Blondi Flavii forliviensis De Roma trivmphante libri decem : priscorvm scriptorum lectoribus vtilissimi, ad totiusq[ue] Romanae antiquitatis cognitionem pernecessarij : omnia magis quàm antè castigata

발행: 1533년

분량: 707페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

611쪽

OB E R

proseriptio, inde absblueretur . Sed mirum puοblice ilaturum,nisi ex ussi priuatim probaretur. Scribit Plinius podagrae usum consueuisse ratio rem esse non modo patrum auorumque suorum memoria,verum etiam siuat qui quidem morbus videretur esse peregrinus, quia si in Italia fuisset antiquitus,latinu,quo caret,haberet nomen .qua ob rem facta morbi externi mentionς PitHiV. o. inrisiis. medicingetiam,vividetur,eX ternae quam eX tersi risi Ierani primum inuexerint medici, sic facit mentio, nis,nem.Nonullas gentium sine medicis Vivere,nec tamen sine medicina,sicut populus Rom.vsique ad sexcentesimum annum.Cassiusii Hemina ex antiquis auctor est,primu e medicis venisse Roσmam Pelopones Archagathum Lysanis filium

L. Aemilio M. Livio consitilibus,anno quingens resimo quinquagesimoquinto, eiq; ius quiritum datum, & tabernam in copito Acilio emptam, mox a saeuitia secandi urendique transisse nomein carnificem, & in taedium artis omnes medi: cos.Vnde est illud Catonis ad filium. Dicam de his medicis suo loco M. fili quid Athenis habeaexquisitum, Ut quid bonum sit eorum,habeas inspicere, no perdisicere.Item addit.Quandocusque ista ges suas literas dabit,omnia corrumpet, tum etiam magis si medicos suos huc mittet.Ius rarunt inter se barbaros necare omnes medicina; sed hoc ipsum mercede faciunt,ut fides eis sit,&facile deperdant.Interdixit ibi medicis Cato,atσque id anno urbis quinto sexcentesimo, suae ae ratis quinto octuagesimo:ideo templum Aestu lapi3 etiam cum reciperent, deo extra urbe & in

insula fecerui. Post in multa de luxu,& perdi

612쪽

Neronis fla

ritia infans Agrippinae iacia

ra TRI VM PH ANTIS ROMAE torum ciuium Romanorum moribus a nobis discta,non sunt oculo traseunda connivente aliqua

ex infinitis quae flagitiosissimi ex principibus in

usu & consuetudine habuerunt. Eriti a Nerone principium,cuius minimam flagitioru particus iam asseremus,& unum in primis quod vix res ferre audemus . Genitricis suae Agrippinae,quae eius concupiuerat,quaesiueratq3 aliquando conscubitum,neci co sensisse: & Sporum puerum exasectis testiculis etiam in muliebrem natura tranΓfigurare conatum:ut minus malum fuerit,coenastiones eum laqueatis habuisse tabulis eburneis versatilibus ac fistulatis, ut flores & unguenta desuper largeretur: 8c coenationuiuisse praecia Pua rotuda,quae perpetuo diebus ac noctibus viace mundi circumageretur. Agrippinari vero ge

miticis id factum usq; adeo damnamus, ut Messalinae Claudii item imperatoris libidinem misnus vituperandam ducamus, quae ancillam mearetricem in certamine cocubitus superauit x x V vicibus. Commodus vero Antoninus cum trea centis concubinis,quas ex matronarum meres

ricumque delectu ad formae speciem constitues Tat,ac trecentis aliis puberibus exoletis quos araque ex pisbe ac nobilitate collegerat, in palatio per conuiuia & balnea bacchabatur. Heliogaabalusi strauit triclinia de rosis,& lectos & poraticus, & sic per ea deambulabat. Oppressitque

aliquando in tricliniis versatilibus parasitos suos violis & floribus, sic ut animam aliqui efflaues rint,cum emergere ad summu non possent. Qui non nisi unguento nobili aut croco piscinis Infesctis natauit.Nec cubuit in accubitis facile nisi in

613쪽

LIBER

iis qui pilum leporinum habuerint, aut plumas

Perdicum subalares,ispe culcitras mutans. Sed iam fatis describendo haec stomachati sumus ad aedificia tadem veniamus.De qua re dicturi,a urverboru de nostro more inchoabim'.Aedifici, ne Maerum appellatione Iulianus iureconstultus aut suo Vii perficiem significari inquit,aut solum quoq; cui aedificium est superimpositum, eat aedificis aps pellatione est verborum latinoru a facienda arde positio. Florentinus vero, Fundi appellatione Ondu , omne aedificium & omnis ager cotinetur, sed in

usu urbana aedificia,aedes:rustica,villae dicuntur: locus vero sine aedificio in Urbe area, rure autem' Area.

