장음표시 사용
141쪽
OBER SECUNDUS. suetur magistratus consueuertit,peregissent,ita coepperui:Bacchanalia tota iampridem Italia re nucper urbem etiam multis locis esse,no fama mos do accepisse vos,sed crepitibus etia vlulatibusq; nocturnis,qui personent tota Vrbe, certu habeo. Primum igitur mulierum magna pars est,& is fons mali nuiusce fuit:deinde simillimi foeminis mares,stuprati & constupratores,phanatici vigiles,vino strepitibusq; nocturnis attoniti.Maiores
nostri ne nos quidem nisi cum aut vexillo in arisce posito comitiorum causa, aut eXercitus edus
eius esset, aut plebi cocilium tribuni edixissent.
aut aliqui ex magistratibus ad cocionem vocasssent, forte temere coire voluerunt. Et ubicunque; multitudo esset ibi & legitimu rectorem multi ludims censebant debere esse . Senatusconsulto Cautum nequa Bacchanalia in urbe net in Ita; lia essent. nec paruum ad ea tollenda momentu
habuisse videtur L entuli Cornelii Surae factum
quem constat ad urbis incendium caedemq; clauium primam Saturnalium noctem cu coniura
tis destinasse. Ludos etiam scenicos & theatrastes flagitiosissimos ad deorum cultu institutos& ea ratione ipsium item theatrum a principio aedificatu fuisse scripsit Aurelius Augustinus di, Cens,ludos scenicos spectacula turpitudinum,&licentiam vanitatis,non hominu vitiis sed deoruiussis Romae institutos:cum proptex sedandam pestem corporum dii eos sibi iusserint exhiberi. quos postea asserit obscoenis vocibus & motib' histrionum fuisse actos ispraesertim cum iugalia celebrarentur,vere taliter appellata,quod pud
inde di honestas dedita opera fugaretur.Vt me
142쪽
rito ipse Augustinus exclamet:quanto iustius Mhonestius in Platonis templo libri eius legerens, u in templis molles abscinderentur dsmonu,cos secraretur secarentiimp insani, & quicquid aliud vel turpe turpite Vel crudele crudeliter in theastris & deorum sacris celebrari Qtet. Qualiter auLudistenici tem omnes ludi fierent scenici difficile fuerit do, cere,quod singulis pene vicibus, ex histrionu in,
genio ac industria variaretur:& fatis costat ones
fabulas a Plauto Terentiol & alijs comicis cos fictas in scena & theatro ab histrionib' eorumlministris personatis deorum cultui spectate polpulo fuisse actas. Unde scribit in vita Ciceronis
Plutarchus, Ssepi cum in theatro repraesentas set Atreum cosultantem de iudicio Thyestis,euingenti dolore mentis impotem,quedam ex ministris quod ipse no obseruato tempore celerius aduetasset,sceptro percussisse ac interfecisse.Cars tera quae his stenatactionibus competant in Roma docuimus instaurata.Faciet aut e ludoru metio propter scenicos suborta , ut caetera de ipsis dicturi,ferias prius in quibus fiebant doceamus: quanquam no selii ludos,sed & funebria & spe,ctacula & pompas eodem pene cotextu dicere oportebit, quae omnia suos dies feriatos habereti. ., '' Ut rite fierent Oportebat.Feriarum Festus Pom, peius inquit alias sine festo fuisse, ut nundinas, alias cum festo ut saturnalia: quibus adiungebastur epulationes ex prouentu foetus pecorii frusFeris undσgum B:quaq & idem Festus alio loco vim verbi exprimes dicit,ferias u feriendis victimis esse di Nundin*-ῖ, unclinas aliqui Romulii, aliqui Tacium instituisse dicut:quas Hortensius lege sanxit ne
143쪽
OBER s EcvNDVS S4 Phastas esse,ut rustici qui nundinadi causa in urshem veniebat,lites coponeret lege fi acciperet. Nephasto enim dic praetorem loqui no licebat. Nephasius Feriarum publicaru qutuor esse genera Voluit Tassi qua
Varro:aut enim stativae sunt,aut coceptiuae,aut tuor genera
imperativae,aut de quib' diximus nundinae.Sta, β -x-μ 'tiuae omnis populi communes certis & consuestis diebus ac mensibus,& in festis obseruationis bus annotatae,in quibus sunt agonalia Sc luper: calia superius a nobis descripta. conceptiuae,quar c 5eeptiua . quotannis a magistratibus vel a facerdotibus acscipiutur in dies vel certos vel incertos: ut sunt, latinae, ventinae,paganalia,compitalia. Impeo Impatium Tatiuae sunt quas costiles vel praetoreSi arbitrio indictit.Erant praeterea feris propriae familiam, Fe Iisams, ut Claudis,mmilis,luIta,Cornelii,&aliarum. baxum. Erant singulorum,ut natallu,funerti,& expiatiosnum,atq; frugu susceptiones:quae feriarum pars
latius patebat,quod tribus temporibus feriar &dies festi erant,propter frumis quib' metuebat: Rubigalia primo a Numa instituta anno regni Rubyg lia sui unoecimo ad septimum kalendas Mai3, quia
tunc segetes rubigo occupat:Floralia quarto kas Floralia.
