장음표시 사용
141쪽
positionem tenerent. Quae illius scientia inciebat, ut non mianus decenter se, dum loquerentur, componerent, quam si in-t tentis in eos oculisgestum eorum,actionemque quamlibet, visu observaret. Luminisciuoque praesentiam &absentiam admira. bili modo persentiscebat: toto enim corpore, praesert m vero in cerebro, mutationem quandam experiebatur ad luminis praesentiam. Inde Solis ortum dc occasum internoscebat, de nubilum a sereno die discernebat.
urἔι ingenio clam, auia multum conferre, Mum nustam esse tea. Utraque ergo, Natura inquam, se Ars, in unum constret, necesse M. Lege etiam quaesupra docuimus ex Cardano de modo docendi caecum ari
Paucatrum horarum statio , linguam Hebraicam
na aciam in lucem Anno I633. rei Hos Suiolardis auctore, si, Hami- Artificium, quod Horologium Hebraeum ipse appollo, quo sancta lingua spatio a . horarum, ab aliquot collegis sussicienter d. . .. o. apprehendi queat, ante id temporis saepius comprobatum, aerisorea. Upis vulgatum. Testatur eo in libro Auctor, se pridem sex, non ita pridem vero duodecim Theologiae studiosos artificio illo adeo feliciter instituisse, ut post exactas i . horas quarum quotidie singulas tantum insumpserant sua instructione non indiguerint amplius. Idem artificium est in pluribus Vniversitatibus bene successisse. Artificium in hoc consistebat. Omnia Hebraicae Grammaticae praecepta, fuse ab ali)s tradita, ad pau- ca, & ab omni superfluitate purgata revocarat praecepta I
addiscendis duodecim jubebat insumi horas, reliquas usui M
142쪽
exercitio impendi. Quod priores duodecim attinet, ne multu tudine obrueretitur discipuli, labores distribuebat in plures, ut quod per se exiguum erat, multo minus fieret dividendo. Sexerant initio discipuli: singulis binae cedebant horae, quibus singulas adsignabat materias. Primo Nominis addiscendi curara dabat, secundo Verbi, tertio Anomala tribuebat, quarto Alfixa, quinto vocales, sexto Accentus. A quolibet seorsim exigebat quod didicerat, quasi solus Is adesset, caeteris interim mutis assidentibus, dc Pythagoreo more tantum auscultantibus. Sic onus in tot humeros distributum. levius gestabatur, cum quilibet sextam tantam partem ferret. Posterioribus duodecim horis totidem selectostextus Biblicos resolvebat ipse praelegendo, discipulis respondentibus. Si quis dualis, vel pluralis occurrebat, eum cui Nomen commissum fuerat compellabat; si quod praeteritum Futurumve, eum cui Verbum; si qua punctorum
mutatio, eum cui vocales commiserat, &c. Sic in memoria
sex Discipulorum, vivam habebat Grammaticam. Dum autem singuli suum depositum reddebant, eandemque rem toties in medium conferebant, a fluescebant & caeteri, ac vel nescientesic per lusum quasi memoriae mandabant, ut propemodum evultu Collegae, Mantequam os aperiret, quid prolaturus esset, agnoscerent, adeoque prius se didicisse, quam discere sentiren ta quantum profecissent, ipsi mirarentur.
dissimili ratione dictus Auctor Lexiton quoque inter l . -
pulos distribuebat, se uni Radices ab Aleph, Beth. Gime , alteri a Daleth, He, Vau, orc. inchoatas attribuebat. ut gar cata vocum, none siripto Dictionario , sed e vivo penu suo cons sim, o sine temporis jactura, depromerest rent. Compendios eis ateor, hac docondi atque discendi via, essiungeniosis ac sedulos nunciscatur discipulos successum habet. At quam ut istunt qui constantiam, tametsi ingratum essem. pus non desint, adferant e mod tamen Jchicharum, quod ab prae 7 1ere, id al, quoque praestare poterunt. Non ergo vanum est consilium, nec inutile ara cium.