ager appellatur. Idemq; ager cum aedificio funι ερον dus dicitur. Et Paulus, Fudus omne est quicquid solo tenetur, ager est species fundi ad usium fio, minis coparatus.possessio ab agro iuris proprie late distat. possessio enim Vsus , ager proprietas loci. Et Varro de lingua latina, domus inquit Domus. Graecu,ardes ab aditu,quod plano pede adibat. Aedes. In hac vero aedificiorum descriptione ratio tenasporis & Ioeoru habenda est. Aliter enim primis conditae urbis & nascentis Reipublicae tempo;ribus,aliter nata & aucta rerum opulentia aedificatum est,aliter rure,& aliter domi aedes fuisse extructas nullus addubitabit. Quantum autem ad temporisvarietate attinet, Romuli casam,capitolii humillima tecta, arternos Vestae focos,fisctilibus contentos fuisse multi scripseru pdei pPropter quas Valerius a summa Velia in infimusorum transsata publicolae cognomen sit nactus,

Permodicas & tenuissimae structurr constat minst.Quin scribit Suetoniussit auium Augustum

614쪽

TRIUMPHANTIS ROMAE

sene & morti appropinquante lolitu gloriati,urbem sequa inuenisset lateritia,rclictum esse marmorea.De qua insigni mutatione quo coepit psea ueraueritque modo dicendu est,prssertim cu ea futura sit aedificioru qus describemus P maiori par Crassus pri te materia. L. Crassum oratorem scribit Plinius Σόα' primum Romanoru columnas habuisse in atrio marmorea marmoreas hymelias peregrini marmoris,unde ' Brutus in iurgio Venerem palatina eum appeblauerit. Syllamque ex Iouis templo Athenis coalumnas inuexisse aedibus capitolinis . primum etiam Romae crustauisse marmoribus totius dos mus parietes in Caelio monte Mamuram PhoramiIs natum, equitem Romanum, praefectum fabrorum C. Caesaris in Galliis. Contraria vero

sibi ipsi videtur scribere Plinius, qui eadem pes In operis parte dicit priscos limina & vati' uas ex aere factitasse, & Camillum aerata ostia habuisse in domo: a consulatui Octaui; qui de Perseo naualem duxit triumphum, factam esse porticum duplicem ad circum Flaminiu ex ars re,quae Corinthia sit appellata a capitibus aereis columnarum .deinde inferius scribit,M. Lepidus Catuli in consulatu collega, primus omnium lis

mina ex numidico marmore posuit magna re prehensione,anno Vrbis quinto sexagesimo sexscentesimo.quam enim reprehensionem meritus

fuisse dicatur Lepidus si limina ex numidico marmore posuits quando Camillum prioris castior risi saeculi conciuem videret aerata ostia, & aalios limina & valvas ex aere habuisse qui nomen . - ά, luculleio marmori dederit,quod viride & luxu,riati per Maium mensem prato simillimum est,

615쪽

LIBERI 24 nunci plurimis in Iocis Romς consipicitur.Fuit item post Augustu liberiacu marmor ex Aegy pto Augusti & Tiberii diligentia aduectum,nuc ignotum. Ex ophite dicit Plinius columnas esse Paruas,quod marmor sit nigricans varium,dicas turi capitis dolores sedare alligatu,& serpentiuictus,& quosdam phreneticis lethargicis alliga,ri iussisse. Sunt vero nunc eiusmodi coluns quas plures Romῖ ad beati Petri confessione,ad fan, cti Gregoris,ad sanctae Crucis altaria, & Latera: nensii in ecclesia,ubi vetus esse ornatissimul balineum. Rubere item dicit Plinius porphyreticu ex Aegypto interuenientibus candidis punctis,

nunc ubit notissimum, & priscum retinens nosmen.Vnde Seneca epistola C π V I. Delectat nos ingentium macular columnarci,siue ex Aphricae Blitudinibus aduectae,porticum aliquam vel caσpacem populi cinnationem ferunt,miramur pasrietes tenero marmore indutos. Aegyptum quo que mississe ferrei coloris atque duritiei marmor,

quod etia est notissimu . Subinfert Plinius onyce in Arabiae montibus & in Carmania, ex quo postoria vas a primu facta, post pedes lectorum set Iaruml, columnas quatuor in Theatro suo Coronelius Balbus posuit. Nos ampliores vidimus in coenatione Calisti liberti Claudii Neronis. Et alio in loco Plinius. Marci Scauri aedilitate

