장음표시 사용
351쪽
etiam cogitato at, credo Vaec homo inconsultus, crtemerarius non uidebat. quis consideratior illoἶ quis te liore quis prudentiorὐ quamquam hoc loco Deiotarum non tam ingenio O prudentia, quam fide, est religione uitae defendendum puto . nota tibi est , C. Caesar, hominis probitas, noti mores, nota consantia. cui porro, qui modo populit . nomen audi uit, Deiotari probitas,integritas,grauitas,uirtus, μdes non si audita ψ quod igitur facinus, nec in homine imprudentem caderepossct, propter metum praesentis exiti , nec infacinorosum, nisi esset iam amantifismus: id uos O a uiro optimo, et ab homine minime susto cogitatum esse confingitis. at quam non modo
non credibiliter, sed ne susticiose quid Cum, inqγit,
in castellum Lucceium uenises, C dom m regis hospitis tui diuertisses; locus erat quidam, in quo erantea composita, quibus rex te munerare constituerat. huc te e balneo, prius quam accumberes, ducere uolebat. ibi enim erat armati, qui te interficerent, in eo ipso loco collocati. En crimen, en caussa,cur regem se ritiuus, doMinum seruus accuset. Ego mehercule,
C. Caesar, initio,cum est ad me ista caussa delata, Phidippum, medicum ,seruum regium, qui cum legatis missus ese ab isto ipso adolescente existinaui es)e co- ruptum. hac suspicione sum perculsus: mcdicum indicem subornabit, finget uidelicet aliquod cpmen veneni etsi a ueritate longe, tamen a consuetudine crimi Adi no multum res abhorrebat . quid ait medicus
nihil de uenono . at id feri potuit primo occultires tu, potione ,
352쪽
pessene , Win cibo: deinde etiam impunius cumen factum, negari potest.ypalam te interemisset , omnium in segentium non solum odia, sed etiam arma conuertisset : si veneno, Iouis illius quidem ho stitatis numen numquam caelare potuisset, homines uero fortasse caelavisset . quod igituro occultius c licere cautius potuit, id tibi,'medico callido, Oferuo, ut put ahat, fideli, non credidit; de armis, de ferro, de insidiis caelare te noluit At quamsissime crimen contexitur. tua te, inquit, ω-dem , quae semper , fortuna seruauit . negauisti tum te inspicere uelle . quid postea ἐan Deiotarus, re illo tempore non persenta, continuo dimisit exercitum enullus erat alius in diandi locus ζ at leodem te , cum
cenauisses, rediturum dixeras: itaq. fecisti. horam' aut duas eodem loco armatos, ut collocati fuerant , retinere magnum fuit ἐ cum in conuiuio comiter,eiucunde fuisses, tum illuc tu li, ut dixeras. . . quo in loco Deiotarnm talem erga te cognouisti , qua ιis rex Attalus in P. Apricantum fuit: cui magnificentis a dona, ni scriptum legimus, usque ad maritiam misit ex Asia, quae Asiricanus in pedia nte exercitu accepit.quod cum praesens Deiotarus regio est animo, Er more fecisset, tu in cubiculum discessisi. Obsecto, c. Caesar, repete temporis illius memoriam: pone illum ante oculos diem: uultus hominum te intuentiu- , atque admirantium recordare. num
353쪽
functissimi disciplina 'quid igitur caussae excogitari .
poten , cur te lautum uolucrit, cenatum noluerit o
ridere ἐ Inponerum, inquit, diem distulit, ut, cum in castellum Lucceium uentum esset, ibi cogitata per ceret. uideo caul am loci mutandi: statam nacta res criminos es. Cum, inquit, uomere post cenam sella te dixisses,in balneum te ducere coeper μή ibi enim erant insidiae. at te eadem tua fortuna sieri auste in chbiculum te ire malle dixisti. Diij te perdant fugit me: ita non modo nequam, O improbus, sed fatuus, O amens es. quid ' ille sit si aenea in insidi sposuerat, quae e balaco in cubiculum transferri non posent ψ Habes cimina insidiarum: nil lenim dixit amplius . Hor m, inquit, eram conscius.quid tum 8 ita demens ille erat, ut etim, quem conscium
tantis Acris habebat,a se dimitteret/ sismam etiam mitteret , ubi Oinimicis imum sciret eo impotem suum Caesarem, cui ficisci insidias; praesem tim cum is unus esset, quipossct de absic me se uindica- . . re ἐat fratres meos, inquit, quod erant conscis, iuvimula coniecit. Cum igitur eos uinciret, quos siccsim habebat, tesolutum iramam mittebat, qui eadem scires, quae illos scire dicis. 'liquapars accusationis
duplex fuit; una , regem semper in speculis fuisse,
cum a te animo esset alieno ; altera, eXercitum eum. . contra te magnum comparasse.de exercitu dicam breuiter, t etera. Numquam eas copias rex Deiota- . .
