장음표시 사용
321쪽
quidem, sed tamen multo magnoque comitatu: -- rus autem rei tu idem duces, O comes: quae qui dem tantaen, ut tropharis, O monumentis tuis nounulla umquam allatura sit mem aetas: nihil enim essuere, aut manufactum, quod aliquando non consi-ciat,es consumat uetustas: at uero haec tua iuristia, O lenitas animi florescet quotidie magis, ita, ut, 'quantum operibus tuis diuturnitas detrahet antum asserat laudibus . est ceteros quidem omne uictores bellorum ciuilium iam ante aequitate, O misericor dia uiceras;hodie o uerodie te ipsum mom uereor,
ut hoc , quod dicam, perinde intelligiauditu pobsit,
arque ego ipse cogitans sentio . ipsa- ut Ioriam uncisse uideris, W- Oipsa, quae illa erat adepta , unctis remi i. nam cuυ ipsus vid Io riae condicione iure omnes uicti occidissemus, clementiae tuae iudicis conseruatisumus. ecte igitur unus inuictus es, a quo etiam ipsus uictoriae codicio uisq. deuicta est. asque hoc C. Caesaris iudicium,P. C. quam late patear, az- tendite. Omnes enim, qui ad illa arma fato sumus
nescio quo reip. misero funestoque compulse, etsi ali
qua culpa teremur erroris humani, a scelere ne liberatisumus. nam cum M. Marcellam, deprecant bustiobis, reip. conseruauit, M a mibi, O item resp. nullo deprecante, reliquos amplissimos mros Osibiipsis, O patriae reddidit, quorum est steque tiam ,odignitatem ricipso in consessiu uidetis; non ille hostes induxit in curiam , sed iudicauit a plerisque ignorasione potius, Osalso atque inani metu,
322쪽
quam cupiditate, aut crudelitate bellum esse susceptum. quo quidem in bello semper de pace agendum , audiendis q. putaui; semperq. dolui, non modo p
cem , sed orationem etiam ciuium pacem efflagitantium repudiari.neq&e enim ego illa,nec ulla umquam secutussum arma ciuilia: semperq. mea consilia pse eis, est togae socia, non belli, atque armorum fuerui. hominem sum secutus priuato oscio , non publico: tantumq. apud me grati animi Iidelis moxnopia it ii it, ut nulla non modo cupiditate , sed ne spe quid m, prudens G scisns tamquam ad interitum ruerem voluntarium. quod quidem meum consilium minime ob scurum uit. nam ct in hoc ordine . integra re, multa de pace dixi; O in ipso bello eadem etiam cum capitis mei periculo sensi. ex quo nemo erit tam inii pus rerum aeRimator, qui dubitet, quae Caesaris de bello uoluntas fuerit , cum pacis auctores conseruandos stati,n censuerit, ceteris fuerit iratior. atque id minus mirum uideretur fortasse tum,cum esset incem, tus exitus ,stanceps fortuna belli: qui uero uidior
pacis au Iores diligit , is profecto decla rat, maluisse
se non dimicare, quam uincere . atque huius quidem rei M. Marcellosum testis . nostri enim sensus , ut in pacesemper,sic tum etiam in bello congraebant. quoties ego eum, quanto i um dolore uidi cum insolentiam certorum hominum, tum etiam ipsius uictoriae: ferocitatem extimescent ζ quo gratior tua liberalitas , C. Caesari, nobis, qui illa uidimus, debet es p. non enim iam cavsae punt inter se, sed uioloriae coμι-
323쪽
param aeruidimus tuam uictoriam proeliorum exitu terminatam, gladium uagina uacuum in urbe nou Didimus. quos amisimus cirees, eos uis Martis perculit , non ira uictoriae: ut dubitare debeat nemo ,
