장음표시 사용
401쪽
LIBER v. 17eossit oblata ab Aetolis omnis usius argentea vassa remisit,& fictilibus suis uti maluit. Fabricius Fabricis Luscinus oblatum a Samnitibus auri & argenti Pondus spreuit, ostenditi mors quantas suis sios brie & integre vivendi artibus diuitias cumula,
uerat,cum patellam deorum ignium argenteam
iuris pontificii lege habuerit,sed,quod licuit,pe;
de corneo sustentatam:idemi ad Pyrrhu Iega, tus, cum audisset philosophum Cyneam Thesssalum voluptatem omnibus bonis prἴferre, eam sapientii Pyrrho & Samnitibus imprecatus est. Calphurnius Pisio consul victis in Sicilia fugiti, mi um uis,filium qui multoties bene pugnauera coropria aurea trium librarum donare debebat, sed id Permutauit in legatum quod testamentum sibi facere promisit.Publice etia fuit aliquando,qua in priuatis talopere laudamus, brietas & intesgritas. Marii enim & Syllae bello ciuili,proscri,ptorum ciuium, qui erant multi, bona populus oblata renuit:nec inuentus est, qui partem illo:
tum minimam emeret.Et Asiam minorem bello
captam populus Romanus Attalo regi posside, dam donauit. Donauit etiam Lucius Paulus si non regno Persem,cum illi victo ad se perducto obuius procedens, pro tribunalii sedens, illum apud se noluit cossidere,& coena dignatus est:maior tamen Cn. Pompeii liberalitaS fuit,qui cum cn. Pom. Tygranem Armeniorum regem Ponto pepuliL peiu set,viribus p protrivisset,diadema postmodum, quod ille abiecera capiti eius imposivit, Sc ta aDiu nun pristinae fortunae statum restituit.nec parua P.Cornelii Scipionis primo bello Punico
benignitas fuit, qui cum Albiam oppidu cepiu
402쪽
set,pro quo defensando dux Carthaginensiu Hano pugnas occubuerat,exequias eius ducis fune, republico, &sua praesentia honestauit .Transisuerunt autem paucae ad imperatorum tempora priscae illius continentiae & humanitatis liberas litatisq; reliquiae,ut Unicum supradictis castorutemporum viris aequare libcat TitumVespasia, num,delicias humani generis appellatum: cuius animi affectus vel ex eo patere possunt,quod discere solitus fuerit, no oportere quenquam a sera mone principis tristem discedere . quem tradit Suetonius recordatum super coenam, quod nishil cuiquam toto die praestitisset,memorabilem illam edidisse vocem Amici, die perdidi. Scio fuisse nonnullos, atque etiam plerosque nobisscum vivere,qui solis philosophantes verbis,cum re ipsa loge a vera absint philosophia,eos de quisbus dictum est, Romanorum mores, strictis cui aiunt o buccis laudant: quasi vitio dantes, quod
non magis ob ipsarum, quibus uterentur,virtustum amorem, quam ob gloriam & famae appestentiam eas secuti sint: idque nos ingenue fates mur, addimusque eum semper stimulum ad vir, tutes plurimum valuisse: quo utinam nostri secusti homines moueri videamus. Nec hoc dicimus quia no meminerimus animae salutem iis qui sub gratia nati sunt,inprimis quaerendam, aut quia ignoremus multos ex pristisvirtutem propter se ipsam fuisse secutos: verum gloriae appete tia eas semper habuit vires, ut cu animae salutem quaestentibus,& cum virtutem propter se ipsam amatibus,societatem non aspernandam conseruaues
rit. Quamobrem ipso in loco ubi praestantissi,
403쪽
morum ex priscis Romanorum laudis & gloriae
appetentiam, quae virtutibus operam dari faces rei laudamus, gestam proximis temporibus relibet narrare: quae & nostris censoriae grauitatis,& maiorum,qui gloriar inseruierunt, honori postetit fatisfacere,adeo ut nostro iudicio omnibus ad imitationem proponi possit. Isabelis Burgundiae ducissis, quam summus vir Iacobus Portu, galensis regiae stirpis cardinalis germanus has ter sororem, & Philippus Burgundiae dux mavritus uxorem, sicut debent, plurimi faciunt, reoligioni Christianae impensissime fauet, adeo ut
Turcos Constantinopolis inuasores,omni conas
tua Christicolis persequendos esse & hortetur,& data enixe opera pro vitibus adiuuet. Quibus in adhortationibus, dum apud Virum paucis Christianorum principibus potentatu secundu, apud alios principes & potentes Viros agit, alio quando dixit, sese non paruo teneri desiderio, ea
