Hermanni Boerhaave ... Tractatus de viribus medicamentorum

121쪽

Rasorum Corporis Humam. scedere ex Spinali Miedulla: & mirum est profecto , adeo dura corpora ex tam molli , ac est Medulla Spinalis, eoriri posse principio ; sic enim enmollibus Nervis indurescunt Cornua, Ungues , dic. Si vero moles Cerebri& Medullae Spinalis conseratur cum mole reliquorum omnium Solidorum , 'horum moles non apparebit major quam ut oriri possit a Cerebro & Spianali Medulla . Porro , quum omnia sint vasculosa sive Vaicula quibus constant Liquidum contineant , sive

non, h. e. , jam coalita sint , omnia Vasa oriantur a tendinibus Cordis , hi ex nermis filamentis constenr ζ'o- 4mnia quoque integumenta Glandularum, Viscerumque , ex integumentis Vaiorum Sanguineorum conssentur , Ossa fiant ex Membranis , sensim in Cartilagines, inde in osseam substantiam indurescentibus, Membranae etiam fiant ex adunatis Vasis minimis ,

quae ex quemadmodum istud lsigillatim superius ostendimus ); hinc iliquido constat, quamlibet totius Comporis nostri partem esse nervosam runde sequuntur duo COROLLARLa- , COROLL. I. Omne corpus agit in

solidas Corporis nostri partes ; illud itaque, impingit, vel in Tubulo Ne

122쪽

εο PRO LEGO M. CAP. v. g II.wos, vel in partes ex Nervis eons fidatis concretas.. COROLL. II. Omnis ergo vis Medicamentorum quatenus agit in Soli- .da , agit quatenus applicatur vel ad N ervos , vel ad ea quae ex

coaluere.

s. I I. De Proprietatibus Nervorum.

TH E ORE MATA. THEOR. IN Vasis minimis propo I. I tio Solidi ad Fluidum conis

tentum eo magis increscit , quo Vasa tenuiora fiunt ; hinc partes exteri res magis Solidae sunt , quoniam copiosissimis & tenuissimis constant Va

sis o, THEOR. II. Quo minora in Corp re nostro sunt Vasa , eo puncta comtactus inter latera Vasorum & superficiem Fluidorum praeterlabentium , multiplicantur magis ; in minimis ni m cujuslibet fere globuli superficies impingit in latera Vasorum.' COROLL. Hinc in maximis Vasis. minor est incursus , & vlae-veris THEOR..

123쪽

De Proprietatibus Nervorum. 6r THEOR. III. Quo Vasa minora evadunt, eo magis vis Solidi in Fluidum incre cit: Quo vero mavora sunt , eo magis diminuitur illa vis ; per visu autem hic intelligimus facultatem communicandi motum : Demonstratio sic se habet. Constat ex mechanicis quod, ceteris partibus, vis solidae cujuslibet molis sive massae, ad vim alterius cuiuslibet massae solidae, se habeat ut moles ad molem ; porro sicut vis , ita quoque resistentia unius corporis se habet ad resistentiam alterius ut moles ad molem , ceteris paribus. Quum ergo proportio Solidi ad Fluidum conten tum eo magis increscat, quo minorarfiunt Vasa, ut in hoc THEORE MATRstatuitur ) hujusce THEOREMATIS VOritas clare patet.

THEOR. IV. Uis Solidi ultimi in Liquidum contentum nihil aliud est quam nisus iste quo sese coarctare conatur I per istum enim nisum, Liquidi motus promovetur : nam quo ma ius Vasa elongantur , eo magi S Vim. luam in Fluida exerunt , idque hac

de causa, quod, quo magis elongantur, eo magis quoque Coarctatur eo

rum diameter: Quod sic demonstratur. Sint A G , & C H lineae duae parallelae in infinitum protensae, sin que ACBD sibi invicem parallelae ,

