M. Tullii Ciceronis Orationum pars 1. 3.. Cum correctionibus Pauli Manutii

발행: 1565년

분량: 626페이지

출처: archive.org

분류: 로마

61쪽

tem reip. qui esse uoluerunt, si leuiores sunt, desciascunt; si timidiores, desunt:permanent illi sol atque

omnia reip. caussa perferunt, qui sunt tales, qω-lis pater tuus, M. Scaure,fuit; qui a C. Graccho usque ad C. Marium seditiosis omnibus restiti quem nulla umquam uis,nullae minatim lia inuidia labefeci'; aut qualis Metellus, patruus, matris tuae qui cum forentem hominem in populari ratione L. Saturninum censor notasset is cumq. insitiuum Gracchum contra uim multitudinis incitatae cinsu probribuisset; cumq. in eam legem,quam non iure rogatam iudicarat, iurare unus noluisset; de civitate maluit, quam defententia, dimoueri: aut, ut uetera exempla, quorum ein copia digna huius imperi gloria,relinquam, ne ue eorum aliquem,qui vivunt,nominem, qualis nuper Catulus fuit: quem neque periculi tempestas, neque honoris aura potuit umquam de suo cursu, aut spe, aut metu, dimouere. Haec imitamiani, per deos immortales, qui dignitatem, qui laudem , qui gloriam quaeritis. haec ampla sunt, haec diuma,haec immortalia: haec fama celebrantur,mοntimentis annalium mandantur, posteritati propa- gunturientabo non ego '. pericula maina, fateor: Multae infidiaesunt bonis, uerissime dictum eri: Sed te id, quod multi inuideant,multiq. expetant,

Inscitia sit, inquit, postulare , s tu laborem summa

cum cura esseras nullum.

idem alio loco dixit, quod exciperent improbi clara ,

62쪽

PRO P. SEXTIO. 3IOderant,dum metuant . praeclara enim inpraecepta dederat iuuentuti. s d tamen haec uia, haec ratio reip. capessendae olim erat magis pertimescenda, cum multis in rebus multitudinis nudium ad populi commodum ab utilitate resp. discrepabat. tabellaria

lex ab L. Cassio ferebatur : populus libertatem agi putata suam: dissentiebant principes , O in salute

optimatium temeritatem multitudinis, O tabella illicentiam pertimesiebant. agrariam Ti. Gracchus legem ferebat: grata erat populo: fortunae constitum

tenuiorum uidebantur . nitebantur contra optima

tes, quod ea disiordiam excitari ut debant; , cum locupletespossessionibus diuturnis mouerentur , θοliari remp. propugnatoribus arbitrabantur. frumcitariam legem C. Gracchus ferebat: iucunda in plebi uinctus enim supperitabatur large sine la bore: repugnabant boni, quod O ab industria plebem ad desidiam auocariputabant, aerarium ex hauriri uidebatur. multa etiam nostra memori quae consulto praetereobfuerunt in ea contentione,utpopularis cupiditas a consilio principum desideret . nuntium nihil est,quod populus a dele Iis,principibusq.dissentiat: nec agitat rem ullam, neque nouaram rerum di cupidus: O otio suo, O dignitate optimi cu iusque, o uniuersae reip. gloria delediatur. itaqu/homines Aditiosi, ac turbulenti , quia nulla iam largitione populum R. concitare possunt, quod plebs , perfunflagrauissimis stritionibus, ac dissordiis , o

63쪽

num , atque ereptorem libertatis esse dicebas , in illa ruina reip. dicit se legem tuli se . quis est, qui se, cum contra me ferebatur , in se suffragium confiteatur '

cum autem de me eodem ex S. C. comit S centuria

tis ferebatur; quis es, qrei non profiteatur se luisse, suffragium de falute mea tulisse ' utra igitur causes popularis debet uideri; in qua omnes aetates ciuia talis,omnes ordines una consentiunt,an in qua furiae concitatae tamquam ad funus reip. conuolantζ an, cubi aderit Gellius , homoinstatre indignus , uiro clarissimo , atque optimo ordine equestri. cu ius ilia ordinis nomen retinet , ornamenta confecit;

