장음표시 사용
101쪽
LIBER PRIMVs. 3 habento,ex hisque senatus esto: eius decreta rasta siunto.omnibus magistratibus auspicia dantur& iudicia,ut esset populi potestas ad quem pro
uocaturiauspicia ut multos inutiles conatus imo
Pedirent mora.saepe enim populi impetum intu Itum auspiciis dij immortales reprelierunt. Au spicia seruanto,augurijs parento. Est autem boni augWris meminis sie maximis res.teporibus piaesto esse debere: Iouit optimo maximo se conii liarium ait administrum datum. Et M. Varro: augur constiti adest,tum quum exercit impe ratur,ac praut quid eum dicere oporteat. Cicero Philippicarum secundo. quod enim ipsis me auo gurem a toto collegio expetitum Cn. Pompeius& Q. Hortensius, neq; enim licebat a pluribus nominari. Festus Pompeius scribit quini genera Myy 'sed
signorum obseruasse augures.eX cel ex auibu, res obiter
ex bipedibus,ex quadrupedibus, eN diri .Auspi Aus: iuri tum ab aspiciedis auibus dictum est. Ex auibs ''e' '
illlae appellabatur funebres quae in auguriss ali, AWς f Πς quid fieri , ibebat. sicinu auguriu a cantu aut unaa scines aues,auspiciti ore facie teS. Superuas oscines canea dicebatur ab auguribus auis quae ex sum mo cacumine Voce emisisset,dicta ita quod onia supra vagatur aut canit. Puls potisSimu dabatur .
pullis in auspiciis, quia ex ea necesse erat aliquid decidere qd tripudiu faceret,id est terr auiu .pa Dipudiumuire enim ferire est.bonii enim auguriu esse pu*tabant si pulli per quos auspicabantur comedis seu,praesertim sit eis edetibus aliquid ab ore deocidisset.sim autem omnino non edissent, arbitra bantur periculum imminere. Plutarchus in pro blematibus. Metellus potisex maximus Prudes
102쪽
TRIVMPHANTIS ROMAER ciuilis post sextilem mensem augustum vetus p it auspicati,quod adultis & perfectis auibus au σ1picando antequam aestas aduenerit sit prudenotiae. Autumno autem aues partim inutiles sunt,
Partim morbidar,partim pulli imperfecti, & aliquae propter anni tempus alio deuolant. & ide: qui prius auspices nunc augures in captandis autuminassa guriJS luminaria semper accensa etiam interdiu accensa in habere voluerunt,ut scilicet an ventus esset intelsianasi '' ligerent quo prohibente aves dubie & perplexe volant,nec aliquid certi cursus os edere possunt: sed cum flama cernitur recta & constas de auisum quieto Volatu iudicant. 8c infra . In augurissvulture plurimum utunturiquia Romulo in condenda urbe xij.apparuerunt: vel quia ut Herodotus,vultur nemini nocet animali, quae nisi cada,
vulturos uera comedit,nec aues mortuas attingit. & vub miris Re tures omnes foeminae zephyro ut arbores imp
Ihzita ' gnantur.Vnde purior caeteris auibus atem augures si ulcus haberent augurandi causa sedere prohibebatumquia integros & sanos corpore & me te eos esse oportet, qui sacra peragunt. Caeteris sacerdotibus simul ac ad iudicium ducti ac dam
Augu un nati sunt,alium substituunt . Augurem vero dos abhiomui, nec Vita suppetat licet maximorum criminu c5tatur, uictum,sacerdotio non mulctant: quia non ho notis nec magistratus, sed scientis atque artis cuiusdam potius nomen est augur: quae non potest auferri,sicut nec medico medicina ars,nec musiaco cantandi peritia.alium vero non instituut, Pelauda ou, sacerdotum numerum ab initio constitutu merispicia. to tuentur. Caduca auspicia dicunt cum aliquid
Lii 'Rμψ' in lo excidit Clivia auspicia dicebat quae ali
103쪽
quid fieri prohibebat. Omnia enim difficilia clis
uia. Vnde & clivi loca ardua, pedestria auspicia arbitrabatur quae dabatur u vulpe,lupo,serpete, equo caeterisq; animalibus quadrupedibus, piacularia auspicia arbitrabatur quae factificatibus tri '''''Sstia portendebat: cu aut hostia ab ara effugisset, aut percussa mugitu dedisset, aut in alia partem corporis q oporteret cecidisset.pestifera ausipicia tu seidesse dicebat cu cor in extis aut caput in lacinoreno fuisset.prepetes aues dictitur quae se ante ausi
spicante feru sena praepetere dicebat ante ire. & P '' Plinius aues edocet auspiciis adhibedas.cornices sunt lauspicatae garrulitatis.corvi in ausipiciis is ' 'T Ii videtur intelle tu habere significationu suam. Corui pessima eoru significatio cu glutiunt voce velut stragulati. Bubo funebris & maxime abhorreUS Bubo.
