Musici scriptores graeci Aristoteles, Euclides, Nicomachus, Bacchius, Gaudentius, Alypius et melodiarum veterum quidquid exstat

371쪽

274 Excerpta

4 υτι σοι τη ὀγδοη χορδὴ προσκαθηψαν τέρας,ου λύγω τινὶ, τ δε προς τους ἀκροατὰς ψυχαγωγία προήχθησαν. σπερ δὴ καὶ Πρῆφραστύς τε ὁ Πιερίτης τῆν εννάτην χορδεην προσκαθῆ φε, καὶ Ἱστιαῖος τηνδεκάτην ὁ Κολοφώνιος, ιμόθεος ὁ Μιλήσιος την εν ρ, δεκάτην, καὶ ἐφεξης ἄλλοι επει εἰς κτωκαιδεκάτην ἀνήχθη χορδην το πληθος παρ αυτον. σπερ καὶ Φερεκράτης ὁ κωμικος ἐν τ επιγραφομένω χείρωνι καταμεμφόμενος αυτον της περὶ τὰ μέλη ραδιουργίας

φαίνεται. io

A μεν ου πῆσαι χορδα κατὰ τὰ τρία γένη εἴτε καὶ πλείω εἴκοσι καὶ κτο τ πλῆθος ων υτεπωoυς υτε ἐλάττους διὰ το μὴ ἐπιδέχεσθαι τὴν αν-

θρώπων φωνὴν μήτε ἐπὶ τ βαρ παρὰ ταύτας βαρύ

τερον εἶναι γαρ τοὐς λεγομενους παρ' αὐτὰς βυκα δενι-οὐ καὶ βηχίας, φθέγματα ἄσημα καὶ ἄναρθρα καὶ ἐκμελῆ, ἐπὶ δε ὁ ξ τούς τε κοκαυσι οὐ και τοις των λύκων ρυγμοῖς φθογγους παραπλησίους, ξυνε-

τους τε καὶ ἀναρμόστους καὶ ὐκ επιδεχομενους συμφωνίας κοινωνίαν. αἱ δὲ καθ' καστον κατὰ μεν του ΨΟ

372쪽

δύο μεσας ποιουντας ἐν τοίς διεζευγμένοις p. 36), ναα τετράχορδον πενταχόρδω κατὰ διάζευξιν συμφωνον, - R. σοι δε κατὰ το ἀμετάβολον οὐ πλείους μιος μέσης ποιουνται, ἀλλὰ κέχρηνται υτῆι ος των μεν οξυτέρων βαρυτέρα, των δε βαρυτερων ξυτερα, δεκα- πεντε χορδὰς εἰς δ δις διὰ πασῖν κατὰ το μετ βο-

λον συστημα ὁριζονται. γ καὶ ὁ Πτολεμαῖος συναρέσκεται καὶ ἄχρι τουτου του ἀριθμου δεῖν στασθαι λέγει τους μὲν τύνους τοiς εἴδεσι του διὰ πασον i ισαρίθμους λέγων καὶ τοι εἰδεσι του τε διὰ τεσσάρων

καὶ του διὰ πέντε ἐξ ων καὶ τ ὁμοφωνον πάντα τουτω ἐμπεριλαμβάνεσθαι κατὰ τουτο τ πληθος των φθόγγων τὴν δε μέσην ἀκριβος εἶναι μέσην, περατουσθαι δὲ ἄμφω τὰ ἄκρα ἐπι με το βαρ προσλαμ- i5 βανομένω ἐπὶ δε το ξψ νητ1 υπερβολαίων. 5. υτι υ επειδῆ προῆλθον τινες εἰς των κηφθύγγων πλῆθος, ἔξω της του παντὁ πεπτωκότες φανουνται συμφωνίας, ἀλλ' ἀκολουθως τ φυσικ του Πυθαγόρου καὶ Πλώτωνος δοξii. η τε γὰρ των θείων

η τε γὰρ των θείων. natura animaraim divinariam secta vicies et septies atque assumens unitatem, quod est omnium remana principium sicuti primum inter sonos symbolice dicunt sumptum hacendit ad larunc summam 28 . et initium capit haec natura a septem illis terininis quibus suppositis Plato triplicem et ter multiplicando Oibicam auctiouena iii venit; finitur autem in hunc numerum 28 . 18.

