장음표시 사용
161쪽
LIBER II 63 eum custodes umbris inquietatos. In ea quoque domo in qua occubuerat nullam noctem sine aliquo horrore trans actam:donec ipsis domus incendio consiumpta sit.Et de Nerone:ispe confessus est agitari se materna specie umbrili furiarum accidetibus. Quin & facto per magos sacro euocare manes & exorare tentauit. peregrinatione quidem GKcis eleu sinis sacris quorum initiatio ne impii & scelerati voce praeconis summouens tu interesse non ausius est. vi supradistis omni, bus addere non vereamur,quod beatus Aurelius Augustinus in ciuitate dei sic scribit: Et quoniam creberrima fama est, muli 3 se expertos vel ab eis qui experti siunt de quorum fide dubitadum non esset audisse confirman Syrianos &Faunos quos vulgo incubos voca improbos semper exstitisse mulieribus,& earum appetisse ac peregis se concubitus: & quosdam Gaemones quos duo galli assidue hanc immundicia Sc tentare & efficere plures talest asseuerant, ut hoc negare im pudentiae videatur,no audeo dissinire.Sed ad Getiles redeundum est.Cum supradicta liuorti ani;
mis viventium:ac mortuorum animabus accide;
re crederen eis post sepulturae & funebriu mulnera parentabant:non dissimiliter nostris quado ad septimum diem,aut anniuersarium diuina in animarum suffragia celebrant officia. Cicero in Philippicis: ut parentalia cum supplicationibus miscerentur:& infra, ut cuius sepulchria nusquaextet ubi parentetur,ei publice supplices.Ρlutam chus in problematibus .c um caeteri Romani sesbruario mortuis inserias mittere & parentare co
laeuissent Decius ti Brutus ut Cicero scribit id
162쪽
decembri faciebant: quia Saturno is mensis consecratus est, quem in inferorum deorum numeam habent. Et cum saturnalibus & voluptati ac genio omnes nimium indulgeat: hi nonullas diis etiam inferis & mortuis voluptatis impartiebantur,& infra, Plutarchus. Faba parentando absis,mitumquia in ea animas mortuorum pythagorici esse dixerunt. Flaminicami ob id ea no vesci Varro tradit,quando in flore litters lugubres resperiantur. Satis iam superi ostendimus quid vis rorum cuiuscunq; status funebribus sepulturis &animarum statui curandii gentiles opinati sunt. maiora nunc Cffaribus suis imperatoribus a populo Romano excogitata & tributa ostedem'. ud enim maius, ne dixerim dementius, q homisnes id quaerere,ut hominem & plerunt sordidissimum sese deum facere existiment,& intenteis notum esse non dubitamus,ati adeo Vulgatum, ut a nobis particulariter scribi no oporteat:primcipum Romanorum plurimos in numeru deos tu fuisse relatos . sed quo id fieret modo, quis adshiberetur in re ordo: apud latinos nondum inues nimus. Nuper vero Marcus Barbus patriciae geotis Venetus, ecclesiae Taruisinae antistes venerandus, a nostro Omnibono Brendulensi Vincenti,no Graecis latim it literis apprime erudito musnus nobis attulit, quale bonarum artium studissinnutritos,& qui detulit,& qui misit,in nascens tem Romam triumphante conferre decuit. Ea est traducta ex Herodiano scriptore Graeco Sesueri imperatoris deificatio,quam ipsius Omniboni verbis pene totam inserimus.Μos est Roma
nis consecrare imperatores , qui superstitibus fia
163쪽
LIBER SECUNDUS. 64 his vel succetaribus moriuntur.Et elusinodi hosnorem deificationem appellant:luctus quide per omne urbe osteditur festa celebritate permixtri
corpus enim defuncti pro ritu hominu siumptuose funere sepeliunt . sed ceream imagine desumeto simillima fingunt:qua sub vestibulo praetoris proponut in eburneo lecto magno ait sublimi, vestibus aureis instrato. & imago illa sub aegro; tantis specie pallida percumbit: dc ab utral leocti parte ad multu diei sedent: laeua quide senastus omnis vestibus altis indut':dextra vero mulieres,quae viroru vel parentu dignitate honore,& gloria sertitae sunt.earu aute quaelibet conspicitur nech auru gestans nessi monilibus ornata, sed vestibus albis exilibus induta,moerentiu spes
ciem praebens. Ati septem dies haec quae dicta
