Antiquitatum Romanarum quae supersunt

321쪽

ἔθνους ἀγορὰν ἐν Φερεντίνω ποιησάμενοι ψηφίζονται μὴ παραχωρεῖν Ῥωμαίοις της αρχης καὶ αυτίκα αἱροῶνται δύο στρατηγοὐς αυτοκράτορας εἰρηνης τε καὶ πολέμου, υγκον Πουπλίκιον ἐκ πόλεως Κόρας καὶ Σπούσιον Ουεκίλιον ἐκ Λαουῖνίου δια ταύτας με δη τὰς αἰτίας συνέστη Ῥωμαίοις ὁ προς τους bl3ὁμοεθνεῖς πόλεμος, προύβη δε ἄχρι πενταετους χρόνου πολιτικός τις γενόμενος καναρχαῖκός οὐτε γαρ ἐκ παρατάξεως ολοις τοῖς στρατεύμασι προς ολα συμ-

10 βάλλουσι μεγάλη συμφορὰ καὶ φθόρος ολοσχερης

συνέβη ουτε πόλις αυτῶν Ουδεμία πολέμω κρατηθεῖσα κατασκαφης η ἀνδραποδισμο η αλλης τινος ἀνηκέστου συμφορῆς ἐπειράθη αλλ' ἐμβαλόντες εἰς την αλληλων η υπὸ την ἀκμην του σίτου καὶ προ- 15 νομεύσαντες ἀπηγον ἐπ' οἴκου τὰς δυνάμεις διαμειβόμενοι τους αἰχμαλώτους μίαν δὲ πόλιν ἐκ του Λατίνων ἔθνους Μεδύλλειαν παλαίτερον ἔτι ' - μαίων ἀποικίαν γενομένην ἐπι της Ῥωμύλου αρχῆς, ως ἐν τω προ τούτου δεδηλωκα λόγω, μεταθεμένην 20 αυθις ως τους ομοεθνεῖς πολιορκία παραστησάμενος ὁ των ' μαίων βασιλεὐ ἔπεισε μηθεν ἔτι νεωτερίζειν αλλο δ' οὐθεν ων ο πόλεμοι φέρουσι δεινῶν ου bl4δετέροις ἐν τω τότε συνέβη χρόνω τοιγάρτοι φάδιαίτε καὶ οὐδε ἔγκοτον ἔχουσαι προθυμηθέντων ' et μαίων αἱ διαλύσεις ἐπετελέσθησαν.

XXXV. αὐτα διαπραξάμενος ἐπὶ της ἰδίας αρ- χης βασιλευς Tύλλος υστίλιος, ἀνηρ ἐνάλίγοις αξιος

εὐλογεῖσθαι της τε ευτολμίας ενεκα της προ τ πολέμια και της φρονησεως της περὶ τα δεινὰ, περ 30 ἄμφω δε ταλα, τι οὐ ταχὼς ων εἰς πόλεμον ἰέναι βέβαιος ην καταστὰς εἰς αυτὸν ἐν ἄπασι τῶν ἀντιπάλων προέχειν, ετ δε κατασχὼν την ἀρχην δύο καὶ

322쪽

- - 271 τριάκοντα τελευτα τον βίον ἐμπρησθείσης της οἰκίας, καὶ συν αὐτῶ γυνή τε ἀπόλλυται καὶ τέκνα καὶ ὐαλλος οἰκετικὸς Οχλος απας καταληφθεὶς υπὸ του πυρός. καταπρησθῆναι δὲ την οἰκίαν οἱ μεν υπὸ κεραυνῶν λέγουσι μηνίσαντος του θεοί δι ὀλιγωρίαν ἱερῶν τινων ἐκλιπεῖν γαρ ἐπὶ τηλαρχης της ἐκείνου πατρίους τινὰς θυσίας, τέρας δ' οὐχ παρχουσα ἐπιχωρίους Ῥωμαίοις παραγαγεῖν , οἱ δὲ πλείους ἐξ ανθρωπίνης 515 φασὶν ἐπιβουλῆς το πάθος γενέσθαι ἀνατιθέντες τοἔργον Μαρκίω τω με ἐκεῖνον ἄρξαντι της πόλεως. 10τομον γαρ ἐκ της Νόμα Πομπιλίου θυγατρὸς γενομε νον ἄχθεσθαί τε, ὁτι ἐκ βασιλείου γένους πεφυκὼς αυτὸς ἰδιώτης ην, καὶ γένος ἐπιτρεφόμενον ορῶντατω Τύλλω παντος μάλιστα υποπτεύειν, εἴ τι πάθοι Τύλλος εἰς τοὐς ἐκείνου παῖδας ξειν την ἀρχην Ibταῶτα δη διανοούμενον ἐκ πολλο στήσασθαι κατὰ το βασιλέως ἐπιβουλην πολλούς ἔχοντα Ῥωμαίων