373쪽

27 Excerpta ψυχον φύσις τὶ πτακαιεικοσιπλασία κατατετμημενη,

προσλαμβάνουσά τε τὴν πάντων ἀρχὴν μονάδα ωσπερ

δὴ κἀν το* θύγγοις συμβολικος καλουσι προσλαμβανόμενον τοσουτον ποτελεῖ πλῆθος, αρχομεν μὲν ἀπ των πτὰ Ορων, ους δὴ ποθεὶς ὁ Πλάτων τήν τε τριπλῆν καὶ κυβικὴν αυξησιν ευρατο, περατουμένη δε

p. 37 εἰς τουτο. 6. Καὶ γαρ δὴ καὶ οι φθόγγοι σφαίρας κάστης

των πτα ενα τινὰ ψόφον ποὰν πρώτους ἀποτελεῖν πεφυκυίας, οἷς τὰ στοιχεῖα τα φωνήεντα οἐπωνόμασται, ἄρρητα μεν αυτὰ α αυτὰ καὶ πὰντο ἐκ τούτων συντιθέμενον πο των σοφον απο- καλουμενα. διότι κἀνταυθα τουτο δύναται - γ-

ὰρχομένην Β. 5 et postea add. M. corr. τετραπλη M , erat fortasso διπλην. 7 τουτο καὶ partim erat cum cuariae nig M, exstat in V. πρώτους add. πρώτους .I πεφ υκυίας ultimae tu perierunt , a. πεφυκυιῶν 'I συντιθέμεν - exis perierianti I3 ποκαλ. M καλ. B. cap. 6. Mutu de septena vocalidiis litteris φωνήεντα lincio et p. 277, is , quae singulae ad singulos lanetas reserantur. erat auiam rei liici

Luna mercurius senus Gol Mars Iuppiter Saturnus.cs prol. p. 28 ann. 3 et Nicomacuum in neol. r. p. 53. nae litterae cum simplices sint p. 277. et 14 nec e se appellari possint ἄρρητα enim dic intur 276, Ii comparatur animus 277, 3 , coniungere eas oportet cum materia quadam i. e. litteris consonis is , 277, 3 is nam sicut animo cum corporis nemuris coniuncto fiunt animalia, sicut annonia in chordis versante fiunt carinina, ita vocativus litteris ad consonas adniuitis fiunt non soliun vocauula, sed etiam mystariam soranulae emeacea. sic vecta initii si recte tradita sint, coniungas: οἱ φθόγγοι ὰπ καλουνται ἄρρητα. omnia autem Dene explicari non possunt nec facile rediditur ratio coniunctionum iot etrata.

374쪽

ex Nicomacho. c. 5. 6. . 36 - 38.

σημεῖον, ἐν δὲ γράμμασι στοιχεῖοw συντιθέμενα δε μετα των λικον οι δὴ τὰ συμφωνα ωσπερ η ψυχὴ με τω σώματι η δε αρμονία ταῖς χορδαῖς, ποτελεῖ μεν Φα, τύνους καὶ μέλη, τὰ δε δραστικὰς

