장음표시 사용
151쪽
LIBER S CV NDVs sphostes timeren aut sanguinem horreret. Sed φSpartiara' dicit veteres cosueuisse, Liuius xxviij. sic os elidit. Scipio Carthaginem ad Vota solvem otia ἡρε, da dijs,munusque gladiatorum, quod mortis cavi spontaneiasa patris patrui l parauerat sdendii redhi. Glaudiatorum spectaculei fuit,non ex eo genere hoominum,ex quo lanistas comparare mos est, tersuorum qui sanguinem venalem habent. Uolu lasria omnis & gratuita opera pugnatiu fuit. Nam alij iussi ab regulis suis,ad specimen insitae genγti virtutis ostendendu . Alij professi se pugnat
ros in gratiam ducis. Alios aemulatio & certam e, Ut prouocarent,prouocative haud abnueret ira, xit:quidam qui disceptando controuersias finire nequiuerat aut noluerat,pacti inter se ut victore res sequereε,ferro decreuertit:net obscuri geneotis homines,sed clari illustres .patet ital ex superiorib' Livii verbis gladiatores ex sanistis &1eruis redimi cosueuisse,& magno quide pretio. cum infra ostensuri simus huiusmodi perditissi,
morum hominu vitam,in certissimum se discrismen pretio exponentium,dum nudi acutis inuocronibus decertat raro quempiam ultra sextam
victoriae palma reportasse:quarri quide palmam Festus Lemniscatum appellari sblitam dicit misi LymRφt forte credemus, miseratum eosdem populu Ro, manum cum bini & nudi,quandoq3 quaterni &multa simul paria unico concursiu digladiaretur,
a caede 8c vulneribus reuocasse: cum scribat Ciucero in legibus . Etenim si in gladiatoriis puοgnis & infimi generis hominum conditione aisque fortuna timidos , & supplices, dc ut vives
re liceat obsecrates modis te solemus, lartes
152쪽
TRIVMPH A NT IS ROM AE& animosios,& se acriter ipsi morti offer etes seruare cupimus: rumi nos magis miseret qui nostram misericordiam non requirit quam qui iblam efflagitant,& infra patebit multa eoru Pa ria ad dictam excarnificatione inpenumero fuissse exhibita. Sed ad rem scribit.xvii Liuius Decis Brutus pri mum Iuniu Brutum fuisse primum qui munus gladiatorium in honorem defuncti patris dedit. Cotra Valet unde mirari soleo,qua ductus ignoratione Vale,
- , - rius Maximus scriplarit gladiatoru munus prismum in foro Boario Appiu claudiu Fuluilinis consules dedisse.Et Plinius: io principi.ππ.poria gladiatorum fuere in ludo.in his duo qui coatra comminationes aliquaS non conniverent, ob
id inuisti. Scinfra:C. Teretius Luctatius primus triginta paria gladiatorum in foro per triduum dealt.Macrobiusque in Saturnalibus scribi lapidandum Vatinium testem gladiatorum munus dedisse, eodem quo lapidabatur tempore. Vt pospulo moriens & di1s Iimul herebi placeret. Suestoniusque scribit Augustum Caesarem gladiatoires sine intermissione sdi vetuisse.&Tiberi' inu, nus gladiatorum in memoria patris & aui Drussi diuersis temporibus ac locis, primum in foro, secundum in amphitheatrogudiarijs quo p qui
busdam reuocatis aut ametum centenum mi
studi,. lium dedit. Rudem vero virgam fuisse constat, qua praetor gladiatores sexagenarios ab eo musnere eximebat:quos cum probi fuissent qui mul, ta reportassent lemnisicata, Tiberius ad maiore ludorum sivom magnificentia,reuocat celenisnumum milibus donauit.Caligula vero munera
gladiatoria Partim in amphitheatro Taurissiar
153쪽
LIBE R SECUN D VM s tim in septis aliquot pdidit:quibus inseruit catersuas aphroru campanorum p pugilum ex utraq; regione lectissimoru.cumi populus ad ea spesctacula frequetissimus couenisset,septassi qui is cus semper tecto caruit & pariter theatrum per
aestatem stequentissima lineis & quados bimi ius intecta essent velis,Caligula ipse pernitiosiusserdidissimuit princeps reductis eiulmodi velis aestuantem in spectaculo populit vi cocineri iusssit.Claudius vero princeps εc ipse ineptus, post