τοὐς συγκατασκευάζοντας αυτω την δυναστείαν, μλον δὲ ὁντα το Tύλλου καὶ ἐν τοῖς μάλιστα πιστευόμενον φυλάττειν οτε καιρος ἐπιτηδειος φανείη της 20 ἐπιθέσεως. μέλλοντος δὲ οὐ Τύλλου θυσίαν τινὰ κατ' οἶκον ἐπιτελεῖν, ν αυτοὐς μόνον ἐβούλετο τοὐς

ἀναγκαίους εἰδέναι, καὶ κατὰ δαίμονα της μέρας bl ἐκείνης χειμερίου σφόδρα γενομένης κατά τε ομβρον καὶ ζάλην καὶ σκότον, στυρημον ἀπολειφθῆναι ροτον προ της οἰκίας τόπον τῶν φυλαττόντων, ἐπιτήδειον πολαμβάνοντα τον καιρον ἄμα τοι ἐταίροις ἔχουσιν υπὸ ταῖς περιβολαῖς τὰ ξίφη παρελθεῖν εἴσω τῶν θυρῶν, ἀποκτείναντα δε τον βασιλέα καὶ τοὐς παῖδας αυτos καὶ τῶν ἄλλων σου ἔτυχεν ἐνεῖναι 30πs εἰς την οἰκίαν κατὰ πολλοὐ τόπους, ταλα δὲ πράξαντα τονάπερ της κεραυνώσεως διασπεῖραι λό-

323쪽

γον. ἐγὼ δε τοὐτον μεν ου δεχομαι τον λόγον Ουτ' αληθῆ νομίζω ουδε πιθανὸν τω δε προτέρω μῶλλον

προστιθέμενος κατὰ δαίμονα νομίζω τον ανδρα ταυτης της τελευτῆς τυχεῖν ουτ γαρ πόρρητον φυ- λαχθῆναι την πρῆξιν υπο πολλῶν συσκευαζομένην εἰκὸς ν ουτε τω συστήσαντι αυτην βεβαιον ν τι μετὰ τὴν οστιλίου τελευτην ἐκεῖνον ἀποδείξουσι ' -

μαῖοι βασιλέα της πόλεως, υτ εἰ τὰ παρ ανθρώπων αυτ πιστὰ καὶ βέβαια ην, τὰ γέ τοι παρὰ των 10 θεῶν μοι ἔμελλε ταῖς ἀνθρωπίναις ἀγνοίαις ἔσεσθαι μετὰ γὰρ την πο των φυλῶν γενησομένην bir ψηφηφορίαν τους θεοὐς ἔδει την βασιλείαν αυτλδι οἰωνῶν αἰσίων ἐπιθεσπίσαι ἄνδρα δε μιαρὸν καὶ τοσουτοις ημαγμένον φόνοις ἀδίκως τίς ἔμελλε θεῶν 1 η δαιμόνων παρησειν βωμόω τε προσιόντα καὶ θυμάτων καταρχόμενον καὶ τὰς ἄλλας ἐπιτελοῶντα θεραπείας ἐγὼ μεν δη διὰ ταλα ου εἰς ἀνθρωπίνην ἐπιβουληνάλλ' εἰς θεολβουλησιν το εργο αναφέρω,

κρινέτω δ' εκαστος ως βουλεται.

