장음표시 사용
81쪽
apud christianos cu sacerdos ab altari ad popuσlum conuersus summisia voce pro eo dicit oramdum. Plinius dicit quandam genibus inesse religionem obseruantia gentium, haec enim & sup ' 'gliplices attingunt,ad haec manus tendunt,haec a Pῆμ' ras adorant.Sed ia nimis diu huiusmodi ineptissimmoramur.Templa ital & caetera quae illi sacra dixerunt loca praesertim notiora,distributio, nis nostrae superius factae parte alteram descri,pturi,eoru vocabula & ritus primo ostendamus,
in ipserum vero varietate vocabulorum temptu, aedes,delubrum,phanu,tuesca, ara,sint notiora.
de templo sic habet Varro de lingua latina: Om Templum, ne temptu debet esse cotinuo septum,nec plusqvnum introitu habere,& praeter id,templa esse D.1ubiti dicunt singulis attributa diis.Delubra vero multarum aedium sub uno tecto sacra sunt loca.Vn, de curia hostilia temptu est,sanctum non est: &in urbe Roma plerael sunt aedes facrae.templa eadem sancta.phani significatio magis ab oppo; Phanum. sito quam proprio & attributo vocabulo est no, talprophanum enim,inquit Macrobius est quod Diophand. extra phanaticam causam si quasi porro a phano,id est religione remotum . Virgilius procul oprocul este prophani.Trebatiusque ait prophas num quod ex religiosi, vel facro in usum hominuest conuersum.Virgilius :Faune precor miserere inquit,tum optima ferrum Terra tene,colui ve*stros si semper honores. uos cotra aeneadae bello fecere prophanos. Aliquotl loca quod aedifiσcia alicuius dei sunt dictitur tuesca quod ibi mysteaia fiunt,ut tueantur tuesca dicta. Macrobius
in saturniab'.Desubm Varro inqui locu esse in Delubrum.
82쪽
quo praeter aedem siit area assumpta deum caus fa:ut est in circo flaminio:vel in quo dei simula, ηψς 'pyμ' elatum sit & dedicatum,sicut candelabruubi candela:ita delubru ubi deus. Virgilius. At gemini lapsu delubra ad summa dracones effusgiunt,saeuari petunt tritonidis arcem.Sub pedio busi deae clipeique sub orbe tegutur. Item. Nos delubra deu miseri quibus vltimus esset ille dies. Altare Altare Festus Pompeius ab altitudine dici vult, quod antiqui diis superis in aedificiis a terra exqaltatis sacra faciebant: diis terrestribus in terra: Terxentum diis inferioribus in terra defossa,& infra,terren tum locus in campo martio dictus quod eo loco
Prima ara ara ditis patris in terra occultaretur,prima aram
RQ Romae fuisse quam Herculi Euader in foro booario extruxit.Ouidius sic dicit .Cacus auetins timor ait infamia syluar.noti sui versus:&infra. Instituiti tibi quae maxima dicitur aram. EtVarro aras primit' fuisse appellatas existimauit quod eas qui facrificent teneant. Vnde Mascrobius dicit sola no posse oratione litare nisi is qui deos precatur etia manibus ara apprehedat. Virgilius. Talibus orante dictis arasi tenente
Audui omnipotens:ite .d ago aras medios ignes ac numina testor.fuerunt Scarae apertis in locis. Aedes orae Plutarchus in problematibus AEdem orae malos pelia est S perpetuo apertam esse voluersit: quae & ora est appellata:quia circuspesta est cu reb'huma, nis praesit prouida dea,quam res humanaS curastem & coseruante secorde & negligente minis Aedes vul, me putant esse debere.&dgmi Vulcani Romucis es ' luseXtra Vrbe posui nam cu incediis urbs esset
exposita, Vulcanti quide coledu, sed tame urbe
83쪽
excludendu existimaru t,laribus etia locu sacrum .