sint continue gertitur:& introeutes medici passim ad lectum accedunt,dc aegrotum diu contes plati grauius utim habere pronuntiant. postquavero diem obiisse visus est,tectum humeris tolleres equestris ac senatorii ordinis nobilissimi dele,cti iuuenes per sacram viam deferunt, & ad vestus forum magnum proponunt:ubi magistratus Romani imperium deponunt. Vtrino vero grasdus quidam in scalarum modum costructi sunt,& in altera parte puerorum chorus ex nobilissismis atque patriciis consistit: in altera,mulierum ex his quae digniores esse videtur.& vitii hymnos in defunctum canunt 8c laudes verendo &εc lamentabili carmine coditas.post haec lectum suscipientes per urbem deferunt in campti Martiu,ubi forma quςda quadragula aequis lateribus
qua latissime capus patet aedificata est in tabera
164쪽
TRIUMPHANTIS ROMAEnaculi modum,quod materia fixum est alia qui dem nulla praeter quam lignorum ingentium.Id quidem interius totum est atidis fomitibus ple; num, exteriuS aureis vestibus & eburneis signis tabulisque pictis ornatu m.Infra vero altem breuius positum est forma & ornatu simile.tertium
autem & quartu perficitur, & siub ultimo quod
est minimum aquila iacet aedificii formam turribus quispiam comparet,quae in portubus eminetes noctu per ignem naues in tutas stationes dis uni:pharos eas vulgo appellant. Ad secudum igitur tabemaculum deferunt lectinibit & armmata & omne siuaue olentium genus,siue frudo sint,sive herbae siuccil imponunt, ac coacerua tum fimdunt. Nam neq; gens Ulla neq; ciuitas,nel cum dignitate quisquam vel honore,qui nosuprema haec munera in honorem pietatis amfhit se mittat. Vbi vero aromatum aceruus insgens aggestus fuerit & locus mis expletus,equitatio fit circa aedificium illud,& omnis equester ordo circvuehitur, moderatione quadam & curo ius replication versus interea pirrhichos decanstando. currus etiam circumvehuntur personatis
quibusdam purpura amictis onerati,quibus similitudo quaedam superinducta est Romanoru ducum aut imperatorum,ex his quorum fama nos
minisi celebritas integrior extat. His itaq; confectis qui ad imperium successurus est facem tabernaculo admouet,& reliqui deinceps igne una dia' circumponui: omniaque illico utpote arido fomite,& aromatum congerie plena igni valido
corripiuntur.Ex tabernaculo autem ultimo atm
breuissimo velut a pinnaculo quodam ulla si
165쪽
LIBER SECUNDUS. 6smul cum siubiecto igne dimittitur aetherem pestitura, quae a Romanis de terris in caelos impetratoris anima vehere creditur,cum aliis diis perapetuo mansiuram.hoc honore fusi patrem conse, crantes ad praetorium deducuntur. Hac vero fu nebrium magnificentiam aliqua ex parte Uirgistius imitatos fuisse Troianos facit aeneidos uno decim cum mandarentur sepulturae corpora iapraelio defundiorsi: Aurora interea miseris mors talibus almam Extulerat lucem, referenS Opera ait labores.Iam pater aeneas,iam curuo in litatore Tarchon ostituere pyras:huc corpora q0que suorum More tulere patrii, siubiectisq; igni bus atris Conditur in tenebras altu caligine caesIum.Ter circum accentas cincti fulgentibus aramis Decurrere rogos: ter moestum funeris igne Lustrauere in equis ululatiis 3 ore dederiit. argitur & tellus lachrymis:siparguntur & arma.It caelo clamori virum clangori tubarum. Hinc alij spolia occisis direpta latinis Consiciunt igni: galeasque enses decoros,Frenassi feruentesque rotas:parS munera nota, Ipsorum clypeos S no felicia tela.Multa boum circa mastantur corpo ra morti, Setigerosi sues, raptast eX omnibus agris.In flammam iugulant pecudes: tum litto; re toto Ardentes spectant Dcios:femiustat sex uant Bustamel auelli possunt, nox humida dos nec Inuertit caelum stellis ardentibus aptum.Superiorem quoi referendi in numerum deorum morem aliqua ex parte imitari videmus funeris Romanorum pontificum curatores.aedificata e nim forma tabernaculi in turris phariς formam
c castrum doloris nostri appellant sericinis Vn
166쪽