δυνάμεις καὶ τελεστικὰς των θείων δι δὴ ταν μάλιστα ι θεουργοι το τοι οὐτον σεβάζωνται, σιγμοῖς τε καὶ ποππυσμοις καὶ ἀνάρθροις καὶ ἀσυμφώνοις ηχοις συμβολικος ἐπικαλοsνται. - υτι σοι θ r-i ταφθύγγω ς φυσικῆ κατεχρήσαiπο συμφωνία, ἐντεs- θεν ἔλαβον υκ ἀπ των σφαιρον ὁ τοιουτον, αλλ' ἀπο των ἐνδεδομένων ει το πst ἐξ αυτον ἐναρμονίωνῆχων, ους δὴ καὶ μόνους των στοιχείων φωνήεντάς τε καὶ φθογγηεντας καλοsμεν ἀλλ' πειδὴ πλη μεν 14 τούτων ἐξέτασις ουσα οὐχ κανή τι σημαίνειν ποικίλον, δει δε τη συμπλοκη σπερ δὴ κἀπὶ τον χορδον καὶ τη ἄλλου προς ἔτερον καθαρμόσει τι σύμπαν ἀποτελεῖσθαι. πως με εβδομὰς τετράδι τε καὶ μονάδι

συγγενὴς ἐν τω περὶ βδομάδος p. 38 ὴμῖν ψηται.

τοιουτον θεῖον Gesner. 8 ποππισμῖ uel. et Inso. ποπτυσμοις . νάρθροις Meib annot. ἐνάρθροις libri. 20 πολλαπλασιασθέντα κου πολλαπλασιασθεισα prop. Meil . - οσοι qui tyrum septena chordarum statuerint, hoc fecisso dicuntur commoti numero litterariam vocalium, Ioriam ordo ἐυτασις cum simplex sit multiplicare oporient. 194ῖρη- ται theol. p. 44. 4 et 34. 20 πολλαπλασιασθεῖσα sic Meila refert ad έβδομάδα, forsitan recte quamquarii quae dicatur ἀνακυκλησις et iii velu φαίρεσις. nescimus hoc sic patet

375쪽

278 Excerpta του πρώτου - το σχατον πη με κατὰ παραύξησιν, πη δε καθ' υφαίρεσιν τον τοσουτον ἀριθμbν ποιεῖ.

καὶ γαρ δη κἀπὶ των σφαιρον, δηλον δ' ς ἀναλύγως

κἀπὶ των ψυχον των περιεχουσον τὰς σφαίρας καιὰναγουσων εὐτάκτω φορὰ ἰδία τις ' κατὰ τὴν τούτων ἐπαυξησιν του οἰκείου θύγρου πλεονάζοντος, ων δῶλλων ρυθμω καὶ τάξει λλείποντος κάστου κατὰ τον ἀριθμον, ὀκτωκαιεικοσύφθογγος λεγομεν κατὰ την Αἰγυπτίων προσηγορίαν πάρχει.

7. A ων δὴ και Πυθαγοραν ὁρμώμενον την τε οπρώτην διαίρεσιν καὶ της ψυχης ἐπεκτασιν ἄχρι τουδε ὁριζομενην ευρεῖν καὶ γαρ καὶ αυτ τριπλη, εὐτεταὐτο καὶ θατερου καὶ οὐσίας τὴν πύστασιν, παραπλησίως δὲ τ υποστάσει τριττον ὁρισμον ἐπιδεχομένη εις τε το λογικον καὶ το ἄλογον καὶ το φυσικύν ῶσπερ οδ τό τε ἐναρμύνιον καὶ τ διάτονον καὶ το χρωματικόν). και φαίνεται γε ἐντεῖθεν διχη διαίρεσις ἐντη ψυχογονία αυτη, τοις με πλανωμένοις κατὰ τους

επτὰ θύγγους ἀποδιδουσα την των εἰκοσιοκτῶ φυσι-

καὶ γὰρ δη κἀπὶ τ σφ. et in pnaeris inest propriamiaedam namonia hoc supplendum XXVIII sonoriam, Aegyp

tioriana more 3 ita nominata. CaΡ. 7. και γαρ καὶ αυτη - πόστασιν ἐπιδεχομένη.

anima quoque in Platonis psycnogonia Tim. 8 suusiantiam tripartitam accipit, componitur enim D τε αὐτο - 1, καὶ θατέρου - , καὶ πισία naturi ex his mixta - 3.

