장음표시 사용
761쪽
68o C. CORNELII TACITI gratia Claudius Ostiam proficisceretur, cuncta nu-27 ptiarum solennia celebrat. Haud sum ignarus, s bulosum visum iri, tantum ullis mortalium securitatis fuisse, in civitate omnium gnara & nihil re
licente, nedum consulem designatum, cum uxore
principis, praedicta die, φ adhibitis qui obsignarent,
ram urbis o Ostiam civitatem, ubι ρο-ptitui Rom. cum urbis Praefecta vel consule , Castorum celebrandorum caussae reatur , forenm .i te jucundis. Vbi
vides Castorum sollenne, de Maju-mam , idem esse. Hanc originem Maiumae nec inscitam, nec alienam a vero puto. LV r. I Nedum consulem dinnatum. Job beneficium 1 principe Silio
collatum , designato consulatu sabulosius visum ui Cornelius significat Silium cum principis uxore in matrimonium convenisse. Sed Diolib. XL. de Messalina inquit, C. Silio nupsit, munoque sumptis nuptias tam vir , regiamque οι donatat, precies simu quibusquo Claudii rebui in eam conte M , denique consulem eum
d navit. Cujus loci faciet auctoritas , ut ingeniosus malit nondum consuem des. scilicet . Silium, cum maritus fieret de certe dulcis eo solo verbo fieret oratio, quae ne mretinenti scabra rudisque videtur. Sed tuenda Taciti persona est, tenendaque lectio vetus, quo sui semper scriptot similis sit : qui huius Annalis initio de C. Silio contuledesgnato. & insta statim de proximo eius consulatu meminit. Vertranius. Non beneficium principis
sonae eius eminentiam resbicit , in quae nihil esse poterat obscurum: adeoque magis mirum de minus o di bile fit hujus loci hominem ad tantum vecordiae sui se progressurum. Caeterum quod oratio scabra de rudis vertranio videtur , id facile vitaveris , si memineris Taciti verba
se esse accipienda, ut ante τα προ dum cons des intelligamus τά οquemquam o quali esset : tantum ia-lo mortalium securitatis inesse; ec in civitate omnium gnara o nihil reticente quemquam , ne um constae dinnatum , cum μου principis, dcc. eonveni e. His duabus voculis, ouas
studio brevitatis auctor nostet fecit lucri, per intellectum appositis, nishil hac patre restat dissicultatis. G
Σ dhibitu qui . narent, vel fusci' liberorum. J Veterum nuptiis testatio interposita est, quod libere
rum quarendorum causae convenirent:
cuius praetextu Sejanus codicillis ad Tiberium supra Annali . tegit cupidinem. Et ejusdem testationi quaedam vestigia remanent in Instis tutionibus Vlpiani. titulo De Lait nis. Eam vero interponi apud acta magistratus existimavi in eo, de iure liberorum : quod crederem adhue , nisi Taciti Ioeus hie esset . quid et adhibitos iis natores , qui ob signarent animo luscipiendorum liberorum in matrimonium conveniri. Hi ne igitur mecum addiscet studiosus, restationem eoram i gnatoribustastam . & insertam instrumentis dotalibus, sive tabulis doris : quas antequam uxor in domum vise deduceretur, vel ipsi auspices, ut ait
Tranquillus, vel siguatoici obligna bant
762쪽
ANNALI vri L 12. XI. gr velut suscipiendorum liberorum causse, convenis se : atque illam φ audisse auspicum verba, in subissise , sacrificasse apud deos, ' discubitum inter convivas sbant, qui in domum mulieris eum
auspice convenerant. Eo illud Iuvenal. Sat. Io. Demet cum signatorι-bur a 'ex. Quintus item Cervidius Digestorum libris signatorum meminit, qui sacculum cum pecuniis testato depositum , de dotis tabulas consignarent. l. s. D. de lege commis- sotia, dc l. 66. D. de donationibus inter virum dc uxorem. De tabellis
Mesesinae de Silii , suetonius ita
seribit : i ud Omnem fidem exeeserit, quod nuptiti, quas Meflina cum a l- ro Silio se rat, rabiam ritu ipse Ca mi consignaverat a in esus, quasi da industria simularentur, ad a r- tendum transferendumque periculum , quod imminere ipsiper quadam esenta
i Suscipiendorum liberorum eatissa. JEa formula in nuptiis legitimis sol lennis . ad conjugii verum finem. Nee enim ob aliud, ait Augustinus , femina n it , quam , ut mater fati lande dc matrimonium ominis caus
functio, ad seminandos liberos dιιε-
niam non quarendorum liberum eatis
sa initum, ait Valerius lib. v II. cap. v I I. In ipsis autem tabulis ea verba solita exprimi. Augustin. lib. xiv. De civitat. Lurd concubitus con-j I iit, qui se cundum marra oniaci praescripta tabularum . procreandorum si caussi liberorum ρ Adue dc Sueton. Iul. cap. LI. Lipsin .