dil pendentibus ornatur:& sedet ad sinistrato,gus atra veste indutoru ordo lectust sub taberonaculo amplissimus aureis cotegitur:super quem videri volunt mortuo iacere pontifice mori autemedici sicut in superiori per septe dies ad simus
lacru hic coueniunt, sed stantes hinc inde ad te,ctum serui & ipsi atrati ventilabru perinde musscis abigedis frequeter agitat:ac si in lecto iace, rei vel aegrotans vel defunctus potifex que multis ante diebus condidorant sepulturae.Sumpsis se etia videm' nostros & multoru supra seculos
ru nobiles & honoratos morem ornandi defun chorum suo ii praesertim arma tractare,aut masgistratus amplos administrare selitorii funebriat equitibus nonullis atra ipsis & simul equis veste intectis circa ducendum funus obequitare iussis: qui & ipsi cu Virgilianis lustrauere in equis vlus latust ore dederunt. Reliquum est nobis in relis gionis partibus,ludos,spectacula,& Pompam sicut supra polliciti fuimus ostedere ludi qua caussa laetint instituti,Cicero legum primo etia Platonis autoritate ostendituunti haec legis verba. Dςi- - Luciis publicis,quod sine curriculo & sine corporum certatione fiat, popularem laeticiam cantu,
Sc fidibus & tibijs a noderanto.Fal cum diuino honore iungunto. & infratiam ludi publici cum
sint,cauea circbi conclusi sint corporum concertationes cursit & pugillatione luctantum: curti cul1sq; equorum usi ad certam victoriam in circo constitutis,cauea cantu voce & fidibus:dumsmodo ea moderata sint a lege praescribitur.AD sentibri Platoni: nil tam facile in animos tenes ros atq; molles influere: q varios canendi sono :
167쪽
LIBER SECUN Dus. 66quorum vix dici posset quanta sit vis in utranc partem .namq; & incitat languentes, & langue;
facit excitatoS:& tum retrahit animos,tum contrahit.De ludorum veteri ornamento . .Asconrus pedianus olim cum in Bro ludi populo daretur,signis ac tabulis pictis,partim ab amicis,partim e Graecia accommodatiS utebatur ad scenae speciem , quia adhuc theatra non erant nec amophitheatra. De ludorumi laudibus Cicero pro Murena haec habet.Nam quid ego dicam popu Ium ac vulgus imperitum ludis magnopere deα lectari minus est mirandum.Quanquam huic iatis est sint enim populi ac multitudinis comitia: quare si populo ludorum magnificentia voluptati est, non est mirandum eam L. Murenae apud populum profuisse.Quid tu admiraris de multis tuaine indocta s Lucius Otho vir Hrtis equestraordini restitui non solum dignitatem sed etiam voluptate. Ital lex haec quae ad ludos pertinet est omnium gratissima,qubd honestissimo ordinicum sipiendore fructus quoq; iucunditatis est resstitutus.Quo modo aute ludi fieri possint, quos
diis non placere crederetur,de aruspicum responsis Cicero docet.At si ludus constiti aut tibicen repente conticuit, aut puer ille patrimus & in trimus,si tela no tenui aut thensiam,si laru emi sit aut si aedilis verbo, aut si nutu aberrauit ludi sunt no recte facti .eiq; errata expiantur,& meates deorum immortalium ludorum instauratio αne placantur.quomodo aute funesti,& pernicios
si esse possent ludi,eodem loco infra sic ostendit Si ludi ab laeticia ad metum traducti sinit, si no
intermissi,sed perempti ait sublati sunt, si ciui
168쪽
tali uniuersae scelere eius qui ludos ad tuta consferre voluit funesti extiterue dies illi profesti pesne funesti . ludosi a Romulo rege primu fuisse introductos Liuius in primo sic ostendi cum de Romulo multa dixisset sic sequitur:Ludos ex inconsuui3 dustria parat Neptuno equestri solemnes,consualia vocant.quibus quide consualibus scribit Plu, tarchus in problematibus consueuisse asinos &equos coronis exornari,quia cum Neptuno equestri dies festus ageretur,& cum instituta nauigatione multa nauibus adueherentur,otium & res
missio illis animalibus data erat.Tullust Hostistius secundo loco ludos dedit novendiale sacrum feriatis nouem diebus, quia lapidibus pluisse nu, tiatum erat.Et Tarquinius Priscus rex tertio lasco ludos instituit Troianos, de quibus in Romam biles iis, instaurata diffuse descripsimus. Virgilius:Troia