Publicis praecipue auspiciis,desieria incolit. Italin urbib' aut omnino in luce visus diret oste tum est.priuatoru domib' insidere scio no fuisse fera, te .capitolii cella intrauit,*pter qd urbs lustrata. Ansier peruigil capitoliu seruauit a Gallis.Galli; sed ' Ri nae nigrae digitis imparibus ad re diuina idonee.
Est inter aues ardeolarum genus,quod leucos vo Axdς V Cat.altero oculo carere tradu optimi augurii cuad austru volat: Blui enim pericula metusq; Ni gidius ait.Galli gallinacei:horti sunt tripudia sio, Galli galli: Iistima. hi magistratus nostros quotidie regunt, '- '' domo si ipsis suas claudunt,ac resierat. hi fasices
Romanos impellunt aut retinen iuben t acies ac prohibent, Victoriarum toto orbe partarum aust 1pices : hi maximo terrarum imperio imperistant.Similem vero huic verborum leuitatem prioor Plinio Liuius in quinto diaeit. auspiciis hanc E .iiij.
104쪽
urbem conditam esse:auspiciis bello ac pace,do mi,militi*,omnia geri quis est qui ignoret Quid enim est si pulli non pascantur si ex cauis tardis
us exierinisti occecinerit auis parua sut haec,sed parua ista non contemnendo maiores nostri mas ximam rem hanc fecerunt.Et nono libro L. Paspicius dictator a pulsario monitus ad auspicium , repetendum Romam profectus . Item decimo. , Papirius Cursor consul pullarium in auspicium immittit:& cum pulli non pascerentur,pullarius ausipicia mentiri ausius,tripudium solistimum cosuli nuntiauit ocatus in prima acie qui mentit' fuerat interfectus est. coiit dis in praelio sunt,in:
quit.habet poenam noxium caput ante consule. hoc dicente consule, coruus clara voce octinuit.