expeditionem cum viro, & suis magnatibus ac populis ineundi, munera, ut dicebat, multa pro pove non inutiliter obitura.Sed cum sola in coeoribus esse videretur, quae id ex animo loquere: tur, nonnulli ut a proposito auerterent, callide responderunt, gloriae id si1bi ab omnibus,& lau dis appetentiae, parui Christianis meriti,potiusquam religios, intentioni attributum iii . quas per iocum,ut simulabant, prolatas voces,res postione copescuit, quae praepositae superiori loco priscorum purgationi accommodati poterit.Vt discat nostri posse Christianum virum,cum anismae merito ac ingenti lucro ita gloriae stimulum suis operibus admittere,ut virtutis operibus insis
404쪽
stat.Non dissimile enim,inquit,erit ea mulier tapietissima:quod ego& appeto,& si dabitu ages
re intendo,Viatoris,quem peregrinum Vocamus, intelioni:cui facile posset accidere,vt beati apostoli Iacobi limina apud Gallicia inuisurus cura Tum mercede conducat, quocu veste &leui suo pellectile itineraria perferatur. Is si gemma nercessitati forte ingruenti praesidio futuram deferret, dc plutis in Gallicia sic ut aliquado continagit)vendat,q domi emerit:lucellum quidem do mum praeter intentionem simul cum animae luscro reportasse,no iniuria gaudebit. Sed ipsos ausdiamus priscos de facti sui ratione copiosius disserentes.Ipsal sit prima gloriae diffinitio, quam
in oratione pro M.Marcello sic affert M.Cicero. Gloria cid Gloria est illustiis ac peruagata magno ,vel in suos ciues,vel in patriam,vel in omne genus hua manum fama meritora.& pro Plancio. Est enim in virtute multis ascensius, ut is gloria maxime excellat,qui virtute plurimum praestat .Et infra, Nel quisquam nostru in Reip. periculis cu laus de ac virtute versatur, qui no spe posteritatis fructui ducatur. Itaqx cu multis aliis de causis vis rorum bonoru mentes diuinae mihi atq; aeternae Videntur esse, tum maxime quod optimi & fa, pietissimi cuiust animus ita praesentit in poste; ru,ut nihil nisi sempitemuspectare videatur.Fis enim quirites exiguu nobis vitae curriculum nastura circunscripsit,immensium gloria .Et pro Ar chia Cicero . Trahimur omnes studio laudis, S Optimus quisl maxime gloria duciξ. nulla enimalia virtus mercede laboro periculorul desidetrat,prster hanc laudis,& gloris.qua quidem de
405쪽
tracta iudices, quid est quod in hoc tam exiguo
vi curriculo,& tam breui, tantis nos laboribus exerceamus certe si nihil animus praesentiret in posterum,& si quibus regionibus vitae spatiu circunscriptum est, iisdem omnes cogitationes desterminaret suas , nec tantis se laboribus frange, ret, nec tot curis vigiliis 3 angeretur,nec toties de ipsia vita dimicaret.Nuc residet queda in optimo quoq; virtus, quae noctes ac dies animu glos riar studiis concitat, atq; admonet, cu Vitae tepore esse dimittendam comemorationem nomis iis nostri,sed cu omni posteritate adqquandam. Ego vero omnia quae gerebam,iam tum in gere; do spargere me ac disseminare arbitrabar in ors bis terrae memoria sempiterna. Haec vero siue a
meo sensu post mortem abfutura est,sive,ut salpientissimi homines putauerui, ad aliqua animi mei partem pertinebit,nunc quide certe cogitaοtione quadam spei delector. Plinius etia orator quid de hac re sentiat,videamus.is ad Paulinum: Ego beatissimu existimo eum qui bonς & man; surae fame prςsumptione perfruitur,certus , po steritatis cu futura gloria vivit. & Cornelio Ta; eito scribes, Ut paucos in lucem fama prouexit, ita multos & tenebris & silentio inuoluit. Item Rusoni .Omnes ego,qui magnu aliquid memora
dumi fecere,non modo venia,Verum etia laude
dignissimos iudico, si immortalitate quam me ruere sectatur,victuri nominis fama supremis etiam titulis prorogare nitutur. Vnde de se ipso idem Plinius ad Maximu sic scribit. Nunq maolorem cepi voluptate,q nuper ex sermone Coronesii Taciti .Narrabat sedisse Circensibus proxi:
406쪽
rnis equitem Romanu hunc post varios erudis tost sermones qussisse,Italicus es, an prouincias iis ad hoc illum, Tacitus,an Plinius Ego celebristate nominis mei gaudere non debeo. Ego vero& gaudeo,& gaudere me dico .neiu enim vereor ne iactantior videar cum de me aliorti iudicium non meum profero. Ad Ciceronem redeundum
est. Is oratione habita pro Milone,addit hςc que.