376쪽

ex Nicomacno. c. s. 7. p. 38 39. 279κον τε καὶ ψυχικον θύγγων ἐναρμύνιον κα ουσίαν σύστασιν - τη δε της πλανοὐς, ῶς αν της αὐτουμεν φυσεως υσης, ἐμπεριλαμβανουσης ε σπερ ἐντη κινήσει τους πλάνητας ουr καὶ την κατὰ τον

τελειος καὶ του ὀρθογωνίου τριγώνου χων την αυξησιν, τ ὐποτεινουσ των δυο πλευρον παραβαλλομένων ἄμα τη πάντων ἀρχη ποτελούμενος, κἀντε0θεν πρώτη τετρακτυς χὶν των συμφωνεῖν πηγὴν λουσα i Ἀναφαινομένη, ων ' υπάτης τε καὶ μέσης

καὶ νήτης καὶ παραμέσης ἔχουσα λύγον καὶ τον ἐπύγδοον περιλαμβάνουσα. πάτη με γαρ κατὰ τον ἀριθμον, μέση δε κατὰ τον , νήτη δε κατὰ τον p, παραμέση δε κατὰ τον ' ἐπόγδοος ἐν τῆ καὶ

15 0 προτος εμφαίνεται. ὁ δὴ καταπυκνούμενον ταῖς διεσιαίαις ἀποστάσεσιν εἰς τοσουτον προυβη, ω Ἱδεκανον τε ἀριθμος ρισται καὶ Δρονύμων.

quorum ea summa. 35.

qui numerias viribuo principio 1 Ascendit i 36. τετρακτυς es leotia incineol. r. p. 7, 3ι. I δη καταπυκνουμενον. decanis et orologiis ordium partes indicari videntur. Ptolemaeus quidem nam. III s orbona secat in partes duodecim et musico 'stemato disdiapason cum his partiuus comparato invenit diapente respondere trigono in i Dei inscripto 120' diatessaron respondere quadriingulo 90'l tonum tuo letaniae orvis par 30' . nis autem duodeciuiis in terenas paries 10 divisis καταπυκνουμ διεσ ὰποστ. invenis 3 paries ruis.

377쪽

280 Excerpta.

8 Ἀλλὰ πῖς φησιν κτὼ σφαιρον οὐσον πτὰ λέγονται εἶναι οἱ θύγγοι οτι με αεὶ κατὰ τὰ αὐτὰ κινουμένη ἀδιάφορον καὶ μίαν ποιεῖται του θύγ- γου τὴν ἐκφώνησιν ου ἔχουσα δε ἰσοταχη ουδε

παραπλησίαν ἄλλην, οὐδ' αν εὐαρμονία τάσσοιτο. διύτι εν δυσὶ πρώτοις το τοιουτον ουτε ἴσοις, sτε

πάντη ἐξηλλαγμένοις. οἱ δε δὴ των πλανωμένων πολλὴν την νομοιοτητα καὶ τὴν ἐναντίαν προς αυτηνεχοντες Ἀδείκνυτο κίνησιν τοσαυτην, σην Ἀου --το προ τὴν θατέρου δι δὴ τον ἀπ' αυτης φθέγ ioγον ἄρρητον Γασαν. 9. Oτι οἱ φθόγγοι οἱ πο των τὴν χειρουργίαν μετιόντων εἰκοσιοκτώ εἰσιν χερα Προσλαμβανύμενος

παρυπάτη πατον υπατον ἐναρμόνιος υπατον χρωματικής πατον διάτονος

υπάτη μέσων 20 παρυπάτη μέσων μέσων ἐναρμύνιος μέσων χρωματική α μέσων διάτονος

Οἴ in B. 6 ἐναρμόνια . 6 διότι κτλ. seclusi cs orologg. σοι οὐτε πάντη m. B. ἐδείκνυντο prop. Melo. ἐδείκνυτο N,. of κίνησιν est macula in M. erat latet se vocabulum. 10 τὴν το θ. B. 12 χειρουργίαν .21 παρηπάτη .cap. 8 2 4 ἀεὶ κτ τα αυτ caelum fixum. 8 πρις αυτην i. e. τὴν πλανη σφαιραν. cs prol. p. 230.