quin multos, erip pet, C. Caesar ab inferis excitaret , quoniam ex eadem acie conseruat quos potest. alterius uera partis nihil aχnplius dicam, quam , id quod omnes uerebamur, nimis iracundam futuram fullio ut loriam . quidam enim non modo armatis; sed interdum etiam otiosis minabantur; nec, quid
qnisque ensis et, sed ubisuilset, cogitandum es dic
hant : ut mihi quidem uideantur dii immortales , etiam si podiras a populo R. ob aliquod delictum ex petiuerisit, qχniuile bellum tantam, O tam tu tuosum excitauerint, uel placati iam, uel etiam satiati aliquando,omnem istem salutis ad clementiam uicto--τis , sapientiam contulisse . inaregaude tuo i istam excellonii bono; fuere cum fortuna, ct glo-τia , t etiam natura, O moribus tuis: ex quo
quidem maximus est fructus, iucunditasq. sapienti. cetera cum tua recordabere, etsi persaepe uirtuti , tamen plerumque felicitati tuae gratulabere : de Mobis, quos in rep. tecum salvos esse uolui ii, quoties cogitabis , toties de maximis tuis beneficiis, toties de incredibili liberalitate , toties de singularis a pientia tua cogitabis: quae non modo unam a bona, sed uimiram audebo uelsola dicere tantus e t euimhplendor in laude uera , tanta in magnitudine animio consil dignitas , ut haec a uirtute donata icetera
324쪽
a fortuna commodata esse uideantur . noli igitur mconservandis bonis uiris defatigari, non cupiditate praesertim, aut prauitate aliqua lapsis, sed opinione osci', nulla fortasse, non improba certe , 'ecie quadam reip. non enim tua ulla culpa eri, si te aliqui timuerunt ; contraque summa laus, quod minime t mendum fuissesenserunt. unc uenio adgrauissimam querelam, , atrocissimam susticionem tuam: quae non tibi ipsi magis, quam cum omnibus civibus, tum maxime nobis, qui a te conferuati sumus , prouide da est . quam etsistero esse alsam, numquam tamen
uerbis extenuabo. tua enim cautio, nostrin s :s in alterutro peccandum sit, malim uideri nimis timidus , quam parum prudens. Sed quisnam est iste tam demens ἐ de tuis ne ζ tametsi qui magissunt sui, quam quibus tu salutem insterantibus reddidisti ἰ an
ex eo numero, qui lina tecum fuerunt ' hion est credibilis tantus in ullo furor , ut, quo duce omnia summa sit adeptus, huius uitam non anteponat suae. At si tui nihil cogitant sceleris, cauendum est, ne quid inimici. qui ζ omnes enim qui fuerunt, aut sua pertini cia uitam amiserunt, aut tua misericordia retinv rant : ut aut nulli supersint de inimicis, aut, qui superfuerunt , amicissimi sint .sed tamen cum in an mis hominum tantae latebrae sint, tanti recessus,a geamus sane susticionem tuam: mul enim augebiamus diligentiam . nam quis es omnium tam iIn rus rerum, tam rudis in rep. tam nihil umquam nec de sua, nec de communisalute cogitans, qui non in
325쪽
telligat tua salute contineri suam, O ex unius tua uitam pendere omnium' equidem dies no Iesq. de te, ut debeo , cogitans, casus dumtaxat humanos, O
incertos euentus ualetudinis, . naturae communis
si agilitatem extimesco ; doleoque, cum r4'. immortalis esse debeat, eam in unius mortalis anima con-Here . si uero ad humanos casus, incertosq. euentus ualetudinis, sceleris etiam accedat insidiarumq.
