장음표시 사용
151쪽
tum respondet, Ut in unum froposuio secramenti ransiere
Ejusmodi capsam alio nomine turrem appellat Gregorius episcopus Turonensis in lib. I de gloria Martyrum cap. Lxxxv I. ubi diaconus quidam impurus, cum tempus ad crificiam osterendum adven G, acceZtam turrem , in qua miniserium Dominici corporis habebatur, ferre caesis ad osiam, unde ex secretario in basilicam aditus erat: eoque templum ingresso, tit eamatiari superponeret, ela a de manu ejus caraa ferebatur in area.
Non dubium quin miniserit Dominici nomine sacra supellex designetur: sed eucharistiam in illa simul contentam fuisse censuit sanctus Odo abbas Cluniacensis in Collationem lib. itCap. xxx II. ubi pro turri capsam cum Gregorio substituit, quadam ea am cum corpore Domini deferret, Acc. Favet huic interpretationi Venantii Fortunati carmen in turrem Felicis episcopi Bituricensis: quam turrem eiusdem generis esse atque illam Gregorianam nemo infitiari potest. Atqui haec turris Felicis continendat eucharistiae inserviebat, ut probat hoc distichon , quod est in lib. III carm. X m. Guam benejuncta decent, suraιi at corporis Agni Margaritum ingens aarea dona ferant Non igitur absque fundamento sanctus Odo abbas illam di coni historiam a Gregorio relatam explicans. turris nominaca am cum corpore Domini intelligit. Atque adeo idem ritus apud nostrates Gallos atque apud Romanos in usu erat, ut initio Milta sacra eucharistia in capsa deserretur: ad quem ritum respexerit Concilii Arausicani canon praemissus. Itaqua turris erat capsa gestatoria , non fixum eucharistiae recondito
Redeo ad Romanos, apud quos tabernacula, ut V cant, sere sola modo in usu inti eucharistia suspensa nusquam, nequidem in tota quod quidem sciam Italia. Vidimus tamen in Bo. biensi ecclesia columbam ex aurichalco, conservandae eucharistiae olim destinatam. qui ritus forte Columbano auctore ex Gallia in Bobiense monasterium inductus stat. Sed de his satis: ad nostros ritus redeamus.
152쪽
XXI. An antiqui ritus semper novis praeferendi ' An omnes
ad unam modum revocandi e Recenιιores ceremoniarum
TR i A sunt quae in sacris ritibus possunt spectari AEntiqui
tas , uniformitas , 5c constantia. Eadem ferme cst sacrorum rituum atque religionis antiquitas: sed eorumdem dive sitas atque antiqua in diversis ecclesiis. Multa quippe pro Ioc rum ct hominum dimersitate variantur, ait Firmilianus in epistola ad Cyprianum: nec tamen propter hoc ab ecclesia cathoitia pace atque unitate discessum est. Haec diversitas ob . inuit ab initio etiam apud Romanos , non modo circa celebrandos Pa che dies , sed circa multa alia divina rei sacramensa: asseritquo Firmilianus, non obseriari illis omnia aequaliter, qua Ierosoly mis obfermantur. Legendus hac de re Socrates in lib. V cap. xxii. ubi ait, nullam religionis sectam easdem obscrvare ceremonias, licet eamdem de Deo sententiam amplectan
Haec rituum dive sitas nascitur, tum ex diversis populorum moribus , qui non iisdem agendi modo delectantur, nec iis dem institutis possunt assuesceret tum ex diversis ecclesiarum fundatoribus, qui rem , suapte natura indifferentem & in me- edio positam , aliter atque aliter pro temporum ac locorum va- 'rietate Constituerunt. Quapropter qui omnia ad unum Cum demque modum redigere conantur, perinde mihi videntur agere , ac si omnes populos ad eosdem mores eademque pe nitus instituta reducere tentarent: neque satis concedunt primis ecclesiarum institutoribus, qui res ab eis stabilitas aut permissas tam facile pervertunt. Nec sane umquam citra pacis ecclesiasti ae discrimen secus attentatum est. quod multis exemplis probari posset, si id cuivis non esset explor
Ferenda itaque est rituum illa diversitas , vel maxime pr pter bonum pacis , immo etiam propter Ecclesiam , quae hac varietate decoratur. Nescio enim quo modo dulcius sapit, quod vario cultu ornatur. Et hoc quidem primum cavendum est in illis, qui ceremoniarum magistratum gerunt I
153쪽
quorum nonnulli numquam quiescunt, nisi omnes ad suos ritus vel invitos pertraxerint. Alterum incommodum est eorum, qui vel antiquos novis, vel e contrario novos antiquis ritus semper praeferendos v lunt. Neutrum sine delectu placet. Via regnant antiqui ritus , hi constanter retinendi: ubi novi prae antiquis praevalu rint, antiquos laudare decet, novos non relicere. Vix enim trinquam accidit, ut quod usu semel receptum est ac firma tum , absque perturbatione possit mutari. Et quidem ut ria
tuum varietatem induxit locorum varietas : ita etiam eorum.
