장음표시 사용
391쪽
tissimu epulum senatui, equestrissi ordini,etia coiugibus & liberis utriusq; sexus:posteriori epulo forensia,insuper vixis, foeminis ac pueris falcias Purpurs ac conchilii distribuit.Et ne sordidus foetidusq; imperator eam confluetudinis priscoru liberalitatis gloria conseruaret,ineunte anno dixit se per Calend.Ianuaris strenas recepturumste titi in vestibulo aedium Calendarum die, ad casPtandas stipes,quas plenis ante eum manibus ac sinu omnis turba ferebat.Claudius congiaria populo sispissime dedit Et annona deficiente,nego elatoribus certa lucra proposuit, suscepto in sie dammini cui quid per tepestate accidisset,& naues mercaturς causa fabricantibus magna comoda constituit,pro conditione cuiust ciuis .Neros nem dicit Suetonius deductum in forum, popu lo congiarium,militi donatiuum proposuisse,dis visisset populo vixitim quadragenOS nummOS, Senatoruml nobilissimo cuil,sedare familia: ri destituto,annua falaria,& quibusdam quinge na constituisi .Deque eodem Nerone Cornelius Taeitus: Plebi congiariu quadraginta numi viri; tim dati,& sestertium aerario quadringenties it; iatum. Quin dissimulandis rerum externaru cusvis,Nero frumentu plebis vetustate corruptu in Tiberim ieci quo securitatem annonae sustelas rei:euius precio nihil additum est,quauis ducemias serme naues portu in ipis violentia tepestastis,& centu alias inTyberim subuectas fortuitus ignis absiumpsisset. Et Domitiam scribit Sueto,nius congiariu populo nummora trecetorti ter
dedisse.Hadrianui pariter dicit Helius Spartia: nus congiariu duplex praesentem populo dedis
392쪽
se ternis singulis aureis diuisis.infinitami pecusnia quς fisco debebatur, priuatis debitoribus in urbe,ac in Italia,in prouinci1s etia reliquis inge, tes summas reliqsse, syngraphis & chirographis
in foro diui Traiani,quo magis securitas onibus roboraretur, incesis.Traianu principe optimu, gestorum cuius scripta indignissime perierunt, refert in panegyrico PliniuS Orator, inter caelesras liberalitate una usum fuisse summis laudibus extollenda,qui pueros quin y milia ex omni inas petio selectae indolis,ita ali, & a praeceptoribus erudiri curauerit, Vt ea in facultate, eo in gene re institutionis vitae erudiri voluerit, in quod natura proeliuiores sunt visi. quam liberalitatem imitatum fuisse Hadrianum scribit Spartianus, εc senatoribus,qui non vitio suo decoxerant patrimonium,pro modo senatoriar professionis eκα pleuisse,& post caeteras immensas voluptates in honorem Socrus suae aromata populo dedisse,in honoret etia Traiani balsama & crocu per grasdus theatri fluere iussisse.ati in adoptione Aelii Ueri Celonii dedisse populo congiariu,& militi: bus sestertiu miles. Ab Antonino ite pio impeσratore optimo scribit Spartianus Congiarium &Populo & militibus de proprio datum. & item alias eudem Antoninu dedisse populo cogiariu, de militibus donatiuum addidisse, vinit olei &tritici penuriam per aerarii sui damna gratis po pulo dando sedauisse.Marcum Antoninum phselosophum imperatorem pariter scribit Iulius Capitolinus, filio ante tempus constule facto, de
disse populo congiarium: quod iterato uxore ei
dem filio data, & tertiodiem post triumphum
393쪽
simul cum filio de Marcomannis actum dederit. Quin & Comodus imperator in praetexta pueεriii congiarium dedisse in Lampridio refertur,& cp postea Imperator denarios singulis septin, genos vicenos fuerit impartitus. Scribit etiam Capitolinus Helium pertinacem Imperatorem congiarium dedisse populo centenos denarios: Promisisset prptorianis duodena milia: sed de; disse sena.Seuerus aute a Pher princeps bonus,&si congiarium populo prius no dederit quam ad bellum Parthicum esset profecturus, rei frumentariae curam habuit diligentissimam: ita ur post datum abunde semper in vita frumentum, vita
quoque excedens canonem annorum septem relis