consensito: quem deum, etiam si cupiat, opitulari posse resp. credamus omnia sunt excitanda tibi, C. Caesar, uni, quae iaceresentis, belli ipsius impetu , quod necesse suit , per se, atque prostrata: constituenda iudicia , reuocanda fides, comprimendae librudines, propaganda soboles: omnia, quae ditissa iam defluxerunt ,seueris legibus uincienda sunt. non fuit recusandum in tanto ciuili bello, tanto animorum ardore armorum , quin quassata res'. quicumqης belli euentus fuisset, Multa perderet O ornamenta dignitatis,et praesidia Babilitatis suae, multaq. uterque dux faceret armatus,quae idem togatus fieri prohibuisset . quae qui rim nunc tibi omnia belli uulnera sananda sunt; quibus, praeter te, mederi nemo potest . itaque illam tuam praeclariθ;mam, O sapientis mam uocem inuitusaudiui, Satis diu uel naturae nixi,uel gloriae. fatis, si ita uis, naturaefortasse; at
do etiam,si placet, gloriae; at ,quod maximum eri, patriae certe parum . quare omitte;qi aeso, istam doctorum hominum in contemnenda morte pyridentia: noli nostro periculosapiens esse. Jacpe enim L nit ad xx a aures
326쪽
aures meas , te idem istud nimis crebro dicere, uia Fin te satis. credo; sed tum id audirem ,sii tibi soli uia res,aut si tibi soli natus esses: nunc, cum omnium solutem ciuium, cuncta nq. remp. res tuaegestae complexae sint, tantum abes a per edtione maximorum operum, ut fundamenta, qtrae cogitas, non dum ieceris.hic tu modum tuae uitae non salute reip.sedarirettate animi desinies ' Quid , si inuit ne gloriae quidemtaae satis era oculus te esse auid Jim , qramuis sis
sipiens, non negabis. Parum ne igitur, inqaies, gloriam magnam relinquemus immo uero alijs, qua Bis γnultis, satis, tibi uni parum . quidquid enim est, quamuis amplum sit, id certe es parum tum, cumen aliquid amplius. quod si rerum tuarum immor talium C. Caesar, hic exitus futurus fuit, ut, devictis aduersarijs, remp. in eo statu relinqlieres, tu quo nunc eni: uide, qua Io, ne tua diuina uirtus ad mirationis plus sit habitura, quam gloriae: quid gloria est illustris, ac peruagata multorum , O magnorum uel in suos,uel in patriam, vel in omne genus hominum fama meritorum . haec igitur tibi reliqua pars est,hic restat actus, in hoc elaborandum est, ut remp. constituar,eaq. tu in primis cum summa tranquillitate , ct otio persiratare tum te, s uoles, cum patriae, quod debes solueris, naturam ipsam e
pleueris satietate uiuendi, satis diu uixisse dicito . quid est enim omnino hoc ipsum diu,in quo ent aliquid
extremum, qaod cum uenerit, omnis uoluptas pra
terita pro nihilo et i, quia phi ea nulla sutura sit c
327쪽
qramquam tuus iste animus numquam his angust ς', quas natura nobis ad uiuendum dedit,contentus fuit, seniver immortalitatis amore flagrauit. nec vero haec tua uita dicenda e hquae corpore spiritu co tinetilr: it et, illa, linquam, uita est tua, Caesar, qreaquigebit memoria saeculorum omnium, quam poneri tas alet, quam ipsa aeternitas semper tuebitur. huic tu inseruias, huic te oflantes oportet: quae quidem, quae miretur, iam pridem multa habet , nunc, etianni quae laudet, exstestat. obstupescent posteri certe, imperia, prouincias, Ilienum, Oceanum, 'silum, pugnas inuremerabiles, incredibiles ut Iorias, monumenta , m nera, triumphos audientes, O legentes tuos: sed nisi haec urbs labilita i uis consiliis, cr i situtis erit, uagabitur modo nomen tuu longe,atque late,sedem quidem stabilem , O domicilium certum non habebit. erit inter eos etiam, qui nascentur,sicut
inter nos fuit, magna dissensio; cum alij laudibus ad caelum res tuas gestas esserent, alij fortasse aliquid requirent, idque, uel maximum, nisi belli ciuilis incerilium salute patriae restinxeris, ut illad fati uideatur, hoc sume consilii. serui igitur iis etiam iudicibus, qui multis post acculis de te iudicabunt, quidem haudscio an incorruptius, quam nos: nam Osine amore, sine cupiditate, O rursus ne odio, me inuidia iudicabant. id autem, etiamsi tunc ad te, ut quidam falso putant, non pertini bit, nunc certe pertine te esse tale, ut tuas laudes obscuratura nulla umquam fit oblivio. disersae uoluntates cimum λ xxx fu