dem iisdem in locis mutationem aliquando persuasit temporum diversitas. Ita ue laudanda in ejusmodi rebus constantia , modo cotera adsint, Ecclesiae pax atque concordia, SI Christiana caritas , cui omnes ritus cedere ac suffragari necesse est. Quod si salva pace & earitate retineri potest antiquitas ι quin novitati praeserenda sit, nemo sane sapiens negaverit. Qui novos sacrorum rituum libros novissimis temporibus scripserunt, mirum est quantum sibi tribuerint in pervert=da venerabili antiquitate, cuius institutiones, nedum institutionum rationes, omnino ignorabant. Cumque quod suo tempore fieri cernebant, id omnibus retro saeculis semper init tum fuisse autumarenti probabiles, ut sibi videbantur, receptae novitatis rationes adinvenerunt, quae rinitus et rum sententiae non raro adversantur. Quod ut omnibus palam fiat, quaedam huc exempla lubet affetre ad id proba
I. Mos olim fuit, ut vidimus, in ecclesia Romana , ut procedenti ad altare Pontifici Sura . id est eucharistia, praeferrentur, ibidemque servarentur usque ad communionem. quorempore particula eucharistiae antea consecratae demittebatueri calicem. Tum ex Oblatione novi sacrificii una particula re servabatur, remanebatque in altari ima particula Ugae ad nem Missa, tellante Amalario in lib. m cap. xxxv. quia ita observaηt, ait primus ordo Romanus hic pag. I 4. M dum Mi farum sollemnia peraguntur, altare sine scrificio non sit. Atque ita toto temporc Missae numquam ab altari eucharistia ab 'rar,
sive eucharistia pro Viatico in ipso altari, sive in secretatio
154쪽
Contrarius ritus jam inductus erat Leone X pontificer quo
tempore Paris de Crassis, qui ceremoniarum arbiter erat, rationem quaerens, quare sacramentum corporis Chrisi , qaod in
ecclesiis communiter servaristit, ex suo loco prius uvandum sit, quam sollemniter celebrari contingat ibidem ι ait id a maloribus cautum sui Te, non quia a conspectu salutaris hostiae a, horrendum ducerent, sed idcirco quod inter sacrificandum in
non omnes Ceremonias rite recteque agere possent. quando-
quidem in ipsius Sacrametati conspectu nec Papa, nec episco- pi celebrantes, congrue ibi sedere, nec mitram in caput re- α tinere, neque incensationem in se recipere possent , nisi post- quam ipsum Sacramentum incensatum fui siet: maxime quia reper ipsosmet toties illud adolendum esset, & non per diaco- num evangelicum , cujus hoc ministerium proprium cst. Ad- ω de , inquit, quod celebrans praelatus , quando quotiesve incensare debet, necesse toties habet ipse genibus Sacramen- tum adorare , priusquam crucem altaris & oblata , ac ipsum Maltare incensaret. Postremo valde absonum esse, ut in eadem in capella seu oratorio, in qua jam est Sacramentum quod adora iatur, aliud Sacramentum de novo ibidem conficiatur, ne quod is ex illis ambobus Sacramentis adorari debeat, in dubium ver- in
Verum primis illis temporibus sufficiebat Sahctu semel ador e , sive ad altare praeferretur eucharistia, ut in primo Ordine Romano: sive in altari ipso asservaretur , ut in secundo.
Iam vero sanctis illis Patribus persuasum erat, quibusvis ceremoniis sacris , si modo religiose fiant, adeo nu iam eucharistiae inferri iniuriam , ut contra his Ueum honorari quam maxime existimarent. Neque porro ulla eis erat ambiguitas, utra species consecrata esset adoranda: cum ad praesens sacrificium solummodo essent intenti. Et porro unius prae altera specie ad oratio nullum scrupulum causare debet, cum in idem O jectum feratur.