20 XXXVI. Μετὰ δε την υστιλίου Τυλα τελευτην η μεσοβασίλειος υπο της βουλης ἀποδειχθεῖσα αρχη κατὰ τους πατρίους ἐθισμους αἱρεῖται βασιλέα της πόλεως Μάρκιον ἐπίκλησιν υγκον ἐπικυρώσαντος δε του μου τὰ δόξαντα in βουλῆ καὶ τῶν ἐκ τοὐθεos κα- 25 λῶν γενομένων συντελέσας τὰ κατὰ νόμον ἄπαντα παραλαμβάνει την ρχὴν ο Μάρκιος ἐνιαυτῶ ευ- I8τέρω της τριακοστης καὶ πέμπτης ὀλυμπιάδος, νἐνίκα Σφαῖρος Λακεδαιμόνιος, καθ ον χρόνον θήνησι την ἐνιαυσιον ἀρχην εἶχε Θαμασίας ουτος ὁ βα-30 σιλευς πολλὰς τῶν ἱερουργιῶν ἀμελουμένας καταμαθών, ς ὁ μητροπάτωρ αυτου Πομπίλιος Νόμας

κατεστήσατο, πολεμιστάς τε καὶ πλεονέκτας τους

324쪽

. πλείστους Ῥωμαίων γεγονότας ορῶν και οὐκέτι την γην ως πρότερον ἐργαζομένους, συναγαγὼν εἰς ἐκκλησίαν το πληθος τά τε θεία σέβειν αυτοὐς ξίου πάλιν, σπερ ἐπὶ Νόμα διετέλουν σέβοντες, διεξιὼν οτι παρὰ την των θεῶν ὀλιγωρίαν νόσοι τε λοιμικα 5 καὶ βλάβαιJπολλαὶ κατέσκηψαν εἰς την πόλιν, φ ων ἐφθάρη μοῖρα του πληθους Ου ὀλίγη, καὶ βασιλεῖς

υστίλιος - ποιούμενος αυτῶν ἔδει φυλακην κάμνων ἐπι πολλους χρονους το σῶμα πάθεσι παντοδαποῖς καὶ οὐδε της γνώμης ετ τηλαυτολκαρ 10 τερὸς διαμένων, αλλὰ συνδιαφθαρεὶς τω σώματι τὰς φρένας, οἰκτρῶς καταστροφης ἔτυχεν αυτός τε καὶ γενος το ε αυτοs πολιτείας τε ἀγωγην την υπὸ Νόμα G19 κατασταθεῖσαν Ῥωμαίοις παινῶν ως καλην καὶ σώφρονα ἀπὸ τῶν δικαιοτάτων εργων τὰς καθ' ημέραν 15εκάστω παρέχουσαν εὐπορίας, ἀνανεώσασθαι πάλιν αὐτην παρεκάλει γεωργίαις τε καὶ κτηνοτροφίαις καὶ ταῖς ἄλλαις ἐργασίαις, ὁσαις μηθεν δίκημα προσῆν, αρπαγης δε καὶ βίας καὶ τῶν εὐτοί πολέμου γινομένων φελειῶν περιδείν. ταῶτα καὶ τὰ τούτοις 20ομοια διαλεγόμενος καὶ εἰς πολλην ἐπιθυμίαν καθιστὰς πάντας συχίας ἀπολέμου καὶ φιλεργίας σώφρονος καὶ μετὰ τοὐτο συγκαλέσας τους ἱεροφαντας και τὰς περὶ τῶν ιερῶν συγγραφὰς, ας Πομπίλιος συνεστησατο, παρ αυτῶν λαβὼν ἀνέγραψεν εἰς δέλ- 25τους και προύθηκεν ἐν αγορῶ πῶσι τοι βουλομένοις σκοπειν, ας ἀφανισθηναι συνέβη τω χρόνω χαλκαῖ γὰρ οἴπω στηλαι τότε ὴσαν, ἀλλ' ἐν δρυῖναις ἐχαράττοντο σανίσι οῖ τε νόμοι καὶ αἱ περὶ των ιερῶν διαγραφαί μετὰ δε την ἐκβολὴ τῶν βασιλέων εἰς ἀνα- 30 γραφην δημοσίαν αὐθις χθησαν π ανδρὸς ἱερο-b20 φάντου Γαίου Παπιρίου, qν πάντων τῶν ἱερῶν

DION. I. 18

325쪽

274ηγεμονίαν ἐχοντος ἀνακτησάμενος δὲ τὰ κατερραθυμημένα τῶν ἱερῶν καὶ τον ἀργον χλον ἐπὶ τὰς ἰδίας ἐργασίας ἀποστείλας ἐπηνει μὲν του ἐπιμελεῖς γεωργους, ἐμέμφετο δὲ τους κακῶς προισταμένους