CCCCLX. columnae fuerunt in teporario thea, reo vix mensie mansuro. Vnde& Hieronymus

ad Demetriade, Alii sdificent ecclesias,vestiant

Parietes marmorum crustis,columnarum moles

aduehant,earumq; deaurent capita, pretiosio ors natu,cosentiente ebore argentoq; valvas, & ge-

q i iii

beriacum.

ophites. Porphyrea

616쪽

TRIVMPHANTIS ROMAEmis aurata distinguant altaria. praeter rotundas lacobis vero aliae fuerut columnae qus dictae sunt antae, γ' quod antes quadraturam significare Nonius affirmat.Fueruntque pariter alia siue marmora fuequid aliud appellanda sint, ornamentis Romas

libama norum adhibita, Alabastrus,quem seruadis un, guentis maxime idoneum nasci dicit Plinius eis,ca Thebas Aegyptias,& Damascum Sytis,qua

prisci Romani,sicut aliqui magnates nunc Rosmae,praestando per fenestras lumine utebantur. R. Et crystallum e gelu cocreto,cuiuS trullam Vnam C L. milibus matronam unam emisse Plinius res Succisum, fert. Erat & succinu,folia,paleas & vestium fima brias raptans,unde verticellos foemins faciebat. Heniana. Sed aedificia mentana idem vult Nonius porresista exterius esse dicta, quod ptimo a Menio laesrunt approbata. Is enim primus fuit qui ultra columnas extendit tigna,quo ampliarentur susTu Deriora. Tignat Vlpianus a tegendo dicta scriabit,hoc amplius & calcem & arenam tignorum appellatione contineri. Sed & in vineis vult ideligni appellatione omnia contineti vineis neeese faria. Materiamq; esse,quae ad aedificandum lati Lignum. ciendumq3 necessaria est. Lignum vero quicquid F - Τῖ0' comburendi causa paratum est. Insuper fabros tignarios dici non eos' duntaxat qui tigna dolas rent,sed & omnes quisdificarent. Aedificiorum Atrium, Partes iam aggrediamur.Atriu ab Atria tib' Hetruscis dictum vult Varro.illinc enim primu exeplum fuisse sumptum dicit.Atriuml videri posivestibulc. se dictum,q, sit anterius, idemcp dc vestibulum, de quo Aulus Gellius. Qui domos amplas facieabant,locum ante ianuam relinquebant,qui inter

617쪽

LIBER

12ssores domus & viam relictus esset.In eo Ioco qui dominum eius domus salutatum venerat,priuigadmitterentur consistebat,& nessi in via stabat,

neq; intra aedes,idq; vestibulu appellabant. Una de Virgilius,Vestibulum ante ipuim,primis. in faucibus orci. De qua ardiu parte Plinius. Apud

maiores in atriis erant imagines non signa quae spectantur externorum artificum , nec aera aut marmora.Expressi carra vultus singulis dispones bantur armariis,ut essent imagineS quae comitas

rentur gentilicia funera: semperi defuncto alia quo,totus aderat familis eius qui unquam fuerat Populus. Stemmata vero lineis discurrebant ad imagines,parietis tabulina codicibus impleban tur re monumetis rerum in magistratu gestam. aliae foris & circa limina animorii ingentiu ima gines erant,affixis hostium spoliis, quae nec emaptori refigere liceret , quae etia dominis mutatis domus ornamenta erant. Erati haec stimulatio summa & ingens,exprobratibus tectis quotidie imbellem dominu intrare alienu triuphu. Ρaui menta secundo videntur loco ostendenda,quorualiquot nomina ponit Plinius.Scalpturatu post tertiu bellum Punicu primo est factu, Ante pM De pauluuimenta atq3 emblemata vermiculata.Subdialia

a Grscis primo habita,quibus cotegerentur dos mus ex tunsia testa,& pedali crassitudine fistuca,ta.Lithostrota coeptavere iam sub Sylla paruulis certe crustis. Et primς quide speciei tessellis misnutis diuersicoloribus in quacuns pictura,mubta nuc Roms & ubis ubi Romanoru extat sesa

eius nunc quoq' passim terratii appellatione sie

618쪽

TRIUMPHANTIS R o Μ AEusus.rertiae pauciora Romae videmus. Laterculi enim fiunt digiti breuitate altrinsecus renui calce compacti .atrium Post Ostii aeneum aut marmos

reum lime habentis ingressium, unaquam in dos mo bene disiposita sequitur porticus quadrata,co Iumnatis marmoribus superiorem sultentatibus Porticu munita,cuius quidem porticus infra sua pracp& in circuitu magna & varia fuerut ornas

