장음표시 사용
331쪽
putisfacene hominiores nonposset,si quemquam alium Frouinciae praefecisset. itaque 4 Ligarius, cum diu recusans nihil profecisset , prouinciam accepit inuritus: cui repraefuit in pace, ut O ciuibus, O sociislgrati a esset eius integritas, Osides. bellum s
bito exa sit; quod, qui erant in frica, ante audi runt geri, quam parari. quo audito, partim cupidia' te inconsiderata, partim caeco quodam timore, pri' Mosalutis causa, post etiam studii sui, quaerebant ali' quem ducem. tum Ligarius domum stinans , O ad suos redire cupiens, nullo se implicari negotio passus
est . interim P. Atius Varus, qui praetor Moricam obtinuerat, Vticam uenit. ad eum flatim concursumen: atque ille non mediocri cupiditate an ipsit imp .ritim,si illud imperium esse potuit, quod ad priuatu , clamore multitudinis imperitae, nullo publico conselio deferebatur . itaque Ligarius, qui omne tale ne- gotium cuperet effugere, paullum aduentu Vari con quieuit. Adhuc, C. Caesar, u Ligarius omni culpa vacat .domo est egresus non modo nullum ad bellum ,
.sed ne ad minimam quidem susticionem belli: legatus . in pace prosintus, inprovincia pacatisma ita segef-
sit, ut ei paccm se expedirct. prosedlio certe ani- Mum tuum non debet lendere: xAm igitur remani so multo minus : nam protectio volantat m habuit non turpem, remansio stiam necessitatemhoniam. ergo haec illio tempora carent crimine;um ,cum is legatus profectus 1, alterum, cum e lagitatus a pro-- vincia, pracpclitus Africae s. ex thm es tempus, quo
332쪽
quo poli aduentum Vari in Astica renitit. quod si
ejicriminossim , necessiatis crimen est, non uoluntatis. an ille , si potuisset illinc ullo modo euadere, Vticae potius, quam F ymae ; cum P. Accio, quam
cum concordissemis fratribus ; cum alienis esse,quam cum suis maluisset cum ipsa legatio plena desiderit , acsolicitudinis uisset propter incredibilem quendam mirum amorem,hic aequo animo e epotuit belli dissidio distractus a statribus ψ nullum igitur habes, Caesar, adhuc in v gario signum alienae a te voluntatis . cuius ego causam, animaduerte quaes3, qua de defendam, cum prodo meam. o clementiam a mirabilem , atque omni laude, praedicatione, litteris, monumentisq. decorandam. M. Cicero apud te
defendit alium in ea uoluntate nonfuisse, in quase ipsum costetur fuisse;nec tuas tacitas cogitationes extimescit; nec, quod tibi, de alio audienti , de se ipso
occurrat, reformidat. uide, quam non reformidem: vide,quanta lux liberalitatis, et apientiae tuae mihi apud te dicenti oboriatur, quantum potero,voce contendam, ut hoc populus exaudiat. Suscepto bello, Caesarviso etiam ex magna parte,nulla ui coas Ius , iudicio meo,ac uoluntate ad ea arma profeZIussum, quae erant sumpta contra te. apud quem igitur hoc dico' nempe apud eum, qui, cum hocsciret, tamen me, antequam uidit, reip. reddidit: qui ad me ex Aeg
pto litteras misit ut essem idem, quifuissem: qui cum ipse imperator in toto imperio populi i unus eset sse me alterum passus esta quo Ioc ipso C. Pansa mi-
333쪽
hi nuncium perferente, concessos ster laureatos is nisi , quoad tenendos putaui: qui mihi tum deniquese salutem putauit reddere ,si eam nullis stoliatam omnamentis redderet. Vide quaeso, Tubero, ut , qui de meo acto non dubitem dicere, de Ligarii non a deam confiteri. atque haec propterea de me dixi, ut mihi Tubero, cum de se eadem dicerem , ignosceret. cuius ego industriae,gloriaeq. faveo,uelpropterpropinquam cognationem, uel quod eius ingenio, stu' in sq. delector , uel quod laudem adolescentis propinqm existimo etiam ad meum aliquem si uisum redundare. sed hoc quaero, quis putet fuisse crimen , esse in Astica Ligarium φ nempe is, qui ipse in eadem Asinica esse uoluit , est prohibitum se a Ligario
queritur,et certe contra ipsum Caesarem est congressus armatus. quid enim, Tubero, tuus ille districtus in acie Pharsalica gladius agebat ψ cuius latus ille mucro petebat ψ qui sensus erat armorum tuorum equae tua mens ἰ oculi ψ manus ἐardor animi ἰ qui piebas ζ quid optabas ρ nimis urgeo: commoueri uia detur adolescens: ad me reuertar . isdem in armis fui. quid auitem aliud egimus, Tubero, nisi ut, quod
hic potest , nos possemus e fruorum igitur impunitas, Caesar, tuae clementiae laus e L eorum ipsorum ad crudelitatem te acuet oratio ψ Atque in hac caus-
sa non nihil equidem,lTubera,etiam tuam, sed multo magis patris tui prudentiam desidero; quod homo
cum ingenio, tumetici doIIrina excellens, genus hoc
caussae quod esset, non uiderit. nam si uidisset, quouis prosccto .