munera gladiatoria multipliciter data, cu aliud requirenti populo daturus auaritia dii tineretur, quaestoribus vim attuli ut pecuniam sternendis viis paratam in id munus impederent.scribiti Suetonius Claudiu quocunque gladiatorio munes re vel suo vel alieno gladiatores etiam seric pro;
lapiss iugulari iussime, Cumque par quoddam
mutuis ictibus concidisse cultellos sibi paruulos ex utroq; ferro in usium suum fieri sitne mora iussisse.Helius Spartianus scribit Adrianum per sex continuos dies gladiatoriit munus exhibuisse:Et Antoninum Pium ex publico sumptu gladiatoriis muneribus instituisse pariterque Iulius Capi tolinus Marcum Antonium philoisphii gladia toria spectacula omnifariam temperasse: quod quidem optimi principis temperamentu adeo valuisse videmus, ut post Maximia siue Pupies num & Balbinu .de quib' stupra diximus, nemo id funestissimu horridum is munus ς diderit. Vn derid sicribit Cassiodorus,facile credimus Theos dericum regem Gothoru secta Arianu & tamen christianu idipsium munus Romanis optatibus ira denegasse,ut nunqua postea aeditu fuerit ves
154쪽
ΤR Iv ΜΡΠ ANTIs R o fi AE petitu. Tria nunc simul dicenda nobis occurrui, I sψηφε iunebriu apparatibus solita adhiberi Nam ludi funebres simul cum gladiatorio munere fuerunt simpludear quadoq; sciiti:quae funera scribit Festus simplu, deatia maiores appellauisse:hisi ludis &viscera, tio quandoq; & epulit addita fuere, quos quideludos illis similes fuisse tenemus,de quibus pausto inferius cum spectaculis dicturi sumus .scribit xxii .Liuius M. Hi iij lepidi qui bis consul au, guri fuerat,silis tres Lucius,Marcus, Quintus ludos funebres per triduxi,& gladiatorum patia duo & viginti per triduum in foro dederunt. Et xxxi.Liuius ludi funebres eo anno per quatriduuin foro matris causa Valerii Levini & Publii a Publio & Marco filio eius facti: & munus gla;
diatorium datu ab his,paria.XXv.pugnarunt. Et xl.ac.κl1.Liui' Publii Licini; funeris causa visce, ratione data gladiatores cxx. pugnauerui. & lus
di funebres per triduli facti,post ludos epulum: quo cu toto foro strata triclinia essen tempestas cum magnis procellis coorta coegit plerosq; ta, bernacula statuere in foro. Eadem paulo post qdisierenasset sublata. Quid aute inter visceratiosnem data & epulti interfuerit & si infra in mo,
rum partibus diffuse certiust dicturi sumus, ta; men paucis hic docebimus.cu Publii licinii prso
stantis ditissimiq; ciuis curatores funeris,praeter ludos,& gladiatores oculis tantummodo populi Romani satisfacturos,cibum quot intenderent praebere, honoratioribus epulo opipare,& laute dato gratisicaturi,plebe prius & multitudine imuerecunda quae ad 1tipe facile cos ueret viscera, tione pauerut.que visceratio etsi ab initio verbi
155쪽
origine habuit quado animalibus caesis rem diu, nam facturi viscera is qui factificio intererant di spartiebatutitarne pollea in cosuetudine tractu est,uisceratione quot appellari,cum carnes siue Vis trino crudae,siue cocta quandoq3 paniS, Vmumssi cum illis domu per larentibus lingulis praebebantur. Epulum fuit elli quod & conuiuiu,appellatus uinum- ciborti etiam variorum lautus decens p appara, tus. Sed iticlinium hic veteti latinoi more, ali Txi uotanter quam multis retro seculis sicut & nostro per abusionem factum videmus, a Liuio positii est, non enim pars aliqua domus,sicut nunc utimur triclinium fui sed coacta in locum Vnum paras dae paucorum coenae supellex necessaria. Et qui, dem triclinii verbum habuisse originem constatu tribus lectis qui contigui sternerentur, super
quibus conuenientes ad conuiuium sicut Turci nunc & Graeci faciunt accubarent. hinc Horastius:Rpe tribus lectis videas coenare quaternos. E quibus unus auet qua vis aspergere cunctos: Praeter eum qui praebet aquam . Et Iuvenalis.