των ἰδίων κτημάτωνJ, ως ου βεβαίους πολίτας. XXXVII. αὐτα καθιστάμενος τὰ πολιτεύματα και παντος μάλιστα ἐλπίσας ἄνευ πολέμου καὶ κακῶν ἄπαντα τον βίον διατελέσειν, σπερ ὁ μητροπάτωρ,ου ἔσχεν ὁμοίαν τ προαιρέσει την τύχην, αλλὰ 10 παρὰ την εαυτοs γνώμην πολεμιστης ναγκάσθη γενέσθαι καὶ μηδένα χρόνον ἄνευ κινδύνου καὶ ταραχης βιῶσαι ευθὐ γὰρ ἄμα τω παρελθεῖν αυτον - τηνηγεμονίαν καὶ την ἀπράγμονα καθίστασθαι πολιτείαν καταφρονήσαντες αυτοs Λατῖνοι καὶ νομίσαντες δι35 ἀνανδρίαν οὐχ ἱκανον εἶναι πολεμου στρατηγεῖν, ληστηρια διέπεμπον εἰς την μοροῶσαν αὐτοῖς εκα-στοι χωραν, φ ων πολλοὶ Ῥωμαίων ἐβλάπτοντο.

ἀφικομένων δὲ παρὰ τοs βασιλέως πρεσβευτῶν καὶ τὰ

δίκαια Ῥωμαίοις ἀξιούντων ὐπέχειν κατὰ τὰς συνθή 52i 20 κας, ἴτε γινώσκειν ἐσκηπτοντο τῶν περὶ τὰ ληστηρια κατηγορουμενων οὐθὲν ως ο μετὰ κοινης γνώμης γεγονότων οὐτε υπόδικοι γενέσθαι Ῥωμαίοις περ οὐθενος πράγματος οὐδε γὰρ προς ἐκείνους ποιησασθαι τὰς συνθηκας, αλλὰ προς Τύλλον, τελευ-

25 ησαντος δὲ οὐ Τύλλου λελύσθαι σφίσι τὰς περὶ της ειρηνης μολογίας ἀναγκασθεὶς δη διὰ ταύτας τὰς αἰτίας καὶ ἀποκρίσεις των Λατίνων ὁ Μάρκιος ἐξάγει στρατιὰν ἐπ αυτοὐς καὶ προσκαθεζόμενος τω Πολιτωρίω, πριν ἐπικουρίαν τινὰ τοῖς πολιορκουμέ-30 νοις ἐκ τῶν ἄλλων ἀφικέσθαι Λατίνων, παραλαμβάνει την πόλιν καθ' ομολογίας οὐ μέντοι διέθηκε τους ανθρώπους δεινον ουθεν, ἀλλ' ἔχοντας τὰ σφέτερα

326쪽

πανδημε μετήγαγεν εἰς Ῥώμην καὶ κατένειμεν εἰς φυλάς. XXXVIII. IN δ εξῆς ἐνιαυτω Λατίνων εἰς ἔρημον το Πολιτώριον ἐποίκους ἀποστειλάντων καὶ τὴντων Πολιτωρίνων χώραν ἐπεργαζομένων ἀναλαβὼν 5522 τὴν δύναμινο Μάρκιος γεν ἐπ αυτούς. προελθόντων di του τειχους των Λατίνων καὶ παραταξαμένων νικήσας αυτοὐς παραλαμβάνει τὴν πόλιν το δεύτερον. ἐμπρήσας δὲ τας οἰκίας καὶ το τεῖχος κατασκάψας, ἶνα

μηδεν αὐθις ορμητήριον ἔχοιεν οἱ πολέμιοι μηδ' ἐρ- is γάζοιντο τὴν γῆν, ἀπῆγε τὴν στρατιάν. - δ εξῆς

ἔτει Λατῖνοι μὲν ἐπὶ Μεδύλλειαν πόλιν στρατεύσαντες ἐν η Ῥωμαίων σαν ἄποικοι, προσκαθεζόμενοιτω τείχει καὶ πανταχόθεν ποιησάμενοι τὰς προσβολὰς α*οῶσιν αυτὴν κατὰ κράτος Μάρκιος δὲ δελ- βλήνας πόλιν των Λατίνων ἐπιφανῆ κατὰ τον αυτὸναίρει χρόνον ἐκ παρατάξεως τε νικήσας καὶ δια τειχομαχίας παραστησάμενος τούς τε ἀλόντας Ουδὲν ων

εἶχον ἀφελόμενος εἰς Ῥώμην μετήγαγε καὶ της πόλεως εἰς κατασκευην οἰκιῶν τόπον ἀπεμέρισε Με 20δύλλειάν τε τριετῆ χρόνον υπὸ τοῖς Λατίνοις γενομένην τω τετάρτω κομίζεται πάλιν ἐνιαυτω πολλαις

