장음표시 사용
601쪽
sellia,scamna,tem,etiam margaritae,culcitra,&oralia: imperialia vasa,pelues, aquiminaria, cam delabra,lucernae, & trulla. Item Vasia aenea Vula garia,id est,quae non proprio essent loco attrib ra=prs terea capsae,armaria.Sed sunt qui recte putant capsias & armaria, si librorum, aut vestium aut armorum gratia parata sunt,no esse in stupet, lectili,quia nequidem ipsae res quibus attribuis essent, stupellectilis instrumenro cederet. Vitrea
estaria & potoria in stupellectili sunt, sicut fictis
ita,nec solum quae in preno magno sunt. nam S Pelues argenteas,& mensas Sc lectos inargent
tm vel inauratos ait gematos in supellectili es.se non dubitatur.vsi adeo idem iuris sit & si mata argentea vel aurea sint.De myrrhinis & cryastallinis dubitari potest,an debeant adnumerari supellectili,propter eximium Vsium & pretium.
sed craterem argenteum hodie propter usium noesse in supellectili,nec ullum vas argenteu secum dum seculi seueritatem no dum admittentis si pellectilem argenteam.hodie propter usium ima Peratorum, si in argento relatu sit candelabru argenteum,argenti esse Videtur, Sc error ius facit.
Rhedae ac sellularia supellectili adnumerari sostent.de tapetis qupri potest stubsellia & cathedras lia quibus insterni lent,virum in veste sint stragula, an in siupellectili sint,sicut oralia quς Oprie singuloru non sunt. De tapetis autem & linteis quibus insternuntur vehicula,dubitari potest an sint in supellemit: sed dicedum est potius instruσmenti viatorii ea esse, sicut pelles quibus inuolsuuntur vestimenta. Lora quoq; quibus hae pelles
constringi solent. Et Iabolenus supellectilis non
602쪽
esse vasta aenea salientis aquae posita.Item si quid aliud magis deliciarum,quam vias causa paratu esset,Labeo Trebativsil putat. myrrhina autem Vasia dc vitrea,quae ad usum ededi & bibendi causa parata.Ad ea quae superius a iureco stultis sumsPlimus,uillarum alioruP aedificioru Ornamenta, supellectilems ostendentia, addemus multa nomagis a iureconsiuitis,quam ab aliis sumpta, qui bus ostesis,& postea ubi expedire iudicemus des claratis,cosuetudo apparebit magnificentiae Romanorum,qua villas & urbanas domos ditissima splendidissimal rerum omnium copia referctas habuerunt. Pomponius iureconsultus, Argent
escario legato id solum debebitur, quod ad epu landum in ministerio habuit, id est, ad esum de
potum. Vnde de aquiminario dubitatum est: dc Puto cotineri. nam Sc hoc propter escam paras. Certe si cacabos argenteos habebat,uel miliariuargenteu,vel sartaginem,uel aliud vas ad coquea dum, dubitari Potest, an escario contineatur.&haec magis coquinatorii instrumenti sunt.Et Ρaulus: Auro facto adnumerantur gemς annulis inaclusae,quippe annulorum haec sint. cimbia argeatea crustis aureis illigata, margaritae quae ita Orsnametis muliebribus cotexis sunt,ut in his aspectus auri potentior sit, auro facto annumeratur. aurea emblemata quae in lapidibus, assidibus arageteis essent,& replumbari possent, deberi Gai, Ius ait. Idem iureconsultus in verboru significa:
o μμ ' pendet, n5 multum interem hic aqua ad potam dum calefit,in illis pulmentariu coquitur. & VI cmrariis, planus cantaros esse dicit per quos aqus saliunt.