attribuersit,cd dixere lararimeos* AEnea Troia'' δ aduexi e fatis costat.Uirgilius u penatibus &magnis diis.Cicero pro domo sua ad pontifices. Quid est sanctius, quid omni religione munitiusci domus uniuscuius p ciuius hic arae sunt hic so Db , . taci,hic di penates,hic sacra & religioneS cotinem ustum retur. Eos aute deos penates in larario domus cu i gyψΩ
stodes,canem semper appositum habuisse,& im o de caninis fuisse pellibus contectos Plinius asse; ean kpes,
gie signasse:vt in praedicta locoru sacrorum imstitutione prudentius caeteris gentilib' egisse vis deantur Peris:quos Asconius Pedianus secunda in verrem actione affirmat credidisse,, nulla diis templa esse condendassum uni deo Soli que actorarent,vix mundus ipse sufficiat . Econtra vero Romani ea in re eximiam cura vel potin' superfluam susceperunt,quos non istum siderib', sed quibuscunq; etiam hominum passionibus temspla & loca sacra erexisse videmus: quorum paratem ordine ex Liuio afferemus. Tarquinius siu' Υempla roperbus Iouis optanaximi templum ex praedam opi mas Suesta pometice aedificauit. Exinde sedeS Mer: Templum curii dedicata .post ob Veturiae matris & uxoris Mercuris- Coriolani factum Fortunae muliebri temptu est Ῥεβ1- Ah aedificatum . Camillust dictator templum in as tunae mus uentino Matutae matri dedicauit,expiandae etia in 'h0β Vocis nocturnae quae nuntia cladis ante bellum gallicum audita neglecta esset,iussum templum Tepluin noua via Aio Locutio.Et terminus in capito; Lbduti 'Τlio inuentus moueri se non passus templum ibi Terminus.
84쪽
Aedes S Manlii fuerat aedificata,&des paulopost Saluti
a C. Iunio censore locata est. Garuuius subinde consiui aedem fortis Fortunae de manubijs facie dam locauit. & templum fuisse rostra Cicero in oratione in Vatiniit testem sic indicat.Produxe ris iudicem in rostris,illo inquam inaugurato te*plo.Nuc ad ritus transeundu eiLFest Popeius, RituS,mos,cosiuetudo.Rite aute bene & recte.
Liuius in primo:Pontifice deinde Numa M.Furium ex patribus legit,eil sancta omnia ex sicrii H Pta signataq; attribui quib' hostiis, quibus die, '. hub buS,ad quae templa facra fieret:atq; unde in e
Priu Ma in sumptus pecuniae erogarentur:caetera Omnia pu
'fμV- μ' blica priuatal sacra pontificis scitis subiecit, Uxesset quo costultu plebs veniret, nequid diuini tu ris negligedo patrios ritus peregrinosissi adsciscedo turbaretur. Cicero in legibus:ritus familiae Patriariu sieruanto.itat ut cadat in cuctis anfractis hus descriptu esto: certast fruges certaiiu bac cas sacerdotes publice libato:quae cuil diuo gratae sint hostiae prouideto:quoquN3 priuatim &publice modo titul fiant disicunto ignari a pu
blicis sacerdotibus: ex patriis ritibus optima co lunto.Ritibusq; ascribenda sunt ea quae a Liuio tradita fiunt.lacu albano emittedu fuisse aquam
si Veiis potiri vellet vates praedixisse,& paritera delphis legatos attulisse,&Iunonem interrogastam nunquid vellet Romam ire: cu affirmasset, Teplum Iu fuisse aduectam, templumcn illi dicatu in auen, DOm i Ruς tino.Et ancilia coelo demissa cum fuissent, iussi i Numae sieruatatillis Salios ide solenib' usos esset μὴ v tW de qua re sic habet Festus:Mamuris Hetrusci omen frequenter cantu romani frequentabat nac
85쪽
de causa Numae Popilio e caelo decidisse fertur ancile, id est sicutum breve:quod ideo sic appel. Anine.
latu quia ex Vtrossi latere erat recisum, visium,mum infimum p eius latuS medio pateret, unasque edita vox,Omniu potentissima Bre ciuitate quadiuid in ea masisset.Ital facta eiusdem geήneris plura ideo misceretur,ne internosci caneste posse probatum opus est maxime Mamurii hetrusci:primo loco petiit Ut suu nomen intra car; mina Salsi canerent:de quo ancili sic habet Cicoro in philippicis,qui ita consieruadus est,ut id signum quod caelo delapsium vestae custodiis con tinetur.his ad maiorem rerum intelligentia presmissis,loca stimul cum ipsis ritibus ostedere peragamus,nec erit ab re multa repetere,qus in O;mae a nobis instauratae descriptione posivimus. Erit enim a Ioue principium quem omnia:in O;mnibus esse voluerunt: ut dicat Virgilius,deumnami ire per omneS terrasique tractus que maris cstumque profundum Id tamen tantum numea parricidi adulterio, stuprisi sua magnitudi
