장음표시 사용
401쪽
mortalium desideria sollicitant, ita nihil quoque non molium tur,u t tandem de iss certiores fiant, de quibus, sive ex supina in ijs inquirendis negligentia, sive in observandis hominum oscitantia, nil prius cognitum fuit. Hoc enim eodem tempore in Collegio Romano, uti supra meminimus dum sollicitius hujusmodi inquirerem, tres Cruces in stragulis Lectorum, Neapolitan is prorsus similes reperimus, cujus testes esse possunt, quo quot hie curiosioris ingenij viri versantur ; quas cum nonnullis medicis ostenderem, sanete assirmarunt, eas non nisi ex certo quodam vapore, quam infirmorum corpora subinde expirant,
ortas esse . Addiderunt, similes in stragulis lectorum pestifera lue in sectorum anno i 616, quo Roma pestilentia infestaba tuta visas fui ste; verum uti alijs funestis spectaculis intenti erant infirmorum curatores, ita quoque sine ulla reflexione supra illas facta pro nihilo habitas su siz.
Sed obfciet hic quispiam, Si ita sese res habet, nullum
Nolocomium fore, in quo similia non reperiantur. Resondeo, ita esse: ubicunque enim vapor sub dicta rerum combinatione, ex infirmorum corpore expiratus fuerit, ibi eum frigore circumsito resolutum Cruces in stragulis producere, nullum dubium est. Narri ut recte Hippocrates lib. de flatibus. docet: Est in corporibus humanis suum sal, suum uitrum, suum sulphur, suum ultriolum quae in intima humorum massa delitescunt, ex quibus omnia morborum genera origincm trahunt: quae utrmineralibus syngenea sunt, ita quoque eosdem effectus producere posse, nemo negare poterit, nisi is qui admirandam Micr cosmi fabricam ignorarit. Quemadmodum enim herbae ex mineralibus succis suum trahunt humoris nutrimentum , ita
homines animantesque caetera: in nutrimentum trahunt eam,
quae in herbis plantisque latet, mineralium suc corum, etsi vari s multisque modis alteratorum, miscellam. Addo tamen, raro hujusmodi humorum constitutionem, ob humoris tali & tali modo combinati desect um, accideroe. Si vero quandoque in linteaminibus, quae mulieres insolandi causa apricis locis exponere solent, lita usmodi Cruces compareant, id in si in item ex naturali loci constitutione vaporem, quem aut astus subterr
402쪽
sneus, aut quaevis Occulta iubterresertum partium concitatio
suscitat, coni ciendum esse tibi persuadeas velim. Atque hinc factum esse puto, quod subinde intra ipsa scrinia carbasea con- Husa supellex hujusmodi Crucibus infecta spectetur, quorum rementionem praecedens relatio facit, δc nos in praecedentibus id innuimus: illa enim aeri exposita uti guttescentem vaporem nullo negotio excipere potuerunt, ita oc in linteis recenti madore adhuc infectis inclusisque, tum demum vaporem Cruci- formis geniturae lineamenta ponere potuisse, nil ei mirum videri debet, cui mirificae Natura: sag. ix milustria nota fuerit. Diaritur decimoquarto, Cur tam disserentibus temporibus' inriinceperint de di paruerint dictae Cruces e Nam relatio eas in
agris, oppidis, villisque ad radicem Vesuvij sitis, a i6 Augusti die IT '
primo comparuisse dicit; deinde a is Septembris etiam Nea- οῦ. poli, dc Nolae ; ad initium vero Octobris in remotioribus Apu---π liae 5 Calabriae locis visas primum, donec is. Octobris prorsus evanuerint. Reyondeo, causam suisse primo miscellam cine ream, quae uti prima fermentationis suae rudimenta in locis Monti vicinis peregit, ita primos quoque prae aliss locis, eos vaporis, quem descripsimus, et ei us edidit, donec crescen te in dies vapore, dc ulterius diffuso, suis quoque foetibus Neapolim, Nolam, de Salernum participes fecerit: Lupi s vero, vulgo
Lecce, civitate undecim dierum spatio disita, sicuti fermentatio materiae fortE pluviarum ubertate . sive ventorum siccitate ina pedita L. t. ita tardiorem quoque essectum exhibuit, donec tandem frequenti imbrium pluviarumque, quae eodem tempore accidit, illuvie, materia veluti suffocata in aliam prorsus indolem degeneravit, atque adeo Phaenomenis Cruciam ultimum finem, qui ad is. Octobris accidit, imposuit. Nos tamen putamus, in multis aliis locis, in quae cinerum imbres delati fuerunt, multo adhuc tempore, praescrtim in siccioris constitutionis partibus, ut in Calabria, de Sicilia, ob ignes subterraneos, quibus disi va pores veluti ex busto quodam restaurantur, iurare posse;
Quaeritur decimoquinto, citrum nujusmodi Crucum Phaen n. ω νiam mena vere dc proprie inter miracula recenseri queant: Eesson-i 3nter mιν
403쪽