querit:adeo ut vigintiquini modioru milia sino gulis diebus expendi possent. Alexadrum etiam Seuem scribit Spartianus , cum esset Imperator optimus,congiarium populo ter dedisse, dona lsuum militibus ter: & super congiarii pecuni as came populo distribuisse.qui & pauperes hoσnoratos iuuit,quos pauperes Vere,non per luxu ri aut simulatione vidit. Quata aute fuerit per imperatorum liberalitatem populo Romano re rum omnium abundantia, facile intelliget, &mirari poterit, qui Flauii Vopisci de Aureliano principe gesta leget,ex quibus haec duximus ex Cerpenda. Non praetereundum videtur,quod Scmemoria tenet publica, & fides historica' Aureolianum eo tempore, quo proficiscebatur ad bel; lum orientale,bilibres coronas populo promisis se,si vinceret: & cu aureas populus sperare Παν relianus aut posset dare,autvelle coronas eu
fecisse de panibus,qui nunc siliginei vocantur,
394쪽
singulas quibuscunt donasse,ita ut siligineu suu
quotidie toto aevo suo, & unusquisl reciperet, ct posteris suis dimitteret. Nam idem Aurelias nus etiam porcina carnem populo Romano distribuit,quae hodie quot diuiditur. Qui panibus urbis Romae unciam de Aegyptio vectigali moxit,dices:Nel enim populo Romano saturo potest quicquam es. laetius. Statuerat vinum grastuitum populo Romano dare,ut queadmodum oleum & panis & porcina gratuita prsberentur, sic etiam vinum daretur,quod perpetuu hac dispositione conceperat. Hetruriae per Aurelia usq; ad Alpes maritimas ingentes agri sunt,hil feratiles & silvosi . Statuerat igitur a dominis locos rum incultorum, qui tamen vellent gratis dare,
coemere,atque illuc familias captiuas constitueore et vitibus montes consererer atque exinde vis
num dare, ut nihil reddituum fiscus acciperet. Hicque Imperator congiarium populo ter desdit. Et in sex imperii sui annis populo Romano
tunicas albas manicatas eκ uniuersis prouinciIS,
diaestua in & lineas afras,& Aegyptias puras donauit.Tascitum vero scribit ide Flauius possessiones quas in Mauritania habuerit, farctis tectis capitolis deputasse: argentu vero mens ale quod habebat, ministeriis conuiuiorum quae in templis fierent, Tecta sis, dedicasse.Quid autem sibi velint farcta tecta,Festus sic docet: Sarcte ponebant pro integre,ob quam causam opera publica quae locantur Vt instegra praestentur, farcta tecta locantur: etenim sarcire est integrum facere. Nec solum largitiosne,donatione, & varia liberalitate populuRo' manum consulares triumphalesque viri,&pom
395쪽
Mea principes, bene laetum opulentumque reddes re sunt adnixi: sed ab usurae & foenoris voragione defenderunt. Idque ut melius ostendamus, vocabula ipsa primum dissiniemus. Foenus, in. quit Nonius, a foetura dictum, quod pariat ali; am ex se pecuniam. Et infra: Versuram facere, mutuam pecuniam sumere, ex eo dictum est, quod initio qui mutuabantur ab ali1s,non vi dos mum ferrent, sed ut aliis soluerent, velut verterent creditorem. Quanta autem fuerit cura patribus crescente Republica pauperes ab usu: xae damnis tutari, Liuius multis ostendit in loscis. Nam quinto Cn. Licinius,& L.Sextius Trishuni plebis lege tulerunt de aere alieno,ut deducto eo de capite,quod usuris pernumeratu esset, id quod superesset, termino aequis portionibus solueretur. & in septimo, T. Manlio Torquato iterum, C.Plaucio constulibus, semiunciariu tam tum ex unciario foenus factum, & in pensiones aequas trienni3, ita ut quarta pars esset solutio aeris alieni. Infraque. Iudicia populi eo anno in Deneratores fuere, quibus ab aedilibus dicta dies est .Ligari nexi desierunt, ob unius foeneratoris libidinem. consules tulerunt ad populum , nequis, nisi qui noxam meruisset, donec poenam lueret,in compedibus aut in neruo teneretur:pecuniae debitae bona debitoris, non corpus, obsnoxium esset.Ita soluti nerui,cautumque in poste
tum ne necterentur. Et x x II I.Marcus Porcius
Cato prstor Siciliam obtinebat sanctus & innoscens,asperior tamen in foenore coercendo habistus .Fugatilex insula foeneratores, & sumptus
quos in cultum pretoru socii facere soliti erant,
Foen o Versuram facere. Cautionex quibus pala Peres ab vasuris tui bantur.