menta. Pauimentu naque inerat unu ex tribus suspradictis,sed maiori ex parte scalpturatu tesselstis ex.marmore varii coloris aliqua in pictitra vatriam,quod quidem nuc dirutaru Romς & extra aedium ac villaru fundamenta p vineas & agros ab e dientibus reperta ostedunt. Parietest vastiis undissi marmorei crustametis vestiti erat,&ipsas inter columnas vela semper erat vento,sti; gori, soli,pulveribusin arcedis opposita,que varii coloris & pretii pro aieru & solennitatu varietas te haud secus qua vestimenta a dominis mutabastur.lamices vero porticibus superinducti & ipsi

rotundis marmoribus in specula levigatis viseabantur.ea specularia nunc per ecclesias prssentis teporis Romae,aut in pauimentis,aut ad umboanes videmus adhibita. Ipsa aute quae inter qua

dratura porticus relinquebatur a rea,fuerunt vas

ria pro ingeniorii diuersitate oblectam eta. quos dam enim legimus prati viriditate consitis arbos ribus plena fuisse conte tos,quosdam ibi fontem salientium in sublime aquarum cuniculis aliuno de deductarum habuisse, cum riuulos aquarum inde per pratu defluentes si paulo murmurati res essent, ripos,& alios maiusculos impropria

nimis similitudine nilos appellarent.Vnde Cice

619쪽

ro legii primo.Μagnificast villas & pauimenta

marmorea & laqueata tecta coteno. Ductus uram aquaru,quos isti nilos euripos p vocant, quis cum viderit,non irriserit Superior vero porticus

ad qua oblongo molli & acclivi inpius q gradi;

bus ascensius erat,eadem in pauimeto parietibus& columnato habuit ornamenta, sed laqueato desuper id tectum tapius quam camera integeabaturiquae quide laquearia auro argento & ebos

re distincta fuisse superius vidimus, cu in aliquisbus constet particulas fuisse ita libratas suspenosasi,ut serui impulsu in hospites deciderent.de quibus sic habet Plinius, Laquearia quς nuc etiain priuatis domib' auro tegutur, post Carthagisne eversam primo inaurata sunt in capitolio ce sura L.Mumii:inde trasiere in cameras, parietes quot iam & ipsi tanq vasa inauratur,cu sua stas varie de Catulo existimauerit, 2ν tegulas aereas capitolii inaurasset primus. Quae autem partes alue,& domus officinae ad inferiore stuperioreve porticu essent,no fatis assirmari potest. Sub ipsa nanque porticu prima fornices erant ampissimi, Delam aediu quas sustentabant magnitudini responden VR 'tes,in quibus partim molae tenebatur & asinaris& manuales, Sc ei pistrino sexui perpetuo dedit cati,partim ipsi & alii comedebat & dormiebat

serui,partim diuersiam rerum apothecae,& vinas ria Flearia, & rerum aliarum cellae erant. Quinetiam ipsorum fornicum subterraneorum pars una etetis inseruiebat parti aedium nunc ignotae, Zeta. di cuius apud priscos mentio saepe habetur ob, longus enim is fornix aqua seruere a seruis in id

opus ddictis implebat,nullussi aquae vaporariu

620쪽

aliud erat,quam quod in id aedificantes de indistria & accuratissime in hac maxime forma relis quissent. triginta,ut appare pluribusve in circuitum locis fistulae canales qua fornix parieti ha γret,linquebantur, triplices quadruplicesve simul iunctae,quarum ex lateritio unaquaeq; summissi

pugni logitudine & duoru digitora crassitudinis

latitudine erat:quae forma efficla, Vt remae quas terns aut plures simul paruum occupent locum.

perducebaturP in prima secudam & tertiam, si

domui aderat,contignatione :& in quacunP au la,cubiculo,porticu , & alia domus particula bisns ex ipsis quatemς aut plures amoto quod pro prium semper adhibebatur Obturaculo, vapoο rem exhalantes, ab imis feruentibus aquis proruenientem dabant calorem, pulchruml est viaris ingenio prsditis videre,multis in Romς rui;

nis fornicum murorum s moles crassissimas, eas habere cuniculares textulas canales in transiuerssum deductas .nulla enim erat pars aedium a primis in sublime 'perductis canalibus tam rem ta,quin aedificantes per ingentes muroru crassi; tudines earu aliqua perduxissent. Cemeret hoc

est nuc in primis in aedibus quas Philippus Mairetius apua sanctum Stephanum pineae,sive cui

aiunt Caci,ad meridionale ipsius ecclesiae atriupossidet,quem ad locum siubterraneu acceso per diem media lumine parua scala descenditur.Ecclesia vero sanctae Crucis nunc insignis, doctos qui hse legerint, circunsipicietes,quod hi fuerint ex lateritio cuniculi,facile edocebit. Cum enim

in palatio Soserii ciuis amplissimi ea fuerit ecclesiae aedificatio,habuit ad ealefactionem partium

SEARCH

MENU NAVIGATION