334쪽
prostdto , quam isto modo a te agi maluisset. argui, lfatentem: non es satis . accusas eum, qκi caussam ha bet aut, ut ego dico, meliorem, quam tu, aut, uti viis larem laec no modo mirabilia sunt,scd prodi 'silmilia, quae dicam. no habet eam uim illa accusatio, ut d Ligarius condemnetur, sed ut necetur. hoc egit ciuis R. ante te nemo. externi ita mores usquesta sanguinem lucitare solet odium aut levium Graecorum aut immanium barbarorum . nam quid aliud agisi ut mae ne sit j ut domo careat ' ne cum optimis fratribus, ne cum hoc T. Broccho, aliunculo suo, ne cum
ius filio, consobrino suo, ne iis biscum iuuat ζ ne it in patria ζ m in patria est ζ num poteri magis carere
his omnibus, quam caret ζ Italia prohibetur , exu lat. non tu ergo hunc patria priuare, qlia caret ,scd uita uis . at istud ne apud eum quidem die latorem'; qui omnes, quos oderat, morte multabat, quisquam 'egit isto modo. ipse iubebat occidi, nullo postulante a praemiss etiam inuitabat . quae tamen crudelitas ab hoc eodem aliquot annis poli, quem tu nunc crudelem esse uis, uindicata est. Ego uero ictred non ponulo, in quies. Ita mehercule existimo Tubero: Doni erum te, norei patrem tuum, noui domum, nomense vestir Iudia denique generis ac familiae uestrae virtutis,humanitatis , do trinae plurimarum artium,atque optimarum; nota sunt mihi omnia: itaque certo scio, vos non petere sanguinem: sed parum attenditis: res enim eo spediat, ut ea poena, tu qua adhuc αυ-
335쪽
tur alia praeter mortem 'si enim in exstio est , cuties quid amplius postulatis ' an ne ignoscatur ἰhoenero multo acerbius, multoq. est grauius. quod nos
domi petimus precibus, O 'lac mis prorirati ad pedes, non tam nostrae caussae sidentes, quam huius humanitati; id me impeteremus, pugnabis in nostrum letum irrumpes ἐ-nos iacentes ad pedes supplicum uoce prohibebis ζ s, cum hoc domi faceremus, quod O fecimus, At s ero, non frustra fecimus, tu derepente irrupisses, O clamare
coepises; C. Caesar caue credas , caue ignoscas, camne testatrum pro fratris salute obsecrantium milie- reat: non ne omnem humanitatem exuisses ' quanto hoc durius, quod nos domi petimus, id a te in foro oppugnari, est in tali miseria multorum perfugium misericordiae tolleres Dicam plane, C. Caesar, quod sentio .s in hac tanta tua fortuna lenitas tanta nouesset, quantam tu per te, per te, inquam, obtines:
intelligo, quid loquar 9 acerbi simo luctu redundaretina ui toria. quam multi enim essent de uictoribus, qui te crudelem esse uellent, cum etiam de vi-LIis reperiantur j quam multi, qui, cum a te nemini ignosci uellent, impedirent clementiam tuam, cum
etiam j, quibus ipse ignouini, nolint te in alios est emisericordem ' quod se probare caesari possemus, iu rica Ligarium omnino non fuisbe si honesto, O misericordi mendacio saluti ciuis calainitos consultum. esse uellemus: tamen hominis non esseet,in tanto discritaine, O periculo ciuis, refellere,qcoargvcre nostrum
336쪽
ctrum mendacium: si esset alicuius , eius certe nouest, qui in eadem causa, fortuna fuisset.sed tamen aliud eri, era are Caesarem nolle, aliud nolle misereri. diceres, caue Caesar credas: fuit in Africa Ligarius: tulit arma contra te: nunc quid dicis ζne ignoscas. haec nec hominis, nec ad hominem uoxenqua qui apud te C. Caesar,utetur,suam citius abstrict humamitat , quam extorquebit tuam. At primus aditus, estpostulatio Tuberonis haesilit opinor,