396쪽
circuncis aut siublati. 6c xκXm I.Ciuitas iss nore laborabat,& cum multis foeneralibus legi, bus costricta auaritia esset,via fraudis inita erat, ut in socios quino tenerentur his legibus,nomisna transcriberent: Tribuni pisbis ex authoritate Patrum pisbem rogarunt: quae sciuit,ut cum sosciis,& nomine latino,creditae pecuniae ius idem quod cum ciuibus Romanis esset.Et infra. Iudiscia in foeneratores eo anno multa sunt facta. de
mulcta damnatorii quadrigs inaurais in capit lio,& in cella Iovis supra fas tigiu aedicuis duodecim clypea inaurata.Sed M. Cato de re rustica expressius innuit quanto Romani odio usiuram Persecuti sunt. Maiores nostri hoc habuerunt,&ita in legibus posueriit: furem dupli condemnas ri: foeneratorem quadrupli.Cicerossi quid inusiurris aetas sua seruauerit, sic ostendit ad Atticu scribens. Salaminii cum usuram facere Vellent, non poterant,quod lex Gabinia vetabat: tum Bruti
familiares,laeti gratia Bruti, dari pollicentur,si sibi senatusco sulto caueretur. fit gratia Bruti sesnatusconsultum, ut neue Salaminiis,neve qui eis dedisset,fraudi esset.pecuniam numerauerui. Et infra: Nam aut bono nomine centesimis contentus erat,aut n6 bono quaternas centesiimas spes rabat,ut solueret centesima sexennii cu renouastione singulorum annorum At Scaptius quater
nas postulabat: metui si impetrasset, ne tu ipse
me amare desineres Imperatorum Vero primus
Alexander Seuerus Mammea genitus Christia; na,& Vix optimus,usuras foeneratorum cotraxit astrientis pensionem, etiam pauperibus consu Iens, Senatores si foenerarentur, usuras accipere
397쪽
LIBER V. 2 sprimo vetuit, ut nihil nisi muneris causa accipes rent.Postea tamen iussit ut siemisses acciperent. Maior etiam praedicta fuit Senatus in populum caritas atque liberalitas, cum P . Valerius P ublicos putam. Ia e patribus,& C.Martius Rutilius e plaebe cossules,quod Liuius in septimo tradi solutionem alieni aeris in publicam curam vertemi. Quintenim viti creati, quos mensarios a dispensatione Pecuniae appellarut,rem difficillimam tractatu,& plerunt parti utrique, siemper certe alteri grasuem,cum alia moderatione, tum impendio masgis publico et iactura fustinuerui. Multa & magna superius a nobis scripta sunt administraticis nem Reipub. ostendentibus, ex quibus Roma; na res a parua opibusque tenui in amplitudinem peruenerit admirandam: sed una nobis est reli, qua ipsius administrationis pars,quam summos ac sapientissimos viros existimasse videmus prς caeteris, ipsam. auxisse,& coseruasse Republi,cam. quae quidem pars licet multiplex vocabu, lis,& partium distinctionibus videatur,duorum ad summam triumve verborum appellatione cotinetur,integritate scilicet, modestia, & frugaliatate:quae & his similia cum ostenderimus, facile
apparebi nec communicatam orbi terrarum ciuitatem,nec armorum vim maximam inde comparatam, nec alios administrandae intus istisi rei mores, sine praedictis tantum aut constitueare,aut conseruare imperium potuisse. Quin hac assertionem nostram id certius argumenru Propbabit, quod simul cum ipsis sancte vivendi artis bus, labi ac ruere,ac penit' inaniri Romana res coepit.M Catonud Sallustium Crispum.Nolis sinit.