2 udisse a cum verba subisse. JDe auspicibus in nuptiis fit etiam
mentio lib. I s. Ad nunc morem, in gratiam iuniorum , subjiciam verba Ciceronis de Divinat. lib. I. Nilat fere quondam majoria rei . nisi auspicata , ne pravatim quidem , serebatur , quod etiam nune nullarum a pices Aelarant . qui re omissa n men tantum tenent. Idem tradit Ualer. M . lib. a. c. r. de nuptiis.
Addam etiam hoc, Alispices deinde alio vocabulo a Graecis ducto, par amphos, appellatos, qui ex parte viri nuptiis intererant; ut pronubas, quae ex Parte uxoris. Pichena. , s verba videtur dici, cui alius De ba prat wr. Vide Observat. 2, . Gra-
3 Subisse , sacrificasse. J Verbum
subisse, corruptum iudico. Fortean, nupsi , id est, sollenni luteo flammeo, qui mos novis nuptis. Δ-ciem velasse. Scripsi 5c sensi ita olim. at nune delibro etiam atque ei iam . de ambigo an subeundi verbum non hie germanum de inter legitima nuptiarum. Quinctilianus suspicionem facit in sermone DecIamati nis ccxLvi r. Dicit pars diversis. non fu i uxori non subsisti ctim 1 o. Legerim , non subiisti. Et subitionem hane intellegam , sive cum deducta subiret mariti domum : sive det jugo. modo is ritus tamen satis certus. L psius. 4 Dis)M.ttim inter eonviom. J Et quidem forma nuptiali : quae volebat ut nova nupta in gremio mariti jaceret. Μolem eum exprimit I venalis:
cara, soae ct gremio jacuir no Pa nupea
763쪽
682 C. CORNELII TACITIVas, oscula, complexus, noctem denique actam licentia coniugali. ' Sed nihil compositum miraculi caussa, verum audita scriptaque senioribus i tra-28 dam. Igitur domus principis inhorruerat; maximeque quos penes potentia , & si res verterent, formido , non jam i ecretis colloquiis , sed aperte fremere, ' Dum histris cubiculum principis exsulta
quas ecce id inter sellennia nuptiarum. Appuleius de nuptiis Psyches:
Occumbebatsummum thorum marιtus,
rarchen gremio suo complexus. Ideo recte in Catullo,
Admue intin tit accubans Vis tu r Hria in thoraritus immineat tibi.
Nec recte magnus ille censor, quem unum aemulor mirorque , - hice imus , emendavit. Imushe in illo geniali suo epulo maritus imo Summus , vel Appuleio teste. Intus accubare, ut intus canere. Interior autem maritus . respectu sponsae ad quam hie sermo. Siquid tamen mutandum , legerim, tinctias: qui mos
i Noctem rivique actam licentia estn-
ducatcJ Videndum an illud, denique
mutandam sit in , dumque. Ursinus. Apage Murete, noctem dumque. Acidalius. a Sed nihil eoue t m miraculi eausa, verum audita sicriptaque femoribus tria m. J Quis hie sensus 3 quae seniores audierunt scripseruntque 3 an quae seripta ab aliis. ti a semotibus mihi tradita 3 Illud verba praeserunt: hoe Lipsius voluisse videtur ad 2 Annal. in fine. At tum trajicienda erant verba et verum scripta auditaque a senioribus tradam. Haereo. Nisi senelegendum e verum auita scitaque s motibus. Vide ad 2 A . e tremum. Acidalius. 3 Tradum.J Μ is pro mente, tra-
κ . iam enim illa tamdenda scripsit. Lim . Dum industria cubiculum. J Regem olim feci , qui emendasset
hunc locum . itaque concursum a multis ad coronam , di non unus mihi indicavit scribendum et Dum
histrio cubunio Principis occuciatur,
dedecus. velissime. intellegit enim Mnesterem illum Pantomimum ,
qui diu in deliciis Messallinae. Libri scripti non longe abeunt ab hac
lectione , Dum instrua cubicula Principis exulta Ders , dedecus. Possis extrema item scribere , cubu-ta Principis exsultas , vere dedecus. Idem
Dum industria cubiculum priis is occulit adulteros. J Corruptus locus est nec quicquam hie minus ieribendum quam vocabulum in seri Exemplar regium hic cruci ta n latum erat, α variis lituris rasurisque foedatum. Videtur tamen antis qui ot lectio fuisse : inclis cubiculum principis exultat : dc p stea quidam inseruit cum praepositi nem& super inscripsit, a Itera, idque ceu videtur propter exultandi verbum. Opinor sinceram esse lectionem , Dum inclusum , cubiculum principis occultat , dedecus quidem inlatum, sed mox , propinquo me con sulatu , reposuimus , ac ne i ''