124쪽

62 PRO LEGOM CAP. V. LII.

item C E D F; tum ex puncto C ad B

ducatur linea C B , & ex puncto D ad E linea DE ; patet ex EUCLIDE , Lib. LPro'. 33. quod parallelogrammum A BCD aequale sit parallelogrammo CED F; item quod triangulnm BCD aequale sit triangulo C D E ; latera veropuallelogrammi R BC D , & latera trianguli BCD minora sint lateribus sarallelogrammi CE DF, & trianguli C E; & sic porro. Idem quoque demonstratur de Cylindris & Conis, quae fiunt

circumvolveodo ista plana circa. latera homogenea. Quum igitur omnia Corporis Vasa sint vel Cylindrica, vel Conica, liquido constat, ista Vasaeo magis coarctari, quo magis elongantur. Omnis ergo vis minimorum Solidorum in Liquida contenta, pendeta vi quae Solida haec sive Vasa coarctat. THEOR. V. Vis omnium vasorum

mavorum oritur ex vi aggregata minimo

rum; omnis enim Arteria vim habet a

lat:

125쪽

De Proprietatitas Nervori . 6ylateribus suis, quae composita sunt ex VasS. THEOR. VI. Omnis nutritio , sive restitutio perditi, omnis accretio, seu augmentatio Fibras solidae, solummodo fit in minii is Vasis, scilicet vosis; non autem in maseribus ,. ut in

Arteriis, Venis, Glandulis, Vasiis Lymphaticis , & Adipossis ; quoniam augmenratio & accretio mavorum omnino pendet ab extensione minimorum

lateralium Vasorum, quae sunt ager . t Tubuli. Nutritio igitur , quae fit applicatione partis cujuspiam ad locum partis perditae , contingit miniarnis illis Canalibus, ex quibus massores constant. Inde sequitur Medicamenta Omnia, qualiacumque sint, ει

Ve replentia sive evacuantia sive aia terantia, in partes istas minimas solummodo agere ἀTHEOR. VII omnis mittatio Fluidorum fit in Vasis ni imis , Vasorumque minii orans vi debetur aliquatenus et-am pendet ab indole ipsorum Liquidorum per illa Vasa fluentium 4 - . ' . THEOR. VII1 In omnibus lateribus Canalium flexibilium haeret vis , qua Partes ad se mutilao accedere tendunt, ut breviores fiant linea directionis quae Fibrae dicatur; eaque vis in omni Fibr- puncto reperitur.

126쪽

64 P R o L vo o M C A P. V. II. - σHEOR. IX. Illa vis, qua partes nituntur se contrabere , compescitur resustinetur a punctis quibus applicatur Fibra, nempe, a Liquido distendente. THEOR. X. Vis haec Vere & physice agit, eo tempore quo quiescere Videtur Fibra. V. gr. , in Fig. I. , sit A punctum quoddam fixum, cui sus pensa haereat chorda musica AB; sitque D pondus chordae appensum , eamque plurimum distendens: In puncto C applicetur leve aliud pondus Es propendens ex altera chorda in puncto C priori affixa, & supra trochleam puncto fixo haerentem transeunte , ac ita sustinente hocce pondus , ea conditione, ut vis prioris .chordae superet vim ponderis hujus, ita ut ab eo non omnino,aut saltem quam minimum

127쪽

De Propristatibus Nervorum. 61

inflectatur : His positis , abscindatur ista prior chorda inter puncta B & C,

ac prope punctum cultro acutissimo, ita ut ab ictu motus nullus chordae ireprimatur : Tum pars superror AC sese statim contrabet , dc pondus E aliquantulum supra trochleam elevabit. Patet igitur, quod chorda ante di visionem , vim suam contractilem eis xerceat, licet, propter pondus appensum, semet actu contrahere non potuerit. In FIO. a. , sine AB duo fixa puncta, inter quae chorda sit quaedamiummopere tensa : Chordae huic, ad puncta CD, affigantur duo fila CF & D E, quorum extremitatibus annectantur pondera F&E, quae a mensa G sustententur; sintque HI duae trochleae, quas chorda 1 B levissime per stringat: His positis, discindatur chorda eodem modo ac superius in F I G. idque in puncto Κ, in medio ni

mirum inter utraque haec appensa fila: Tum ambae partes ΚΑ & ΚΒ chordae discissae, versus fixa sua puncta Α dc B se contrahentes retranen tesque, pondera E & F supra tro chleas hi & I paululum elevabunt . Eadem est in Corpore nostro Fibrarum contractilitas,prout in Fibra transversim secta videre est: sese enim versus fixa sua