Ergo duos post Si libuit menses neglectum advhibere clientem. Tertia ne vacuo cessaret culci,
tra lecto,Vna simus ait. Et Virgilius. Inde tho, ro pater &neas sic orsius ab alto . Sed postea si, cui in multis factum esse videmus, triclinium mutatae rei formae verbum remansit, & appa; ratus ad mensam factus triclinium est: dictus . quod auleis tapetisque quosdam, alios velis puro pureis aut bysimis, argenteis nonnullos eburneuisve cratibus de laminis obduxisse,infra in partis bus morum, allatis singulorum qui usi siunt no,
156쪽
Patinaru,crateraru,Vinarioru,aquariorum & vasserti ex argento aurove & cristallinoru mirrhi, notaimq; abacus omnis cotinebatur.vbi igit is,to foro strata erant triclinia,quae multa tanto ira spacis esse oportuit, tempestas cu procellis coors De sepula ta coegit plerosi tabernacula statuere . Sepulo
ς chra deinceps diceda fiunt,de quibus Cicero leguprimo. Iam lata religio est sepulchrorti,ut extra sacra&getem inserti fas neget lex esse.idi apud maiores nostros Tarquinius in ge te popilia iudi, cauit.&infra,decretu a pontificii collegi no esse ius in loco publico fieri lepulchrum.Item in legis bus:duae praeterea leges siurit de sepulchris, qua rum altera priuatorii aedificiis, altera ipsis sepul chris cauet.Nam quod rogum bustumve nouuvetat propius sexaginta pedes adduci ardes alionas inuito domino,incendium veretur acerbum.
quod autem vestibulli sepulchris bustumve usii capi vetat,tuetur ius sepulchroru. ec in xii. tas bulis secundu naturam quae norma legis est,relis qua sunt in more: & infra, Ρoena est sit quis bua Tumbas stum etia id credo appellari tumba, aut monu, se g n entu inquit , aut columam Violauerit, iecerit, fregerit. Imprimis sepulchroru magnificentiam esse minuedam,qua lege eis dem pene verbis nostri decemviri in decima tabula coiecerui. Vetat etiam lex ex agro culto eisve qui coli possit vi, lam partem sumi sepulchro,extru1 3 vetat alii'
si quod quini diebus ablo lueretur: nec e lapide extrui plusve poni quam quod capiat laudem
vessu, i5gs mPytWi in ii m quatuor heroicis versibus, quos longos appellat Ennius Cicero etia philippicoruo latio. Maiores quidem nostri statuas multis
157쪽
LIBER SECUNDUS. 61 decreuerunt,sepulchra paucis. sed statuae interea Uni tempestate,vi eiustate:Sepulchrorum autesanctitas in ipse isto est , quod nulla vi moueri neq; deleri potest:atq; ut caetera extinguntur,sic sepulchra fiunt sanctiora vetustate.Nonius Marcellus: Monumentum ad memoriam posterita tis, & infra: Monumentum est quod & mor; tui ou sis aedificatum est,& quicquid ob memo riam alicuius factum est, ut fana, porticus, stri Pta,& carmina.sed monumentum quamuiS causa mortui sit factum non tamen significat ibi sespuitum. Martianus in digestis : Monumentum sepulchri id esse diuus Adrianus rescripsit, quod munimenti causa, id est muniendi eius loci cauasa factum. Florentinus de religione, & sumptu funeris: Monumentum generaliter res in postes Tum memoriae causa prodita : in qua si corpus vel reliquiae inferantur fiet sepulchrum : si vero nihil eorum inferatur, erit monumentum mes moriae causa factum, quod Graeci cenotaphisum appellan r. Cicero Attico: phanum fieri vo lo , neque mihi hoc aeui potest sepulchri simili, tudinem effugere. Plinius Cornelio Tacito de villa Virginii Russi & eius sepulchro: libuit etiamo metum eius videre:& vidisse poenituit est enim adhuc imperfectu,nec dissicultas operis in caula,modici ac potius exigui.At ille mandaues rat cauersit,ut diuinu illud etia immortale fas etiam versibus inscriberetur:Hic situs est Rustus pulso qui Vindice quonda mperium asseruit nolibi,sed patriae.Et Montano Plinius:est via ciburtina intra primum lapidem monumentum Palatis,ita inscriptum: huic senatus ob fidem pieta
158쪽
TRIVM P H A NTIS ROMAEtεmi erga patronos ornamenta praetoria decreuit.& sestertium centies quinquagesies:cuius hos Nore cotentus fuit. Servius Sulpicius Ciceroni de obitu M.Marcelli. Nos in nobilissimo orbis ters Tam gymnasio academiae locu delegimus. ibIleu cobussimus: posteal curauimus ut eide Athenienses in eode loco monumentu marmoreu fas ctedii curaret.sepulchra aute & funeralibus ex.