deo, illa propriE miracula dici non posie. Verum ut haec luculentius exponantur , Dico, ea omnia , quae praeter ordinem communem in rebus constitutum quandoque divinitus fiunt. miracula dici solere. Admiramur enim aliquid, cum effectum videntes causam ignoramus. inde contingit, ut una dc eadem causa uni cognita, alteri incognita, hic miretur, alter nulla admiratione moveatur ; uti pulchrE D. I hom, de Astrologore rustico docet. quorum hic Eclipsim videns nescius causae miratur, alter illius conscius minime. Atque haec miracula dici non possunt. illud itaque simpliciter mirum est, quod causam habet simpliciter occultam, quod praesesert miraculi nomen, quodque eκ se&sua natura sit admiratione pleni stimum. Atque hoc pacto miracula dicuntur omnia ea, quae fiunt praeter ordinem Naturae communiter constitutum. Quorum quidem
miraculorum diversi a Divo Thoma observantur gradus. Primus est, cum aliquid fit a Deo, quod omnem Naturae potest tem longE superat, ut est replicatio corporum, Solis statio aut retrocessio, Maris divisio, qua siccis pedibus transeuntibus iter
praebeatur; cum tali tamen ordine, ut quanto a Naturae potestate censeatur aliquid remotius, tanto majus diviniusque miraculum aestimandum sit. Secundum in miraculis gradu m obtinent ea, quibus Deus aliquid praestat, quod tametsi omnem Naturae facultatem superet, per alium tamen rerum ordinem ea praestat. Vt enim quispiam vivat,videat, ambulet, id utique purum Naturae opus est , icd ut post mortem quis vivat, videat post caecitatem a nativitate exortam, post claudicationem ambulet, naturali membrorum usu destitutus, hoc enimvero vires Naturaelono superat; cuiusmodi Deum saepenumero, tum per se immediatE, tum mediantibus Sancti Dei hominibus praesti tule plenae sunt omnes sacrae Historice.Tertius gradu, est,quam do Deus facit, quod consuetum est fieri ope Naturae, sine ullis tamen Naturae principiis ad talem effectu iam cooperantibus, ut cum Deus febrem, quae Naturae caeteroquin viribus curari possisset,solo voluntatis suae nutu curat; aut cum pluviam sine Naturae cooperatione producit. Ex quo luculenter patet, non Angelos, non homines,non Naturam,sed Deum solam proprie miracula
facere posse. Quod ita ostendo. Quod-
404쪽
Quodcunque sub ordine,quem Deus in universitate rerum sapienter disposuit,absolute& totaliter constitutum est,id ut supra aut praeter ordinem illum operetur,fieri non potest: omne asens creatum,sive corporeum,sive incorporeum,huic ordini a Deo constituto subjectum est i ergo,&c. Sic enim praeternati ram operaretur; quod soli Divinae competit Omnipotentiae, quae uti omnem creatarum rerum potestatem longe excedit,ita quoque sola miracula facere potest. Quoniam enim creata substantia, cuicunque tandem rerum ordini subsit, i. - ενον. sive
ut Scholae loquuntur, subjectum in quod agat, quodq; ordinem habeat & ad agens quod ipsum subjectum de potentia in actum
educat, & ad actum simul in quem reducitur, requirat; patet luculenter, eam nisi praeiacente ac supposita materia agere non possc: alias enim ex nihilo aliquid produceret, atque adeo soli Deo propria miracula patrareta, quod unanimi Theologorum sententiae repugnat. Praeterea,omnis emitus necessario per at quam alterationem produci debet: quae cum motum localem, quo incorporeae substantiae proprii carent, prauu ponat; il lx , neces ario ad aliquem effectum producendum corporeis in d gentin strumentis quae uti insitis Naturae viribus connexa sunt, ira agentia quoque, quae per ea operantur, non nisi naturales essectus juxta immutabiles Naturae leges producunt. Sol: u, it que Dei est, immediate miracula facere: ipseenim ordine superior universa continet ν quin & ab ipsius providentia totus hic rerum ordo non immediate duntaxat emanat, sed ita inseparabili nexu eidem con)unctus est ut sine eo Natura subsilere non possit: unde cum infinitae virtutis & potestatis sit, non aebemus existimare, eum ad pecialem aliquem estectum, neque ad hoc ut effectus determinato modo & ordine producatur, determinari; sed ipse solus, prout libuerit, aut necessitas rerum hominumque bonum exegerit,miracula facit in caelo& in terra. Quae omnia fusE prosequitur S. Thomas i a. contra Gentes c. io2. Ex dictis colligitur primo, Divinae providentiae executionem
ut plurimum mediantibus causa secundis fieri, id est, quandocunque prodigiosi in Natura rerum effectus, in coecto quidem novae coelestium Phasimatum genes es, in inferiori vero Mundo detia acia.