certe vera sunt:fortes & sapientes viros non tam
praemia sequi solere recte factorum, quam ipsa teste facta. Sed ex omnibus praemiis virtutis si esset habenda ratio praemiorum,amplissimu essset praemiu gloria.ene hanc unam quae breuitate vitae,posteritatis memoria consoletur, quae essisciat, ut absentes adessemus, mortui viveremus thac denil esse,cuius gradibus etiam homines in coelum videantur ascendere .Et pro Archia.Nam nisi multorum prςceptis multisque literis suasi Dsem mihi nihil esse in vita magnopere expetens dum nisi laudem alch honestatem. Et infra: Quas re si res hae quas gessimus,orbis terrs regionibus
diffiniuntur,cupere debemus,quo minu S manuunostrarum tela peruenerunt, eodem gloriam fas
maiu penetrare: quod cum ipsis populis de quoarum rebus scribitur,l sc ampla sunt: tum his cerste qui de vita gloriae causa dimicant, hoc mavismum & periculoru incitam e tum est, & laborv. Quibus etia amplectendis virtutibus gloriae aps petentia stimulus fuerit,ostendent moderatio in omni vita, & continentia, quibus siue ut boni essent, siue ut tanquam boni & integri laude de gloria digni essent,haberenturque,prisci adniteabantur, confirmandam 3 in primis hanc sentem
407쪽
tiam duximus a beato Aurelio Augustino,cuius vitae sanctitas doctrinae addita ingenti , facit te; stimonium locupletius esse.Is dei ciuitatem aedificans scribit. Romani laudis auidi , pecuniae li: berales erant . gloriam magnam, diuitias honeo stas volebant. hanc ardentissime dilexerunt,prospter hanc & mori non dubitarui. Sed videamus in publicis,qui crescere in Republica, & malo, res magna spernendo fieri quaerebant , qualibus quam bonisvssi sint artibus .M. Fabium consulem scribit in secundo Liuius, oblatum deuictis Ue, hiis triumphum spreuisse,ob fratris & collegae mortem,respondens se consule altero, & fratremortuo,publico priuatot deformem luctu lau,
ream no accepturum. Et Liuius item κXV I, cude recusato a T.Manlio consulatu,& creatis consulibus non petentibus, praerogatiuarum modesstiam laudibus extollendam duceret, sic habet. Eludant nunc antiqua mirantes,non equidem siqua sit sapientiu ciuitas,quam docti fingunt magis quam norunt,aut principes grauiores temperatiorest a cupidine imperis,aut multitudinem melius moratam censeant fieri posse. Centutiam iuniorum seniores consulere voluisse,quibus ina, perium suffragiis mandaret. A quibus aute cavo sis factum sit ut ea moderatio dc temperantiam Romanis postea cessauerit, Liuius XXXm per M. Porcii Catonis legem Opiam defendere cos nati verba sic ostendit. In Matronas enim Casto inuehens,dicit: Vt auro purpuraque fulgeastis, ut carpentis festis profestisque diebus velut triumphates de lege victa per urbem vectemini.