398쪽
P.Valerius N Menenitis agrippa ob pauperarate publi
TRI VMPA ANTI S ROMAE te,inquit,existimare maiores nostros armis Respublicam ex parua magnam fecisse: si ita esset, multo pulcherrimam nos haberemus,quippe sosciorum ali ciuium,praeterea armorum & equos rum maior copia nobis quam illis est .sed alia fuere,quae illos viros magnos fecerut,quae nobis nulla sunt: domi industria, fotis iustum impetium, animus in cosulendo liber,nel libidini,nel deo
licto obnoxius: pro his nos habemus luxuriamati auaritiam,publice egestatem,domi opulens tiam. Laudamus diuitias, sequimur inertiam .inster bonos & malos discrime nullum, omnia vidi
tutis praemia ambitus possidet. Id autem quam vere Cato vir doctissimus,& aeque sanctus dixe, rit,ex Liuio alii si magnae authoritatis vatibuslibet particulariter ostendere. Publium Valeriurefert in secundo Liuius post liberata patriam,& consulatus quatuor morientem gloria ingens ti,copiis familiaribus adeo exiguis fuisse,ut funes
ti sumptus deesset, de publicol fuerit elatus:&ἶariter Menenium Agrippam pigbis cum patris
us conciliatorem,quod sumptus funeri deesset, elatum a plarbe sextantibus in capita collatis .Et in tertio habet Liuius ,Valeriu Publicolam cossulem in recuperatione capitolii occisium,in eius P domu plarbem quadrantes,Vt funere amplios re efferretur,iactasse.quo in libro'Lucium Quinatium Cincinnatum quatuor iugera agri colentec5tra naualia,quae prata Quintia fuerutrDictastorem fuisse creatum refert:qui dictator L. Tars
quinium dixerit magistrum equitu, stipedia pesdibus propter paupertate tunc facientem .Et C. Fabritium refert Aulus Gellius magnam vim pe
399쪽
euniae offerentibus Samnitibus respondisse uni
omnibus membris corpus consistere atq; impe rare posse nunquam quicquam defuturum:Pro Pterea pecuniam non accipere, qua non indigesret.Vnde est quod Liuius in x IIII scribi eumdem Fabricium Publium Cornelium Rufinum consularem Senatu movisse, quod is decem pomdo argenti facti haberet.Quantae etiam diuinae fuerint M. Attilio viro clarissimo imperium in Aphrica habenti,Liuius xv I sic ostendit.Atti, δ' lius regulus consiui siuccessore sibi dari in Aphri,
eam cum non obtineret,inter causas scripsit, Pagellus suus a mercenarsis relictus erat.Cotine tiae vero Romanorum prisci teporis,& auersios nis ab avaritia animoru,nultu videmus argume
tum certius,q quod ex secunda Liuis decade mutilatum habemus' Misisse Pyrrhu rege Epirotas
rum Cinea m oratorem petiturum ea conditione pacem,Vt retineret quae de Italia occuparat Cirneami admirandae virtutis & memori qui no Romanor.
mina & cognomina Romanorum cium,insuper uxorum & filiorum sciret:postq omnia Pertens tauerat,nullam domum suis muneribus patente inuenisse: unde ad Pyrrhu reuersus non impro
prie dicitur interroganti respondisse, urbem se regum vidisse.quodq; in legibus Cicero praestris bit,nihil praeter laudem bonis & innocentibus, net a sochs,nel ex hostibus reportadum: idem
Cicero tertia in Verrem amone a multis praesta
tibus viris laetitatum fuisse,sic ostendit.M.Mars cellus Syracusas, L. Scipio Antiochum in Asia, Flaminius regem Philippum Sc Macedoniam, L.Mumius Corinthum plenissimam rerum om
400쪽
nium,urbes. Achais,& Boeotis multas sub imperium Romanum ditionem. redegit: quorum domus cum honore dc virtute florerent, signis& tabulis pictis erant vacuae.At vero urbem tostam, templa deorum,omneis Italiae partes illo,rum donis ac monumentiS exornataS videmus.
C. Elium multi scripserunt, cum legati Aetolo. rum in consulatu pradente in fictilibus adissent, vasta argentea obtulisse,quq ille no acceperit:nec aliud habuisse argenti ad supremum vitae diem,q pocula duo,quae L. Paulus socer ei ob virtustem deuicto Perse donauit.Aphricanusii poste rior libras x x x v I argenti facti reliquit ligredi, quem de Poenis tritiphantem quatuor milia quasdtingentas libras argenti transtulisse constabat: idq; argentum totam tunc habuisse Aphricam constitit:quod postea aliquando Romae in messarum conuiui1 Vnius apparatu parum est visum. Qui autem ea diuitiaru paucitate contentus fuerat,ide Scipio modicis pariter apparatibus pri vatim in omni vita est usus. Na officio legatio, nis fratris sita functus in Asia post Carthaginem Numantiamq; deuictas,post duos insignes triu, phos,septem tantummodo seruis sequetibus addictam legationem accessit:nec plures eo bello secum habuit.M. Curij notissima omnibus moadestia & integritas, a nobis quot stipprimi non debet.Is oblatam sedenti ad focum in scamno rustico, & vescenti catino ligneo,auri summam renuit,se dicens diuitibus imperare, non diuite
fieri cupere Idem p postea pulsio a se Italia Pyroxho, nihil praeter decretorum publice septem tu, Seru munus accipere voluit. Q. Tubero Aelius