II. Aliud exemplum ex eodem Parile proferre licet de
diacono evangelium cantante, nempe, quia desiit usus am- bonum pro evangelio & epistola cantandis, quam in partem converti debeat diaconus, collare alis altari, an cohuesus ad altare, sicut in capella flat./ii similique loco , ubi aDare ad orien-νem solem non vergit. Respondet Paris , regulariter evangelium recitari debere a diacono fame coaιra cruιωπιm, a quo, testa
155쪽
Propheta, panditur omne maluin: secus in capella palatina , in qua , quia pro situ loci corsas evangelii non es diνectam ad aquilonem, sed ad assram, qua in pa te Pontifex scri cio praesens semper i/ ei; ideo diaconus ibidem evangelium cantans , ne terga renesque ad Ponti cem in solio manensem eo vertaι , recta ad cornu cvangelii facie illud cantat, adeoque sinino humero ad Pontificem verso. Absente vero Pontifice, ut diac nus irae universali consuetudini rituique satis .iat, eum recoliateralem quidem atiaris , sed conversum ad Pontificis fotium positum ad austum . quippe minus malum esse sic eum stare , quam renes ad Pont cis solium vertere; se ais are , quod es Sanctum Sanctorum , ad fram suam sub se habere. Ceterum in illis ecclesiis, quarum majus altare non est conversum ad Orientem , evangelium cantandum esse per diaconum , non uater aliter ad altare stantem , sed facie as faciem actaris , id es contra ipsum aDare.
At quam simplicius antiqui libelli ordinis Romani praeser,
bunt, ut diaconus in ambone cantaturus evangelium , stans ad aquilonem faciem vertat ad partem austr.ilem , in qua viri; non ad aquilonem, in qua te minae consistebant. Unum hoc loco notat Paris , altaris cornu dextrum intelligi debere, de cornu evangelii, habito respectu ad Vsum aliare , tamquam ad corpus metis honoratum ι non autem adscrificantem. nam, crucis O cruci xi super iis aliaris antis dextra ad praedictum cornu evangelii vergis. Secus tamen interpretandas esse Milialis rubricas, praesertim in ossicio Parasceves: ut cornu dextrum ac sinistrum dicatur habito respectu ad sacerdo
III. Infinitum esset ire per singula , quae ab hodiernis ritibus discrepant : quaedam tamen huc conglobate referre jurat ad levanda studia lecto tum. Hymnum angelicum prae- Cinebat sacerdos conversias ad populum e contra vero salutationem ultimam , quae collectam post communionem praecedit, idem canebat conversus ad altare , ex primo nostro libello. Ad haec Canonem non incipiebat niti absoluto tris agit Cantu: ut scilicet clerus de populus, sacerdote Canonem sub-m illa voce recitante , in admiratione tanti mysterii qu. si stupens sileret. Insuper antiphona illa, quae Communio dicitur, non post ipsam communionem , ut fit modo in multis ecci sis, sed tempore ipsius communionis cum suo psalmo cantabatur.
156쪽
tabatur qui ritus in Africana ecclesia servabatur, populo ad
communionem accedente: Culus rei testis est locuples Au. gustinus in lib. i r Retractationum cap. x I. Denique sacerdos ea non recitabat, quae tum a choro canebantur , tum a mimittis legebantur: se 4 vel rerum , quae dicebantur , meditatione, vel aliorum rituum actione totus occupatus erat.
Nam quae in Missa Illyriciana habentur ad id spatii orationes , non sunt haud dubie antiqui Romani instituti, ut postea
videbimus. Haec autem non eo animo referimus, quasi veterum hujusmodi rituum usus privata auctoritate revocari velimus, aut
recentiorum i quod absit induci contemtum: sed ut eos . rui eiusmodi ossiciis praepositi sunt, invitemus ad consule
ain antiquitatem, quae quanto fonti propior, tanto venerabilior est: eosdemque admoneamus, ne ita vulgares Sc contritas ratiunculas praeferant , quasi majores nostros in sanciendis contrariis ritibus omni ratione 4estitutos fuisse existiment. Immo vero si quando ritus sacri reformandi erunt, ut Veterum ratio habeatur , de ab eis quam propius abelle stu
Hunc seoptim sibi proposuit Cameracensis se Atrebatensis
eccisa , cum Ordinem sacrorum rituum in meliorem formam rest tuere voluit, ut legitur in vetustissimo utriusque ecclesiae ordine, qui ex Petri Pithoei relictis scriniis recens vulgatus est in Appendice ad Codicem canonum ecclesiae Roma ἀnae. Quippe tardinis istius reformatores praemittunt se velle ea ordinare, qua absatu rectitassinis deviando, vel ab ordine Romano discrepare miribantur: ita tamen uI non insι tuatur