id erit populare est enim homo inepopulo R. deditus . nihil uidi magis. qui, cum eius adolescetia in amplissimis honoribus summi uiri L. Philippi, uitrici, florere potuisset, usque eo non fuit popularis, ut bona

solus comesset. denide ex impuro adolescente , Opetulante, postea quam rem paternam ab idiotarum diauiths adphilosophorum regulam perduxit,Graeculsi se , atque otiosum putari uoluit ,studio ilitterarum se subito dedidit. nihilsane a te iuuabatur anagnostae,si belli etiam pro uino saepe oppignerabantur. manebat insaturabile abdomen, copiae deficiebant: itaquesemper uersabatur in Je rerum nouarum, otio, GP tranquillitate re .consenescebat. ecquae seditio umquam suit, in qua non ille princeps' ecquis seditiosus, cui ille non familiarisin ecquae turbulenta concio, cuius ille non concitatoricui bene dixit umquam bono/bene diaxit immo, quem fortem, bonum cium non petu

lantillia

64쪽

iantissime est insectatus ζ qui ut, credo, non libidinis caussa, sed ut plebicola uideretur, libertinam duxit

uxorem. is de me suffragium tulit: is afuit,is intersuit epulis gratulationibus parisidarum . in quo tamen est me ultus, cum illo ore inimicos est meos suaviatus. qui quasi mea culpa bona perdiderit, ita iob eam ipsam caussam est mihi inimicus, quia nihil habet. utrum ego tibi patrimonium eripui, Gelli, an tu comedisti ψ quid j tu meo periculo ,gurges, ac uorago patrimoni , heluabare; ut ,si ego consul remp. contra te Ogregales tuos defendissem,in ciuitate esse me nolles j te nemo tuorum uidere vult: omnes aditum ,sermonem , congressum tuum fugiunt: te sororis filius Postumius , adolescensgrauis senili iudicio, notauit, cum in magno numero tutorem liberis non instituit. Sed elatus odio, o meo O reip. nomine ; quorum ille utri sit inimicior, nescio; plura dixi, quam dicendum fuit, in furiosissimum, atque egentissimumganeonem . Illuc revertor: contra me cumst actum, capta urbe,atque oppressa, Gellium, Ammidium, Titium, eiusdem modi furias illis mercenariis gregibus duces, , auctoresfuisse; cum ipse lator nihil ab horum turpitudine, audacia ,sordibus abhorreret . at cum de dignitate mea ferebatur, nemo sbi nec ualetudinis excusationem, nec sene Iutis satis iustam putauit: nemo fuit, qui se non remp. memeumsimul reuocare insuas sedes arbitraretur. Videamus nunc comitia magi iratuum. Fuit collegium nuper tribuniciam, in quo tres minime, uehementer

65쪽

ORATIO

duo populares exstinabantur. ex his , qui populares non habebantur, quibus in illo genere consi tarum concionum consistendi potestas non erat, duo a populo praetores uideo q)ὸDIIos: quantumsermonibus uulgi, of ragiis intelligere potui, praesepopulus serebat , sibi illum in tribunatu Cn. Domimith animum conflantem, et egregium,atque u ncharij fidem, ac fortitudinem, etiamsi nihil agere po - tuissent , tamen voluntate ipsa gratum fuisse. iam dec.Fannio quaest existimatio , uidemus: quod iudii cium populi in hono ribus eius futurumst, nemini dubium esse debet. quidpopulares illi duo, quid ege rant ἐ alter, qui tamen se continuerat, tulerat nihil, senserat tantum de rep. aliud, atque homines e ctabant, uir O bonus, O innocens,inbonis uiris semperprobatus, quod parum uidelicet intellexit in tribunatu, quid uero populo probaretur, O quod iulum esse populum R. qui in concione erat, arbitrab tW , non tenuit eum locum, in quem, nisi popularis esse uoluisset, facillime peruenissiet. alter,qui ita se in populari ratione iastarat,ut auspicia,legem Aeliam, senatus a Ioritatem, consulem, collegas, bonorum iudicium nihil putaret, aedilitatem petiuit cum bonis uiris,ohominibus primis, sed non praestanti misopibus gratia: tribum suam non tulit, Talat nam denique,per qram omnes illae paeses,ue repopulum dicebantur, perdidit; nec quidquam illis comituis, quod boni uiri uellent, nisi repulsam, tulit. Videtis igitur populum ipsum , ut ita dicam am nou