405쪽
monstruosa in omni genere rerum spectacula, de similiam ma- cia ligna exoriuntiar, illa semper ex nexu,quo Divinae providen
tiae iunguntur, ad aliquid sitanificandum dirigi. Nam provi- dentia duo supponit, ordinationem scilicet, oc ordinis executionem: quarum illa virtutem cognoscitivam, haec operati ' nem respicit. Cum autem Deo infinita ad ordinandum sapi-ἀ entia, dc omnis termini expers ad operandum virtus dc potentia insit ; sequitur necessario, eum omnium ordines etiam minimo. rum disponere, minima vero sive infima quoque per virtutes inferiores, id est, causarum naturalium concursu , per quas ipse
tanquam universalis causa rerum operatur, exequi. Sunt ita que virtutes rerum naturales vere Divinae providentiae execu-. trices: si enim absque illis Deus omnia in omnibus operaretur, ex consequenti omnes effectus naturales miracula dici possent; a quod dici nec debet, nec potest, ut D. Thom. citctoc. c.69. scitEostendit. In omnibus itaque signis portentosis, Deus non semper miracula patrare centiri debet: v. gr. cum, uti est in Libro Machabaeorum, exercitus in aere comparuerunt, aut tempore Constantini Magni Crux in aere apparuit,cum epigraphe; In hoc Ano vinces, ea proprio ricto modo miracula dici non possunt, cum vires Naturae non excedant; imo Deus vel per se, vel mediantibus Angelis illa ex condensatione acris nubiumque nullo negotio estorinare valuiti Constat autem ex praecedentibus. quod quandocunque Deus vel per se,vel Angeli in ordinen . VMiuum ad effectum aliquem portentosum producendum naturalium
Hs - rerum viribus tanquam instrumentis utuntur; illa non miracula, quae omnem vim creatam superent, sed mirabilia, quae inter Naturae limites constituuntur, dici posse, uti luculenter. D. Thom. citi loc. docet.
Colligitur fecundo, Deum subinde soli Naturae in mirandiseriistibus producendis vires permittere 3 sicuti in portentosis caeli ostentis sit, aut cum cometes, aut ingens monstrum ali-α quod nascitur; qui tametsi effectus pure naturales sint, Ita tamen Divinae providentiae connectuntur, ut dum eos in causis suis,&in ordinis Universi dispositione videt, per ea semper ali-
406쪽
bus humanis, Cap. de praedictionibus Astrologicis, vortia Cam .
malu P.i avicinus docet. Sed haec in sequentibus fusius. Ex his denique omnibus huc a quo adductis clare patet, C ara, .. hujusmodi Crucum Phaenomena inter miracula strictu sumpta .uiosa uois recenseri non posse, cum eae Naturae terminos non excedant. et Atque id nobis indicio est, quod Angelorum opera, iuxta propositum Natulae archetypon perpetuo operantium, perfecta sint, & nulli defectui obnoxia, at hvsusmodi Cruces non eundem ordinem, non figuram, non formam, non quantitatem ullam servant, sed in figura, colore, quanti te summam imperfectionem arguunt; Ergo, αc. Diceret non nemo serth, non Angelis, sed Naturae adscribenda esse. Aeson eo, Natura quidem quantum potest,ad perfectionem rebus inducendam labo. rat, sed uti multis varijsque modis in executione operis impeditur, ita quoque obice posito, res ab ipsa productae defectu quodam vitiatae ut plurimum videntur, ut ex monstrorum genesi luce meridiana clarius patet. uaeritur decim exta, Quomodo ex Cruciam apparitione, Cineum miraculosus effectus a puro Naturae ess ctu dignosci possit 3 Re- oondeo, temeritatis notam non immerito incurrere videri possem, si omnia hu)usmodi Crucum Phaenomena, quae in prima misparte adduxi, purae Naturae operationibus adscribere attentarem: sunt enim multa prodigia, quae sane adscribi nequeunt, nisi soli Divinae potentiae, queis magnum in Ecclesia Dei eventum in Orthodoxae fidei testimonium ad confusionem inimicorum quandoque ostendere sibi complacet; cujusmodi fuerunt. quae Iuliani Apostatae tempore investibus Judaeorum, dum in instaurando Templo,ad destritendum Clitasti vaticinium, impigre laborarent, disjectis jam per te: raemotum Templi fundamentis, caelitus demissa luce expressae apparuerunt; vel ex hoc capite inter altioris ordinis miracula recensendae, quod effectus Naturae legibus, ex Divini utique dispensatione consilii, contrarios exhibuerint l, cum Natura necessitatis vinculo adstricta
non in hoc potius quam in illo, sed ubicunque subjectum capax& proportionatum invenerit, ibi vim suam exerat, ibique essectum suum necessario producat. Talia quoque fuerunt, quae
407쪽