cons. Item cap. 2'. aer Nitia eon his , pro acribus. Rhenanus. Quasi intus domi, verbo repetito a vetustate. Industrium enim antiqui dicebant industrium, quasi quicquid ageret intro itiueret & ibideret domi autore Sexto. Alioqui otiola est hieo dictio. vel potius abundat. Fer- retrus. MA . codices notae melioris
764쪽
trupte habent: dum hi prio cubiculum principis extilia υ ro , dedecus.
Pro quo veteres editores repolire-Iunt vulgatum. Libet certe nostro seculo gratulari, in quo neminem puto adeo immodestum . qui in gravissimoruin autorum libris emaculandis Q longe aberret, suaque libidini indulgeat. Lipsius non male corrigit. Sed ego, quem puduit vulgatam depravatamque scripturam in Tacito relinquere , emendatiOnem Francisci Medi eis existimavi
anteferendam , dum histrio cubiculum principia perseuerauerar : nam dc
mutatio est aliarum lavissima, de sensus, ni fallor , ad Taciti mentem maxime accommodatus. Fuit quidem ille vir, praeterita aetate , illustiis doctrinae de ingenii, contulitque etiam ipse M s. Florentinum , atque in margine sui codicis multa adnotavit. Quae cum mecum Iulianus Medices , ipsius ex filio. Raphaele nepos , illique persimilis, humanissime communicaverit, magno mihi usui tuere. Quod minime fuit reticendum. Pichena. Haud necesse arcessere longinquiorem medicinam . si, mutato crabiculum , in cubiculo, capiamus vocem in Uria ,
cassis primi. Gruterus. Reges Lipso sint, qui hunc locum emendarunt sic, dcc. Equidem paullo maiori licentia opus eii in principio. Lego,
Dudum ctim histrio. Extrema mutat
etiani aliter Lipsius ex scripta lectione. Sed ejus mutatio non placet. Magis haec : Dudum cum iusino cubicula principis exultaverat, dedecus quidem illatum dcc. Vel etiam artim. Dudum cum plane requiritur , si illod oppostum nune spectas. . citatius. Lege : dum histrio cubiculum principis exsultat , viro dedecus i a rum qu: dem, sed excidium procul .rb-fuust. Gultare proprium , histrionis, Inde eleganter cubiculum principu exultare , qui torum ejus perluitabat & uxorem stu-rrabat. Exultare idem quod desultare vel persultare. Festus : Redan
vel Hoc est initur, quod querebantur domestici principis, quibus volentibus non erat matri in nium palam contractum Messinae de Silani. nam antea cum inter adulteros Messalinae etiam hi stilo cubiculum principis persultaret , virota: rem dedecus illatum , sed al, t excidium : Discidium etia in logi poteti. Vt dc hera quidem dede- cm iliariam. nam de domo principis erant , qui ista loquebantur. Et hoc verius puto. Salmasii M. Sed ubi alias apud Tacitum , gravioresque auctores, principis, heri, datur cognomentum Non dubito , quiniis, qui sic emendant, hoc si suspectum. Melius suit , tura , mi nusque sie abitur a vestigiis antiquae scripturae : quomodolet iam vir maximus ad Tertulliani Pallium. At Potius , antiqua veiti a illa se uutus proxime, italage : Dum ibi Docubiculum Principis exsultat a ulterio
quidem dedecu. iliatum , sed exciaria procul abfuit . Ex post ininis lueris exultat , ut plerumque iit, non repetitis in membranis, dc cum vero a nobis coniunctis nasi itur, adulterio. Exsultat cubiculum trine pii , ea Corneliana pluali , qua Anu. I. ctuintilis Vari corpus inc ,si e dicebatur. Sensus autem areitus est
Adulterium nempe distinguitur amatrimonio , superstite Principe , cum alio inito. Illo dedecus, hoe exitium Principi procuratum. Coi set cum his Oiationem Narcissi, quae Pag. Proxima exstat, hac de re apud Claudium habitam. Laxhor-nitis. Me non offendit vox hera e non
enim id agitur ,,quale cognomen tum Plincipi detur: apud Tacitum degraves auctores , ut Marcus des xvit; sed quemadmodum patremfamilias , pia serti in principem , in familiati sermonet appellavelint servi de liberti : quorum Prosecto p sonis hoc vocabulum mi bilito
convenit. nam , ne liberios , cxcipias, quorum servilia ingenia Tacitus agnoscit , eos non dedecet in teli in loqui more vernarum. Sed
tamen , ne quid dissimulem , de
765쪽
εῖ C. CORN rLI 1 TACITI verit, dedecus quidem illarum; sed excidium procul
abfuisse e nunc ' juvenem nobilem, dignitateforme, vimentu, ac propinquo consulatu, majorem ad spem accingi.