novus ordo i ne obIici ab Amidis possι, ordinem secratissanum Romanum, quem imitari desiderabant , quoquo pacto fuisse violatum. In eodem autem ordine quaedam inculcantur ex ipso met ordine Aomano , quae hoc loco commemorare non pigebit. Unum est , quod matutinale ossicium t Laudes appellamus tractim decantandum es: altius tamen i Halmi , quam noctarnales. sic enim M in Romana ecclesia. Et paullo infra. Volumas ut mane agatur Missa in Dominicis diebus 1 quia Dominus malde mane surrexit. Eι ira Uus es in sancta sede Romana ecclesiae. In tialis vero qui in ciυitate vel extra sunt, non ante cantetur Musa, quam in i a publica ecclesia in civi-MU Dat. Tom. II. I
157쪽
iaior neque Hlorum Agno p me ιηr, si omnis populas ad pab Itaram procedat echlesiam, ni ferre caus infirmorum, aut pro iuretratibus. Nec omittendum quod de Vigiliis nocturnis praeia scribitur. Cum omni vero hone Ie tractim lectiones legaAtur, o responsoria decantentur. Nona autem lectio sit evangelica ex homelιis Patram. Homelia usius evanteiri a diacono, vel presbytero, aut episcopo toto lega .r, 'sorte aurora intermeniens hoc insatiris. Sic in ecelesia Romana , apparente aurora, ΟΩficium nocturnale breviarii mos erat, ut superius vidimus. Haec ex veteri illo Ordine Cameracensi , qui ante saeculum aera scriptus fuit. Quaerat aliquis, cur hymnum angelicum seu Gloria in exaret , olim praecinuerit Pontifex ad populum conversus : conistra vero ultimam salutationem, quae fit post communionem , non vero alias De his respondere non est nostri instituti , nobisque sussicit antiquos ritus Romanos exposuisse. Placet regula Iohannis Diaconi ex epistola ad Senarium: Illud μ-ma mente c odio, quod mu a mesoribus tradita cusodiret Ec resa, si si cιrta sui rario poposcifra: nec ea possumas dicere in nia videri ac frivola , quia eorum minime rationem accepimus. Si tamen conjecturis indulgere licet , ideo Pontifex hymnum angelicum praecinens convertebat se ad populum , ut eum ad laudandum Deum invitaret. Ideo vero falutationem illam postremam pronuntiabat versus altare, quod ad fideles communione seu corpore & sanguine Christi Domini tum refectos verba dirigeret: quibus proinde non jam apprec.uitis optantisve, sed gratulantis more Dominum inesse hac salut
Postremo observandum est , Missam illam Latinam, quam Mathias Flaccus lilyricus olim Argentinae Vulgavit, non esse Romana antiquiorem, ut falso ille opinatus est, sed
ipsam mei esse Missam Romanam variis rationibus interpo. 1atam , quas orationes sacerdos, choro inter Cantandum ocia eupato , recitaret. Atqui neque orationes illae primo Romanae ecclesiae instituto Conve aiunt , immo in his nonnulla penitus
adversantur. quale est id quod ad Canonem legitur: Deinde cum summa reverentia ἐκ cipiat , TE ici Tu Ri ct mini isantes in gradibus suis cantent i os Ualmos . usique dum T a Ici Tu Diatam Contra vero in nostris libellis antiquiori- Di ilige
158쪽
bus praescribitur, ut Pontifice Canonem recitante summum in choro teneatur silentium; Bc ministri perstent inclinati Ae silentes per totu in Canonem, subdiaconi usque ad haec verba , Nobis quoque peccatoribus. Adde quod in illa Missa praescribitur initio versus Imroibo cum psalmo Iudica, qui apud antiquos in usu non erant. Quod in eadem Missa fit mentio de Sequentia , quam alii Prosam vocant: cujus institutio Nothero Balbu- Io, qui decessit anno CMxra, tribuitur. Denique quod in lita.
niis Mita subjectis appellatur sanctus Adelbertus, quem saeculo decimo exeunte martyrio affectum fuisse constat. Hic consequenter agendum esset de variis additionibus Sacramentario Gregoriano factis a Grimoido abbate de aliis.
qui Grimoidus videtur abbas fuisse monasterii sancti Galli apud Helvetios , is qui Grimaldus , M Ludovici Augusti, cognomento Pii, capellanus vocatur : quique Benedictiones episcopales Sacramentario Gregoriano adjecit, quas non esse Romanae institutionis superius observavimus. Sed longius nos ferunt hae commentationes: tandem ad libellos ordinis Romani , praemita Commentarii indice, veniamus.