rus habuit, quibus inferre bellam populo R. posset,
sed quiliis sines suos ab excursoniblia strum O la
354쪽
trociniis tueretur , O imperatoribus nostris auxilia mitteret . atque antea quidem maiores copias alere poterat, nunc exiguas uix tueri potes. At 3nisit ad
Coelium nescio quem, sed eos, quos miseri, quod ire toluerunt, in uinci a coniecit. Non qγaero, quam uerisimile sit, aut non habuisse regem, quos mitte- ci; aut eo ς, quos misisset, non paruisse; aut, qui didio audientes in tanta re non fui stetit, eos uinctos potius, quam 7recatosfuisse. sed tamen cum ad Coelium mittebat,utrum caussam illam uictam esse nesciebat, an Coelium istum magnum hominem putabat ψ quem profecto is, qui optime nonros homines nouit, vel cuia non nosset, ues nosset, contemneret. Addidit etiam illud, equites non optimos misisse tibi Meteres, credo, Caesar: nihil ad tuum equitatum: sed misit exbjs, quos baisit, electos . Ait nescio quem ex eo numero seruum iudicatum. 2 Θρ arbitror: non audiui: scd in eo, etiam si accidisset , culpam regis nullam fuisse arbitrarer . Alieno autem a te animo fuit: quo
Modo ἐsperauit, credo, di ciles tibi Alexandrisi fore exitus proptgr regionis naturam, . remini . at eo ipso tempore pecuniam dedit, exerciturii aluit rqnem . piae praefeceras, ei nulla in re defuit: tibi uia IO ri non stoli m ad hospitium,sed ad periculum etiam atqtie ad aciem prae ofuit .secutum cst bellum Asir ι- Πmn. graues de te rumores stas, qui etiam furia. sum illum Coelium excitauerunt. quo tum erga te rex
animo fuit,qui auctionatus sit ,scseq. sium situm ea poliare maluerit, quam tib ecumam non subm
355쪽
ni rare ἐ-eo , inquit , tempore ipso raceam,
Ephesumq. mittebat, qui rumores Asticanos exci- perent celeriter ad se referrent . itaque cum esse sent ei nunciatum , Domitium naustagio peri se, te in castello circum ictu; de Domitio dixit uersi Graecum eadem sententia, qua etiam nos habemus Latinum; Tereant amici, dum una inimici intercidant:
quod ille, si esset tibi inimicissimus, numquam tamen aixisset: ipse enim mansuetus, uersus immanis. qui autem Domitio poterat esse amicus, qui tibi esset inimicus ' tibi porro inimicus cur esset, a quo, cum uel
interfici belli lege potuisset, regem Ose filium
suum connitutos esse meminisset j deinde furcia fer quo progreditur ἰ ait hac laetitia Deiotarum elatum, uino se obruisse, in conuiuioq. nuda saltauis
se. Quae crux huicfugitivo potest fatis supplicui a
ferre Deiotarum altantem quisquam, aut ebrium uidit umqua' omnes sunt in illo regiae uirtutes, quod te Caesar ignorare non arbitror,sedpraecipue singularis O admira da sturalitas. etsi hoc uerbo scio laudari reges non solere .stugi hominem dici, non multum habet laudis in rege: Drtem, iustum , seuerum, grauem, magnanimum, largum, beneficum, liberalem, hae sunt regiae laudes; illa priuata est . ut uolet, quisque accipiat: ego tamen siugalitatem, id est Modeuiam, O temperautiam, uirtutem esse maximam iudico. haec in illo eni ab ineunte aetate tu a cuncta Asia, tum a magistratibus legatisq. nostris, tum. , ab
356쪽
ab equitibus qui in Asita negotiati simit, perspecta, O cognita. R ultis ille quidem gradibus ossiciorum
erga r emp. nostram ad hoc regium nomen adscendit:
sed tamen quidquid a bellis populi R.uacabat,cum ho
minibus nonris consuetudines, amicitiaS, res ,r