143쪽
si mrunam Hebraica lingi lectionem sex horarum statio docere..
QVi linguam sanctam Hebraicam discere per praxepta a
Grammaticis tradita vult, primum omnium legere ac scribere addiscat necesse est. Vtriusque notitiam supponit Schi-ckardus in artificio suo. Caeterum non mediocris dissicultas in eo sita est, ut quis recte legat ac scrsbat, nec pauci qui ad illius linguae studium accedunt, ea deterrentur, ac pedem referunt. Viam nihilominus complanarunt multi egregij Grammaticarum Hebraicarum Scriptores. Post omnes ante biennium, , Anno videlicer i6s' Excellentissimus Dominus Ioannes Michael
Dilherem, vir scriptis libris a multo jam tempore clarus, & apud Noricos Philosophiae Professor publicus, edidit Atrium lingua sancya Hebraicae, in quo spondet, sex horarum spatio dictam lin. tua lectionem addisci posse. Et quod spondet, non semel pra stitit. Atrio adjunxit sequenti Anno i o. ejusdem Peri tium, quo Hebraicam Grammaticam exhibet. Sex porro horas ita distribuit dictus Excellentissimus Au 'dior. Hora I. agit de consonantibus,&absolvitur duabus Retulis. Hora li. de quarundam consonantium assectionibus. Iora tu. de vocalibus. Hora IV. de quibusdam vocalium brevissimis, &Dagesch. Hora V. de quarundam consonantium quiete, & vocalium inclusione. Hora VI. agit de Tono. Singulae Florae habent suas peculiares Regulas, adeo concinnE in expanso folio velut in Synopsi dispositas, ut unico intuitu comprehendi omnes, & brevissimo tempore perlegi queant. Synopsin ipsam dabimus in Technica nostra Curiosa.
4 Inus promittit Disserem, quam Schis ardus ideo majorem Ad invenis apud lectores, o pia praestat reipsa: quod enim omittit,
144쪽
Omnes omnium Mundi nationum tinguas. cribendi methodos, ad unam redigere, est
IN Technica curiosa Artificium propolabo novum Milo omnis . totius Mundi nationum & gentium linguae, omnesque scri mora Mumbendi methodi, quantumvis diversae, ad unam redigi queunt. Qua scribendi methodo fieri potest, ut quis solum callen, idio ma suum vernaculum, omnia aliarum gentium idiomata, eodem scribendi genere exposita.& explicata, intelligat; & unum solum eodem genere seribendo, ab Omnibus nationum homianibus, qui idem callent artificium, intelligatur. Occasionem Artificis excogitandi Romae mihi praebuit vir doctus e Societate nostra Hispanias natione, qui Anno iis eum inibi essem, eadem in urbe, ubi negotiorum causa tum ver sabatur, edidit in uno solum expanso folio simile Artificium. cui praefecit Epigramen. Orithmeticus Nomenclator, Mundi omnes nationes ad linguarum esse onu unis atem invitans, Aules ore tingua quod mirere, Hi fano quodam vere sui dicituro muto. Artificium in eo consilit, ut quaelibet natio vocabula sea . eandem rem significantia, i)sdem characteribus Arithmeticis exprimat; reductis tamen prius rebus omnibus, aut praecipuis quae frequentius sermone auxi criptione eXprimi solenti ad certas classes. Rem paucis insinuare quidem possem, at non pro dignitate explicare; ideo ad citatum locum tractati nem reiwio.
145쪽
Javis convenientiae litauarum I.