159쪽
AsuNDANT Ius aeolythus regionis quartae tit. Vesti
Acolythorum ordinatio , cIU, CV ,
Acolythorum quot genera Romae, xvi II, XIX. ad titulum ordi-ti , ibid.Αcolythus ne baptizet eum diacono , sed subdiaconus . c. Acolythi sacramentorum portito
Acolythi saeculos oblatis consecratis planos deferentes, LIU , Lv. Adoratio Eucliaristiae ante Berenis garium , Lxv . Adoratio Hostiae in Missa , XLIx. Agnus Dei in Missa, post eommu
munione , ibid. ct fer Agni oblatio cum Corpore Christi, xc IX. Agobardus in Amalatium, III , IV. Alexandri Alensis locus de communione sub unica specie , Lx . Alexandrinus episcopus solus populum docet. x Li l I. ad evange
liinia non assurgit , ibid. Alleluia quando in Missa dicendum Ira , XLir. AEleluia sollemne in sabbato Paschae, xcvis, xcvm. in Quadragesima Be Missis deis functorum , ibid.
Altate Lateran nsis ecclesiae cavum, Lxv II . LxvIII. Ad cornu altaris communicantes confirmati PLviii. Altaria septem Romae celebrata sabbato Paschae, Amalarius Lugdunensis chorepta scopus& Abbas. Hi, ct seqq.Ejus libri vindieantur , ibid. Amalatii loci insignei explican
tur, LXXXI , LXXXII , &C. Ambones veteres, ab od eis hodiernis diversi, xx t , eorum forma , ibid. numerus, xxv. Ambrosianus eantus in ecclesia Ca- sinensi quando desierit, cxxv m. Amulae vini a diaconis receptae in Missa, x LIV. XLV. Antiphonarius liber, , , IV. Αrausicanus canon explicatus ,
Archipresbyter, ordinatione primus inter presbyteros. xv I. Arnoldiis is ex Comite Monachus Ratisponae, XX. Atrebatensis ecclesae ordo , cxLU. Augustini Picolominei episcopi Plemini opus de sacris caeremoniis, v , xs
160쪽
Baptizatorum susceptores, xcv I. Basilicarum Romae numerus saecuislo tertio, XII , xIli.
Bedae locus de cereo paschali, e I. Benedictio episcopalis in Missa an iste Agitus Dei, Lia. Benedicti nate male assutum novae Grego rii papae editioni, Lia. Additi nis huius auctor Grimoldus a bas . CXLVII. Benedictus basilicae S. Petri ea nonicus de caeremoniarius , I x , xxx II , &c. Bernardi Abbatis sententia de vino per contactum cO poris Dinminici sacro , non consecrato ,
Brandea , panni apostolorum Petri Be Pauli sepulcro immissi.
Bulla cardinali celebraturo ad alistare S. Petri necessaria , cxxxv M.
xv v, LVII. Calix ansatus , XLIX. campanulis instructus, L. Calix sanct ficatur ex contactu particulae consecratae, xxxv I ct
sqq. Calicis duplex resusio ad
populi communionem . L U III, Lix. Calix communionis, traditionis tessera, Lx I.
Cambuta seu baculo pastorali non utuntur Romani Pontifices, nec episcopi cardinales Romae ,
Cameiae ensis ecclesiae ordo, cxLv. Candelabrum lapideum operistes.sellati ambonibus adiunctum ,
Canon Missae quando incoeptus , x L v. xLvrit. dictus submissa voce , ibid. Campanae pulsitae in consecratione hostiae . ALIX , L. Capsa vas Eucharistiae portatile .cxxxix. Turris dicta, ex L. Cardinali ad altare S. Petri sacra facturo nece Tatia bulla, cxxxvii. ad eaneellos appensa, ibid. Catiadinalium in episcopos imperium, x, xl. Cardinales ad solos devoluta Pontificis creatio,
Carolo M. concessa sicultas eligendi Pontificem , di ordinandi apostolicam Sedem, ora I. Catoli V Imperatoris communio coram Papa, LXIM. Cariusianorum prostratio in Missa,
Cassander ordinis Romani editor , vacata-barbara , patricia seu S. Steis phani minoris Romae monaste
Cata- fartara seu Cata-Galla patricia de S. Stephani majoris Ro
Cataractae seu fenestella duplex in Confessione S. Petri, cxxx Ira. Cencii de Sabellis eardinalis liber
Ceret paschalis benedictio duplex. ei. Cereo pasciuili inscriptus annus passionis, cI. Christophori Marcelli archiepiscopi Corcyrensa rituum libri vexati, v ct seqq. S. Chrysogoni eeclesiae abbas &monachi, xxVII.