603쪽
II 8& Nonius cantaru vas esse dicit manu gestabile, quo vinum fertur aut aqua.Sed obscuriora iam e supradictis declaremus, a myrrhinis 3 incipien tes,quod supra polliciti sumus,exsoluamus.Ρlismus lic habet. Oriens myrrhiam mittit, inuente Myrrhuis. ibi in pluribus docis parthici regni, humore subterra putant calore densari,amplitudine nunqua . Parvos excedunt abacOS. In Pretio est varietas colorum,subinde circunagentibus se maculis in purpuram candoret & tertium ex utroq; igne Icent veluti per transitum coloris purpurae,aut crubescente lacteo, qualis in coelesti arcu. Oratia Q
sunt quς ori & genis & capiti stupponunt dormi, tuti. Stragula vestis quae insternitur.Aquimina, et tartavasa sunt omnia aquis deferendis deputata.Et
abaco qui paulo supra a Plinio est, tripleκ signis tficatum fuissevidemus.quandol enim totam sis gnificat vasorum in apparatu coenae collectiosnem,cui a nostris creaentis est appellatio.Siccneo usus fuisse videtur poeta de codro dicens,Vrσceoli tres, ornamentu abaci. quandocp Vas Vnia cum est csteris in apparatu maius:quadol item alia est vasoru mens altu collectio in vase portotili aliquo facta,quibus in domo Cardinalium gabassis est appella tio,hunci tenemus fuisse eum, cui silpra Plinius myrrhis magnitudine copara ui dixiti paruos,ad maioru coene apparatuum credentiatu scilicet differentiam .Candelabra ex Corinthijs fuisse dicit Plinius,deoru templis priamo,post inducta tricliniis.Sed nullu maius prestiosiusque habuit Roma candelabrum,eo quod Cicero sexta Verrinarum dicit action Verrem
Antiocho regi Roma lxuro in Sicilia e iniuriam
604쪽
abstulisse his verbis,Candelabrum dc gemis clastissimis & opere mirabili perfectum:candelabrii factum ex gemmis quod in capitolium missurus erat. Habeti ite Plinius,placuisse dc lycnos pensiles arborum modo poma ferentium lucentes. Sensim vero iam ab aedificiorum ornamentis,ab
ipsal penoris & supellectilis copia & magnifi,
centia ad Iuxuriam rerum omniu ostendendam venire coepimus. Quare libet dicere a Liuio tempora quibus Roma no opulentia magis & abundantia earum rerum quam luxuries immigrauit, primum i est a Liuio xxv libro. Marcellus caspiis Syracusis, cu caetera in Sicilia lata fide atq; integritate composuisset,ut non modo suam gloriam,sed etiam maiestatem populi Romani ausxisset,ornamenta urbis,signa tabulasque quibus
abudant Syracuta,Roma deuexit, hostium quiadem illa spolia,& parta belli iure.Caeterum inde Irimu initium mir)ndi Graecam artium opera, icentiat sacra prophana quo p omniavulgo spoLu-- llandi lacta est .Et Liuius item libro x L. Luxurismgo. enim peregrinae origo ab exercitu Asiatico in urabem inuecta est.Inde primu lectos aeratos,veste
stragulam pretiosam,plagulas,& alia textilia,&qus tum magnificae supellectilis habebatur,mos nopodia & abacos Roma adduxerunt. tum psal, triar sambucistrigi & conuiualia ludorum ornas menta addita epulis. Epulae quot ipsς & cura desumptu maiore apparari coepta . tum coquus Vialissimu mancipium antiquis, & aestimatione &Vsu in pretio esse: dc quod ministerium fuerat ars haberi coepta.vix tamen illa quae tum conspicies bantur,semina erat futurae luxuriae.Ex Liuis etia
605쪽
decade tertiadecima est,intellum Borum temo porum principem virum in Hispania aduentus suos thure & aris excipi passum,parietes cotegi vestirit aulaeis & attalicis : epulas immanes in
queis ludi interponerentur: palmata veste consuluia celebrasse,coronast aureas laquearibus dismissas. & erat hostis Sertorius. fuerat Metelli adolescentiae temporibus frugalitas, ipse senex inchoauit & vidit luxuriem. Macrobius autem in Saturnalibus,de eodem Metello haec ex Salus
stio sumpta scribit: Viri triumphales qui orbem
vicerunt,a luxu fiunt victi. Metello in ulteriori Hispania quaestor Cn. Vrbitius cognita eius vos luntate illum ad coenam inuitas exornauit aedes
ex aulaea & insignia, scenis ad ostentatione his
