장음표시 사용
91쪽
FIGURAE CORPostis, hoc est situs, collocatio tum Vniuersi corporis, tiam partium: An scilicet aeger pronus aut supinus, in alterutrum latus iaceat, bene aut male compositis cruribus: praeterea Character, moles, color faciei. MOTUS, tUm animi tum corporis. ut si micent in temporibUS Venae. arteriae, huc et illuc volvantur oculi, aut contra sint naturaliter constituti secundum naturam eius, in quo suscipiuntur et fiunt, toto corpore tremor, stridor dentium. ERIGENDI ET RESIDENDI VICISSITV-Do, a virium infirmitate cum humoris acrimonia et pulmonum vitio coniuncta. SOMNUS suauis, profunduS, tUrbulentus. VIGILIAE , Ut calor intro aut foras viam aD sectat ita vigiliarum aut somni inclinationes fiunt. IACTATIO nauseae tUm particepS, tum eX-pers ; illa purgationem necessariam indicat, σιώδης dicta ; haec άνεμετος,.ctam aeger nullo stare potest loco, venae sectionem postulat. OSCITATIO, quae fit oppletis maxillarum musculis a spiritu vaporoso aut flatulento. HORROR symptomaticus, criticus, periodicus a prauis humoribus ad cutim translatis.
EX QUI BUS OMNIBUS QUID F ACI ENDUM A V T PROHIBENDUM, ANTEVERTAS.
Ac si diceret, ex iis, quae fiunt quaeque apparent Contra naturam, perspectis intelligimus, quae sunt e natura excipienda, qUae Contra naturam declinanda, non expectato affectionis modo et consequutione.
92쪽
λυγμοὐ, Qύσης, ἄρου, πταρμου, Δ κρύων, κνησμῶν, τιλμῶν, φαυσίων, φης, λ ρὐ, πλησμονης, ύπνων, πόνων, ἀπονίης, σωματ ς, γνῶμης, μα
Θήσιος, μνήμης, φωνῆς, γῆς. Cognitio haec vomitua , deiectionis, aut expectorati, mucoris, tussis, ructus, Herestus, lius, Prilisse, sernutamenti, lacrymurum, pyΠ- ritus , Pelli sitionuin, conisictres, F
ris, cessitionis, c6 horis, mentis, moruM institutorYm , Memorisse,
COGNITIO HAEC VOMITUS , quasi dicat, maxime autem in eo genere sit meditatus Medicus, ut scientiam habeat vomitionis faciendae, obseruandae, aut declinandae, ut est symptomatica aut critica propria eiUS natUrae, cui praescribitur in habitu, temperamento, et humoris dominatu , ut est anni tempus, diaetae conditio in victus ratione et vitae instituto DEIECΤIONIS supple Cognitio in quantitate, qualitate, excernendi modo, Vnde argiamenta petuntur ciendae, obseruandae, aut declinandae. DeiectiO-
93쪽
iectionum duo sunt genera, una est faeculenta, altera humoris, faeculenta debet proportione respondere cibo, quem assumimus. Deiectio humoris aut critica est, aut symptomatica; critica, in qua nulla ratio desideratur neque qualitatis neque quantitatiS, neque temporis, neqUe excernendi modi.Symplomatica specie, aut indiuiduo. AUΤ ΕΚ ΡECTORATI cocti, Crudi, praui, eX
facili aut cum dissicultate, ineunte morbo, aut paulo post. Expectorati facilitas . Explicatas pulmonum alas,
Elaborationem et confectionem materiae, Robur facultatis animalis indicat. M V C o R I S, 'UO scilicet eXpurgatur cerebrum per nares et palatUm, Ut in coryZa et catharrho intelligamus, quando Ciere eXpediat mucorem, aut operam dare Oepasmo.
TVssis humidae, siccae, primigeniae, secundariae, quae vel a distillatione vel ab anacatharsi excitatur. Ferina distillatio humoris in pulmones, Humoris contumacia
Instrumentorum respirationi dicatorum imbecillitas,
causae sunt. De subtilitate catharrhi hoc diuinum axioma resert Galenus com. I. Lib. I Epid. Puae capitis destillationes tu culosos quidem et raucos 'incipio homines e iunt procedente vero tempore non con-
Alunt, hae disserentiam phthiseos alteram pa
94쪽
Ru Tvs acidi, fatui, nidorulenti, primigenti, secundarii, qui fit a materia cruda et corrupta, quae in ventriculo stabulatur. Porro ructus acidus Drimigenius, malus; nam lienteriam futuram praenuntiat: Ructus vero acidus secundarius, bonus: unde, si in longis lienteriis accidat, bonum ;significatur enim cibum iam redire in gratiam
SINGVLΤVs obseruandi, faciendi, declinandi; Est autem inanis ventriculi conatus ad eXClusionem eorum, quae in corpore tunicisque ipsi- Us continentur; aut conuulsivus quidam motus ventriculi, et est aut primigenius aut secundarius. Repletio. Humoris adhaerentis Ventriculi tunicis lentor. Singultum faciuntὰHumor exudans ab hepate ad tunicam Ventriculi. Compressio ventriculi a costis.