και μεγάλαις παραστησάμενος μάχαις καὶ μετ υ523 πολὐ τὴν Φικαναίων αἱρεῖ πόλιν, ην τρίτω πρότερον ἐνιαυτ λαβὼν καθ' ομολογίας καὶ τοὐς ἐξ αυτῆς βαπαντας εἰς Ῥώμην μεταγαγὼν ἄλλο δὲ τῆς πόλεως οὐδὲν κακώσας, ἐπιεικέστερον ἄλλον ἡ φρονιμώτερον ἔδοξε βουλεύσασθαι. ποίκους γαρ ἀποστείλαντες εἰς αυτὴν οἱ Λατῖνοι καὶ τὴν χώραν αυτῶν διακατέχοντες αὐτοι σὴν τῶν Φικαναίων ἐκαρποῶντο, MAστε ναγκάσθη πάλιν ὁ Μάρκιος το δεύτερον ἐπὶ 18.

327쪽

276την πόλιν στρατεύσαι καὶ μετὰ πολλης πραγματείας κύριος αυτῆς καταστὰς ἐμπρῆσαί τε τὰς οἰκίας καὶ τὰ

τείχη κατασκάψαι.

XXXVIII l. Μετὰ osτο γίνονται Λατίνων τε καὶ Ῥωμαίων μεγάλαις δυνάμεσι παραταωμένων μάχαι διτταί. τῆ μεν ουν προτερα μέχρι πολλου διαγωνισάμενοι καὶ δόξαντες ἰσόρροποι γεγονέναι διεκρίθησαν καὶ ἐπι τους ἰδίους κάτεροι χάρακας πηλλάγησαν,

τρὰ υστέρα Ῥωμαῖοι νικῶσι τους Λατίνους και μεχρι

10 στρατοπέδου διώκουσι. μετὰ δε τὰς μάχας ταύτας 524ἀγων με ἐκ παρατάξεως ουδεὶς αὐτοις ετ προ αλληλους συνέστη, καταδρομαι δε της μόρου χώρας υ ἀμφοτέρων ἐγίνοντο συνεχεῖς και συμπλοκαὶ των περιπόλων της γης ἱππεων τε καὶ ψιλῶν, ἐν αἷς ἐπε-l κρατουν ως τὰ πολλὰ Ῥωμαιοι δύναμιν παιθρον ἔχοντες ἐν τοῖς ἐπικαίροις φρουρίοις ἡποκαθημένην, ης ο υρρηνὸς αρκυνιος γεῖτο ἀπέστησαν δε καὶ Φιδηναῖοι Pωμαίων κατὰ τους αυτοὐς χρόνους Ουκ ἐκ του φανεροὶτον πόλεμον ἀναδείξαντες, ἀλλὰ κατ 20 λίγους καὶ κρύφα την χώρα ὰὐτῶν Multa μαις κακουργουντες ἐφ' ους ὁ Μάρκιος ευζων στρατια ἐλάσας, πριν η παρασκευάσασθαι τους Φιδηναίους

τὰ προς το πόλεμον, ἐγγώς της πόλεως τίθεται τον χάρακα. - δ κατ αρχὰς μεν ἀγνοειν ἐσκηπτοντο

et ἀντι ποίων ἀδικημάτων στρατος ἐπ αυτους Ρωμαίων ἀφῖκται, του δε βασιλέως εἰπόντος τι δικας παραυτῶν ηκε ληψόμενος ων διηρπασάν τε και κατέβλαψαν αυτολτην γῆν, ἀπελογοῶντο προς ταλα pos 525το κοινὸν αἰτιον εἴη τῶν ἀδικημάτων, καὶ χρόνον 30 γοῶντο εἰς διάγνωσίν τε και ζήτησιν τῶν ἐνοχωνται αἰτίαις καὶ πολλὰς κατέτριψαν μέρας πράττοντες μεν οὐδε τῶν δεόντων, ἐπικαλούμενοι δε

328쪽

γινόμενοι.