Pletis,& quadol postea floribus odoramenti fuisse sparsa multis legimus in locis.Plinius in historia naturaliaScipioni flom honos a populo RoFlomm hoet man funus ei e publico stipe collata & fpsi fio, ramentiru res quacuiu delatus.Cicero oratione pro L.plam infunkrib'- co indignabudus.Sepulchru L.Catilinae floribus ornatu, hominu audacissimorti ac domesticoruhostili conuentu epulist celebratu est.hinc Ursgilius Octauio Augusto & eius serori in Marceblo adulatus.Heu miserande puer, si qua fata asi Pera rumpes Tu Marcellus eris et manibus date lilia plenis,Purpureos sparga flores,animamque nepotis His falle accumule donis, & fungar imani Munere . idemq; mos cu in plerist regionishus Italis tum maxime in subiectis apenino collibus Romandiois alicubi aetate nostra seruatur. Adhibita etiam sint post funeralia in templis &publicis in locis ornamenta. Plinius. Caesar post dictator,in edilitate in munere patris funebri omni apparatu harenae argenteo usus est: ferasque etia argenteis vasis incessere tunc primo visum. Et Macrobius templorum ornamenta,clipei,cOoronae,& huiusmodi donaria:quod nostra quoque artas in nobilibus & honoratis viris seruat Juli' aute capitolinus de M. Antonio philosopho.ius
159쪽
SEcvNDVS. 62 sit ut filij septennis mortui qui erat Caesar ima*go aurea a circensibus per Pompam ferretur:&ut salii carmini insererent . Quid gentiles nostri circa mortuorum corpora egerint fatis hactenus& habunde videmur dixisse . pauca nunc dicem da sunt nobis de his, quae bonorum siue maloruanimis tam defunctorum quam vivorum contingere existimabant.Cicero legum primo cu multa de poenis disseruisset transgretaribus legum inferendis haec habet.Sed nimis aliquos saepe vi demus poenas euadere. Non eni recte existimas
mus quae poena diuina sit, & opinionibus vulgi
rapimur in errorem, nec Vera cernimus . Morte
aut dolore corporis aut luctu animi aut offensio, ne iudicii hominum miserias ponderamus, quae fateor humana esse dc multis bonis vitis accidisese. Sceleris est poena tristis,& praeter eos euentus qui sequuntur,per seipsam maxima est: tantum dixetim duplicem poenam esse diuina,quod constat ex vexandis vivorti animis & ex fama mortuorum, ut eorum exitium & vivorum iudicio& gaudio comprobetur.idemi Cicero oratione in Pi ne Deinceps post mortem de tranquillitate bonorum poenis impiorum habetis expliscatis. nolite enim putare patres conscripti, ut in scena videtis homines cos celeratos impulsu de rum terreri furiarii taedis ardetibus sua quena fraus,suum facinus,suum scelus, sua audacia de sanitate & mente deturbat: hae sunt impiorum furiae,har flammae,lis faces .Et Philippicoru.xiis. illi igitur impii quos cecidistis etia ad inferos poenas parricidii Iuent. Uos vero Q extremo spiritu
invictoria effudistis,proru estis sede & lacu cons
tam vivorti quam mora tuorum coatingerent.
160쪽
TRIVMPHANTIS ROMAE secuti. Breuis aute a natura vita nobis data At memoria bene redditae vitae sempitema.Cicero item in oratione pro Roscio amerino: Nolite enim putare quemadmodum in fabulis *penu, mero videtis eos qui aliquid impie scelerateque commiserint agitari & perterreti furiarum isdis ardentibus:sua queml fraus, & suus terror mas xime vexat:sium quemque scelus agita amemtiaque assicit, suae malae cogitationes amentiae animi terrent.'siunt impiis assiduae domini, caeψ furiae. Et in Vatinium testem Cicero. cum inaudita & nephatia scelera susceperis , cum insferorum animas elicere,cum puerorum extis desos manes ad te citare soleres. Noniusit Marcebius,Lemures,dici sunt laruae noctumet terrificationes imaginu & bestiarum. Festus autem que Christianum fuisse videmus,sic scribit:Mundum gentiles ter in anno patere putabant diebus his: postridie vulcanalia,& ante diem tertium nonaso rubris,&ante diem sextam idus Novembris. inferiorem enim eius partem consecrata diis manibus arbitrantes, clausum omni tempore praester hos dies,qui supi a seripti sunt credebat.quos dies etiam religiosus iudicaueriar, ea de causa Phis dieb' ea quς occulta & abdita religionis de rum manium essent, in lucem adducerentur Se tefierent:nihil eo tempore in republi. geri vosuerunt. Ital per hos dies no cum hoste manus
conserebatur,non exercitus scribebatur,non cooitia habebantur, non aliud quicquam in re pu Nica nisi quod ultima necessitas exegisset admisnistrabatur. Suetonius de C. Caligulat satis consstat prius quam mortuus transserretur hortos