장음표시 사용
581쪽
a Ibus denarioru centum.Lex Didia post X I x anonis secuta, quae Italicos eade poena cum Romaunis urbanis astrinxit,& poenas addidit,& pradiacoenis coniunxit.Licinia lex a Licinio consule lata,quae superiores innovavit,affirmauit:addidit,que,no licere nisi nouis nundinis Romanis cuis in dies xxx duntaxat asses consumere, caeteris diebus carnis aridae pondo tria, salsamentorum Pondo,& ex terra,vire,arbore nata. Lucius Sylosa legem tulit, non qua modum sumptibus d re sed pretia minueret, ut pluribus luxuriose viouendi facultas esset.Sylla mortuo Letidus cono sui legem tulit cibariam prioribus similem .Et in eadere principes postea laborauere.Caius enim Caesar legem praecipue sumptuariam eXercuit, dispositis circa macellum custodib',qui obsonia ementiu retinerent,deportareti ad se,summis
sis aliquado lictorib' ait militibus,qui,si qui cu
stodes fefellissent,iam apposita a triclinio aufer rent.Modestia vero Hadriani ciuibus,P lege fuit. Hadriani conuiuiis nanq; amicoru interfuit. Ad couiuium suum venietes Senatores stanS eXcepit semperP ui' aut pallio tectus discubuit,aut toga summissa,in conuiuiol semper tragoedias, comoedias, atellasnas,sambucas,lectores,poetas pro re semper eXs
hibuit. Ad qua bonoru principum imitatione,ciues quot modestia in coenis postea sunt usi. Pli,nius de Calvisio Spurino, Apponitur coena non minus nitida ci frugi,in argeto puro & antiquo. sunt in usu & Corinthia quibus delectatur, coena distinguitur, ut voluptates quot studiis codian: tur. Inde ille post septimum & septuagesimum Runum aurium oculorum* vigor, inde agile re
582쪽
viuidum corpus. Et Macrobius in Saturnalibus, Saturnalium diebus Romanae nobilitatis proces res congregantur,& tempus solenniter celebra tum deputant colloquio liberali,melioremi diei partem seriis disputationibus Occupantes,coenae tempus sermonibus conuiuialibus agitant.Et de auunculo Plinius orator: Studebat in coenae tespus,super hanc legebatur,adnotabatur,& quidecursim:coena hyeme inter primam noctis .Et Catulo Seuero scribens ipse Plinius,Veniam ad cinnam,sed iam paciscor,sit expedita,sit parca,Sos craticis tantu sermonibus abundet,in his quos
teneat modum .qua in epistola,Catonis nota in coenis scripta est. Caium enim Caesarem ita Casione dicit reprehedisse in Anticatonibus, ut laudarit.Eos enim quib'obui' fuerit ,cu caput ebrii retexissent , erubuisse dicit: deinde adijcit,no ab illis Catonem, sed illos a Catone deprehensos. Tamen scripserit quicquid voluerit Gesar, Castonem.alii scripserunt,cum in Hispaniam nauis garet,unde cu triumpho rediit, no aliud vinum bibisse quam remiges:nisii forte hoc desuperiore Catone scriptu sit. Et ut aliquid publicae modus rationis dicamus,scribit in Problematibus Plu
Mensa non tarchus,Meniam vacuam tolli non sinebant pris
Ri . u. , sed cu aliquid superesset. Interpretantes alii quid semper in futurum seruandum, & propter seruos, & elegans putantes abstinere a cibis, nee
omneS omnino consumere. Parum vero valuisse
videtur tot leges,quot supra latas fuisse dixim
cohibenda multorum a coenis ebrietati si in temperantia,quorum notas a Seneca Cordubens
si sumendi faciemus initium , qui epistola terti3
583쪽
LIBER VIII. Iogoctuagesima sic habet, arcu Antoniti magnum De M A virum,& ingenii nobilis,que no alia res perdidit,
dc in externos moreS ac vitia no Romana transsiecit, quam ebrietas, nec minor vino Cleopatrae
amor.haec illum res hoste Reipublicae, haec hos stibus suis imparem reddidit, haec crudelem feoeit,cum capita principii ciuitatis coenanti refero rentur,cu inter apparatissimas epulas luxusq; rogales,ora ac manus proscriptorei recognosceret, cu vino grauis sitiret sanguine , intolerabile erat quod faciebat ebrius.quanto intolerabilius,quod hoc in ipsa ebrietate faciebat. fere seinper vino lentia crudelitas sequitur,Vitiatur exasperaturq; sanitas mentis.Difficiles oculos faciunt diuturni morbi, & ad minima radiorum offension e hebe
tes.ita ebrietates continus efferant animos .nam