solis Hebraeis in Hispania Messae adventum, per Pseudopro phetas praedictum, expectantibus, at nullis fidelibus, influsta fuerunt. Haec itaque qualiscunque regula esse posset, quod quandocunque in magnis Ecclesiae controverses&persecutionibus repentina quadam genesi hujusmodi ehasmata comparuerunt, illa ad at quid, vel in bonum Ecclenae significandum, aut in hostium confusionem Divino nutu accidit se credantur, ut per ostenta divinitus immissa erroris convincantur. Deinde quando nullo habito appropriati sub ecti discrimine inruibuscunque rebus, aut in certis tantum hominibus, non inlijs promit cuE spectanda se praebuerunt, illa inter miracula censenda, nemo dubitare debet i, non quod de novo ex nihilo producantur, sed quod Divina potentia tunc extraordinario quodam influxu, ad vindictam de scelerum, quibus mortale genus se contaminare non cessat, enormitate sumendum utatur , juxta illud: Ormabit creatum in ultionem inimicorum, o pugnabit pro eo Orbu terrarum contra insensatos. Et quoniam universa Mundi Machina Divino Archetypo connexa est, impossibile est, aliquem in Natura rerum insolitum effectum sine ejus nutu contingere, cui publica rerum humanarum calamitas adnexa sit; quique non dicam in miraculosa illa sublimioris ordi. nis, sed vel in ipsa naturalium rerum serie nc quis me essectus purEphysicos a Divini Numinis providentia eximere velle exustimet praeluceat. Verum ut haec luculentius pateant,
lertiam ratiocinii nostri partem ordiamur.
408쪽
De prodigi in genere, eorumque signi
catione . DOsrnu M dignitas humani generis per protopia sti pecca- Maia bulis. tum contaminata decidit, illa utique non solum ab harmo. mun/i, finia pristina plurimum recessit, sed & infesta sibi, & contraria, quae pridem ad obsequium condita fuerant, Mundi & con. tenta, & continentia, per classes singulas invenit , proxime quidem in elementis omnibus, secundo in mixtis corporibus inanimatis, tertio in animalibus, ac postremo quod omnium gravissimum duco intra propriae structurae fines, in suimet in
animi & corporis symmetria. Quae quidem numerosiora sunt, quam ut recenseri polline, notiora, quam ut debeant. Cum igitur virus illud tabificum ab homine tanquam capite in membra universitatis caetera dimanavit; merito ab iisdem vicissimodii & inimicitiae semina, flagella, cruces, omnigenae calamitatis machinae iuxta Adrastiae legem inevitabilem retorquentur. elementis cunctis in hominis perniciem conspirantibus. Quia 'vel ipsa alimenta, tum apertis, tum occultis quandoque cuniculis eum adoriuntur, ut quae vitam dederant prius, temporis orbe iam revoluto, veluti indicta bello, quod construxerant, mrius elidant, & exterminent. Quorum quidem consideratione nihilo meliores homines, in omnium scelerum barathrum, omni Dei abjecto timore se praecipitarunt. Et sanis totum humanum genus veluti veterno quodam peccatorum
sopitum utique perijsset, nisi id Divina clementia subinde per
insolita signorum ostenta, ad cor revocaret. Quae quidem pro infinita Dei misericordia & bonitate ita temperantur, ut ex summis malis, quibus errantem Mundi statum perterret, lana
409쪽
. summum bonum educat. Dum enim signis hisce praevijs suturas Rerumpublicarum Ecclesiaeque calamitates nunciat, peccatores ad poenitentiae opera amplexanda, quibus eas evadant, sollicitat, sustis vero aa eas sorti animo tolerandas in ampla meritorumpraemia convertit. Vnde luculentur patet, Deum hujusmodi malorum signis, mortalibus non nisi sub hypothesi cominari, uti Sacrae Historiae innumera comprobant exempla. Nam, ut recth S. Gregorius notat, Si bona promissa revocat omni
k dis potens De-, quia ab ijs, quibus promistrat, male permutantur ti quanto matu. magis minarum Ius retrahit, cum bene converses eos respicit, qui-
bus pro admissis iniquitatibin parnas animadversions intimavit e Vtraque sane revocat, cum oportet ; promistiones, ne de illis praesumptionis impetu in transversum agamur; comminationes, nE propter illas omni abjecta fiducia in desperationis barathrum labamur: dc has quidem revocat, nE puniat . illas quodammodo invitus, nE benefacere desistat: cui cum nihil non pateat, nihil necquicquam fieri certum est, sed omnia, vel tum in hominum bonum, tum ad nominis sui gloriam ac salutem Vniversi, vel etiam hoc nomine, ut quae apud nos nostro judicio planξ fortuita censentur, &saepe in usta, aut a Divinae providentiae legibus aliena, tandem ad exactam aequalitatem redigantur.