sionesq. iungebat ut non solum tetrarcha inobilis,sed optimus paterfamilias, oe diligentissimus agricola, o pecuarius haberetur. qui igitur adolescens, nondum tanta gloria praeditus, nihil umquam niseseu rissime-grauigime fecerit , is ea existimatione , eaq.aetate altauit/Imitari potius Castor aut tui mores, disciplinamq. debebas, quam optimo O clarif-smo uirofugitivi ore maledicere. quod filiatorem
auum habuisses, neque eum uirum, unde padoris, pudicitiaeq. exempla peterentur: tamen hoc maleditu. minime in illam aetatem conueniret . quibus ille dijs ab ineunte aetate se imbuerat, nonsaltandi, sed bene ut armis, optime ut equis uteretur; ea tamen illum cuncta, iam aetate exacta, defecerant . itaque Deiotarum cuplures in equum pustulissent,quod haerere in eo senex posset, admirari solebamus. hic uero adolescens,qui meus in Cilicia miles, in Graecia commilito fuit, cum in illo nostro exercitu equitaret cum suis delectis equitibus, qVos una cum eo ad Pompeium pater miserat, quos concursus facere solebat e, quam se DCtare quam se oster stare' quam nemini in illa caussastudio est cupiditate concedere in cum uero , exercitu amisso, ego, qui pacis auctorsemper , post Pharsalicumproeliumsuasorsui sem armorum non depo-
357쪽
deponendorum, sed abiiciendorum, hunc ad meam auctoritatran non potui adducere; quod ipse arde
Misti diu ipsius belli, O patri satisfaciendum esse crbitrabatur. folix ina domus, quae non impunitatem solum adepta sit ,sed hab re etiam accusandi licentia :calamitosus Deiotarus, qui ab eo, qui in isdem ca-- si is fuerit, non modo apud te ,sed etiam a suis accusetur. hos uestra secunda fortuna Castor, non pote- sis sine propinquorum calamitate esse contenti. sint sane inimicitiae,quae esse non debebant.rex enim Deiotarus uestram familiam abie Iam, O obscuram etenebris in lucem uocauit. quis tuum patrem antea ,
qui esset, quam cuius gcner esset,audiuit ' sed quam
uis ingrate O impie necessitudinis nomen repudiaretis; tamen inimicitias hominum more gerere p=teratis , non ficto crimine inse Iari, non expetere uitam, non capitis arcessere. esto, concedatur haec quoque acerbitatis, ct odii magnitudo. adeo ne, ut etiam omnia uitae, alutisq. communis, atque etiam humanitatis iurauiolentur ζ seruum solicitare uer- . bis, spe, praemiisq. corrumpere, abducere domum, contra dominum armare, hoc est,non uni propinquo,
sed omnibus familiis bellum nefarium indicere . naminia corruptela seruis non modo impunita fuerit, siletiam a tanta bu toritate approbata; nulli, nulli parietes nostrain salutem,nullae laxes, nulla iura custodient . ubi enim id, quod intus est, atque nostrum, impune evolare potest, contraq. nos pugnare; fit in dominas seruitus, inseruitute dominatus . O tempo
358쪽
ara, o mores: Cn. Domitius ille, quem nos pueri tam sulem,censorem,pontificem maximum uidimus,cum tribunus pl. M. Scaurum,principem ciuitatis, in iudiciu populi uocauisset, Scauriq. seruus ad eum clam domum uenisset, O crimina in dominum delaturum se esse dixisset, comprehendi hominem iussit,ad Sca ramq. deduci. uide, quid inter t. et si inique Casto-τem cum Domitio comparo. sed tamen ille inimico seruum remisit, tu ab auo abduxisti: ille incorruptuaudire noluit, tu corrupisti: ille adiutorem seruum
contra dominum repudiauit, te etiam accusatorem
adhibuisti . Atsemel ine est corruptus a nobis' nonne,cum esset productus tois, O cum tecum fuisset,
refugit ad legatos ἰ non ne etiam ad hunc Cn. Domitium uenit/ non ne,audierite hoc Ser. Sulpicio,clarif-smo uiro, qui tum casu apud Domitium cenabat, hoc T. Torquato, optimo adolescente , se a te corruptum, tuis promissis in fraudem impulsum esse confestus est j quae est ista tam impudens, tam crudelis ,