eum siepe apud se non sunt, consuetudo infanis dura ac vitia Vino concepta, etiam sitne illo valent.Idemque Marcus Antonius,quem Asconius Ρgdianus secunda actione in Verrem ex Salustii sententia perdenda: pecuniς genitum,& Macro bius in Saturnalibus omni luxu perditissimum
fuisse dicit,edictum proposuit de siumptibus, qui
cum Cleopatra sumptu & apparatu coenae adni sus fuisset superareonionis illa omnisi qui unquavisi fuerint maximi preciosissimis' partem me diam aceto liquefactam dedit in cibum,alteram Partem consumptur nisii NumatiusPlancus sesquester reginam stuperasse pronuncians,eam sero Massietvnionis parte,Veneri postmodum in Pantheo dicatam. Fuisse autem veru,quod stupra ab Asconio' diximus de Antonio, Plutarchus in eius
vita sic ostendit,Amico Antonius cu sestertium
584쪽
decies dari iussisset, & dispensator proterve Am
tonio respondisset pecuniae paruitate sipretainuo plum dari iussit.Refert quoU Macrobius,Quino tum Hortensium pauones primu augurali coena posuisse, quem cito securibunt multi: extulerunt pretia,ut eorum oua denariss venierint quinis,&pauones facile quinquagenis. Et qua die Lentu, lus Martialis flamen inauguratus est,coena fuisse referctiorem,quam ut ab eo describi potuerit:cunomina piscium,altiliumque δέ cibariorum no res cognita , sed per multos missus variata fuerint quo tempore porcus Troianus coenis inferri me primu coeperit,utpote altilibus plenus,sicut ille hominibus. Caium Caligulam Suetonius scribie totum Tiberi, Carsiatis vicies ac septies millies
sestertium non toto vertente anno absumpsisse, cum maximam partem coenis, comesationibus
simul cum scortis Sc lenonibus deuorauerit. Et singularem Vitellii vituperationem dicit, quem affirmet in ientacula, prandia, cinnaS, comesa tiones facile omnibus suffecisse, vomitandi conssuetudine.nec inferiorem illo vitiis Lucium An,
toninum Veru facit Iulius Capitolinus, de quo sic scribit, Donauit calices singulis per singulas
Potiones mirrhinos,& crystallinos,& alexadri, nos quoties libitum est. Dedit argenteas & auoreas coronas conuiuis, interpositis alieni te potis floribus:dedit Sc vasa aurea,& ungueta cum alas bastris,dedit de vehicula cum mulionibus & mu Iabus cum iuncturis argenteis, ut ita a conuiuio redirent.omne autem conuiuium aestimatum di*citur sexagies sexcentum millibus sestertiorum.
hunc tamen perditissimum imperatore ab Ho
585쪽
BER VIII. 1 ostiogabalo fuisse superatu sic ostendit Helius Las Conuiuis pridius,Conuiuis bene bibentibus dedit quadris bis. 'gas,inum stratos utos,basternas,rhedas:dedit& aureos millenos, & centena pondo argenti. Sortes conuiuales scriptas in cochlearibus habu, it tales , ut alius haberet decem camelos, alius decem struthiones,alius decem muscas,alius deacem libras auri,alius decem plumbi,alius decem iova gallinaceat item ursos decem,glires decem, idecem lactucas,dece auri libras in sorte habuit. Sed ad sortem scenicos vocavit,cu & canes mora
tuos, & Iibram bubalar carnis haberet in sorte,
di item centum aureos,& tot argenteos,& cenatum folles arris,& alia talia,quae populus libeter accepit, ut eum postea imperare gratularentur. Fertur in euripis curre libus scilicet can alibus vis no plenis nauales pugnas exhibuisse. Idem nil minus centu sestertiis coenavi hoc est argenti Itbris triginta,aliquado autem tribus millibus sesstertiis,omnibus copulatis.Omnes de theatro,de stadis,de circo,de omnibus locis & balneis moretrices collegit in publicas aedes,& apud eas corionabatur,appellans eas comilitones: adhibuit Postea incolinenti lenones exoletos undiq; cola lectos. dedit in donatiuum tres aureos singulis: de croco triclinia strauit,cu summos viros rogasuit ad pradium. Sed ut minus sit principes orbis terrarum dominos,tanta debacchatos esse luxu;ria,Plinium audiamus,qui refert Clodium ARBρ σω Aespum tragicu histrione patina sexcentis sestertiis sopi histris coenam dedisse, in qua posuit aves cantu aliquo R, aut humano sermone vocales,nummis sex singulis coemptas,nulla alia inductus suauitate,quam
586쪽