λαο de viro dc adulterio extra corpus Orationis eminere dc supervacua esse mihi videntur. Simplicissimum vero : dum histrio cubiculum principia exsultaverat, dedecias quidem istatum . sed exscidium procul abfui . Illud Salmam eruditum exsultare csse εξ:
Quod melius intelliges, tibi consideraveris, quae vir insignis Men. Savilius notavit ad Chrysolio
tem : & omnia ista dici ex eo, quod saltabatur in scena , ita ut
quemadmodum cantuum desaltatur.
Quae ab histrionibus de mimis in
pulpito repraesentantur ; publicantur utique atque invulgant ut , indem ρος ργια dicuntur eιεξαγρειονJu. Sed de derisui sunt ae ludibrio : inde πιὰ est
υχὶ - , προπηλακi eis. Hinc etiam Tacitus filmsit ut diceret exsuctari ab histrione eubiculum ρrιucipis, id est, infamari, inhonestari, contaminari, conspurcari : quorum verborum aliquo aut simili uius tui Dω. si de quovis alio homine quam
scenico loqueretur. Arrificium hominis & genus vitae impetrarunt, ut hoc verbum mallet, qui ubique decora personis animadvenit de tribuit.
Nec Lucilius alita multo videtur dixisse apud Nonium : debellis me atrae
deura , exsultes. finirites. Dum nistrio cubiculum principis polluit de
in eo quati in i cena exsultat , δε- decus quidem te attim. Intelligo domi. Itaque placet exscidium , non dissiacum, non discidium. Et hoc ipsam
exscissitum grandius quam exitium. Horatius et cεncidit . Eugum odio domui ob lucrum Demersa ex mi Gronovius.1 Sed exeadium. J In Florentino est, sed γ scidium: e quo Pichem, disium. Sed profecto plus quam
dissidium hic timebat ut, dc tartum, atque extrema. Li m. Exeidium procul abfui λJ Flor. I dcisci m. Vnde vetam lectionem suspicor , sed dissidium. ut sit sensus: Quantumvis petulanter. dc impudice se gesserit Messallina , nondum tamen eo infamiae pervenit, iade dirimendo Claudii matrimonio cogitarit. Nunc vero hoc etiam agitat , cum Silio nupserit. videriit sententia confirmari ex eo quod interius ait : an dies tum tuum n si ρ Erin HS s. observavi, saepe pro, dissidium , scriptum esse dimatum Pichena. Alii melius exitium. Acbdalius. 2 Dignitate forma, iuventa. J Ita lego, non forma. Dignitas sornix proprie de vitis, uti notat vetus litet rator Agrari ius, illud, juventa, suspectum iacit Vatic. qui te scit, Vt e tu. Ex quo Palmerius diductim i
gebat, rimentu. Lipsius. Denem nobilem, ignitare sor .