328쪽
fuero disti actaeque sententiae. non erum consiliissolum , tu se , fedarmis etiam , O castris dis
bamus: erat autem obscuritas quaedam , erat ce manen inter clarissimos duces : multi dabitabant , quid optimum esset ; multi, quid sibi expediret; multi,
quid deceret; non missi etiam , quid liceret .perfuncta resp. in hocmifero Latall. bello: vicit is, ut non fortuna inflammaret odium suum, sied bonitate Ierunt; neque omnes, quibus iratus esset, eosdem etiam exsilio , aut morte dignos iudicaret . arma abaliis posta , ali s ereptasunt. ingratas est, iniustusq. ciuis , qui armorum periculo liberatus, ani rem tamen retinet armatum : ut iam ille fit melior , qui in secie cecidit, quam qui in causse animam profudit. ae enim pertinacia quibusdam,eadem alis consoria uideri potest . sed iam omnis si Ia disense in
armis , extincta aequitatequictoris. restat, ut omnes unum velint, qui modo habent aliquid nonsolum sapientiae,ses etiam sanitatis: quia , nisi te , C. O far,saluo , ct in Masententia, qua cum antea, tum hodie uel maxime usus es , manente , salvi esse non possu As. Quare omnes te, qui haec salua se volsemus, O hortamur, o obsiecramus,nt uitae tuae, . saluti consulas: omnesq. tibi, ni pro aliis etiam lonquar,qκod de me ipso sentio, quoniam subesse aliquid putas , quod cauendum sit, non modo excubias et odias , sed etiam laterem nostroram oppositus, corporum pollicemur. Sed ut, unde est orsa, in eo idem terminetur oratio mea; maximas tibi omnes gratias
329쪽
Drarias agimus, C. Caesar, maiores etiam habemus . nam omnes idem sentiunt, quod ex omnium
precibus, O lacrymissentire potuisti: sed quia nouel stantitas omnibus necesse dicere , a me certe dici uolunt: cui necessies quodam modo, O quois uolunt, GP qAod, M. Marcello a te breis ordini, popu-Dq. R. O reip. reddit praecipueid a me feri tib re intelligo. nam laetari omnes, non ut de unius se lum, sed ut de communi omnium salute ,sentio. quod autem summae benevolentiae est, quae mea erga illa omnibus semper nota fuit, ut uix C. Marcello, optι- mo, amantissimo fratri, praeterea quidem cederem nemini: cum id solicitudine, cura, labore tam
diu praesiterim, quam diu est de illius salute tabu
tatum, certe hoc tempore magnis curis , molestiis , doloribus liberatus praestare debeo. itaque, C. Caesar, sic tibi gratias ago ,'st, omnibus me rebus a te non conseruato solum,sed etiam ornato, tamen ad tua innumerabilia in me unum merita, quod fieri iam posse non arbitrabar, maximus hoc tuo facto cumulus accesserit .
330쪽
AD C. CAESAREM, ORATIO XLI. li
o V V M crimen,C. Caesar, ante huncia diem inauditum propinquus meus adi te
QETubero detulit, u Ligarium infricafuisbe: idq. C. Pansa, praestanti uir ingenio, fretus fortasse ea familiaritate,quae est ei tecum, ausus est confiteri. itaque, quo me uertam, nerscio: paratus enim ueneram, cum tu id neque per te
scires, neque audire aliunde potuisses, ut ignoratio' ne tua ad hominis miserisalutemabuterer . sed quoniam diligentia inimici investigatum es, quod late' bat: confitendum est,ut opinor praesertim cum meus necessarius C. Pansa fecerit,ut id iam integrum non esset: omissiaq. controuersa omnis oratio ad misericordiam tuam conferenda es, qua plurimi sunt conseruati,cum a te no solum liberationem culpae, sed errati ueniam impetrauisbent. Habes igitur, Tubero , quod es accusatori maxime optandum, confitentem reum, sed tamen ita confitentem,se in ea parte fuisse, qua te Tubero, qua uirum omni laude dignum, patre tuum. itaque prius de uestro delis Io confiteamini, necesse est, quam Ligarij ullam culpam reprehendatis. igitur Ligarius, cum esset adhuc nulla belli suspicio, legatus in Africam cum procon uis C. Considio profectus eri: qua in legatione ciuibus, sD-cijsitaseprobaui ut decedens Consilius prouincia,