TRIVMPA AN χOMAEvt eas imitatrices hominu comederet, dignus ilio quo margaritae maioris multo preti1 deum ratae fuerunt,ut etiam minus sit mirum histrioso nes patrem & filium eo insanire impensam fuis. se adductos. Plinius etia ironice locutus sic osten dit.Nostri sapientiores anserum iecoris bonitate agnouere, fictilibus in magna quatitate lacte demulso pIenis,quibus anseres depasts iecur ampludulciusque efficerent. Nec sine causa in quaestiosne est,quis primus tantum bonum inuenerit, Scipio,an Metellus vir costulatis,an M.Sexti' eques Romanus.Messalinus vero Cotta Messals oratos ris palmas pedum ex anseribus torrere patωα vis. tinis, atq3 cu gallinaceoru cristis comedere incespit. Aliam quoq; non in cibis,sed in supellectile impendii insaniam,sic Plinius refert, Linum estinuentum iam quod ignibus no absumeretur, at dentest in focis conuiuam ex eo vidimus mapapas,sordibus exustis splendescentes igni magis K possent aquis. Nascitur in desertis adustisque sole Indiar,ubi non cadunt imbres , assuescitque
viuere ardendo. Rarum inuentu,difficile textu, propter breuitate: aequat pretia ingentium maragatitarum.Solennibus coenis adhibetur ad rosas lia,ubi mero coronato rosis vel ab India petitis& foliis maxime e nardi solio, ac veste serica verssicolori unguentis madida coenatur . hunc habet exitum maxime luxuria foeminam.Aliud quoq; fuit priscis insaniae genus a coenis,comesationbbust,& supellectilis caritudine semotum,quod sic a Macrobio est relatum,Inter duo bella Punitae '' ea filii senatoto in ludum Salta totium conuenies
'' hant,& erotata gestantes saltare discebant. M
587쪽
tronae saltatione no inhonestam ducebat. Scipio Aphricanus in oratione queritur,Docentur P 'stigias inhonestas,cum cinaedulis & fambuca dc psaltersis eunt in ludum histrionum,discunt cara Lare,quae maiores nostri ingenuis probro datum Voluerunt:.eunt inquam inter cin os in ludum
Saltatoriu virgines puerit ingenui. Haec mihi vix credibilia viderentur,ni ludum Saltatorium ingressos plus mediusfidius vidi quinquaginta. Subinferti Plini', Aetate Ciceronis tres magni viri de saltatione exquisita notati sunt,Gabiniusque Cicero insectatus est. M.Cplius,que Cicero defendit. Licinius Crassus,illi vilius, quia Par; this occisus est. Cicero aute ipse in oratione pro Murena, Nemo enim fere saltat ibrius,nisi ideinsaniat,nel in solitudine,nel in conuiuio mos derato atq; honesto. Intepestiui conuiuii,amoesni loci,multarum deliciarum comes est extrema saltatio. Catonem etiam scribit Plinius dixisse, non esse hominis seri j cantare.leuitate unam publice permissam,& ebrietate . alteram ab utili fi, ne laudabilem ad extremu dicere libet. C.Duelatio qui primo nauali triumpho de Poenis insigni, tus fuit,permissium est,ut a coena redeunti adfusnalem tubicines & fidicines prςcinerent. Et Boinosium imperatorem scribit Flauius Vopiscus bibisse quantia alius nemo: & si quando legati bar, haram undecussi getiu venissent, ipsis propinase se,ut eos inebriaret,atq; ab iis per vinum omniatognouisse. Satis multa de coenis,comesationishus,ebrietatibus,& aliis nonnullorum vitae tura
pissimis morib' dieta siunt,quos ones & his similas admonitos velim,scripsisse in haec verba Plis
Nemo sar stat labra'. Catonis ductumo BotiosusImperator bis
588쪽
nium,Aetate Pompeii Asclepiades omnia medis Quini ho camenta abdicauit, quiniu docens vitae hominis inlisuta utilissima. Abstinentia a cibo & potu,sticatione corporis,ambulatione , gestatione si & balneas omnes suasit.damnauit Vomitiones,tunc frequestes,& medicamentorum potus stomacho inimi cos. Ad quam monitionem accommodatior alia est sententia, qua gloriosius ecclesiae doctor Hiesronymus contra Iovinianum in haec verba striopsit: Galenus vel doctissimus Hippocratis intersMhletas pres,athletas quorum vita & ars sagina est,dicit in exhortatione medicinae nec posse vivere diu, nec fanos esse, animast eoru ita nimio sanguineti adipib' quasi luto inuolutas,nihil tenue,nihil coeleste sempi,de carnib' ,& ructu, vetris ingluvie cogitare. Consuetudinu iam & mora ordo cui intendimus, ad villam aedificionil caeteros rum descriptionem nos trahit, quam in nonum sequentem librum destinauimus.
