장음표시 사용
191쪽
classes Medicamentorum. TV sunt, D . Stimulantia. Contrahentia, i. e. , quae faciunt ut Solida minorem habeant longitudinem, crassitiem vero majorem I ita tamen ut eorum cohaesio non destruatur: adeoque JHediea menta Contrahentia partes incrassanneasque magis firmiter connegas retia dunt. 3'. Laxantia, quae partes laxe cohaerentes reddunt, ita ut mobiles ,
flexiles, dilatabiles, & tenuiores fiann
Q. Constipantia, quae capacitatem C nalium minuunt. Ad haec autem referenda sunt, α) Εmplastica, sive mnia quae glutinis instar Canalibus adhaerent; β) Elinentia , quae Εmplasticis magis fluida sunt i
struentia, quae non tantum angustio. res reddunt Canales,, sed etiam implent. 3'. Chirurgica Decim , ut Sareeotica si ve Carnem generantia, . cie trisantia, dc similia. 60. Solventia, quae
dividi possimi in sex Classes 3 ' nempe, α Rubefacientia,' quae levem inflammationem producunt; EPHoscatoris, quae Vasa Lymphatica sua actione d struunt; γ Uckarotica , quae n utantum Vasa minima, sed & timipsam consumunt ; ip) Corrodentia , quae omnia, quibus applicantur , a
192쪽
I3o PRO LEGO M. CAP. XIII. iis, quae partes nostras in putridum
II. Classis complectitur Medicamenta quae in Fluida agunt; nempe, vel totam Fluidi massam assiciendo, vel par-4icularum quarumdam Fluidi molem
aut figuram mutando. Talia sunt , Io. Attenuantia, quae particularum moles minuunt. 2'. Condensantia , sive Incrassantia , quae molem particularum augent. Haec tamen quoad modum operandi distingui possitnt : Condensatio
enim fit a corpore comprimente partes antea liberas, quae vero inde coalescunt,& in majores moleculas abeunt; istud autem oritur a causa externa condensante & comprimente , ut ab externa pressione Aeris frigidi; atques hyeme Acqua congelatur et Incrassatio vero fit, quum haec partium combinatio contingit propter privationem partis liquidioris a calore dissipatae.3 L. Aerimoniam indueentia , scilicet, eκ mutata molecularum figura . Ceterum aeria sunt , quae motum suum perpauca punsia communicant; adeoque
acerrima , quae per unum tantum: horum autem natura superius considerata fuit; quin & observatum est , omnes particulas Fluidorum nostrorum obtusa 4 ura praeditas esse. Huc
193쪽
Classes Medicamentorum. III pertinent Putrefacientia nostra Liquida. Iam Vero putrefactis Liquidorum
accidit, quum eadem, a partium at Iritu mutuo, acria redduntur, nimis
que Velocia, & ex dulcibus stetida ;qui scutor plerumque ab oleo volatiisti, per Salem acri reddito , procedit: hunc in modum quilibet fumus cum sale ascendens, Nares ingrato odore
ferit. 40. Demulcentia, quae antecedentibus contraria sunt, eaque temperant,
obtundendo scilicet eorum spicula. s. . mutantia, quae quidem ita Liquida mutant, ut tamen mutationis m dum nesciamus: hoc dubium genus est, ad quod reserenda sunt omnia qu rum operandi modus nos latet . 6o.
diluentia: haec vero totam Liquidi massam spectant, quum antecedentia in ejus particulas speciatim agant ; resunt illa, quae Fluidis nostris commissa, partes eorum cohaerentes a co
tactu dimovent , aliasque particulas cohaesionem impedientes interponunt. coagulantia , quae partes fluidas coalescere faciunt, sciIicet , vel disessando diluens, vel addendo glutinans, vel partes inter se compingendo. . 8 Moventia, quae particulis motum im primunt. r. Sisentia, quae earumdem motum minuunt, & toti massae qui tem inducunt.