nem esse nactu confitentur:adeo ut in ludis sce; nicis deorum venerationi institutis,corruptorem
pudicitiae Iouem turpissimi histriones canerent, agerentU,ut populo placerent:& Adolescensibie Terentianus siuum laudat adulteriti Iouis dei exemplo,qui per auri impluvium Danaen Acilissi filiam corruperit.sed eius ritus sacra & facer dotes discutiamus, in aede ipsius Iouis Opt. ma ximi quae in capitolio fuit, ubi nunc de facino; rosis stupplicium sumitur: & ad quam triumphi tantis ducebantur apparatibus, sacerdotes fue
86쪽
rit Augustinus mensae ad auream eius statuam positae perpetuos fuisse conuiuas:vt mimorti ibi potius & parasitorum contubernia,quam dei facra celebrarenturiiuiti moris eo in contubernio
sermones & confabulationes quotquot incide; rent,no minus cum Iouis statua, quam ip s in, ter se ipsos epulones deblacterare. Vnde Seneca Cordubensis in superstitiosos inuehens,In capiatolium,inquit,perueni:puduit publicais demen; tiae,quid non sibi vanus furor attribuit officii a litis munera deo subiicit,alius horas Ioui nutiat, alius lictor,alius unctosiqui van Dotu brachio rum imitetur ungentem .sunt qui ad vadimonia sua deum aduocant, sunt qui libellos offerar, Scillum causiam suam doceant . Doctus archi misnus senex iam decrepitus quotidie in capitolio mimu agebat,quasi citi libenter spectarent, que turba desierat, omne illic artificum genus ope rantium diis immortalibus desidet. sedent quar; dam in capitolio, quae se a Ioue amari putant. antedictique epulones & si1bditi eis aeditui ci, sternas & specus in capitolio habuerunt subterox aneaS, quae appellatae sunt fauissae, in quibus si,
qua collapsa, S aes aurumve sacrorum repones bant. Iibet vero quasdam de legibus Iouis sacer: doti impositis s Plutarcho sumere. Sacerdotem his citio do Iouis cane & capra abstinere adeo voluerunt,
G Pra Vt nec tangere, nec nominare debeat: quia caspra foedum A libidinosum sit animal & comistiali addictum . Canis vero tumultuosum anis mal,quod omnibus sacris locis arcetur :& in prismis Iouis templo: ne sacerdoti ad ianuam se
denti Profugos in templum reos excipienti
87쪽
sit latrando infestus , sedentes enim ibi quicun
que mane adibant, eo die ab omni verberatio; ne & violatione tuti reddebantur . & confugi; entes ad ' eum locum conseruabantur , etiam si ligati erant luebantur, loraque non peri Hu saeerdote, am sed per tectum abiiciebantur infra. Sa; Iouis lictoacerdotibus lauis nec magistratum capere Πςc euruitute, petere permittebatur,& tamen lictore utebans bantur. tur ac sella curuli,quia regiς potestati par sacer dotii dignitas habebatur.Vnde no vulgarra nec ignobiles homines ad facerdotium promouebat. At de matre magna deum videamus, quae cum
Berecynthia, Cybele,Vesta, s,& Proserpina sit dicta, cellam habuit prope templum Vestae apud tyberim,& prope ponte nunc sanctae Marin:prout in Roma ostendimus instaurat fuit que magna deu mater:de qua Liuius XXix. Orastores Romani Pergamum ad regem Venerunt. Is legatos comiter acceptos Pessimontem in
Phrygiam deduxit sacrumque iis lapidem que matrem deum esse incolae dicebant tradidit. Scdeportare Romam iussit:quem Tybri aduectu Scipio Nassica optimus vir a senatu iudicatus Per portam capenam duxit in urbem, & quum Nassica templum ei vovisset, Metellus incaepit: Augustus persecit. Ouidius,Illa sedens plaustro porta est inuecta carina:sparguntur iunctae flo;
re recente boues.Nassica excepi templi non exqtitit auton gustus nucest,ante MetelluS erat.