Unde & ipse Cicero oratione in Catilinam ter tia,hanc fatuitatum disciplinam laudibus effert. Aruspi os Aruspices ex hetruria iidem iusserunt simula, τ bς xuxid crii Iouis facere maximum, & in excelsum contra atque fuerat ad orientem collocare:ac se spes
rare dixerunt,si illud signum quod videtis, solis
ortum & forum curiami conspiceret: fore ut ea consilia quae clam essent patefierent. Et de Aru:sbicum responsis idem Cicero. Quanta malomino: orti fuerit sapientia perspicere possunt, quishatas Llennesque cerimonias potincum rerum bene gerendarum autoritate,augurum,fatorum, veteri praedicatione se pollinis, vatum libris , &portentorum explanationis hetruscortim discis plina contineri putarunt. Unde Ciceronis sententiam secuti sunt posteri, quod Flauius Vopiscus in Aureliani principis rebus gestis sic ostendit. Die tertia iduum Ianuarii Fulvius Sabinus prς
105쪽
LIBER PRIΜVs. 3 tor urbanus dixit. Referimus ad vos p . e . POnε ἡθntificum suggestionc & Aureliani principis lites ras, quibus iubet ut inspiciantur fatales libri,quisbus spes belli terminadi sacrato deorum animo Fatae continetur . Scitis enim ipsi quotienscuml gra utor extitit aliquis motus, eos semper inspectos, neque prius mala publice esse finita quanti ex ijs sacrificioru processit autoritas. Tuc surrexit pris mae sententiae Ulpius Syllanus , atq; ita locutus est.Sero nimis de re.pu. Pontifices retuleriit:qui puri,qui mundi,qui sancti,qui vestitu animisque sanctis sunt,Commodi temptu ascendite:subsel, lia laureata consternite. Veteranis manib' libros euoluite. Varia I p. quae sunt aeterna perquirite, patrimis matrimisi pueris carmen indicite.Nos sumptum sacris,nos apparatum sacrificiis , nos aris tumultuatias indicemus hostias.hsc intermogati plerit senatores sententias dixerunt. Itum
est deinde ad temptu, inspecti libri, proditi verosus,lustrata Vrbs:cantata carmina, amburbiu ceslebratum,amburbialia promissa,atque ita solemnitas quo iubebatur modo expleta est literae au= LihemAu.tem quas supra Flavi' Aurelianum sic ipsisse di. reliani imacit,fuertit hae.Aurelianus Augustus Senatui amis P* 'plissimo salutem.Miror uos p .c. tamdiu de apestiendis libris Sibyllinis dubitasse , proinde quasi
in Christianorum ecclesia non in templo deoruomniti tractetis. Agite igitur & castimonia ponotificum cerimoniisl Elennibus iuuate principe necessitate publica laborantem. Inspiciantur iis bri,quar facienda sunt celebrentur. profuit tamemultis in rebus Romanum hunc principem realaionis cultum seruantem deos timuisse . Nam
106쪽
Apollanius eu verus Apollonius Tyaneus philosephus ipsi ς' - ' Aureliano deislationem Tyanae meditati sic di xisset.Aureliane si vis vincere nihil est quod de
ciuium meoru nece cogites.Aureliane si vis imo Perare a cruore innocentu abstine.Aureliane clementer te ages,si vis vincereorbem ille liquit instactam.Sed iam aliquos particulares Videamus effectus, quos ab auguriis prouenisse dixerui.Pliapita, e m. mus; siculo bello ambulante in littore Augusto, xi ad pedes piscis e mari ad pedes eius exiliit:quo argumen ' to vates res dere,Neptunum patrem adopta tem eum sibi. Sextum Popeium repudiasse. Et
νια, M.t. Rsta Picus martiuS in capite prstoris urbani Gitii. ' Tuberonis tin foro iura pro tribunali ferentis stadit ita placide,ut manu prehenderetur. Responsdere vates:Exitium imperio portendi si occideo retur, at si dimitteretur, praetori: dimissa est,&Gallinaeu Praetor breui mortuus prodigium impleuit.gab auri ramul linam cum lauri ramusculo cecidisse in sinu Li, tuta ad'-Drusillae, quae fuit imperatrix: & hucusque