lendas Maias anno urbis quingentesimo sexto; decimo ex oraculis sibyllar,ut omnia bene deso, rescerent. Uinalia priora in kalendis Martii de gustandis vinis . Vinalia altera ad viii. kalendas Vinalia septebris qd festo tepestatibus lenie dis 1stitutue LSemetinae fuertit feris a sem etibus facie dis, sementinae paganicae agriculturae causa.Fidemia feris stub is in 'torri appellatae sunt qui rinalia,quod eo die sacri utis snassa ficabatur ab his qui solent die aut no potuerant rem diuina facere,aut ignorauerat:quibus omnis '
144쪽
bus in diebus feriatis nihil omnino quod no ei diei religio exposteret fieri licebat,quanci Scsuola sicut & Hebraeorum consuetudo habe licere voluit feriis ea fieri,quae neglecta nocerent:Vlpusta qui bovem fossa extraxisset, tignum domus ruinosium tibiis sustentasset . post ferias vero &nundinas quoad expediens fore visum est destri,ptas, funebria nobis ideo sunt dicenda, ut in eis qui exhibebantur ostensis ludis, alios cu spectasculis pompis 3 describendos ordine afferamus. Funebria mortuis primu a Numa Pompilio instituta fuisse Liuius sic ostedit.Nec coelestes modo ceremonias, sed iusta quot funebria,placaris do si manes,ut idem pontifex doceret. ipsa Vesro funebria quam parce haberi deceret Cicero legum primo sic dicit:deorum manium iura fans cta sunto:hos leto dato, diuos habento, siumptu in illis luctumq; minurito.Et insea:minu edi sunt
sumptus lamentationesi funeris. uibus autemodis & causis minuerentur lamentationes ipse Nonius Marcellus sic ostendit: Minuebatur po; pulo luctus,aedis dedicatione, cum a censoribus Iustria in condebatur,cum votum publice sustoptum soluebatur. priuatis aulcm cum liberi nasscerentur, cum honos in familiam veniret, cum pater aut liberi aut vir aut frater ab hoste capi' domum rediret,cum puella desponsaretur, cum propiore quis cognatione q is qui lugebatur nassceretur,cum in festo caeteris cosensissent. Sequio tur Cicero in legibus: Mulieres genas ne radunato,neve legum funeris ergo habento. Erat enim
lessus lugubris eiulatio. sequiturque Cicero haec
laudabilia & locupletibus fuisse cum plebe com
145쪽
LIBER S E cvNDVS. ssmunia, quod quidem maxime restium esset iobli fortunae discrimen in morte.Coronam tamen virtute partam,& ei qui peperisset& eius pare ii sine fraude esse lex repositam iubet.hinc refert Qui ob para Liuius,Valerio publicolae post treS cosulatuS de bi .cipui. functo ob paupertatem funus publice duci opor tiruerint. tuisse:pariter Menenio agrippae conciliatori pleobis cu patribus, & Q. h abio Maximo in funus aera fuisse collata. quadragesimoque octauo Li: uius pariter M. Portium Catonem filii in praetus ra mortui funus tenuissimo ut potuit erat enim pauperosumptu fecisse.Et M. aemilium Lepiduqui princeps senatus sextis iam ce ribus lectus erat,antequam expiraret prςcepisse filiis lecto se strato sine linteis sine purpura efferrent, in relio quum funus ne plus quam stis denos consumes rent,sed post hanc priscorum moderatione tam multa funeribus sepulchrIst ornameta,tam insgentes sumpt' posteri adhibuere,ut caetera Omanem priuatae impens, infamam superuenerint, de quibus omnibus ordine est dicendu .ptius lasmen mores paradi cadaueris,post funeris sepulschrique impensam ostendemus. Qui coniun&O OEuu .