66쪽

PRO P. SEXTIO. 3

6pepopularem; qui ita vehementer eos, qui populares habentur, rei uat; eos autem, qui ei generi aduersantur, honore dignissimos iudicet. Vemamus ad tudos . facit enim, iudices , uester iste in me animorum, oculorumq. contuitus, ut mihi iam licere purgremissiore uti genere dicendi Comitiorum,o concionum significationes interdum ueraesunt, non numquam uitiatae, atque corruptae: theatrales gladiatoriis. confessus dicuntur omnino solere, leuitate nonnullorum, emptos plausus, O exiles, O raros excitare: attamen facile est, cum Hsit, quemadmodum ,

O a quibus fiat quid integra multitudo faciat,

uidere. quid ego nunc dicam, quibus uiris,aut cuige neri ciuium maxime appla latur/ neminem uestrum

fallit. sit hoc sane leue: quod non ita eri; quoniam optimo cuique impertitur sed est leue, hominigra ut leue est: ei uero, qui pendet a rebus leuismis, qui rumore, ut ipse loquuntur, fruore populi tenetur, est ducitur, plausum immortalitateU , bilum momtem uideri necesse in . Ex te igitur, Scaure , potis Mum qMaero, qui ludos apparatissimos, magnifice tissimosq. fecisti, ecquis istorum popularium tuos i dos ad exerit cquisse theatro,populoq. commiserit ψ ipse ille maxime ludius, non solum spectator , sed actor, acroama, qui omnia sororis bolia nouit, qui in coetum mulierum pro psaltria adducitur , nec tuos ludos ad 'exit in illo ardenti tribunatu, μοnec ullos alios, nisi eos, a quibus uix uiuus effugit semel, inquam ,se ludis, homo popularis, commisit ο-

eee a mnino,

67쪽

oinnino , cum in templo Virtutis honos habitus esset uirtuti, Caijq. Marij, cqnseruatoris huius imperij, moni mentum municipi eius , Oreip. defensori s dem ad Uute praebui1siet. quo quidem tempore quupopulus sissentireseo Renderit,utroque inTenere ii claratum es: primo , cum audito S.C. ore ipse atque ν absentisenatui plausus eri ab uniuersis datus . deinde , cum senatoribas singulis ,spectatum e senatu redeuntibus . cum uero ipse, qui ludos faciebat, consul assedit; Bantes, oe manibus pass gratias agentes, lacrymantes gaudio , suam erga me beneuolentiam, ac misericordiam declararunt. at cum ille furibundus incitata illa sua uecordi mente uenisset; uixsepopulus tenuit, uix homines odium suum a corpore eius impuro,atque infando represserunt ; uoces quidem , Opalmarum intentus,stmaledictorum clamorem omnes profuderunt. Sed quid ego populi

animum,uirtutemq. commemoro , libertate iam ex

diuturna seruitute resticientis, in eo homine , cui tum petenti iam aedilitatem ne histriones quidem coras

denti pepercerunt ἐ nam cum ageretur togata , simu laus, ut opinor, caterva tota , clarissima concentione , in ore impuri hominis imminens contionata est, P Huic uitae tuae - estpon, Principia, atque exitus Vitiosae uitaesedebat xanimatus; is, qui antea cantorum conuicio con riones celebrare suassolebat , cantorum ipsorum uocibus ei ciebatur. Et quoniam facta mentio est ludorum,ne illud quidem praetermittam, in magna uarie

68쪽

taresententiarum numq2am ullum fui se laci quρ aliquis a poeta dictum cadere in tempus nolirum uideretur, quod aut populum universum fugeret, aut non exprimeret ipse astor. quaen hoc loco, iudi ces , ne qua me leuitate ducum ad insiolitum genus dicendi labi putetis, si de poetis, de histrionibus, de I