Eius deae,quam virginem & matrem fuisse me; titi sincisimulacrum manu gestabat limpanum turres habebat in capite. Unde Virgilius, qualis Berecynthia mater Inuehit curru phrygias tutab
88쪽
Sacthdbεε, in per Urbe ,& contra eam posita erat sedes,ser galli eunuae utebanti illi sacerdotes galli molles turpissime hse eunuchati:quos Plinius famia testa virilitate amputare affirmat,&Festus Pompeius dicit eos ap; pellari 1 flumine gallo quod accolunt.Et Liuius in xxxvj Liuius L. Scipionis legatus classem in Europam ad Seston oppugnanda traiecit Jamq; subeutibus muros phanatici galli primum cum
solenni habitu ante portam occurrerunt: iussu siematris deum venire memorant ad deprecadum Romanos ut parcerent ciuibus Vrbissi,nemo eo
rum violatus est mox uniuersuS Senatus cu masgistratibus ad dedendam urbem progressus. &idem in xxviii. nsul M.Fulvius Sangaritiam, nem transgressus ponte persecto. praeter ripam euntib' galli matris magnae a pessimonte Occurrere,cum insignibus suis vaticinantes phanatico carmine deam Romanis viam belli &victoriam dare,imperium B eius regionis.Hi ital galli sia,cerdotes eunuchi molles apud deam se iactantes
faciebant cimbalorum aeramentorumq3 iactos rum ac manuum senitum. Leoque adiungebatur solutus & mansiuetusMolles vero dicit beatus
Aurelius Augustinus mira omnem Vimru mus Ilerumq3 verecundiam consecratos madidis umguento capillis, facie dealbata, fluentibus memobris,incessu foemineo, per plateas vicosi a populis unde turpiter viverent quaeritasse.nec im merim queritur & deflet ipse sanctuss vir , hoc crimen,hoc dedecus habere inter illa facra prossessionem, quod in vitiosis hominum moribus
vix habet inter tormenta confessionem.Castras
e sty-x Ti, autem fiunt ob memoriam Mys, que D se
89쪽
sissi inum adolescentem quum illa procax & impudica perdite & efflictim amasset,ob zelu muliebre mi animi impotentia eunuchauit.Idemq; Augustinus de seipsis dicens silc Berecynthis saσcra commendat.Ueniebamus nos etiam aliquando adolescentes ad spectacula, ludibriaque sacri; legiorum:'ectabamus arrepticios, audiebamus
symphoniacos, ludis turpissimis,qui diis deabuse
que exhibebantur, oblectabamur callesti virgini Berecynthiae matriomnium:ante cuius leczicam die solenni laudationis eius talia per publicu cantabantur a nequissimis scenicis, qualia non dico matrem deorum,immo vero qualia nec matrem ipserum scenicorum deceret audire. Melius Ve ro & prudentius Q viri in Ioue suo, mulieres in Matuta dea egerunt:refert nami Plutarchus in problematibus, Ancillis aedem Matutae ingredi DS non esse,unamo tantum mulieres introducere,quam alapis cardui, hanci unam ita pulsant
ut seruas significet aditu prohiberi: Apudo eam deam filiis suis mulieres bona non optat sed ne potibus tribuunt,quod Ino quae & Matuta, mi ii quodam & humano ingenio fuisse, & sororis filio mammam praebuisse: in filiis vero in elix fuisse videtur Sed & vetustiora hoc principio tractemus. Euander carmentem matrem quae lati nas literas primo dicitur inuenisse ex Arcadia in Italia ducens, attulit secum sacra quae si mi Luspercalia.Vnde Ovidius:Nam iuuenis nimium vera cum matre fugatus:Deserit Arcadiam parrasisium is larem. & alio loco: Quis vetat Arcadio dictos e monte lupercos.Faunus in Arcadia te
pla Lyceus habet.Liuius in primo. Romulus in
decantabantur ante Ieseticam Cysbelas.
tur Inoo Bona mastres noriliis, sed nee potibus aspud matur tam optat . Carmetes.
90쪽
TRIVMPHANTIS ROMAE.L. '' palatino monte Lupercal fecit ludicru, & a Pa
Palatium. latia urbe palatium appellat.Unde nudi iuuenes Lycaeum Pana venerantes,per luxum ait Iasci, uiam currerent.Et beatus Augustinus his verbis hoc exponit.Varro asseruit Circen sociosVlyxis
mutasse in bestias,& Arcades qui serte ducti tras
natabant quoddam stagnum conuer s fuisse in lupos. Unde Romanorum lupercalia ex illorum Luper itu semine sunt exorta.Ouidius tamen alia affert lupercorti originem,qui diffuse narrata Romuli &Remi in Tyberim expositorum histori Romanos dicit beneficii memores quod lupa nutriem dis infantibus praestitit, templum illi ad ficti ruo Tempyum minalem extruxisse:quod lupercal sit appellatu.μP- - ' Venit ad expositos mirum lupa foeta gemellos Illa loco nomen fecit: locus ipse lupercal:Magna dati nutrix praemia lactis habet.& nos eius templi locum fuisse ostendimus:ubi ad superiore ciroci maximi partem caesius mons desinit,in sancti Gregori; aedibus:in viam appia vergentibus. sed Luperes. ad rem .eius tepli sacerdotes, Luperci sicut vult Varro appellati:diuinam rem sua nudi agebant. nec in templo seium,sed per vicos urbis ac comini i h pita discurrentes et quin etiam praeter facerdotes
in lupercali quicunque mares & foeminae factificio volebant communicare,nudi per templum,urbemque casteruatim lycaeum nescio quod carmen canentes
creppi. procedebant. & Festus Pompeius creppos dicit lupercos esse dictos a crepitu pellicularum, quefaciunt verberantes . Mos enim erat Romae in
lupercalibus nudos discurrere,& pellibus obuias quasque foeminas ferire: Vnde notum est Marcu