seruatum ex ea lauro imperatores fuerint laureas
Exuωα,. Guorunt quoi minores auguribus facerdotes Extispices, quos ab inspiciendis extis dixerunt, omentis enim extisque & fibris animalium sua
inspectis disciplina, futura hominibus praedices bant, eosque sic descripsisse Virgiliu stupra oste,
. dimus:pecorumque reclusis pectoribus inhians spirantia consulit exta. cuius insaniae ab historiacis poetisque infinita sumi possent exempla, ex quibus nonnulla ponemus . Syllae cuius tempo ra,sicut inquit Augustinus,talia fuerunt,ut stupesriora quorum vindex esse videbatur, illius com sparatione quaererentur:cum primum ad urbem
107쪽
LIBER PRIMvs. 38 contra Marium castra mouisset adeo laeta exta Laet ex 'immolanti fuisse scribit Liui',ut custodiri se sthumius aruspex voluerit capitis suppliciu siub iturus,nisi ea quae in animo Sylla haberet dijs tu, fixuantibus impleuisset.& Suetonius de Caesare di tea Maria xit,cum semniasset se matri stupru intulisse co, mouenti-iectores eu ad amplissima spem incitauisse. sed&Cornelius Tacitus deVespasiano scribit:Iudram
inter syriami carmelus est,ita monte vocat: fa, Carmeius. crificanti in eo Vespasiano cu spes occultas anismo versiaret , Basilides sacerdos inspectis extis
quicquid est,inquit,Vespasiane quod paras, siue
domu extruere,siue prolatare agros,sive' amplias
re seruitia, datur tibi magna sedes ingentis ter; mini,quod ad imperiti euect ' impleuit. Sed uni, a M. Nonis qua praemisimus respodeat sem Μ Varro lientia,no selum otiosos sed sordidissit nos fuisse est metio,ideos,si in iecorti &visceru sterquilinio sua occii, Dis quam1uerut consilia,hominib' ab insianis facerdotib' manifestanda:vi optabilius fuerit valuisse apud maiores Ciceronis pro A.cluentio sententia:pie, tale & religione & iustis precibus, deoru metes dis. no colaminata supstitionemel ad scel' perficie,
du caesis hostiis posse placari.Vbi eni fuisse deos
alibi: Q in stercore existimabim',quado ea acciderat,qus Plini'enumerat,sis Q quesiuertit ostes asM.eni Marcello cu periit abAnnnibale caput iecoris defuit,defuit & C. Mario cuimmolaretVticsate Cato principi hal edanuariis cu iniret consulatu quo ano interfect'est.Claudi6 3succetari ei' quo messe intere pi' est veneno. Pyrrho regi quo die periit, praecisse hostiarii capita repserui.
bed & Dedis quoq; istis &ρsperis dis i stercore
108쪽
iacuerunt,diuo namq; Augusto Spoleti sacrifica. ti primo potestatis suae die, viatimarunt iecinos ra replicata intrinsecus ab una fibra reperta sui, responsumi duplicaturum intra annum impe rium.Gemina item diuo Augusto apparuere te cinora,quo die apud Actium vicit. Sed & magi, ci fueriit & mathematici,quos accuratissime Ciffudi ,.st , ςςm re PuniuS impugnant,quibus & Liuius comors. sentire Videtur.cum regem Tullum quia Iouem mala religione,sollicitabat,fulmine cum tota domo flagrasse dicit Et Augustinus in ciuitate dei dicit aduersus magicas artes Romanoru esse loges praesertim duodecim tabularum.Et Asclepis adem imprimis dicit Plini' adimere magicae vanitates ut abrogaret herbis fidem:eumq; proba te, riij. re boniS argumetis dici si magia fuisset vera pocas, tuisse Romanos contra Cimbros &Theu tonas, contra Aphros,contra Gallos, dc caeteros proui; disse.si herbarum arte magica fames tolleretur,& portae urbium reserare tur.Et Helius Spartias
nus deDidio Iuliano imperatore scribit:fuisse iisti eam amentiam,vt per magos plerat facere quibus putaret odium populi deliniri, quasdam
Enim non conuenientes Romanis factis hostias immolaverunt,carmina prophana cantauerunt,& ea quae dicunt ad speculum fieri in quo puer