vimentu. J I. ectionem Florentini ai teposui ; nam vulgati pro, ut ' ν, habent, iuventa. Inepte quidem, cum praecesserit, itidienem. de se sibi invicem re pondent, dignitas ibinax, vis mentis. Quod autem Lipsus co rexit , dunitate forma, nihil certius
Puto. id ipsum enim i Tacito usu-
766쪽
ANNALI vM LIB. XI. 68s nec enim occultum, quid post tale matrimonium siver- esset. Subibat sine dubio metus reputantes , hebe
rem Claudium ta uxori devinctum , multasque mortes
j su M abuae patratas. Rursus ipsa facilitas imp
ratoris fiduciam dabat, s atrocitate criminis prava luissent, posse opprimi damnatam antequam ream. Sed in eo discrimen verti, s defenso audiretur, utque clausa aures etiam consitenti forent. Ac primo Cal-29listus jam mihi circa necem Caesaris narratus, & Ap
patur libro ra. O d gnitate forma haud
degenerem reputantes. Pichena. Vox
jΜυenta non modo suspecta salii, sed plane salsa. Quid enim haec vult, cum
praecesserit juvenem nobilem. Nec Pal- meritis placet, qui ex Vaticani inmen-ν i. diductim iacit, ta mentis. Acidalius. I Girca necem casan, narratur. JC. Caesaris Caligulae : cujus necis conscius particepique fuit hie Ii bertus, narrante Iosepho libro xix. cap. I. Scilicet autem Tacitum hoe
narrasse in libris qui de Caligula.
Lipsi M. c prima ca Uin jam mihi rea mo rem Caesaris narratur. J Eruditi T. vir ut est ingenuae veritatis) autumat hane totam periodum cum sequenti, perstitit Narcissas , si tit immutans, suum sugere captum. Ego vero
is non me nimis indulgeo reor ea
esse mihi cognita, quae eonia a consentaneaque tibi dilucidabo. Pallas, Callistus , & Narcissus, quo sene potentia, O, si res verterent, formi-δε , cognito Messalinae facinore , ptimum inter se consultavere, an retra
herent Messalinam ab illo perdito a more , idque minaciis intentis de totare Claadio mani sestanda: sed animadversici non leve illinc periculum, post illa disceptant , num potius iit eam apud maritum deserre. verum dehine peticulis imminentibus , Pallas , de Callistus ni issa utraque faciunt diversis de caullis: at Narcissus petiistitia potariotibus, scilicet in accu-sitionet uno tantum immutato: hoc est, destinavit Messalinam perverteret secreta delatione. Verum enim vero,
quaenam horum supina stultitia Idicat aliquis in minis eam sperare ab amore Silii deterrere, cui adeo villis maritus, ut nuptias in propatulo colebrare sit ausaὶ respondet pro me Suetonius in Claud. 29. docetque ad maritum fallendum non eam omnem praetextum fi ci Dcisse : Nam i a omnem fidem exeserit, quod nuptiis qua/ Me lina eum adultera Silio fecerat , rabezin doris, O ipse. consis verit, inductus quasi de industria sim
larenttir ad avertendum transferen
dumque per culum, quod imminere ipsi per quadam ostenta porrendere rur. Sali-nerius. Videndum est an addendumst praenomen Caji, ut Faernus legebat : Me primo Castistus jam mihi ci
ea mortem C. Casatas narratur, O
Ursinus. Callistus Dioni Cassio lib. s s. libertus Caji Caesaris Caligulae.& cadis ejus conscius est: de ovo Iibris superioribus, qui interciderunt se meminisse Cornelius intelligit. Vertranius. Magis proprie Flor. cim
ea necem. Vulgo circa mortem. Piche
na. Certum puto verbo Casarii vix alium intelligi apud historicos, Tacitum praecipue , quam dictatorem Calarem, vel illum certe, qui eo tempore, de quo sermo institutus est, imperio praesideret. ut non dubitem
fuisse circa Meem C. Casarii. atque istuc
C notam praenominis Cati ab ignaro libratio pro supervacuo fuisse habituru
767쪽
verit, dedecus quidem illarum; ' sed excidium procul abfucisse : nunc ' juvenem nobilem, dignitateformae, vimentis, ac propinquo consulatu, majorem ad spem accingi.
Irea de Uro 3c ad teria extra corpus orationis eminere dc supervacua esse mihi videntur. Simpliciis mam vero : dum histrio cubiculum principia exsultaverat, dedecus furtim istatum . sed
exscivium procul abfuisse. Illud Sabmasii eruuitum exsultare esse ἐξορQuod melius intelliges, tibi consideraveris. quae vir insignis Hen. Savilius notavit ad C hrysolio
mum in Psalmos, eo verbo usos veteres , Andocidem, dcc. dc recentiores Lucianum , Plutarchum , Chrysostomuna , pro , De P metaphora sumpta Κτο τε τομπί ό αν - sum, ut idem
tem : de omnia ista dici ex eo, quod saltabatur in scena . ita ut
saltatur sa-ula , cyclopi , Niobe ;quemadmodum eantuum desaltatur.