XXXX. Μαθὼν δῖ την διάνοιαν αυτῶν ὁ Μάρκιος πονόμους ρυττεν απὸ της ἰδίας παρεμβολης ἀρξάμενος υπὸ τα τείχη της πόλεως, καὶ ἐπειδη τέλος 5 εἶχεν ηδ το ἔργον, ἀναστησας τον στρατὸν γενἐπι την πόλιν, μηχανάς τε πολλα καὶ ταλλα προς τειχομαχίαν κατεσκευασμένα ἐπαγόμενος, οὐ καθ' ον αἱ διώρυγες ἐγίνοντο του τείχους τόπον, ἀλλα καθ' τερον των δὲ Φιδηναίων ἐπὶ τα πολιορκού- 10μενα μέρη της πόλεως συνδραμόντων ἀθρόων καὶ τὰς προσβολὰς γενναίως ἀποτριβομένων, ἀπαναστομώ- σαντες τα πέρατα των πονόμων οι ταχθέντες ἐπὶ τούτω Ῥωμαῖοι ἐντὸς ἐγεγόνεσαν του περιβόλου καὶ τοὐς μόσε χωροsντας διαφθείραντες ἀνοίγουσι τοῖς 15526 πολιορκοῶσι τὰς πύλας πολλῶν δ' ἐν τη καταληψει της πόλεως ἀπολλυμένων τοὐς λοιποῖς τῶν Φιδηναίωνοπλα τε παραδοsναι κελεύσας ὁ Μάρκιος καὶ εἰς ενα τόπον της πόλεως παντας προκηρύξας συνελθεῖν,ολίγους ἐξ αυτῶν τοὐς αἰτιους της ἀποστάσεως μά- 20στιξιν αἰκισάμενος ἀπέκτεινεν, οἰκίας δὲ πάντων διαρπάσαι τοῖς στρατιώταις ἐπιτρέψας και φρουρὰν ἐν in πόλει καταλιπὼν ἀξιόχρεων ἀπηγε την δύναμιν ἐπὶ Σαβίνους. οὐδὲ γαρ ἐκεῖνοι διέμειναν ἐν ταῖς ὁuολογίαις, ας ἐποιησαντο περὶ τηλειρηνης προς bβασιλέα Tύλλον, αλλ' ἐμβαλόντες εἰς την ' μαίων γῆν ἐδρ0υν αυτης την μορον, μαθών τε ὁ Μάρκιος παρά τε κατασκόπων καὶ αυτομόλων τον καιρὸν της ἐπιχειρησεως ἐσκεδασμένων τῶν Σαβίνων καὶ λεηλατούντων τοὐς ἀγροὐς αυτὸς μεν ἄμα τοι πεζοις 30 ἐπι τον χάρακα τῶν πολεμίων ἀφικόμενος ὀλίγην ἔχοντα φυλακην καταλαμβάνει τὸ ἔρυμα ἐξ ἐφόδου,

329쪽

Tαρκύνιον δὲ τοὐς ἱππεῖς γοντα ἐπὶ τοὐς ἐν προνομαῖς ἐσκεδασμένους ἐπείγεσθαι ἐκέλευε μαθόντες δε οι Σαβῖνοι την uno των ' μαίων ἐπὶ σφῶς ἐλαύνουσαν αφεντες την λείαν καὶ τὰς αλλας τε - 27 λείας, σας ἔφερόν τε καὶ γον, ἔφευγον ἐπὶ τον

χάρακα ' ς ε κἀκεῖνον γνωσαν κατεχόμενον υποτων πεζων, ἀποροῶντες πη τράποιντο συνέτεινον εἰς λα τε καὶ ρη διωκόμενοι δε υπο των ψιλῶν καὶ των ἱππέων λίγοι μεν τινες ἐσώθησαν, οι δε1 πλείους διεφθάρησαν. καὶ μετὰ την συμφορὰν ταυτην πρεσβευσάμενοι πάλιν εἰς ' μην εἰρηνης τυγχάνουσιν ota ἐβούλοντο ἔτι γὰρ ὁ προς τὰς Λατίνων πόλεις συνεστηκὼς τοῖς ' μαίοις πόλεμος ἀναγκαίας ἐποίει τὰς προς τοὐς αλλους ἐχθροῶς ἀνο-l χάς τε καὶ διαλύσεις. XXXXI. ετάρτω δὲ μάλιστα μετὰ τόνδε