Sunt itaque rara & insolita huiusmodi phasmata, in omnibus Mundi ordinibus elucescentia, veluti nieroglyphica quae- dam symbola, aenigmaticis allegoricisque involuta significationibus, quae Divina sapientia in caelo, terra, elementis, veluti libro quodam descripsit, & mortalibus legenda proposuit, udsi quando a Divinorum mandatorum semitis recesserint, intentatis, quo ostentat, minis terreantur, dc ad meliorem frugem
rodisia . Vtitur autem DEUS Opti MaX. aliquando rerum natur
νμν D - lium causis ad hujusmodi ess ectus demonstrandos, nullo miraculo interveniente, uti supra dictum est. ais quod illae ita Divi. Mi. nae providentiae dispositioni a primordiis Mundi connexae sint, ut ex se & sua natura infallibilem effectum consequantur, si Rus, qui Ommamodcratur in omnibus, imperio vel non impediaris
410쪽
diantur vel vires suas liberὰ exercere permittantur. Per signae itaque hujusmodi Deus voluntatem suam explicat, vel in bonum, vel in malum, pro dispos tione mortalium bonum vel malum ijs intentatum acceptantium. Addit rei novitati terrorem di formidinem,qua perculsi protinus,nescio quid inauspica tum ex proposito ipsis ostento sibi Mundoque ominentur. Nasci tur exempli gratia quidplam ex eorum numero, quae prae caete-etis aliquid divinius tra seserunt, crinitum videlicet Sidus aut Cometes, cujus vel ad primum conspectum mortales veluti panico quodam timore perculsi, ex insito quodam impultricis Naturae instinctu, e vestigio e)us ex magnitudine, forma, figura, motu, colore, futurorum eventuum sinificationes, vel ad ipsam usque superstitionem hoc pacto evolvere incipiunt, ut qui gladium, jaculum, aut tubam reserti bellis singnificandis oportuniorem existiment ; qui Solis similitudinem gerit, magni alicujus Principis ortum, si laeto fulgore corruscet; obitum, si tristi colore perfusus pallescat; tragicum funestumque finem,
si ater aut sanguine tinctas videatur. Atque hoc pacto, continua quadam analogia ad politicum Mundum traducta, ex praeacuta ejus pyramide ignis dominium gneum nempe ferum rem, & bili generandae opportunum, qua homines in furores rapti bella sitiunt, ominantur; quae mox individui comites fames & pestilentia consequuntur. Qui vero uberi diffusione sub aquea substantia spectantur, hosce ex analogia quadam et
menti aquei ad seditiones, rumores, popularium commotionum tumultus, malorum omnium catadlysmos transferunt. Si vero subfusci & perturbatae figurae signa ostendunt, tunc tertae motus, rerum penuriam, Civitatum subversiones, Iegumque augurantur mutationes. Si denique dilutioris coloris multia formi racitorum dissasione effulserit, ob acris quandam anal
etiam ad pestilentiae strages, morbosque id generis insolitos. feroces, & epidemicos, haud incongrue eum applicari posita
existimant. Quamvis ut verum fatear,illa mille superstitionibus involuta nihil certi promittant, partim ex ignorantia rerum agentium, ut stellarum,de quae stellis proximae sunt, sive substantiam spectes, seu magnitudinem ; partim propter particula-