378쪽

e Nicomacno. c. 8-10. p. 39. 40 M. 281

. τρίτη συνημμένων i παρανήτη συνημμένων ἐναρμύνιος i συνημμένων χρωματική

συνημμένων διάτονος

i νήτη συνημμένων η παράμεσος, τρίτη διεζευγμένων διεζευγμένων ἐναρμύνιος in διεζευγμένων χρωματικῆρ διεζευγμένων διάτονος κη νήτη διεζευγμένων κ τρίτη περβολαίων κε περβολαίων ἐναρμόνιος 15 υπερβολαίων χρωματικήψ υπερβολαίων διάτονος

τραχορδο κατὰ τρία γένη, τα δε μέσων, τὰ δε συνημ-

ετερον τ αυτ μέρει των κρων αυτῖν περίχον τε καὶ υπερεrdμενον. tiam autem ad id medium natura ducitur quod aequa extremor in parie 'li et superiit et supci alii r nam iu

s 8 12 tertia illius paret 8 suporat si et tertia illius parte superatur a I 2. ἐν μεσω δε το ε προ τὰ δώδεκα ξονερ τό

379쪽

282 Excerpta ex icomacho. c. 10. . 40 4 M.

μένων, τα δε διεζευγμένων, τὰ δε περβολαίων, ουτωχρὴ νομιζειν κάστην σφαιρικῆν και θείαν υσίαν τομεν εν τῶ παντὶ ως αρχῆς εχον λύγον παρελέσθαι

p. 4l προς ἀρμονίαν καὶ σύστασιν κύνου, τ δε ς

μεσύτητος το ε ώς τέλους, - και το μεν συναπτικην συνεργίαν ποτε λει, το δε διαστατικήν. οἶς πασι την προνοίαν καταχρωμένην ἀριθμήν τε τον θειον πάγιον καὶ ἀσάλευτον καὶ ἔμμελες αυτ ποιεῖν τοπctν, ὰσαν ουσίαν ἀρχικήν τε και πηρετικὴν τητοιαύτη ναλογία συνδέουσαν. ουν πρώτη τε 1οτρακτυς η καὶ των τετραχύρδων τούτων ρίζα τρόπον τινὰ πασον ἐστι παρεκτικὴ των κατὰ γένη διαιρέσεων, αποτελοsσα ως ἐφάμην τον' ἀριθμον της πλανοὐς οἰκεῖον προσ κ μονάδος, ν δ και κλεῖδα των ον- των ἐν τω τρισκαιδεκάτω των νόμων Πλάτων βουλό isμενος δεικνύναι στάτην πασῖν των διεξοδευθεισον επιστημον ἀπαριθμησάμενος ἔτι καὶ ἀνθρώποις φησὶ ξυμφωνον χρείαν καὶ ξυμμετρον πενείματο.

τε μιόλιον και ἐπίτριτον. Inedia inter sex et duodecim intercedunt et 'ι τουτων υτὰν εν ω μεο επ'ὰμφότερα στρεφομεν τοις ἀνθ ρ--οις συμφωνον χρείαν καὶ συμμετρον ἀπενείματο, παιδιὰς ρυθμο τε καὶ ρ- μονίας χάριν ευδαίμονι χορεία Μουσῶν δεδομενη. et dupliciter inter hos numeros versata natura hominbus impertivit sonormi et rhuthmoriam usum, cum Musarum beato choro lata esset ad rhythinorum nodoriamque lusum data autem

est duplicis natura ita divisa, io et soni et metra rationisus et v, eontinentur.

380쪽

BACCHII GERONTIS SAGOGE.