fuit, uellese de s Ligarijscelere dicere. Nyn dubito, quin admiratus sis;uel quod de nullo alio quisqua; uel quod is, qui in eadem causa fuisset, uel quidnam
noui facinoris asserret. Scelus tu illud uocas, Tub roἰ esino enim nomine illa ad c caussa caruit. alij errorem apprigant, ali timore; qui durius, stem, G piditatem,odiu, pertinaciam; quigrauisme, temeritat cm;scelus, praeter te, adhuc nemo. ac mihi quide, si propriu et uerum nomen nostri mali quaeratur ,fatalis quaeda calamitas incidis uidetur, O improuidas homintim mentes occupauis; ut nemo mirari debeat humana coisilia diuina nece*tate esse superata. liceat esse miserotiquamquam hoc uictore non possu mus.sid non loquor de nobis: de illis loquor, qui occi- Uit .suerint cupidi, fuerint irati, fuerint pertis ces esceleris uero crimine, furoris, parricidi liceat Cn. Pompeio mortuo, liceat multis alijs carere, quado hoc quisqua ex te, Caesar, audiuit; aut tua quid aliudarina uoluerunt , nisi a te contumeliam propulsare quid egit tuus isse inuictus exercitus, nisi nouum
337쪽
ius tueretur, O dignitatem tuam ' quid' tu cum p. ceru esse cupiebas, id ne agebas, ut tibi cum sitier
iis , an ut cum bonis ciuibus conueniret in mihi uero , Casar, tua in me maxima merita tanta certe non uiderentur,si me ut sieleratum a te conseruatum put rem . quo modo autem tu de rep. bene meritus esses ,
si tot sceleratos incolumi dignitate es uoluissc ρ-
regionem tu illam exiit auisti, Caesar, initio, non bellum; non hostile odium ,ρd ciuile disidium, utriseque cupientibus remp. saluam ,sedpartim consilii, , partim studiu a communi utilitare aberrantibus . principum dignitas erat paene par, non par fortaleorum, qui ρquebantur: calse tum dubia; quod erat aliquid in utraque parte, quod probari post intinc melior certe ea iudicandam, quam etiam di adiuuerunt. cognita uero clementia tua, quis non eam uictoriam probet, in qua occiderit nemo, nisi armatus ζ Sed ut omittam communem causam, ueni
mus ad nostram ; retrum tandem existimas facilius piisse, Tubero, Ligarium ex Astica exire, an vos iu sticam non uenire φ poteramus ne, inquies, cum natus censuist 'si me constulis,nullo modo. sed tame Ligarium sinatus idem legauerat . atque ille in tem pore paruit, cum parere sinatui neces erat: uos tile paruistis, cum paruit nemo, qui noluit. reprehendo igitur ψ minime uero: neque enim licuit aliter uestro gener nomini, familiae, dis iplinae.1m hoc non concedo, ut, quibus rebus,oriemini in uobis, easdem in
aliis reprehendatis. Tuberonis sors conterita est ex
338쪽
Si. cum ipse non adesset , morbo etiam impedire tur:flatuerat se excusare.haec ego noui propter communes necessitudines, quae mihi sunt cum L. Tuberone: domi una eruditi, militiae contubernales, po si nes, tu omni denique uita familiares: magnum
etiam uinculu, quod UdemAmper nudi s res sumus. scio igitur Tuberonem domi manere uoluisse: sed ita quidam agebant, ita reip.sancti mum nomen oppo
nebant, ut, etiamsi alitersentiret, uerborum tamen
hysorum poFdussuriinere non posset. cest au toritati amplissimi uiri, uel potius paruit: una est pros