Quae ab histrionibus de mimis in Pulpito repraesentantur ι publicantur utique atque invulgantur ; inde . H. ροα dicuntur αἰὲ αν eg ονΤu. Sed de derisui sunt ae ludibrio : inde πινα eli cesse ν , Hinc etiam Tacitus sumsit ut diceret exstatari ab histrione eubiculum principu . id est, infimati, inhonei Lari, contaminari, conspurcari : quorum vel tum aliquo aut simili uius fuisset, si de quovis alio homine quam stent eo loqueretur. Artificium hominis 5c genus vita impetrarunt, ut hoc verbum mallet. qui ubique decora personis animadvertit de tribuit. Noc Lucilius suci multo videtur dixisse apud Nonium t debellas mea sue iura , e .ltes, solicitet. Dum histrio cubiculam principis polluit de in eo quasi in scena exsultat , δε-
decus quidem Hattim. Intelligo domat. Itaque placet exscidium , non dissiassium, non discidium. Et hoc ipsim exscidium grandius quam excitum
I Sed mei. m. J In Florentino est, sed O scidium: e quo Pictima, disium. Sed profecto plus quam
dissidium hic timebat ut , G excitum, atque extrema. Lipsis r.
Exeidium procul abfuisse. J Flor. sed scidium. Vnde veram lectionem suspicor , sed disium. ut sit seri sus: Quantumvis petulantet , dc impudice se gesserit Messallina , nondum tamen eo infamiae pervenit, ut de dirimendo Claudii matrimonio cogitarit. Nunc vero hoc etiam agitat , cum Silio nupserit. Vide ut sententia confirmari ex eo quod inserius ait : an H Filium tuum n sti ρ Enn MSS. observavi. ixperro, dissidium , scriptam esse discidium. Pichena. Alii melias exitium. Acbdalius. a Dignitate firma, iuventa. Ita lego, non firma. Dignitas formae proprie de vitis , uti notat vetus litterator Agraetius, illud, iuventa. suspectiim facit Vatic. qui reseri, i- tu. Ex quo Palmetius diductitii l
gebat, viment M. Lipsius. Iuυenem nobilem, dignitare sor .
vimentu. J I .ectionem Florentini ai teposui ; nam vulgati pio, is mentis, habent, juventa. Inepte quidem, cum praecesserit, iuvenem. dc sic sibi invicein respondent, dignitas formae, de vis mentis. Quod autem Lipsius co rexit , ignitate forma , nihil cereius
768쪽
nec enim occultum, quid post tale matrimonium siver- esset. Subibat sine dubio metus reputantes , hebe
tem Claudium uxori devinctum , multassue mortes
j su Me inae patratas. Rursus ipsa facilitas imp
ratoris fiduciam dabat, s atrocitate criminis prava luissent, posse opprimi damnatam antequam ream. Sed in eo discrimen verti, s defenso audiretur , ut quectus aures etiam consitenti forent. Ac primo Callistus jam mihi circa necem Caesaris narratus, dc Ap
patur libro tr. O d gestateforma haud
de nerem reptitantes. Pichena. VOX
jΜυenta non modo suspecta salsi, sed plane falsa. Quid enim haec vult, cum
Praecesserit iuvenem nobilem. Nec Pal- melius placet, qui ex Vaticani inmemrii. diductim iacit, se mento. Acidalius. I cirea neeem caesa a narratui. JC. Caesaris Caligulae : cujus necis conscius particepique fuit hie Ii bertus, narrante Iosepho libro xt x. cap. I. Scilicet autem Tacitum hoe
narrasse in libris qui de Caligula.