Ain eodem Anno 166o. quo haec scribo, prodiit Francofurti ad Maenum libellus, cui sequentes praefixi sunt Tituli. Clavis
convenientiae Linguartim. CharacZer pro notitia tinguarum unive sali. Inventum a teganographicum bactenus inauditum, quo qaitibuseam legendo vernaculam, diversus, imo omnes lingos, Mnius etiam diei informatione, explicare. se in Ligere oleu. Auctor est Excel. lentillimus Dominus Ioannes Iacobm Secherus, Spirens,, Medicinae Doctor. Artificium eo collimat, ut quaelibet lingua reliquarum omnium sit clavis, dc ut qmlibet in sua vernacula legen.
da intelligat caeteras. Explicatur id ab Auctore in descriptione operis, & tale est. Primo loco ponit Tabulam aera incisam; incu)us initio characteres ertis ductibus formatus,&Alphabetilitteris aliquot interpunctus. Idem characher frequenzer dc ordinatὶm tota in Tabula exprimitur, ac certis punctis, lineolis, ac numeris distinguitur. Atque haec est clavis, seu Character qui Operi denominationem supra expositam tribuit. Huic annectit Tabulam aliam pypis excusam, pro variationibus sensuum, ut ipse appellat. Secundo loco ponit Lexicon pro resolutione primae partisCharactoris,in quo tanquam in Nomenclatore duponit Alphabeti ordine quaelibet latinae linguae vocabula, atque a primo versus ultimum progrediendo, unicuique apponit numerum aliquem Arithmeticum, naturali servata progressione , ita nimirum . ut sequens numerus semper proxime antecedentem unitate superet. Hoc Lexicon vult transferri in alia idio inata,& vocabula correspondentia signari iisdem numeris,quibus signata sunt vocabula Lexici latini. Cujulque deinde Lexici vocabula numeris praedicto modo signata, jubet disponi ordine Alphabeti per modum Indicis, appositis ijsdem numeris, qui antea erant appositi. itaque latino idiora te excepo, quodvis aliud idioma requirit duo Lexica, seu unum cum Indice. Usum Clavis seu Characteris, de Lexici seu Nomenclat
ris, ipse Auctor fuse explicat in dicto Libello. In Technica
146쪽
curiosa specimen aliquod Artis hujus dabimus i α breviter totum iuventum explicabimus.
Indicatur varia Artificia θνη raphica.
D Athanasins Κircherus ante multos annos excogitavit Arti' e . . ficium, quod linguarum Artificium appellae, quo quilibet per varias columellarum combinationes ac permistiones,quod μ-- .uis sibi antea ignotum idionia legere&intelligere potest. lndicaverat id olim Augustissimo Imperatori Ferdiuando ita. 6c Serenissimo Guilhelmo Leopoldo Archiduci, Caesaris Fratri. Placuerat utrique; & quia ingeniosum simul, & utile magnis Principibus, censuerant non evulgandum. Hinc nunquam triennii spatio a dicto Auctore impetrare potui, ut vel per rimulam Artificium mihi ostenderet. Idem nuper auctum misit ad Augustissimum Caesarem Leopol sum I. Hundemque Serenissimum A rchiducem Gulielmum Leopoldum, & ab utroque tanta fuit humanitate susceptum, ac tot laudibus, obartis subtilitaten , una cum inventore depraedicatum, ut sine rubore legere litteras non potuerit, ipso Lirchero in litteris ad me datis fatente. Institi iterum ac tertio, ut quod praesens non potueram, absens obtinerem, sed repulsam iterum sum passus, praetexente Auctore inter causas alias Caesaris prohibitionem. Nihil ergo de tam subtili & utili invento habeo quod dicam in Magia nostra Cryptographica, quae est liber I. partis q. Ma giae, diximus, Ioannem Trithemium scivisse artem stega no- graphicam, qua verbis quibuscunque quae absenti indicare volebat, substinueret alia quaecunque quidvis aliud significantia.
Similem artem a P. Athanasio Kirchero excogitatam, evulgavimus nos loco citato Syntagm. . appellavimusque Cryptographiam Tircherianam Grammato Arithmeticam, sive, novum, arcanissimum ingeniosissimumque artificium, occultos animi
conceptus tegendi sub verbis & signis quibuscunque,ope Abaci numeralis, & duplicis Alphabeti. Quod quidem fieri potest . i.