ZIus cum iis, quorum erat una caussa: tardius iter fecit: itaque in Africam uenit iam occupatam . hinc in Ligarium crimen oritur, uel irapotius. nam si crimen est probibere illum uoluisse, non minus magnsi .en, uos inrisam, omnium provinciarum arcem, natam ad bellum contra hanc urbem gerendum, obtinere uoluisse, quam aliquem se imperatorem esse m luisse. atque is tamen aliquis Ligarius non fuit. Varus imperio se habere dicebat: fasces certe habebat. Sed quoquo modo sese illud habet, haec querela re stra, Tubero, quid ualetin recepti in trouinciam non sumus. quid, si essetisἰ Caesari ne eam tradituri Diissetis, an contra eum retenturi ἐ Vide, quid licentiae, Caesar,nobis tua liberalitas det,uel potius audaciae. s restonderit Tubero, Africam, quo senatus eum orsq. miserat, tibi patrem suum t raditurum fuisse: n dubitabo apud ipsum te, cuius id eum facere interfuit, grauissimis uerbis eius *nsilium reprehen
339쪽
dere. non enim, i tibi ea res grata fuisset,esset etiam
probata . sed iam hoc totum omitto, non tam ut ne ia redam tuas paVenti as aures, quam ne Tub ro, quod numquam cogitauit, fas Iurus sese uideatur. Veniebatis igitur in Africam, prouinciam uiua ex omnibus huic uictoriae maxime infestam: in quaerat rex potenti mus , inimicus huic caussae, aliena uoluntas, conuentus sirmi, atque magni. quaero,
quid facturi fuissetisfl quamquam, quid facturi fueritis, non dubitem, cum uideam, quid feceritis. Pro- hibiti estis in prouincia uerira pedem ponere, uipe hibetis,summa cum iniuria. quo modo id tulistis' acceptae iniuriae querelam ad quem detulistis/ nempe ad eum, cuius at Ioritatem secuti, in societatem belli ueneratis. quodsi Caesaris caussa in prouinciam ueniebatis; ad eum profecto excluseprouincia uenis setis: ueninis ad Pomptium: quae en ergo apud Cae sarem querela, cum eum accusetis, a quo queramini uos prohibitos cotra Caesarem bellum gerere ' atque in hoc quidem uel cum mendacio ,s uultis ,gloriari per me licet, uos prouincia fuisse Caesari tradituros,
etiamsi a Varo, et quibusdam alijs prohibiti essetis:
ego aretem confitebor culpam esse Ligari, qui uos taurae laudis occasionepriuauerit ed uide quaeso,C.Caesar, constantiam ornatismi uiri, L. Tuberonis: qdam ego, quamuis ipsephobat m, ut probo, tamen non commemorarem, nisi a te cognouissem in primis eam uirtutem solere laudari. quae fuit igitur umqtia in ullo homine tanta constantia ἰ constantiam dicoc .
340쪽
nescio , an melius patientiam possiem dicere: quotus
enim istud quisque fecisset, ut a quibus partibus in dis
, Isin ione ciuili non esset receptus, esiciq. etiam cum crudelitate eie Ius , ad eas ipsas rediret j magni cm iustam animi, atque eius uiri en, quem de suscepta causa , propositaq. sententia nulla contumelia, nutila uis , nullum periculum posset depellere. ut enim cetera paria Tuberoni cum Varofuissent , honos, nobilitas , splendor, ingenium, quae nequaquam fuerunt; Huc certe praecipuum Tuberonis fuit, quodiusto cum perio ex S. C. in prouinciam suam uenerat. hinc
prohibitus, non ad Caesarem,ne iratus,non domum, ne iners , non aliquam in regionem, ne condemnare
causam illam, quam secutus esset, uideretur , in Macedoniam,in Cn. Pompeii castra uenit, in eam ipsam aussam, a qua erat reladius cum iniuria. quid' cum illa res nihil commouisset eius animum, ad quem v 3reratis: languidiore, credo, nudio in causa fuistis .mntummodo in praesidiis eratis, animi uero a causa horrebant ρ an, ut sit in ciuilibus bellis, nec inuo bis magis, quam in reliquis domnes uincendi studio tenebamur c pacis equidem semper auctor fui,sed
tum sero: erat enim amentis, cum acie uideres, pacem cogitare. omnes, inquam, uincere uolebamus;
tu certe praecipue, qui in eum locum uenil ses, ubi tia.. bi esset pereundum, nisi uicisses. quamquam, ut nunc se res habet, non dubito, quin hanc salutem antepo- ias illi ut Ioriae.haec ego no dicerem, Tubero, ot