Lipsius. Ac primo ca Uui jam mihi tarea morrens castris narratus. J Eruditis r. vitat est ingenuae veritatis in autumatane totam periodum cum sequenti, p.rstitit Narra sui , solum id immutans, suum fugere captum. Ego vero
si non me nimis indulgeo reor ea
esse mihi cognita, quae eonia a consentaneaque tibi dilucidabo. Pallas, Callistus , de Narcissus, quor penes potentur, O, si res Derterent, formido , cognito Messalinae sacinore , ptimum inter se consultavere, an retraherent Messalinam ab illo perdito a more, idque minaciis intentis de totare Claudio mani standa: sed animadueis, non leve illine periculum, post illa dis eptant , nuin potius steam apud maritum deferre. verum &hine peticulis imminentibus , Pallas, M. Callistus missa utraque seciunt diversis de caussis: at Narcissiis petiistitia posterio tibus, scilicet in accusationet uno tantum immutato: hoci est, destinavit Messalinam perverteret
secreta delatione. Vetum enim vero,
quanam horum supina stultitia dicat aliquis in minis eam sperate ab amore Silii deterrere, cui adeo villis maritus, ut nuptias in propatulo celebrare sit ausa respondet pro me suetonius in Claud. 29. docetque ad maritum fallendum non eam omnem praetextum foeci secisse : Nam illia omnem sirim exos erit, quod nuptiis quin Me tina eum adultero Silio fecerat , rabe M dotis , O , Ese eon' verit, induectus quasi de industria sim.
latentur ad avertendum transferen
dumque periculum, quod im Hiere ipsi per quadam ostenta porrenderetur. Sali-nerius. Videndum est an addendumst praenomen Caji, ut Faemus legebat : e primo callistus jam mihi ei
ea mollem C. Casaris narratur. O
Ursinus. Callistus Dioni Cassio lib. sp. libertus Caji Caesaris Caligulae.& cadis ejus eo nisus est: de ovo Iibris superioribus, qui interciderunt se meminisse Cornelius intelligit.
Vertranius. Magis proprie Flor. cim
ea necem. Vulgo Grea mortem. Piche
na. Certum puto verbo casaris vix alium intelligi apud historicos, Tacitum praecipue , quam dictatorem C a latem, vel illuni certe, qui eo tempore, de quo sermo institutus est, imperio praesideret. ut non dubitem fuisse circa Meem C. Casaris, atque istaec notam praenominis Cati ab ignato
librario pro supervacuo fuisse habituru
769쪽
c86 C. CORNELII TACITI Appianae caedis molitor Narcissiis, ' flagrantissinisque eo in tempore gratia Pallas agitavcre ; in num Messalinam secretis minus depellarent amore Sira, cundia atra dissimulantes. deinde metu, ne ad perniciem
ultro traherentur, desistunt, Pallas per ignaviam; C est
tum. C. autem Caesar ubique sere appellatur hic Calig.ila , exempli gratia in nostio in ii. M , 3. Etiam
c. Caesaris turbata mens , Oc. Freins- hemius. I Appiana eaeis molitor. J Vide Sueton. cap. XXXV Q. in cujus verbis, Nec multa post ex composito irrumpe e. Rivi nunctati , qui pridie ad id temporis ut ad er, praceptum erat: quasi plane repraesentaretur somnia fides, accersi starim , ae mori iussus est , menda est. Quo enim accoli iubetur, qui jam aderat Non fugit Torrentium, qui ex libris legit, arceo, Pro accusari, ut interpretatur. Milii, arcera, veru in videatur: ut exclusum eum , Claudio intellegamus, nec admissam. transieripserim etiam, arceri , ac δε-rrim mari. Historiam pete a Dione.
.s lana cadis molitor Narci . JAnnalis hujus initio, sive libro praecedenti de nece Arrii Silani , Tacito ictiptum conjicio , quod hic obitet tantum eius mentio est. De illo Cassius lib. 6o. dc Tranquillus eadem retulere, & huius verba sunt: um Silanum eum M Nareth u conspirasnt perdoe, divisis
partio 1. alter ante lucem ilis attonito , patroni eubiculam irrupit, a r-
tam e altera in ad rationem formata,
si que eandem Deciem aliquot jam nocti 1 ob Dersari retulis. Noe multops ex compa*ο irrumpere M pius nun-riarm , cui pridie ad la temporis . titasset, praceptum erat , quasi plane repraesentaretur somnia fari : a e statim, ac mori jusitis est. Claudii 37.
Lot amus. - Flagrant , magne ea ιn tempore
patia Pallax. J Ita Flor. Vulgo, eo tempore. sie alibi Tacitus. Pichem.
Μuretus , in tempore. Ea quidem Taciti phrasis . nec asseverem tamen hie usurpatam. Iibro Q. Non abnuere pacem Ibe s , quamquam in tempore validiores. Vbi quidem certa ejus notio de praesenti. nam alias ambigua de futuro. ut eod. libro I 2. Truculentior quam antea, tanquam a υe sui defeectores, O in tempore rebellaturos. Potuit Sc in ea re ore scripsisse. ut alibi libro M. Pans Isilvius in eo tempore celebris nocturnas i ta bris erat. Acidalius.