147쪽
quavis lingua , dc quovis characterum aut signorum genere , adeoque sectarc , viqita navis in aliorum manu, Epistola veniat, nullam secreti occultati suspicionem menti eorum ingerat t. aut si fortasse aliquo ex capite id suspicentur, nulla humana indu stria in ejus cognitionem venire qurarit. De alio stega n gra phi co artificio, a se excogitato, ita scribit ad me Nis,a rnlesio tum , die 9. Decembris praeteriti anni 166O. R. P. Georgsus Behm, omnibus Mathematicis Disciplinis excultillimus, earundemque in diversis Universitatibu, Pti fissor Pubicias. Habeo preterea, inquit, Steganographiam frae pirata v , sed nxnqiam edendam ; in qua decennio laborato. Iodi mei sunt panim communicati a me Excellinius o Domino Burggravio Pragen si, qui me elementis hi in Artu imbuit. t Nim Sereni fimo Leo poldo Episcopo nostro, qui medici ante eos una hora siri se in suo cubi culo Olomotij; partim Augustissimo Impcraio i FerHαan IIL qui
paulo ante suam mortem ad mescribi curavit, nullim ad cper feDorem morim meo esse invenium. Credo Exce enit simum Dominum Burg avium multos meorum modorum P. Lirchcro communica se ,
forta sis nomin o. Et illi modus quem Reverentia et e u im ess vocatque orcherianum, cum meis aliquibuου connexionem habet, sed valde adhuc imper eius eis, Hactenus ille, inter alia mulaa, quae in dictis litteris insinuat de novis His inventionibus. Magister Adamus Kochansc hi e Societate nostra, Math seos in Moguntina Universitate Professor,cum legisset Cripto- graphiam nostram, novum excogitavit Artificium, sub qua vis oratione, quamlibet aliam totidem, quin & pauciorum ch iracterum absque suspicione occultandi. Hoc fortassis i a Technica curiosa propalabimus.
Tachy-graphia , seu modus breviter ac celeriarer scribendi.
nu, D. INMagia nostraCryptographica. qua habetur in parte . Mapbi . -gi lib.i. Syntagna. i. cap. i. I. 1. dixi inus, receptum apud RO-
148쪽
manos morem fuisse scribendi per litterarum aut notarum compend a ; ejusque artis auctorem fuisse potissmum Mecaenatem, teste Dione lib. 8 qui ait,invenisse eum primum quasdam litterarum notas, quibus celerrime scribi posset ; easque per Acilium libertum publicasse. Et has in usu fuisse suo etiamnum tempore significat intilianus lib. undec. Cap. I. AliJ tamen, ut ibidem retulimus, Tyroni Ciceronis liberto ejusmodi notarum inuciatum attribuunt; quod postmodum Acilius & alij ampliarint. Notarum Ciceronis, earum scilicet quas Tyroni elui liberto attribui diximus, meminit Ioan. Trithemius in Praefata Polygraphiae, &hlx 6. ejusdem operis, ubi & nonnullas affert,& explicat. Meminit & Petrin Bempus, ac D hu Lipsius locis a nobis in dicta Cryptographia citatis. Eas notas integras, E vetustis libris ac Bibliothecis erutas, suisque notis illustratas, edidit in uterus. Trithemius ait, se dictarum Notatum codicem non par una reperisse Anno i 6 . in quodam ordinis sui hoc est, S. Benediti) Monasterio, vetustate neglectum : de biennio post Argeminae in Bibliotheca majoris Ecclesiae reperisse Psalterium integrum, i sdem notis exaratum. Ego quoquo
earundem notarum codicem a Grutero editum reperiante annos aliquot in celebri quadam Bibliotheca a libris reliquis separatum. Putarat nimirum vir bonus, qui id secerat, Magicis Characteribus scatere librum, ac proinde ab alijs separandum,
ne in curiosorum ac minus cautorum manus incideret. Harum
notarum specimen dabimus in Thechnica curiosa. Nunc qui celeriter scribere volunt, utuntur certis abbreviationibus seu abbreviaturis sic appellant) vocabulorum, sed sine ulla fere certa regula, modoque unicuique lubito: unde contingit, ut qui inscripta eorum incidit, non nisi post multam
lectionem,& diuturnam combinationem ea legere pollit. Alii scribunt dimidia vocabula, alij primas tantum sillabas, aut initiales litteras. Quod quidem in scribendis redus saepe occurrentibus , ac fere ob vijs probo , in aliis u minimc.