128쪽

66 PRO LEGO M. CAP. V. g. II. sua purusta contrahit. ' inde vero fit ,

ut vulnera Corpori inflicta hiare si

leant.

THEOR. XLVis illa , qua 'quaelibet

Corporis pars sese contrabere conatur , aequilibratur ab illa vi antagonistica: habent enim omnes partes ilIam vim eo tractilem; cumque versus puncta odi

posita trahunt, sunt sibi invicem antigonistae. THEOR. XII. vis hujus contractilis aequilibrium , in Corpore nostro, pendet ab aequali influxu Liquidi ejusque impulsu in omnes partes , ita ut eas aequabiliter distendat. THEOR. XIII. Quicquid ergo mutat alicubi momentum influxus Liquidi , ita, ut non aequabiliter fluat in omnes Canales; dc quicquid tollit aequm Abrium resistentiae in Canalibus, tot lie illud in toto Corpore: Hinc duae sunt hujus aequilibrii causae, Canatium resistentia , & Fluidi influxus . THEOR. MV. Simul ac in aliqua Corporis parte tollitur aequilibrium , mutationem quoque subeunt primum in illo loco, deinde per totum Cori Pus motus inciliatorii , sive motus illi qui fiunt dum Canales quidam am- Ilius solito extensi e se contrahunt ἔocque pendet a paeae lentia resistentiae supra vim influxus Liquidi ;

129쪽

P R. C A P. VI. De Aeribus. destruitur quotiescumque vim resiste tiae superat vis influxus. CORO 2x. Ergo virium omnium sum ma derivari potest in unam partem; adeoque in ea parte quemdam Ara mum apparere posse constat.

r. c Scillatorii in Corpore motus' aequilibrium nunquam magis tollitur, quam quum Aere quodpiam se insinuat intra Cavuni minimi Valsculi, ejusque lateribus inhaeret, ac ta

a Acria, prout docent microscopia, constant ex plurimis stylis in acumen d nentibus, sive eκ 1isdem in ciem dispositis instar cultri , aut gladii punde, in parvis punctis resistentiae , rodere, pungere, scindere , instar c nei , possunt. 3. Si oeere insillum sit lateti alicujus Vasculi, tota illa vis influentis Liquidi quae in varia lateris puncta agere solebat, jam in punctumέliud determinatur, in quo infixum est Aere; & hinc oritur convulsio illius Canalis e QMd qu

130쪽

PROLE GOM. C A P. VI.dem lita demonstratur . Sit ABC Va- sculi alicujus portio, in qua lineae descriptae fluxum Liquidi per Canalem

determinant: Linea ex D ducta impingit in E; quae ex F ducitur impingit in G, & ne porro Hae autem

omnes lineae hic ponuntur, tanquam Liquida aequali vi influentia , & impellentia puncta in quae: impingunt, eaque aequaliter distendentis : quum-.cuo Canalis sit contracti lis, ista puncia sese aequaliter contrahunt, & impulsui resistunt ; sicque conservatur motus oscillatorius . Si vero supponamus corpus aliquod acre , sicut HI , Vasculi lateri in puncto I infigi , . nequaquam ab influente Liquido reminueri poterit ex hoc puncto ; quoniam quantum premitur a parte B H, tantum reprimitur a parte H C : Hinc Gmne, quod inter B H continetur, Fluidum ruet in sta perficiem HI , & haec su-st i nebit omnem illam vim, quae a tota