rionum fabricatis, sicut croco sparsia humus, ει alia in modum templi celeberrimi: cum sede, rei in trasenna,edi iussum Victoriae simulacrum cum machinato strepitu coronam ei imponebat. tum venienti quasi deo thure stupplicabatur. ωσga picta plerunq; amiculo erat accumbenti.Sed praeter Liuium & Salustium, Plinius de luxuria haec addit. Asia primo deuicta luxuriam misit in in Italiam.Siquidem L.Scipio transtralit argenti caelati podo prope infinita:pariter & luxuria nasta est,& Carthago subacta congruentibus fatis ut liberet amplectivitia:hinc aliqui modum exσcessere. Et primus C.Marius post victoria Cim brica cantharis potauit Liberi patris inempto,ille arator Arpinas, & manipularis impator. post
haec luxuriae in urbem iuuectar tempora, quo sit modo in ea progressum,nulla a nobis certior ων
titia afferri potest, quam si villarum urbanarus
606쪽
aedium apparatus ingentes lautissimo si qui ad
illa erant,cu caetera vivendi consuetudine,ut coepimus, dicere pergimus. Plinius scribit antiquis thorum de stramine fuisse, quale in castris posta ea habuerunt, Et testudinu marinarum putamiana secari in laminas, lectost S repositoriu his vestire,Carviliu Pollionem instituisse,prodigi Scsagacis ingenii luxuriae instrumenta .deinde vasa
ex argento variasse inconstantia humanam: una de vasa coquinaria ex argento fieti Caluus oras torsit questus . Et lectos totos operiri argentor
triclinia quot quibus argentum addiderit Caracilius equestris ordinis: Corneliumq3 nepote tra dere,ante Syllae victoriam duo tantum triclinia Romae argonica fuisse, quae postea fuerunt frea quentissima. Et repositoriis argentum fuisse adaditum suis teporibus tradidisse Fenestellam. qui. obiit Tiberii tempore nouissimo. Lucium quot Crassum oratorem habuisse duos scyphos manu
Mentoris artificis cslatos centu pondo.Vt minus
postea miradum fuerit, Poppeam Neronis principis uxore delicatiotibus iumetis suis sol cas ex auro induissetqua & notum est quinge tas quo asinas quocunt iret secum duxisse, quaru lacte
in balneo lauaretur.Et reuersus ad Crassum ora/torem Plinius,eum dicit multa triclinia vendis disse aere facta cu cortinis tripodia nomine.Cerotiora vero luxuriae signa fuisse videntur ea quae Cicero cora praetore & iudicibus causam agens populo inspectante,ita in Verrem dicit,ut vana& conficta esse nequiuerint,cii poena mendacem Caluniatorci maneret. Quinta enim actione sie
habet:Ostenda in aedibus priuatisVerre toga dii
607쪽
fiettim vectura columnas singulas ad impluvia
nummis quadragenis milibus nominus magnas habuisse locatas .Et sexta actione.De hoc verum dicitur,habere eu perbona toreumata,in his po cula duo quaedam quae heraclea nominatur, Me toris manu summo artificio facta. Duo pocula non magna,Verutamen cu embIematis.hic quasi festiuum acroama, Ne sine corollario de couiuio discederet, ibidem couiuis insipectantibus enim blemata avellenda curauit. eademssi actione ad summum Cicero tantum auri Sc argenti contresctasse Verrem ostendit,tantum abstulisse emblematu,ut tribus seculi nostri regibus statis stuperat in apparatu facturum credamus. emblematis nant ex omni Sicilia vasis ablatis,Verres artifiαces omnes caelatores & vascularios couocari tuabet,& ipse siuos coplures habebat.Eo conducunt magnam hominum multudinem, menses octo continuos opus his non defuit, cum vas nullum fuerit nisi aureum .Tum ilIa ex patellis thuribuaIis quae vellerat, ita scite in aureis poculis illigarba ita apte i scyphis aureis includebat,ut ea ad illam rem nata esse diceres.iste cu aliquot abacos rum faceret vasis,non laborauit.Nam ut singula conclama,quae iste non modo Roma sed omnio bus in villis habet,triginta lectos optime stratos cu caeteris ornamentiS conuiuii quaerere nimiumulta comparare videretur, nulla domus in Si cilia locuples fuit, ubi iste non textrinum instis tuerit.Iamvero lectos aeratos,&cadelabra aeneanum prster istum Syracusis per triennium facta existimatis Uti Verrem Cicero praeter auri adi
geti iaspidum ti supellectilis exubes nitam, in
608쪽