Tertius singultus, qui fit, cum exudans humor ab hepate ad tunicas ventriculi profluit, indicat inflammatum hepar. Frigidae po-
Alius est ab exhausto, et est incurabilis.
URINAE, in qualitate, quantitate, Contentis, consistentia, crisina, diem Criticum indicat, quatenus affert spem salutis aut metum interitus; quatenus
A flatu, Ab inflammato hepate, A lentore,
95쪽
de Humoribus purgandis. 39tenus item ad tempus et speciem crisis apparet: Vrina praeterea ipsam crisim facit ; et urina suppria mittar vel vacua vesica,vel plena; prius deterius est,
nam significatur urinam ad venas refluere, unde Comata,epile pisae,apOpleXiae et magna morborum
soboles; posterius non tam malum, lignificatur
enim emanaturos sudores: Resoluta meninge Cere-hri supprimitur, resoluitur urina, quia non habent renes vim secernendi seri a sanguine, et ita multi moriuntur; Etenim suppressio urinae Vesica vacua certissimum in morbis acutis est emortuae facultatis et mortis imminentis signum, aUt partis ipsius inflammatae, si dolor adsit, aut mentis perturbatae in phreniticis. STERNUTAMENTI, id est deprauati motus cerebri concussiui studentis excutere, quod sibi molestum est) critici, aut symptomatici, procurandi ad singultus curationem, dissicultatem pariendi, hystericas assectiones, tum etiam ad se-hres essentiales, morbos capitis frigidos concocta materia; Sistendi in assectionibus thoracis et
pulmonum aut ineunte morbo.L ACRYMARUM , quae profunduntur duobus modis, nobis consentientibus, aut inuitis; priussit, cum misericordia ducimur, et non est in malis : posterius cum resoluta est caruncula, quam oculorum canthis natura obduxit ad arcendas lacrymas, ea enim resoluta significat resolutionem membranarum cerebri. Hippocrates itaque loquens de talibus lacrymisye T. L. lib. L Epid. ait,
ἀλα δα υα Θανατον σημαύνω : Si scilicet nulla adferri possit excusatio perturbationis Criticae, vel Causarum procatarcticarum, vel peculiaris affectionis OcUli. PRURITVS symptomatici, critici, uniuersa
96쪽
Carnem exitum qUaerit, et venae sectionem postulat atque sui pUrgationem. VELLICATIONUM , Vt floccos carpendo, vellicando cutim, a delitescente pure aliquo.CONT ACΤUS Medici et aegri. SIT is, ab aestu et siccitate ventriculi aut pulmonum, remissioris aut inexplebilis. FAM1S Caninae, animalis, natUraliS, e
citato suctionis sensu a suctione, aut sine ea; a suctione per inediam, sine ea a frigore aut
humore melancholico.SATIETATIS ad vires et ad vasa, vel ab eda- Citate, vel a ventriculi infirmitate. SOMNI suauis, turbulenti, somniorum eX- pertis aut cum insomniis, delirio, aut laboriosi.LABORUM , porro labor immodicus febres ardentes generat, ut contigit Sileno, his. et Lib. LEpid. Nam venae arefactae ad se attrahunt materiam biliosam: unde labor immodicUs, malum 3 a. Aph CESSAΤIONIS seu vacuitatis laboris. CORPORIS, MENTIS, id est, eius partis animi, quae mentis et consilii est; in omni morbo mente constare, etc. feci. K. Lib. VI Epid. MORVM INSTIΤVTORVM. professionis, disciplinae, ut scilicet perspiciatur in aegro dissimilitudo morum, quos Hippocrates Vocat ἐπιτηδευμα τα , fe 9 I. Lib. L Epid. Moderati hominis
proterva responsa mali sunt ominis. MEMORIAE deprauatae, imbecillae, item obliuionis, quae est rerum aut Verborum, ut ignΟ-rantia a rigore mala, obliuio item mala; Aph. Lib. I. Coac. VOCIS COmpositae, raueae, asperae, ClangOsae, quae sere ad mortem apparet, tremulae, nee
97쪽
de Rumoribus purgandis. 62 non sermonis ipsius, quo sensa animi expli
SILENTII, quod in loquacibus, multiloquis, locutuleis significat melancholicum affectUm,Vt ibi moris, tristitiae: Silentium porro contingit aut delirio, aut oeναυδοι Haec Vero παλυσις earUm omnium rerum ita institui debet, ut videamus quid faciendum, quidue declinandum, istius seria- per rationem habentes, quo propius aflectiones corporis a natura absunt, eo res aegri meliore
esse loco s quo vero longius , eo deteriore. XVI.
Ty μερικη καθάρσεις, τα ἄνωθεν καταρρηγνύμενα - ροῖοὐντα, λιπα-
κνοντα, -λα, ποικίλα, ξυσματω- λα, τρυγωδεα, ἁ ατωδεα, αφυσα,
98쪽
oportet, Gressusim periculam accitat.
