima separata nihil dari poten nis vel omnium norum , ves omnium malorum praesentia; ira quamcunque anima incid erit , semper ita
illa erit tib desectum temporis vel suecessio
I 4 Ob. 4. Bonum honestum est amabiis propter se , & Deus se solo propter se ipsum
dignissimus, cui omnis cultus ac reverentiae exhibeatur ; ergo ad inflammandos homi ἀuum animos non opus est praemiis, nee sup
et. Qui amat bonum maius propter minaes, amat praepostere; ergo etiam anaae praepostero, qui Deum aut virtutem amati propter
rigens ex motivo praemii aut beatissi- diois,
698쪽
dinia habet seipsum pro sine mi, ac Deum pro fine qui: Hoc non debet dici; ergo.m. prob. plua amatur finis cui,quam finis qui , ergo absurdum est dicere , quod Deuε indiderit homini appetitum amandi virtutςm propter praemium ac
. Re . Ad.I.dist .ant. Bonum honestum est a mabile propter se aiarare amicitiae , .ant .am re benevolentiae tantilm , neg. ant. amor amicitJae dicit duos amores, amorem scilicet eon- cuspicentiae di. benevolentiae . Per amorem benevolentiae volumus. amicorum bonum ἰ P amorem' concupiscentiae volumus nobis
bonum: quod autem in amore Dei semper hi duo amores concurrant ostensum est de
anima. Αd. a. c. ant. dist. cons. ergo qui Deum dei virtutem amat propter praemium creatum praepollere amat , tr. cons. propter praemmium increatum , neg. cons. maiu1 enim
bonum est Deus possessus , quam sola
Ad. a. dist. M. Homo haberet se pro sine cui utilitatis, M. pro fine cui excellentiae , neg. M. hoc non est absurdum, quod homo Deum sumnah appretiet , eidemque omnem cultum velit; dum interim seipsum non qui dem appretiando , sed pro minimo bonorum omnium habendo , vult fruitione illius boni beatus es. i . ' .1s Obj. r. Communis persuasio hominum,
quae datur 4n mundo de .ihi mortalitate animarum , potuit nasci ex traditione; ergo non habet fundamentum undequaque.certum . consoprob. mu irae dantur traditiones, qnae diu cremdebantur esse .verae, quae tamen desecto demon
strantur esse salsae . . Resp. I. neg. ant. Ratio est , quia ' hie nou agitur de quaestiolis saSu , quae meat ira
ditione, Sed peitur de dubio rationis , quod
699쪽
ex princIpiis naturalis luminis resolvi potest.' Rest. 2. neg. cons. adi prob. :distis anteced. Multae traditiones deprehenduntur eme sata sis ini quaestione iacti , eon. ant. in dubio rationis , neg. ant, impossibile est plerosque homines errare in ilIa quaestione , in qua Iumen rationis necessario debuit manifestare sufficienter veritatem s in tali enim quaestiolie non tam attenditur ad traditio, quam ad naturalem evidentiam.
16 obj. 6. Quod riris doctis videtur salissum , non potest esse eertum: i Atqui immortalitas animae Aristoteli & aliis Doctis viris visa est salsa ; ergo. Resp. r. d. M. Quod doctis viris videtur falsum iis quaestione purὶ doctritiali di selio-iastica non potest esse certum , tr. Μ. in quaestione morali , neg. M. in quaestionibus moralibus pertinentibus ad regulas morum, easque primas , in quibusa lumen naturale omnibus hominibus dictat, quid sit verum , aut faciendum , non magis attendendum est ad iudicium allevius Philosophi, qu1m adsensum communem hominum , eo quod definitio talis quaestionis non pertineat specia liter ad sorum Philosophicum . Talia autem est quaestio de immortalitate animae , quae elim si undamentum itotius doctrinae moralis , lumine naturali nota esste de,
Resp. 2. d. . M. Quod viris dἄctis videtur salsum, non potest esse certum , nisi certo constet hie & nune uiti eos filsis principiis , en M. si hoc constet , nee. Μ. in praesenti materia Aristoteles unice nititur suo supposito , qu bd nempe detur aliquis intellecius universalis& immortalist; seque ipsa anima
tanta n sit aecidensi in corpore, , dum interim ille liuellectus universalio peragit omnes
700쪽
rognitiones abstractivas . Hoc autem admisis , utique nulla erit necessitas admittendi ire mortalitatem animae . inod verb ista supponat Aristoteles, nempe intellectum univero salem, & animam esse ens, constat ex Iustino Martyre, ubi agit contra Aristotelem, origine & aliis Antiquioribus, qui melius intellexerunt supposita & doctrinam Aristo
Resp. a. d. M. Quod vIris doctis videtur
indubitato salsum non potest esse eertum tr. M. quod ea nilim videtur dubie salsum,n. M. Aristoteles ipsemet videtur dubitasse de immortalitate animarum di mortalitate ἔeum nulli bi elath se determinet pro alterutra parte: mirum autem non est , qudis viri etiam docti quandoque dubitent de veritati bus alioquin certis , dum sit is discursibus involuti obliviscuntur primorum principio
Resp. 4. d. M. Quod viris doctis videtur
salsum non potest esse eertum, si ex instituto examinent illam veritatem dc omnia argumenta veritatis, tr. M. si ta intum incidenter de illa loquantur, neg. M. mirum non
est, qudd doctis subindε inei dant dubia de
veritate alias certa; igitur etiam mirum non est, si aliquando loquantur dubiὲ de verita. te alias certa, nondum tamen ex instituto examinata I imb eonstat, esse hoe famili re Α ristoteli, qubd circa multas veritates Physicas loquatur Problematieε in ptlneipio operis, de quibus certa tamen statuit in fine totius Idiscursus . Hine quia Aristoteles in iis quidem, quos habemus, ' libris , ex instituto nulli bi examinat immortalitatem animae & argumenta pro eadem , potuit contingere , ut aliquando de illa dubie suerit oculus, aut eam etiam negaverit nondum instituto sufficiente examine.