B LoNDI FLAVII FOR LIVIENOSIS TRIVMPHANTIS ROMAE LIBER NONUS. ENTVM EST BEAatissime pater,ad ea opes ris nostri villarum aedifi, clomi pristae urbis Romς parte,qua diu in manibus habere desideraui.
haec una enim me plus caeteris fatigare conmes
589쪽
- LIBER ix. Hrdomoribus resisto,contendentibus eas quae alis cubi in urbe, praesertim in montibus cernuntur
ruinas aedium fuisse,quas prisci stantis Reipub.& felicitatis Romanae viri omnium praestantisesimi inhabitavere. Ostendunt enim linguli passsim nullas in eis fuisse partes, aut ordine diltimetas,aut ornatu aliquo expetedas: unde summo; rum,excellentium B, & tantae maiestatis viroruhabitandi imperitiam socordiami volui argue re. Quin incidi in nonnullos qui ea fuerut audascia,& temeritate,ut nostram huius temporis ha bitandi in urbibus Italiae ditioribus lautitiam,&vi dicunt agnificentiam, priscar Romanorum consuetudini anteponant .nec satis hactenus alis profuerui, quas ad defensionem attuli rationes, nec illa ipsa notior,Eas quae nunc cernuntur murorum pinnas, & dirutas in montibus domos fuisse ducentorum & trecetorum ab hinc anno rum habitationes, quas mutata summoru ponettificum a Lateranensi palatio in Vaticanu sedes deseri fecerit.Fuerat aliquado RomἴOrator FrRρ rhanem iciscus Barbarus,tibi,quod scio,amicitia conium Parbarus ctissimus, vir non eloquentia magis, q moribus humanitate dc grauitate conspicuus.is cum quo annis triginta solidam & veram animorum coniunctionem habuisse gaudeo, agentem Venetissme,cum decsteris Romanis priscae felicitatis robus,tum etiam de hac una aedificiorum parte Vasriis per dies quaestiunculis agitabat.Nec esse po sterat non in eam procliuis opinionem, quam
Perambulando,V efi t,praesentem Romam,ab huiusmodi rerum imperitis, alioqui doctissimis viiris imbiberat.quem cum exquisitis tunc rationi
590쪽
TRIVMPH ANTIs ROMAEhus & argumentis in sententia ducere nequire, Precibus tacitum reddidi, ut tanqper constitustas inter nos inducias tadiu quiesceret,quoad deoninatum eius cosilio & suasione hoc opus ab sobuissem:& ne ambiguum esse posset, quid nobis
in contentionem venisset, ad hanc responsionis formulam me obligaui, nec praesentis temporis Romam,nec Venetias,Genuam,Florentia, Mesdiolanum,Neapolim,Senas,Bononiam,ditiores
nostri seculi Italiae urbes ciuem quempia habeare,cuius aediu, supellectilis,familis, & apparatus Omnis lautitia,splendor,muditia,&, quando diacendum sit,luxuries di magnificetia aequiparari possit viginti milliu prisci temporis Romanoruciuium apparatui tot enim Romae ait etia plures fuisse selecto a se nostri te potis ciue ditiores, lautius splendidiust habitasse, cofideba me spos debam 3 os esurum .praecessit breui post noster
Barbarus sedem in caelis meliore habiturus, cusius famae perora Viru volitantis amicos tot nusmero,quot eloquentis studia delectant,ha cmea diuersione a proposito velim admonitos esse rea sponsionis quam hoc in nono volumine sum fas
cturus . Tu quot piissime pontifex, non magis omnium pater & dominus,ci eloquentiae nostri seculi princeps & patronus,arbiter eris,nunquid comuni amico,& cstetis in eo propositςγsstio ni fatis potuerim facere.Sed ad prisca prssertim
villaru quae in manib' erat aedificia reuertamur. Aedificandi priscam Romanoru consuetudionem dictum,diuersam aedium urbanaru,&vulaarum rationem habere oportet: sed cum multa in