MULIERI UTERINAE, quae laborat suD-catione ab utero Vterus assicitur tumoribus Contra naturam, item intemperie frigida aut calida, et per sympathiam nobiles quoque parte
assicit. Nomen autem ύπερικη Continet omnes affectiones, quae in uterum cadunt, Ut cum
Hippocrates Lib III deDiaei. acui. hystericis oxymelite interdicit. Per antonomasiam autem ab utero suffocationem significat,siicHippocrates Mulieri, quae ab utermis incitur, sernutamentum superueniens , bonum; verum inflammato
utero sternutamentum maXime nocet.
Mulieres laborant suffocatione ab utero duobus modis, aut impeditis respirandi instrumentis, aut sublato respirationis usu: Impediuntur instrumenta impedito aut oppresib diaphragmate, opprimitur diaphragma, cum loco moUetur UterUS; uterus enim resiccatis vel contractis vinculis sponte sua sursum mouetur ascenditque. Periculosa vero illa suffocatio, quae fit sublato respirationis usu, dissipatur enim spiritus ac extinguitur fere calor, qui in sinistro cordis ventriculo continetur, adeo ut illis sola sussiciat λαου, οὐ neque sequitur, ut quamdiu animal vivit, tamdiu respiret , nam illis tam exiguus est calor, ut sola transpiratione vivant, sunt enim marmore frigudiores. Tollitur autem respirationis usus a Uenenata aura, aut a corrupto semine, quo ut nihil melius, cum secundum naturam est; sic eo nihil deterius, si e naturae limitibus excesserit, hinc enim primum excitantur in ventriculo distentiones, in corde palpitationes, in pulmoni-
99쪽
bus spirandi dissicultas, in faucibus strangulatio,
in cerebro delirium, in cerebri ventriculis epi-lepsia, ex qua collabuntUr. PURGATIONES cuiusmodi sunt considerandum, ut qualia lochia, menstrua, fluor muliebris, serosus, albus, ruber.
UVAE SUPERNE VI ERUMPUNT , sic et scientiam comparabit Medicus eorum, qUae superne CUm impetu erumpunt, eXclusione naturae aut humoris orgasmo stimulante naturam.
ciatibus, quorum causa in humoris acrimonia, aut flatu, aut cancrosa intestinorum affectione consistit. P Ι N G V I A , liquato tenuiore aut crassiore adipe, ut in dysenteria vi caloris; siue ea colliquatio intestinorum, siue partium diaphragmate superiorum: Atque ut obiter de dysenteria dicatur, ea duplex est, symptomatica partis aut humoris vitio; critica aut sit per diadochem materiae febrilis ad intestina, aut fit ad purgationem partis alicuius , ut lienosis dysenteria bonum. Vna quae fit, cum abscissa pars aliqua, et natUra se eo sanguine exonerat, qui alioqui afflueret ad partem, si esset praesenS. MERACA, syncera, seri naturalis expertia;
omnis autem deiectio seu eXcretio meraca naturae inimica.
ente, aequali aut inaequali, a calore contra natUram, aut a flatu. Caeterum spuma aut in aerea substantia, aut in aquea spectatur ab agitatione, quae aut fit a Vento Vt in mari, aut a Calore , et quo aequabilior eo peior: Nam, Vt in rebus secundum naturam aequalitas laudatur, ita in
100쪽
in rebus praeter naturam improbanda, et aequalitas laudatur. 2. prognost. CALIDA , quae faciunt Ut podeX aestu incandescat et lumbi, . ut in picrocholis, qui melle
NORDACIA, a pituita falsa, effera bile atra, aeruginosa atrae bili proxima, et ἰ α dicuntur seu aeruginosa, quae partis, Vnde manant, ardΟ-res , et materiae, Unde gignuntur, corruptionem ostendunt. VARIA, secundum aut contra naturam, Ubi, quo plures apparent colores, eo peiores; quod multas partes in vitio esse denuntient, et plus Opis requiratur ad concoctionem multorum humorUm, qUam VnitIS. ABRADENTIA, Vt cum abradendo et exasperando intestinis molesta sunt, et urinae quae strangiariam excitant, unde interdicit iis Hippocrates oXymelite, et omnibus acribus atque tenuibus, quibus est paulo delicatior ventriculus. FAECVLENΤΑ indicantia specie amurcam ut deiectiones nigrae velut sanguis, resoluto aut effoeto liene vel hepate. C R V E N T A, Vt dysenteriae genus omne, siue illa veniat laesis intestinis siue illaesis. F LATUS EXΡERTIA, CRUDA , COCTA, pepasini capacia vel eXpertia. Si CCA QNAE VE CIRCUMFLVVNΤ toto Corpore per aluum , per Urinas , per ladores, haemorrhoidas citra peculiarem affectionem partis, qua feriantUr.
tate et molestia aegri intelligit Medicus, sitne critica aut symptomatica 3 et quid excipiendum,