tam immoderata inhumanitas ψ i circo hanc urbe uenisti, ut buisse urbis, iura,stexempla corrumperes, domesticaq. tua inhumanitate nostrae ciuitatis humanitatem inquinares ψ at quam acute collecta crimina. Blesamius, inquit, eius enim nomine, optiami hominis,nec tibi ignoti, maledicebat tibi9 ad 1 Ggem, inquit, scribere solebat, te inuidiose tyrannum existimari; flatua inter roges posita, animos hominsi Mehementer osset sos; plaudi tibi non solere. 2 On ne intelligis, Caesar, urbanis malevolorum sermunculis
359쪽
ti, haec ab istis esse collecta ' silesamius tyranno Caessaremscriberet ζ multorum enim ciumn capita uiderat . multos iussu caesaris uexatos , verberatos,necatos: multas ah lintas'euersas domos: armatis mi litibus refertum forum: quae semper in ciuili uicto ria sensi u ea te ui Dre no uidimus.solus inquam, es C. Caesar,cuius in victoria ceciderit nemo, nisi armatuste, quem nos liberi , in summa reip. libertatenati, non modo non tyrannum, sed etiam clement simum in hictoria videmus ducem, is Blesamio, qui uiuit in regino, Urannus uideri potes ' nam de statua quis queritur, una praesertim, cum tam multas ADLat ζ ualde enim inuidendum e l eius statuae , cuius trophaeis non inuidemus. na si locus assert inuidiam; nullus locus es , ad statuam quidem, i Bris clarior . Deplausu autem quid respondeam ' qui nec desideratus umquam a te est, . non numquam, obstupefastis hominibus ipsa tdmiratione, compressus es, Ofor- tuse eo praetermissus,quia nihil uulgare te dignum uideri poteti. Nihil a me arbitror praetermispum,sed aliquid ad extremam caussae partem reseruatum. id autem aliquid es, te ut plane Deiotaro recociliet oratist mea. non enim iam metuo,ne tu illisuccenseas: tia Dd uereor, ne tibi illum succensere aliquid suspicere . quod abes longissime, mibi crede, Cadar. quid eliim' tineat per te , meminit , non quid amisieriti: neque se a te multatum arbitratur; sed, cum existimaret multis tibi multa esse tribuenda, quo minus aso, qui in altera parte fuisset, ea sumeres,non rc sauit. ete ἰ ε
360쪽
nim si Antiscbus,magnus ille rex Asiae,cum osteaquam a Scipione deuictus , Tauro tenus regnare ius- I. Ias esset, omnemq. hanc Actam, quae es nunco ostrae pro incia, amisi best dicere eslsolitus, benigne libia populo I . esse factum , quod nimis magna procuratione liberatus, modicis regni terminis uteretur ἰροι est multo facilius se Deiotarus consolari. ille e Musuro, is multam sustinuerat, hic erroris . omniatu D istam, Cacsar, tribuini, cum ipsi, Oblia nomen
regium concessisti. hoc nomine retento,atet e conservato, nullum beneficium populi I. nul lum iudicion de se senatus imminutu putat . magno animo uereresto est, nec umquam succumbet inimicis, ne fomllinae quidem . multa se arbitratur O peperisse an- rea adtis, habere in animo, atque uirtute,quae nutio modo post amittere. quae enim fortuna, aut qHis casus,aut quae tanta possit iniuria omnium imperatorum de Deiotaro decreta delere/ ab omnibus ei:iris est ornatus, qui, postquam in cactris esse potuit per aetatem, in Asia, Cappadocia, Ponto, Cilicia, Dria bellagesserunt. senatus uero iudicia de illo tam multa, tamq. honorifica, quae publicis populi litteris
monumentisq. consignata sung, quae Πmquam Pett
fas obruet, aut quae tanta delebit obliuio mid de ivirtute eius dicam ψ quid de magnitudine animi,gra uitate, constanti ac quae omnes do ti,atque sapientes summa,quidam etiam sola bona esse dixerunt, hisq.
non modo ad bene,sed etiam ab beate uiuentam con uniam uirtutem esse . haec ille reputans, es dies Ono tes