dis , in iudicio loquar. non sum tam ignarus, iudices, casarum, non tam insolens indicendo, ut omni ex genere orationem aucuper, O gmnes undique flosi sis carpam, atque delibem . scio, quidgrauitas ue- .sra, quid haec aduocatio, quid illi conuentus, quid dignitas P. Sextij, quid periculi magnitudo, quid aetas, quid honos meus postulet .sed mihi sumpse hoe loco L. Irinam quandam iuuentuti, qui essent, optimates . in ea explicanda demonstrandum est, non esse populares omnes eos, qui putentur. id facillime con-: sequar,si uniuersi populi iudicium uerum, O into inpium , O si intimos sensus ciuitatis expressero. ut uit illud, quod, recenti nuncio de illo S. C. quod factum est in templo Virtutis, ad ludos, scenambperlato, consessu maximo, summus artifex, ct mehercule semper partium in rep. tamquam in scena, optimatium, flens O recenti laetitia, Omisto dolore, ac desiderio mei, egit aperte multo grauioribus uerbis meam caussam, quam egomet de me agerepotuitsem 'summi enim poetae ingenium non solum a te sua ,sed etiam dolore exprimebat. 'siuam enim certo animo, - qui remp. adiuuerit, Steterit cu Achivis. κobiscumGetiisse dicebat: uet ee 3 yros

69쪽

sros orrines demostrabat.reuocabatur ab uniuersis. - udulla, c dubitarit uitam offerre,nee capitipepercerit.haec quantis ab illo clamoribus agebanturζeum , iam omissogestu, verbis poetae, udio a Ioris, ct existe talioni nostrae plauderetur . Summum amicum summo in bello. r nam illud ipse actoradiungebat amico animo; O fortassis homines propter aliquod desiderium approba-,bant: - Summo iligenio praeditum.

tum illa quanto ci gemitu populi ab eodem paullo pon in eadem fabula sunt anta φο pater. me , me ille absentem,utpatrem, plorandam pulsebat , quem riCatulus, quem multi alijsaepe in sena 'ii, tu patrem patriae nominarant. Quarato cum fletu de illis nostris incendi', ac ruinis ψ cum patrem pulsum, patriam afflictam deploraret, mum incensam, mersamque ,sic egit , ut , demonstrata pristina fortuna , cumse conuertisset, Haec omnia uidi inflammari , fletum etiam inimicis,atque inuidis excitaret.pro dis immortales, quid illa quemadmodum dixit idem quae mihi quidem ita O a Ia, et scripta uidentur esese, ut uel a Catulo,si reuixisse praeclare posse dici uiderentur: ses enim libere reprehendere,'accusa - re populi nonnumquam temeritatem solabat, alit emrorem senatus 9 O ingratifici Argiui , inanes Graii, immemores benefici. non erat illud quidem uerum: non enim ingrati,sed miseri,quibus redderesalutem, da quo

70쪽

R o P. 1 Ε T T I O. 36 a quo accjerant, non liceret: nec unus in quemquam umqMingratior , quam in me uniuersised tamen mludscripsit disertissimus poeta pro me , egit fortissia

mus actor,tronsolum optimus,de me. omnes om

dine demonstraretsenatum, equites uniuersum populum accusaret;

Exulare sinitis , Ris pelli , pusum patimini:

quae tum signi catio fuerit omnium, quae declaratis uoluntatis ab uniuerso populo i caussa hominis no popularis, equidem audiebamus; existimarefacilius possunt , qui affuerunt. Et quoniam huc me prouexit

oratio, hinrio casum meum toties collacrymauit, culta dolenter ageret caussam meam , ut uox eius illa praeclara lacomis impediretur. quepoeta quorum ego temper ingenia dilexi , tempori meo defuerunt: eaq. populus non solum plausu ,sed etiam gemitu suo comprobauit. Vtrum igitur haec Aesopum potius pro me , aut Acciu- dicere oportuit , si po pulus R. liber esset, an principes ciuitatis ψ nomin tim sum appellatus in Bruto Tullius: uui liberi tem ciuibus stabiliuerat: millies reuocatum eri . parum ne uidebatur, populum R. iudicare id a me, a senatu effle constitutum,quod perditi ciues sublatum per nos criminabantur Maximum uero populi R. iudicium uniuerso conses stu gladiatorio declaratum est: erat enim munus Scipionis, dignum est eo ipso, σillo a Metello, cui dabatur. id autem lectaculi genus erat, quod omni frequentia, atque omni genere hominum celebratur, quo multitudo maxime dele latur.

SEARCH

MENU NAVIGATION