TRIVΜPHANTIs ROM AEextera vita luxuriosum ostenderet, sic habet in septima actione.Na, ut mos fuit Bithyniae regi, bus, lectica aperta foro ferebatur. In qua pului, nus erat perlucidus, Miletensi rosa farctus. Ipse autem coronam Vnam habebat in capite, altera in collo,reticulum p ad nares sibi opponebat te,nuissimo lino,minutis maculis, plenum rosae.ut minus fuisse luxuriosum videatur,quod idem Ciecto Philippicorum secundo de M. Antonio siescribit.Vehebatur in essedo tribunus plaebis, iiictores laureati antecedebant, inter quos aperta lectica mima portabatur. Sequebatur rheda culenonibus . Maior tamen praedictis luxuria fuit L. Catilinae,quam item Cicero secunda in illum inuectiva sic scribit. Quod proprium est Catiliinae de eius delectu, imo vero de amplexu eius ac sinu,quos pexo capillo nitidos,aut imberbes,aut n5 bene barbatos videtis,manicatis & talari bus S triticis tunicis, velis amictos, non togis, quo: rum omnis industria vitae,& vigilandi labor in
antelucanis coenis exprimitur.in his gregibus osmnes aleatores, omnes adulteri, omnes impuri
impudicii ver santur, cinaedi,saltatores, & panatomimi.Ne aute aliqua Vrbis pars vacaret luxu.ria,innuit Seneca epistola prima & quinquagesiam Romanos in Tybeti cymbis usos fuisse omastissimis,de quibus nauigates proci in porticibus
hincinde latissimis cocupitas inspicerent mulies res,cum tamen interim cymba per Ty rim rorsis densatis lentior laberetur. Sic enim habet Sesneca,Habita turum tu unqua putas fuisse m ima ciuitate Catonem, ut proauigantes adulteros dinumeraret,& tot genera cymbarum,tot variss
609쪽
eoloribus picta, & fluitantem toto lacu rosam,
ut audiret canentium nocturna vitia. Suetonius
autem est auctor Caligulam principem fabricasse de cedris iburnicas gemmatis puppibus, o lis versicoloribus . Et Cornelius Tacitus dicit Neroni in Achaia nauigaturo, ut fidicinam arte ostentaret, naues auro& ebore distinctas fuisse. Alial item plurima luxuriam notantia Romasnam Seneca habet, quae duximus adnotanda. Cum enim villam laudasset Scipionis Aphtica, ni stuperioris,non magis quia pulchre,quam quia modestissime aedificata erat, aliarum econtra
delicias sic damnati Sub hoc ille tecto ta sordis do stetit, hoc illum pauimentum tam vile susti,nuit. At nunc si quis est qui sic lauari siustineat, pauper sibi videretur, ac sordidus, nisi parietes magnis & pretiosis orbibus refulserint,nisi Ale,
xandrina marmora numidicis crustis distincta sint,nisi illis undit opero is,& in modum pictu rae variata circumlutio praetexitur, nisi vitro aascenditur camera, nisi tophus lapis quodam ra; rus in aliquo spectabili templo piscinas nostras circvdedit,inquas multa sudatione corpora exisnanita dimittimus : nisi aquam argentea epit anta fuderint: & adhuc plebeias fistulas loquor. quid cum ad balnea libertinorum peruenem, quantu statuaru,columnarum est nihil sustinen, rium, sed in ornamentum positarum impenta causa quantum aquarum per gradus cum frago re Iabentium s Eo deliciarum peruenimus, Vt niρhil nisi gemmas calcare nolimus .Et alio loco Sesneea non immerito dixit, contra naturam Vi uere qui hyeme concupiscunt rosam, fomento
610쪽
T R IV M P H A N T I S ROM AEque aquarum calentium,& calom aperta mutastione brumalium,florem vernum exprimunt:&pariter contra natura agere,qui pomaria in sum smis turribus serunt, quorum siluae in tectis.Subsinde diuitisvicini ineptias stomachatus Seneca, eum nomine Pedonem Albinouanum fabulatos rem elegantissimum sic deridet. Quaero circa os ctauam noctis quis sit ille sonus rotarum. velle gestari dicitur.circa lucem discurritur,pueri insvocantur,cellari1,coquique tumultuantur, quam
ro quid dicitur mulsum & alicam poposcisse, a balneo exisse . nihil consumebat nisi noctem. Sed effrenem Marci Antonii libidinem a Plus
tarcho ex eius vita audiamus. Peragrabat inquit Italiam in lectica delatus, aureas pateras Velut in pompa circunferens. ducebantur & leones ad
rhedam ligati,&quod maxime homines turbas bat, honestissimae domus scortis & mimis pro diuersoriis dabantur: per lucos atq; amnium rispas prandia *pissime parabatur.de qua ite re sic Dabet Plinius, Leones iugatos primu Romae adcurrum iunxit M.Antonius ciuili bello post puignam Pharsalicam,ab illis vectus est cum mima Cithetide. Quo autem tepore luxuria coepit in
urbe Roma crescere, remedia etia adhiberi coeaptum est. Anno enim urbis DLXV I,victo Anatiocho Asiaque, Licinius Crassus, Lucius Iulius
Caesar censores, edixerunt ne quis venderet uris
guenta exotica, id est aliunde apportata. Vnde cum L. Plotius Planci bis consulis censorisque frater proscriptus a IIIviris in Salernitana lates bra unguenti odore prodigo frueretur, eo dedo