3 N.n Mescistinam secretis. J Obscura examinanti, nee scio an satis nexa. sententia videtur. delibetauelibertos bifariam : primo, an ad Claudium desertent , quae pars praeivit: hic iam, an ipsam Messallinam i creto de Silio monerent, alia adulte tia dissimulantes. Destitere ab utro que alii: Narei sui perstitit, sed in sententia priore, id est de Claudio admonendo. Lipsius. m M si inam secretis mim,. J stuant in hoc loco viti docti: sed certe in simpulo fiuctus movent. Nuptiis Messallinae cognitis inhorruere omnes principis donaestici, quia exitium principi imminete necessario videbant. Admoneri principem intutum, recordantibus potentiam us ris, cuius vi tot proceres morti dati. rsiis facilitas principis si in saci bat opprimendae uxoris, H praevenirent; ita in hoc metus, ne uxorem quamvis accusatam audiret, ante-
pςia et: quod si fieret, eadem
as periculum vertebat in aecusatores. Eo metu fiebat, ut ad aliua
consilium descenderent, si sine accusatione Messalinae possent avertere exitium a capite Plincipis. Id videba-
770쪽
ANNALI vM LIB. XI. 68 Callistus ' prioris quoque regiae peritus, & poten
tiam cautis quam acrioribus consiliis tutius haberi. Perstitit Narcissus , & solum id immutans , ne quo sermone praesciam criminis de accusatoris fac rei ; ipse ad occasiones intentiis , longa apud Ostiam Caesaris mora, duas pellices, Τ quarum is co pori maxime insueverat , largitione ac promissis , de uxore desecta plus potentiae Ostentando, perpu
lit delationem subire. Exin Calpurnia id pellici 3 o
nomen) ubi datum secretum, Caesaris genibus pro voluta , nupsisse Messallinam Silio exclamat. Iimul Cleopatram quae idem opperiens adstabax, an comperisset ' interrogat : atque illa annuente , cieri Narcissum postulat. Is veniam in praeteritum petens , quia et ' cis Hectium, cis Plautium dissimulavisset, nec
nunctur fieri posse , s ab amore filii eam
absterrerent ; quod secretis minis tentandum primo sensuerant liberti . iniecto metu , nisi adulterum relinqueret, dicturos principi. Rursis hoe consilium periculosiam vi sim , de impotens mulier ultro monitores in exitium vaperet. Ita in tanto consiliorum aestu destitererroilus ab omni incoepto Pallas &Callistus , exspectaturi , quid sors serret: Pallas ignavia ; Callistus prudentia. Solus Narcissus perstitit in amoliendo periculo , quod imminebat capiti principis; sed usus priore consito, praeveniendi adulteiam apud aures principis: alterum consilium aspernatus . minis absterrendae Messallinae , ne exinde suspica
retur accusaturum . ec occuparet.
a Prioris qu que rema. J Sub Cato, apud quem in gratia potentiaque fuit. Dio, ubi de Domitio Asto, libro
L , Et eleganter Seneca , cpistola quadam : Stare antis limen Cassisti dominum Ibum veri . eum qui illi .1 cerer titulum . qui inter redicula manes a produxerat , aliis intrantiabus excludi. sed suit non minus
magnus apud Claudium. estque ille ipse cui scribonius Largus medicus ejus arvi Opus suum insicti bit , dc appellat C. Iulium Callistum. Lipsius. a Perstitit Narevias . selum id immurans. J Et particulam expunxiamus. Rhenanus. Addit Flor. ut β- tum id immutans. Venetus , O s.-lum. certe de aliquo desectu suspi
gis aciem adhibeo, verba illa,
tum id, aut eorrupta , aut mutila.
3 Quarum is corpori. J Vatic. co poribus. Lipsius. cis Hectium, cis Plautium. J Emendavi praeeunte Vaticano , qui habebat, Gu Vecticis Plautio. Et vere. Duo enim famosi in hae Messallina & quasi primorum ordinum adulteri , vectius Valens di Plautius Lateranus : quos tamen dissimulasse, & siluisse se dicit. sed an magis pro hac sententia , bra Vectium , λι PlaMium I M: circa Ve-