res erant,uxor fili1,aut fratreS paterve,aut genes debantur
trix,defuncto oculos claudebant: & post parum patefacto undit cubiculo, introductis ex famusia viciniat qui inspicere voluissent,terni quater
nil mortuum altissimis vocibus nomine ter insciamitabant.quo tacente,qui aduenerant, cociasmatum esse in publicum efferebant,quod autenonnulli aliquando pro mortuis post conclama curiamaretionem habiti,in roguml elati,ad flammae contactu palpitates liberari nequissent; aqua omnes
146쪽
feruenti lauare mos fuit, qua tanquam eXperges Euerricator fam se vivere ostederet.Exinde euerticatCy,que Festus inquit iure accepta ligreditate, iusta face; συν essu, I re defuncto debuisse,certo scoparum genere ad fori mori hibito domum purgabat, cupressi ramo domus μ' - hostio in fune is indiciu superposito, quod eam arborem diti sacram constat succisiam nequaquaa radicibus pullulare . Si aute defunctus vir laesrat alicui' vel minimae dignitatis,prsco ciues ad funus conuocabat.Eranti verba,ut inquit Uara olli oli' far ro:Ossi ollus fato functus est.polinctores exinde 7,EAb . cactauerum curatores, & vespillonos urendi hus Vespillones mandive periti,suum &ipsi praestabant officii Nam quod Plutarchus in problematibus habet, in aede libitinae quae & Venus omnia ad funus pertinentia publice parata erant. Qua ex re ho; mines frugalitatis admonitos intelligere volu runt.Venerem sicut aduenientibus viam, ita deo cedentibus sepulturae instrumenta praebere. veaspillones autem sic appellauere maiores, P pauperum maximus in ciuitate numerus, cum masne Elenni & sumptuosis funere esserri nequiret, vespere ab illis obscuriore per umbra modo desportaretur: appellabaturq; id populare pheretrusandapila. Sandapila,quod Suetonius in Domitiani gestis rebus sic edocet:Cadauer eius populari Sandapila, per vespillones asportatum. Sed cum moroseo, 6,' tui in domo fieret comploratio lugentes pelles .sihi' β' mulieresque, quem nunc Romae seruant more,genas olim unguibus lacerasse hinc
constat, quod lege id prohibitum fuisse scribit
si , βμης Cicero.funebres interea tibiae carmen ferale dea
cantabant, aderanis mulieres pretio conducta:
147쪽
LIBER sECUNDVs s 6 praeficae appellatae,& fledo fortia defuncti facta miris in caelum & cofictis & falsis inpius quam veris laudationibus extollentes: quarum & aliasium id genus muliercularum ineptae eiulationes& Voces nenia appellats sunt,qus sic diffinit Felstus:Nenia carmen quod in funere laudadi graι Wς' itia canitur ad tibiam. Sunt qui eo verbo finem significari putant: quia volunt neniam ideo dici quod voci similiorquerimonia flentium sit qui,
dam autem nenia dictum nome ab extremi instestini vocabulo,quod Graece extremum signitcat praetexta vero pulla Vti, quod genus uesti, pulsa. . menti est oblongum talare & atrum, illi a quo Vestes albipfunus fieret, & nulli licuisse alio, Festus est avi : b g ''tor.Mulieres vero defuncti propinquas in ludiu mullexibus albis vesti indutas,ssicut & ipsum mortui coropus,fuisse Plutarchus in problematibus asserit: redditque causam primo cadaueris, quod iam quasi emeritum & graui certamine liberatu ad sepulchrum deduci splendidum oportuerit. Et propinquos decuisse dicit defuncti corpus indu menti colore S specie imitati.infectae enim coloribus vestes iuperfluitatem prae se vis ae sunt ferare ac sumptum:nec satis decuisse atro aut pura pureo colorib'dolosis sed potius albo amiciri cos iunctos, exemplo defuncti qui purus Sc omni
commixtione vacuus tinctorio corporis veneno
liberatus esset. Sepeliendi corpora duplice fuisse Sepeliendi more videm'.Cicero eni legum primo antiquis simu dicit fuisse genus sepulturae illud quo apud Xenophonte Cyrus utitur,quo corp' terrae redaditur,& ita locato & sito operimetu matris ob
ducis: gentemi Cornelia vis ad momoria sua
148쪽