praeligatis oculis incantato vertice qua resipicere Mathemati dicitur. Mathematicos vero Suetonius asserit a
is uia.' Tyberio imperatore expulsos fui sse, sed depre '' ' cantibus,& se artem deserturos promittentibus veniam dedisse. melius aute Tacitus matheomaticos dicit genus hominum potentibus inidum erantibus fallax quod in ciuitate Romas
109쪽
LIBER PRIMVs. 39na & vetitum semper & retentu fuit,quos post; ea Vitellium imperatore assesit expulisse.Sed &alios habuerunt prisci sacrificulorum praestigio, rum & precationum ac variarum obseruationumores , a quibus partim in Urbe Roma vetitis, partim a superstitiosis in usu habitis,plurimae ostiebantur insaniae. Liuius xxi1 . interim ex fata libus libris sacrificia aliquot extraordinaria facta, inter quae gallus & galla: Graecus & Graeca in foro boario si ib terram demissi sunt vivi. & ite infra Liuius xxv.Tata religio & ea maxima ex parte extera ciuitatem incessit. ut homines aut dii alii viderentur effectunec iam in secreto mos ,sed in publico etiam ac foro capitoliolmus
iterum turba erat,nec facrificantium nec precanotium deos more patrio.Sacrificuli ac vates cepeorant hominu mentes:quorum numerii auxit rus
stica plebs ex incultis diutino bello tufestist asgris egestate & metu in urbem copulsa,& quae; stus ex alieno errore facilis quem velut ex coces.s, artis usu exercebant. M. Smilius praetor edi xit,ut quicul libros vaticinos,precationisv aut artis sacrificandi haberet , eos libros omnes lite; ras m ad se ferret: Maioremq; in praedictis auto; ritatem habuit precatio, cui facie dae ex scripto, sicut scribit Plinius,praeiba t aliquis,& alius adshibebatur custos,ne erraretur in verbis:ali' item praeponebatur qui linguis faueri a circustantib' iuberet:quemadmodum apud nos seruatur cum sacram lecturus in ecclesia lectione alta dicit vosce,iube domine benedicerer cui boni ominis sit responsi ut digna in eius corde delabiis sacrorudogmatum sit enuntiatis,dicebant enim Gem
110쪽
tiles,fauete linguis omnes, & tu tibicen cane nil aliud interea exaudiaturavestale ital precatione fuisse asserit Plinius, qua aquam illa exibro attus lit Et parietes ab inccndiis precationibus fuisse circunscriptos,& vestales creditum macipia fusgitiva nondum urbem egressa retinuisse in loco, Precationib'.Vnde& traditu more dicit primu anni diem laetis precationibus inuice faustum
Obseruatio. ominari.obseruationes cum fuerint propemoduis: Isἰ infinitaemonullas ponemus. Sanguine gladiatos
sanguis gla rum ex vulnere morientiu bibebant,ut procul a hebditie ei comitiali essent,quod tame scribit Plinius cum s um spectaretur aut fieret in harena horrore attulis lassit obseruatio illa erat qua Augustum scribit Paeli, vituli SuetoniuS adeo tonitrua & fulgura expauisse,ut 3rini, semper &'ubit pellem vituli marini circunser ret pro remedio: & qua Caesar post unum ancispitem vehiculi casium semper domum egrediens carmine ter repetito securitatem itinerum numcupabatur,sicut nos domus limite transgressuri signaculo crucis praemista diuinam ab aduersis Publiea ob, tuitione imprecamur,publichi illa fuit obseruam xiς--cum in oppugnationibus ante Omnia euocaabantur uRomanis sacerdotibus dii: sub quorum tutela urbs aut oppidum id erat,promittebant: que illi vel illis diis eundem aut ampliorem locu TutςJayi Romae alibit,ide6l Romae de' tutelaris ignosq 'β' rabatur,ne posset ab hoste aliquo euocari,publi ca etia obseruatio illa erat de qua Cicero in Va, Aliae inlax Ioue fulgurante chi populo agi nefas esse. - '' ε' & lauisi in sinu Iouis poni quotiens laeticia no Uam victoria attulerit.in prophanis usib' pollui