149쪽
ιν his νι- I Nventa est ante annos aliquot, & idiomate Anglicano in lu- 'se 'cem emissa, nunc vero recentissime, Anno videlicet praecedenti i66o. latinitati donata, & Londini in Anslia impressa, Tachy- graphia nova, sive exactissima & compendiosissima breviter scribendi methodus, Auctore Thoma Schelion. Exemplar unum exiguus est libellus misit nuper ad me, pro suo singulari erga rem titterariam affectu, Lugduno Batavorum Nobili stimus atque doctissimus Dominus Minelmus Schroterus, Germano. Francus. re Amicus sincerisimus. Artiscium exacte describam, & graphicε delineabo in Technica curiosi: nunc breviter tantum delibo.
primu itaque pro litteris Als babeti Latini quo plerique
Europaei utuntur, aut non multum absimili ordinari jue, excogitavit Auctor alias Quae uno dc eodem calami ductu ac tractu, penna nunquam e charta sublata, essi rinantur, exceptis solum litteris x lc y, quas intactas relinquit. Praeterea eodem charactere utitur ad scribendas litteras q dc u, quod semper sibi mutuo adhaereant, nec in ullo vocabulo reperiatur q, quod non immediate sequatur u. Secundo, Duplices consonantes, ut bt cl, er, si s r,&c. ita ex antecedentibus novi Alphabeti characteribus es bimat, ue anico etiam ductu exarari queant. Tertio, Simili cum cautela omnia reliqua, ut sunt vocalium usus, diphthongi, consonantes i, & u, notae&signa quae ad initium finemque spectant verborum plurium syllabarum, aliaque similia, ita disponit, ut dum scribuntur, calamus quam fieri potest rarissime e charta tollatur. I rario, Non exprimit omnes litteras in quolibet vocabulo scribendo alias exprimi solitas, sed illa, tantum, quae ad sensum intelligendum necessariae sunt. No unquam etiam integras ὶμ -
150쪽
syllabas omittit. Omitto alia, α loco citato reservo. Vide etiam Georgium Harso erum, in Delio , Mathemati to.2.paro. ' . y , . q p. ubi ejusdem artis meminit.
Palimpsi os ac Pu Lares diu integros
DAlimpsessos voco membranas deletitias, ε corio asinino in cretato gypsatove consitias, cuiusmodi in usu sunt calculatoribus&musicis, illis in notandis delendisque numeris, his in modulorum coria positionibus. Pugillares sunt, tabellar plicatiles E simili m. teria concinnatae: hocque solum differunt apalimpsestis, quod illi bi valvae sint & plicatiles, hi sola menabinoa expansa constent. Utrique diu conservantur sine attritione, si subinde pum ce expoliantur. Sch euterus in delici js Mathem. Pan i .
Creta non facile delebiles litteras forma
T Itterae ac linearatostrate creta, qua in Germania utimur, in C . ἄμ- tabula lignea aut lapidea est ,rmatae, minimo attactu oblitterantur,&confunduntur, cum tamen cepe pretium sit operae ut perdurent etiam tactae, difficulterque deleantur, ut clim cal- λλ. culatores, qui Calculorum loco nummis utuntur, intra abacum linearem disponendis, iam creta delineantii Si vis ergo ut ariti meticus abacus creta in merda, assavetabula efformatus, aut lineae litteraeque quaecunque pertinaci ter haereant, ac non temere confundantur,aut deleantur,quantumvis incauto manibus aut nummis tangantur: intinge cr
tam cerexistae rubrae, eaque scribe, aut lineas forma , haerebit P i script