R infra. Hinc ergo quo melior laetiori in dies
408쪽
TRIVMPH ANTIS ROM AEfortuna Reipubli.est,imperiuml crescit,& iam
in Grsciam Asia mi transcendimus,omnibus listbidinum illecebris repletas, & iam regias attres Etatis gazas:eo plus horreo ne illae magis res nos ceperint,quam nos illas.Infesta,mihi credite, mgna a Syracusis illata sunt huic urbi. Iam nimis multos audio Corinthi & Athenarum ornamenta laudare,mirarit. Alia etiam ratione in eadecontinentiae sententia Scipio Masinissae dissuasu rus Sophonisbς nuptias, apud Liuiu libro x x x dicit. Atqui nulla earu virtus est propter quam tibi sim appetendus visus,in qua ego ac tempessantia & continentia libidinu gloriatus fuerimi
hanc te quoque ad caeteras eximias virtutes tuas
Masinissa adiunxisse velim: Nam non est, crede mihi,tantum ab hostibus armatis aetati nostrae periculum,quantu a circunfusis undit volupta tibus. Vnde Scipionis sententis Cicero legu eo cundo non parua ex parte,licet diuersa ratione, similem de moderatione & temperantia princispum virorum a cupiditatibus,sic habet:Vt enim
cupiditatibus principum & vitiis infici solet tosta ciuitas,sic emendati de corrigi cotinentia.Vir magnus, & nobis amicus L. Lucullus, cum esset obiecta magnificentia villae Tusculanae,duos se habere dixit vicinos, superiore equitem Roma; num, inferiorem libertinu.quorum cu essent magnificae villae,concedi sibi oportere, quod ijs tonuioris ordinis qui essent liceret. Non vides a te Luculle id ipsum natum,ut illi cuperenesquibus id,si tu non faceres,non liceret. Quis enim ferret istos,qui modo videret eoru villas signis & tabuolis refertas partina publicis,partim & sacris & res
409쪽
ligiosis quis no frangeret eoru libidines Nec enitanti mali est peccare principes quaqua est hoc magnu per se ipsum malu quantum illud,quod
permulti imitatores principii existunt. Ego nos biliti vita victuque mutato,mores mutari ciuitatu put .plureS exemplo,q Peccato nocent.Quauis
autem Cicero dictis in legibus moderatione in ciuibus & laudet, & prscipere velle videatu has
henas tamen eisdem laxare nititur,Lucium Mu;rsna elegantissima oratione illa defendens.Suti verba in Marcum Catonem dicta, omnis seueri ratis & austeritatis vitae potius quam modera: tionis authorem .Horribilis oratio tua Cato,sed Eam usuS,vita,mores,ciuitas ipsa resipuit. Neque enim Lacedsmonis authores istius Vitae ait ora tionis,qui quotidianis epulis in robore accubuit neq; Cretes,quorum nemo gustauit Vnquam cushans,melius quam Romani homines , qui tem
pora voluptatis laborist dispertiunt,Resipubliocas suas retinuerunt:quorum alteri uno aduentu
nostri exercitus deleti sunt,alteri nostri imperii praesidio disciplinam suam legesque conseruant. Et post quam aliquantulum progressus est Cices m Stoicorii philosophoru austeritates damnas, sic prosequitur. Fuit eodem ex studio vir erudi; tus apud patres nostros, & honestus homo, dc nobilis, . Tubero. Is cu epulum Q. Maximus Aphricani patrui sui nomine populo Ro.daret,
rogatus est a Maximo,ut tricliniti sterneret, cuesset Tubero eiusde Aphricani Broris filius.ais ille homo eruditissim',& Stoicus,strauit pelliculis hoedinis lectulos punicanos, & exposuit vasad mla: quasi vero esset Diogenes cynicus mox
410쪽
tuus,& nsi diuini Aphricani mors honestareture quem cum supremo eius die Maximus laudaret, gratias egit di3s immortalib',quod ille vir in hac Repu.potissimu natus esset. Necesse enim fuisse ibi esse terraru imperium,ubi ille esset.Et tamen
Cicero paulo post probatissima eius rei sentenstiam affert. Odit Respub.priuata luxuria, publiacam magnificentia diligit. Siquis vero fuerit qui mireε in hac ultima parte administrationis Reio
pub.moderatione,integritate,c5tinentia tantospere a nobis laudati, Vt eas virtutes par pondus habuisse credamus csteris primi & secundi eiusdem administrationis libroru partibus supra des claratis mobiscu considerare debebit,qus & quaa Ita sunt argum e ta quibus innititur in libro nono Titus Liuius,cum disputat quid futuru fuerit si
Alexander Macedo magnus in Italia traiecisset. Inter caetera enim argumeta quibus Alexadrum
spe potiundi deiicit,illa sunt potissima,qus a morum diuersitate sumutur, quod cu viris grauibus res fuisset, superbam vestis mutationem, & hus mi iacentium adulationes desideranti: fuimetque pariter cum sobriis & abstinentissimis,uiro Deo dis suoru suppliciis per ebrietate solito debacchari. Et sobrietatem in re militari Romana c5mendatissima fuisse,infra suo loco ostendemus,& nominus ea pudicitiam, cuius unicum hic a Cices rone afferemus exemplum. Is enim pro Milone rudi illa orans inquit. Pudicitia cum eriperet militi Trisbunus militaris in exercitu Caii Marii, propin
rum, quuS eius Imperatoris, interfectus ab eo eli, cui