πόλεμον ἐνιαυτῶ Μάρκιος στων ' μαίων βασιλευς την τε πολιτικην δύναμιν ἄγων καὶ την συμμαχικην μεταπεμψάμενος οσην ἐδύνατο πλείστην ἐστράτευσεν 20 ἐπὶ Ουιεντανους καὶ πολλην της χωρας αυτῶν ἐδύω σεν ἈκεινΩ δ' ηρξαντο ἐνιαυτῶ πρότερον εἰς την 528' μαίων γην ἐμβαλόντες καὶ πολλὰς μὲν ἀρπαγας

χρημάτων, πολλὰ φθόρον ἀνθρώπων ποιήσαντες ' στρατιῆς δὲ πολλης παρὰ τῶν Ουιεντανῶν ἐξελθου- 25 σης καὶ πέραν του Τεβέριος ποταμοὐ προς τη Φιδηναίων πόλει χάρακα θεμένης ἀναλαβὼν την δύναμιν ηγεν, εἶχε τάχους καὶ πρῶτον μεν τῶν ἐπὶ την

χώραν ἐξόδων αυτοὐς ἀπέκλεισεν ἱπποκρατῶν, ἔπειτεἰς παράταξιν προελθειν ἀναγκάσας ἐνίκησε και του 30 χάρακος αὐτῶν ἐκράτησε χωρησαντος δε αὐτῶ καὶ τούτου κατὰ γνώμην του πολέμου την ἐπινίκιον πομπην καὶ τον εἰωθότα θρίαμβον τοῖς θεοῖς κατή-

330쪽

279γαγεν εἰς την πόλιν ἀφικόμενος δευτέρω δ' υστερον

ἔτει πάλιν των Ουιεντανῶν λυσάντων ας ἐποιησαντο

προ αυτὀν ἀνοχὰς καὶ τὰς λὰς ἀξιούντων ἀπολαβεῖν, λεπὶ ' μύλου βασιλέως καθ' oμολογίας ἀκέ-52 στησαν, τέραν τίθεται προ αυτους μάχην προς ταῖς d αλαῖς μείζονα της προτέρας, ην εὐπετῶς ἐνίκησε, καὶ τὰς άλας ἐξ ἐκείνου κατεῖχεν ἀναμφιλόγως τὰ δὲ ἀριστεῖα καὶ ἐκ ταύτης ἔλαβε της μάχης ὁ των ωπέων ηγεμὼν Ἀρκύνιος, καὶ αυτὸν ο Μάρκιος ἄνδρα πάντων κράτιστον ἡγησάμενος τά τε ἄλλα σεμνύνων 10

διετέλει καὶ εἰς τον των πατρικίων τε καὶ βουλευτῶν

ἀριθμον κατέγραψεν ἐγένετο δὲ καὶ προς το των Ουολούσκων ἔθνος τω Μαρκίω πόλεμος λῖστηρίων κἀκεῖθεν ἐξιόντων ἐπὶ τους των ' μαίων ἀγρούς' καὶ στρατεύσας ἐπ αυτως μεγάλy χειρὶ πολλην πε Ibριεβάλετο λείαν πόλει τε αυτῶν Οὐελίτραις προσκαθεζόμενος ἀπετάφρευε καὶ περιεχαράκου καὶ τειχομαχίαν συνίστατο της,παίθρου κρατῶν. εξελθόντων δε σὐν ἱκετηρίαις τῶν πρεσβυτάτων καὶ τάς τε βλάβας διαλύσειν ὁποσχομένων, ς αν ὁ βασιλεὐ δι- 20530 καιώση, καὶ τους ἐνοχους ταῖς αἰτίαις ἐπὶ δίκην παρέξειν ὁμολογούντων, ἀνοχὰς προ αυτοὐς ποιησάμενος καὶ τὰ δίκαια παρ' εκόντων λαβὼν εἰρηνην καὶ

φιλίαν συντίθεται.

XXXXII. - δε του Σαβίνων ἔθνους αὐθις ετε- οροί τινες της ' μαίων ούπω πεπειραμένοι δυνάμεως, ' πόλιν οἰκοῶντες εὐδαίμονα καὶ μεγάλην, ἐγκαλεῖν μὲν αὐτοῖς Οὐδεν ἔχοντες, φθονεῖν δε ταῖς εὐτυχίαις ἀναγκαζόμενοι μείζοσιν η κατὰ λόγον γινομέναις, ἄνθρωποι δεινοὶ τὰ πολέμια το μεν πρῶτον 30 απὸ ληστηρίων καὶ καταδρομης ἀγρῶν λίγοι συνελθόντες ηρξαντο, ἔπειτα δελεαζόμενοι ταῖς φελείαις