194쪽
x32 PRO LEGO M. CAP. XIII. . III. Classis est eorum quae in Somda & Fluida simul operantur . Haec autem io 3. Classes dividuntur ; in
quibus vero continentur omnia Medicamenta. de quibus VetereS, a P steriori ratiocinantes, mentionem k-
r. Classis complectitur antecedentes Classes, quatenus sub iis contenta Medicamenta actionibus: Combinatis agunt, atque Circulationem Sanguinis, nec non Secretiones in genere, Vel promovent , vel debilitant ac retarciant. Huic etiam Classi a numeramus ea quae Secretiones Pec liares cient; qualia sunt Galactophora,& Spermat ora ) . . a. Classis includit omnia quae pr movent Excretiones e quibuscumque Corporis nostri partibus . Quoniam autem varii Liquores, diversis in lo- eis, excernuntur, Variae sunt etiam Classes eorum quae cient ExcretioneS; nempe, I Lacumas moventia . H. Ubismatizantia , quae. Narium Mucum educunt : Huc etiam reseruntur. Sternutatoria , quae proprie Serum e Naribus eliciunt . 3 Sial mga, quae Salivam educunt: talia vero sunt vel externa, ut Masticatoria, Vel isterna, ut Mercurialia, & Vomito-
195쪽
classes Medicamentorum. III ria. λ) Expectorantia, quae Phlegmat se Pulmone excretionem promovent. ) Purgantia per Alvum: quae Vero sub se continent I. Eccoprotica, quae, motum In testinorum leviter adaugendo , Alvi Faeces eliminant , & vix quicquam aliud, aut saltem valde parum ; haec autem in a classes dividuntur, EI Oe Lubricantia, quae . parietes In testinorum lubricant in Diluentia , quae Faces diluendo movent; γ) L xantia, seu Lenitiva , quae leviter In testina stimulando, Faeces inde expeniunt , absque tamen reliqui Corporis rurbatione: ) a. Phlegmageta , quas Lumpham pituitosam educunt : )Cbolagoga , quae Bilem ejiciunt : indragoga , quae Sanguinem in Serum
dissolvunt solutum velocius mOVent, ut majori copia ad Intestinates Glan dulas applicetur tamque foraS ama dant. . s. Melanagoga, quae Atram Bialem expellunt. Raec Vero sunt 3. G nera Turgantium per cillvum . Porro
ad istam secundam Classem pertinent adhuc 6 'mireris , quorum Vi ea quae continentur in Ventriculo sursum per Gulam &Os ejiciuntur. )θ) Diu- Metica, quae Urinam movent. 8)dorifera , quae Liquida per Tubulos C tis sensibiliter expellunt. s) Diapb retica , quae Perspirationem pro '
196쪽
33 PROLEoo M. CAP. XIII. 0s Uterina, sive Medicamen
ta Utero dicata: haec autem in I. Genera dividuntur, scit. I. Emmena o- a, quae Menstrua pellunt; a. Aristο- Dch ca, quae Lochia eliminant; 3. Ecbolica, quae Abortum procurant, Pa tumque facilem reddunt. 3. Classis continet plurima quae a Veteribus confuse tradita erant ; ut
6 perientia, quae Meatus obstructos aperiunt . et Resuventia , & Discurrentia, quae Humorem, vel in Vasis, vel extravasatum , stagnantem , aut
coagulatum resolvunt & ad fluxum aisponunt, Solidaque stimulant ad Hu- . mONS propulsionem . 3 EmHIientia , quae rigidas partes magis flexiles red. dunt, i. e. Solida laxant. Α) Adstringentia , Styptica, dc Indurantia , quae Vasorum latera magis ad se invicem accedere faciunt, Vaserum aperturas claudunt, robur ac rigiditatem Tabrarum augent & laxas partes firmiores reddunt. Detergentia, quae Induratas sordes liquant, expellunt,
nec non fibras mortuas auferunt absia
jori vi dete unt, ad interiora magis penetrant, Carnem sanam etiam extemgentia. θ) Erodentia , quae sunt quoque Detersiva & Mundificativa , sed
197쪽
potentissima, nam vivas & sanas partes tantum non auferunt. 8) Cales cientia , quae Corporis Calorem augenta 50 Refrigerantia , quae Calorem praeternaturalem tollunt. IOAttrahentia, quae Humores ex loco in locum derivant . II Repercutientia quae Liquidum in parte aliqua externa haerens intus propellutat. ia) Expurgantia , quae in Vasis concreta resolvunt, &expeti,
lunt. Suppurantia , quae concretum
Humorem dissilvunt ,& ad exitu na ditia pia nunt. Ivi Maturantia, quae resolutum Liquidum aequale & homogeneum reddunt, ita ut facilius educi possit. . A classis varia similiter complecti tur i nempe , Topica , quae vires suas exerunt, quatenus loco Corporis particulari applicantur, eistemque specifice conducunt. Haec vero , pro diversis