hac sepultura fuisse humata.& Liuius in primo dicit aeneae ultimu operti mortalium fuisse apud Numicu amnen ubi situs sit, Iouem p indigete appellari.Et libro cxlx.Liui' dicit victu ab Hiracio & Caesare Antonium in gallias cofugisse,ac Hircium qui post victoriam ex vulnere cecides rit,& Pansam ex vulnere defunctum in campo martio sepultos esse.In legib' item Cicero:Casimaru reliquias apud Anienem dissipari iussisse Syllam victorem,acerbiore odio incitatum quasi tam sapiens fuisset quam vehemens: quod suo corpori cum timeret accidere,primus e Ρatricisis Corneliis igni voluit cremari.& tamen sequis situ tur Cicero declarare Ennium de Aphticanoriae est ille situs vere:sitost dici illos qui coditi sint, euini more ius potificale cofirmare.Et Pliniust quin aefunctos sese multi fictilibus Gliis condi maluere.Nonius Marcellus,mebru abscidi mors tuo dicebatur,cu digitus ei' decidebatur ad qdseruatu iusta fierent, reliquo corpore combusto. Et item Plinius:homine fulgure exanimatu cres mari fas no est,condi terra religio tradit.Et thacremare corpus non fuit vetetis instituti: terrasVit,ptima condebantur: Ante Syllam dictatore nemo creucrematus. matus est Is quia Marii cadauer ludibrio fuit ex tractum,cremari voluit. Quod autem Plinius dici Syllam primu fuisse crematu ,de Patrici, verum fuit,sea prius consueuisse corpora mortuos rum cremari, infra ex Virgilis versibus undeci,
mi libri ostedemus,& Teretius in Andria ostes dit.Additi Plinius linu inventu est,qd igni noabsumitur. In rogis funebribus eius lini tunica corpoti obducta fauilla ab reliquo separat cinere:
149쪽
nascituri in desertis adustis is sole indiae, ubi nocadunt iri ores assuescitque viuere ardendo:rarum inueniε,dissicile textu propter breuitatem,qquat pretia ingetium margaritarum Et Suetonius in Caligulae vita,Cor inquit veneno tactu igni non comburi.vsum aute comburendi corpora no diu
durasse Macrobius innuit,qui stribit urendi corιpora mortuorum usum suo seculo no fuisse,que Adriani principis temporibus latis constat floι ruisse. Additi quo tepore igni corpora dare fuit honor,si quado venisset ut plura simul cremarens tur, litos fuisse funerum ministros denis viro ii corporu addere singula muliebria . Itaque citius& facilius arsisse. Non licuisse autem mortuos in urbibus sepeliri Cicero sic oflandit in legibus couilibus caueri:homine mortuum in urbe non se Peli,neve vrito: credo propter ignis periculu.in urbe tame sepulti sunt clari viri,quibus ante hac lege habitus est honor,ut Publicolae aut C. Fabbricio:Heliuis Spartianus , Antoninu pium inoquit intra urbes sepeliri mortuos vetuisse. 1dque obstinatius seruasse Athenienses stribit Seruius Sulpicius ad Cicerone de morte Marci Marcelli his verbis: Ab Athenie sibus locu sepulturete intra urbe impetrareno potui φ religione se impediori diceret,nem tame id ante c6cessierant.Et Plutarchus in problematis,' dicit,eius qui triuphasset,demu combustus esset,licebat ossi capere,&in urbem deferre ac locare mortui honoris causa quom posteris in seria delatis facem si biiciebat, ut statim iblati inuidia honore sine inuidia ute; rentur sed iam satis ea sunt dicha,quet circa coraeus fiebat:caetera sunt dicenda,quae honori cor'
150쪽
Laudatioes funeratim Gladiatorumunus in funeribus.
TRIV ΜΡHANTIs RΟΜAEporis vel potius sitorum in eo adhibebantur.psmaeque erunt laudationes funerariae .de quiuus Cicero in legibus, honoratorum virorum laudes in cotione memoranto, ea iis ad cantus ac tibia cinem prosequutor:Liuius xxvii.Marcellus filius M.Marcellum patrem consile interfectu laudasuit.Et Suetonius TranquillusC.Caesarem scribit annos natu duodecim auiam, & postea Tiberiuannos agentem nouem patre defunctu pro ro;
stris laudasse. Pliniusit orator ad Romanum de Virginio Rufo defuncto scribens,iriginta annis gloriae suae ipsium superuixisse & posteritati suae interfuisse scribit, qui laudatus fuerit a consule Cornelio Tacito,ut supremus foelicitati suae cusmulus accesserit laudator eloquentissimus.quod autem supra in legibus scribit Cicero ad Tibi, cinem & cantum mortuoru laudes prosequen das esse,seruat in plerisi locis urbi Romae propinquis nostrae aetatis consuetudo.Secudus mors tuo honor non verbis ut superio sed re & mul,
ta grandit impensa adhibitus fuit:gladiatorum munus,qd quale fuerit postremus fere scriptoruex priscis quorum scripta ad nos peruenerui Helius Spartianus in Maximi siue Pupient & Ab bini gestis rebus ad aliud tam e propositu sic ha, hel: Unde tractum sit,ut proficiscentes ad bel,
tum imperatores gladiatorum munus & venastus darent, breui dicendu est:multi dicunt apud veteres hanc deuotione facta cotra hostes,Vt cui sanguine litato specie pugnatorii vim quandam fortunae satiarent.ituros quot ad bellum Romanos debuisse pugnas videre & vulnera & ferrum di metes inter se cohortes,ne in bello latuentes