di, que nuc pueri Troianum ducitur agmen.de quo ludo Suetonius in Caesaris rebus gestis: Troiam lusit turma duplex maiorum minorumi puer rurn quem ludum retinere aetatem nostram pueri nos ipsi vidim' Arimini: munus a Carolo Masiatesta praestanti doctoq; principe datum.no austem pueri sed viri luserunt nobiles:qui ad nuptisas Galeoti Malatests ex omni Italia inuitati erat numero ad triginta in equis desultoribus velocis simissi, singuli arma induti ex cotio fabrefacta
perpulchre variis omata coloribus, ferreum enosem nequaquam acutum manu gestabant:decurrentesq3 in circuitum galeas in id tumetiores fas ctas & humeros cssim inuicem caedebant. & Psximum prisco ludus nomen retinet, pro Troia' no agmine torniamen.ptimique libera iam Ro
169쪽
ma Iudi fuerunt capitolini, quos Liuius in quin Ludi piisto datos fuisse dicit,quod Iuppiter op. max. siua '' 'cedem seruasset. Anno postea in urbe pestilentissimo scribit Liuius in quinto, ex libris Sibyllinis duumviri sacris faciendis lectisterniti in urbe Ro Lectister. ma primum fecerunt per dies octo: Apollinem, ', 'Latonam Dianam,Hercule,Mercurium,Neptunum tribus q amplissimis tum parari poterant stratis lectis placarucipriuatim quoi sacrum ce lebratum:tota urbe patetibus ianuis promiscuo que ustu rerum omnium in propatulo posito,no eos ignotosque passiim aduenas in hospitium duςctos ferunt, & cum inimicis quoque benigne ac comiter sermones habitos:iurgiis & litibus rem peratum vinctis quot dempta in eos dies vincuia. Simile nos pueri vidimus accidisse ad annum unde quaterdecies a Christi dei natalibus cenim Ilum, cum ingenti laborantes peste singularum pene urbium & oppidorum Italiae populi alba, ct lineam induti vestem,cateruatim vicinas adiprent ciuitates.' ubi publice & priuatim hos itis accepti,diuinam carminibus in id copositis misericordiam implorabant.nullum tunc litigiu,nubiae fuerut priuatae dissentiones,ssimultates & ini; miciti quas non populi publico gaudio composuerint Supradicto etiam quinto libro scribit Lbuius : Ludiones ex hetruria acciti ad tibicinem Luct nes modos saltantes haud indecoros more hetrusco dabant:imitari deinde eos iuuentus simul inconsditis versibus inter se iocularia fundentes coepe re Et paulo post Liuius: histriones impletis mosidis,Satyras scripto iam ad tibicinem cantu,mos
tussi congruenti egiste: Liuium 3 qui ab Satyris
170쪽
ausus est primus argumento fabulam instruere ,
carminum autorem puerum ad canendum ante
tibicine statuis .inde ad manum cantati histrionibus coeptu,diverbiaque tantum ipsorum voci relicta.Postquam ludus in artem verterat, iuuetus fabellarum actu relicto histrionibus,ipsa inter se more antiquo ridicula intexta versibus recitare coepit:qus exodia postea appellata,.insertam fa, bellis potissimum attellanis sunt:quod genus lusdorum ab oscis acceptum tenuit iuuetus,nec ab
histrionibus pollui passa:& institutu est,ut acto;
res attellanarum nec tribu moverentur,& stipeodia tanquam eXpertes artis accipiant.paulo post sequitur Liuius t Ab fano res initio ad hanc vix opulentis regnis tolerabilem insania m venit.Cotinuauimus supra tribus in rebus Livii textum in ludionibus,histrionibus,& attellanis:ut eorum vocabulorum origine doccremus .de primis duos
bus sic habet Valerius Maximus:Ludii hetruscorum disciplina qui apud eos histriones,turpes &leuissimi histriones meliore instituto ad scenica,& mutationes:solusque inter latinos Festus dicit histriones dictos quod primum ab histria vene
runt. Macrobius autem in saturnalibus. Recitas hantur vltra comoedias mimijambi a mimis &histrionibus.Vnde Laberius vir senatorius a Caesare coactus quos fecerat ipse homo sexagenari' mimiiambos recitauit,& tamen in prooemio sulam deplorauit infortunium. Is tamen libertate
ingenii multa in Caesare dixit loedoria:quale est in Syri serui persisna , porro qui ites libertatem perdidimus. dixit etiam:deceperunt se multi:frugalitas miseria est rumoris boni.quae cantabant