Corporis partibus, in Genera sequentia distributatur. i Cephalica, quae dicata sunt Morbis Capitis . Hujus vero Morbi omnes dolorosi pendent ab imminente ruptura, propten Membranarum Cerebra tensionem; quae & ieta , vel a distentione , ex nimia Sanguinis aut alius humoris copia orta, vel ab ob-4tructione pendet :aaeoque tunc Laxantia, Temperantia , Refrigerantia, dc Minuentia conducunt quippe quae Ce
198쪽
136 PRO LEGO M. CAp. XIII. 'Oculoram Affectibus medentur ; taliaque sunt vel calida , vel frigida. Odoniastica , quae Dentibus dolentibus succurrunt ; qualia sunt Caustica , Ε- rodentia , &c. ipsi Nervo applicata. 4) Otalgica, quae Dolores Aurium sedant , , fibras valde tensas laxant;
etenim nullae membranae plus tendi
solent, quam Tympanum & illa' quae Meatum Auditorium investit: Hic autem adhiberi debent Calida, ut Acqua aut Lac tepescens , & quandoque e iam frigida , quae vitiis a Grumine Aurium ortis medentur Stomatica , quae spectant ad inflammationes oris, Gingivarum , Palati , Faucium . Hae
vero inflammationes eodem modo curantur ac aliae : porro si gangraena adsiti, sanatur Oleo Tartari s alioquin
alcatina non prosunt, quippe quae Dentes corrodant. 6 arteriaea, quae Fistulae Pulmonali exasperatae statim medentur, illam nempe emolliendo ac leniendo : istud autem obtinetur oleo Amygdalarum , nec non Eclegmatibus sive Lin tibus ; haec tamen non semper prosunt , quoniam dicta asperitas saepe ab obstructione Glandularum internarum oritur ; quo in casu magis conserunt cum Vapor Acquae calidae Ore receptus , tum varia Decocta emollientia, ex Hordeo, Glycrrrhiaa,
199쪽
raelea, seu Pulmonica , quae acrem materiam Pulmonibus impaetam obtundunt, viasque laxant: & revera haec in Humorum tenuitate juvant; at nocent in Peripneumonia pituitosa, quae neque Sulphari , neque illius Balsamo cedit, Spiritus vero Sulphuris per campanam viribus aliquatenus deprimitur. 8) cardiaea , quae vel frigida sunt, vel calida : nam in nimio servore &aestu , .ad refbcillandum , adhibentur frigiesa Acida , ex Citri succo , Vino Rhemano , &c. ; sed in frigido statu Aromatica conducunt , quae , subito replentia, locum partium avolatarum supplent, ac Solida quoque stimulant. 60 Stomaehiea, quae etiam vel frigidaiunt , vel calida et nam in Ventriculi calidis Affectibus, Poma Citria , Succus Limonum , Acetum , & similia prosunt; in frigidis autem calida . io
Splaxcbnisa, quae Viscerum obstructio nes reserant: inter quae locum primum obtinent Acquae Minerales Chalybea tae , ut & omnia quae ex Marte di Mercurio componuntur, nec non Di- solventia, & Aromatica. II Intestinaria. Haec vero duplicia sunt; nempe, I. Carminativa, quae Flatus discutiunt. Flatus autem sunt partes aeris elasticae , interceptae inter duas extremitate
200쪽
Ia 8 PRO LEGO M. Cap. XIII 'tes spasmo contractas &ocesilas; ibi quippe rarescit ac se expandit aer , cta distensione oritur dolor ; ad quem
tollendum primario requiritur, ut aere suo carcere Iiberetur , ne a nimia partium distensione oriantur Inflammationes, Sphaceli, Gangraenae, Hemniae , &c. Ideo carminativum omne agit, extremitates illas tantummodo reserando : licet Veteres putaverint carminantia , ex se, Flatus discutere; quum revera tollant solummodo actionem spasmodicam: adeoque truculen ta haec Symplomata non venenosae
acrimoniae , sed soli distensioni &spasmo tribuenda sunt; unde nullum felicius: datur Carminans , quam Gpium ipsum , f& Medicamenta quae spasmorum causas des ruunt, Spiritus Animales compescendo , vel acidum involvendo: nam si supponamus, hominem Arseuicum sumpsisse, tumebit ejus abdomen ad crepaturam usque ihic vero tumor ab assumpto quodam oleo, quod acidum, huncce spasmum creans , involvere potest ; ut oleo Tartari per deliquium multa Acqua diluto, statim tollitur: atque sic quando Colicae 'asmodicae invadunt se
minas hystericas, quibus admodum sunt familiares; de quidem haud raro anus ipsis ita clauditur, ut fistula clysteris