장음표시 사용
161쪽
in tota Humorum mola, is ramos laterales regurgitat: hi vero nimis angusti sunt ad totam molem tranis mittendam ; unde fit , ut pars solummodo tenuior transeat, repulis criusiore, quae, ex novi Sanguinis adventu , tandem canales istos obstruit. Si
Lentor in Vasis minoribus Arteriosis con qngat , oritur inflammatio , quam Comitantur pulsatio & dolor: pulsatio autem inde fit , quod Sanguis lentescens, qui in Arteriolis haeret , a Sanguine pone urgente protrudatur e d Ior vero nastitur ex eo quod Vasculorum latera plurimum distendantur; unde doloris sensus excitature hoc in casu Sanguinis in Arteriolis haerentis pars tenuior quandoque per Vasa lateralia minima exhalat,nimirum si non sint obum a s aliter enim haecce liquidior Sanguinis portio putrescit, unde poΚ-gavreme, &c. Si autem in Lymphaticorum ori ficio erimo seu lato tor sit, colligitur ibi materia quaedam gusea sive dura, ob rationem modo dictam , scilicet, quia per laterales rames, hic loci copiosos , defluit pars liquidior ; ideoque mopus hic fit albus :si vero ad Lymphaticorum. extremit
tem protrudatur, oritur hydrops simul cc aedema , Vasis utpote Liquido suo pellucido distentis, quae si rumpantur, tunc illico nascitur leucophlegmatia
162쪽
OO PR. CAP. IX. De Vitiiss a lanasarca: Humoribus quoque non raro, obsitum & stagnationem , acredinem contrahentibus , apostemata dc gangraenae fiunt: si vero Lentor ille in
extremitatibus Vasorum istorum hae- ireat, massa secernitur limosa & turbida , putrefactione Vasa dissolvens , tabemque , nec non ejus effectus producens. Si in Vasis Nervosis fiat Len- . tor , oriuntur Morbi Nervis proprii, isorsan apoplexia quoque, sive sensuum abolitio: istud vero raro accidit, quia Nervorum Liquidum , seu Spiritus Animalis . nunquam potest, vel caloris vel frigoris vi, concrescere, ob soliditatem fere immutabilem: Nervi vero externi afficiuntur , compressi scilicet a Vassis Arteriosis nimium disten
tis ; unde insen dilitas & immobilitas
a. Causae Lentoris in Liquido nostro sunt variae . Prima quidem est exba Iatio partis suidioris ; hinc in Venis Sanguis tamdiu manet fluidus , quamdiu in illas sese exonerant Vasa Lymphatica . Remedium autem est restitutio Liquidi avolati . Secunda causa est: quilibet ealoris gradus naturalem iCorporis nostri calorem excedens; &qui , quantus sit , Thermometri ope cognosci potest. Calor hic, partes tenuiores di spirituosas in vapores dif-
163쪽
sando, Sanguinem in spissat; & rev
ra talis Lemor , remanente calore ,
nullo artificio tolli potest , nec spiritatu satis nec Oleosis , similibu Lue ;ejusmodi enim calor, partes tenuiores evehit, etiam vase manente clauso ,
ut patet in Sanguinis digestione: inde
videmus omnes causas nimis calidas
in Sanguine, intra Corpus, pro ei ctu suo habere in spissationem. Hinc in omnibus Morbis inflammatoriis, ni- inius calor maxime cavendus est , ut in Variolis, &c., metu scilicet inspicsationis. Idem caloris effectus, nem pe inspissatio locum habet in omnia bus nostris Liquidis , exceptis excretis ;ut Urina, Sudore , & quibusdam si cretis , ut Succo Pancreatico , Bile νSaliva', Muco; quae quidem aliquomodo coalescunt , sed iterum facile distatuuntur . Tertia causa est frigus immensum, quo congelari potest A qua, ita de Liquidum nostrum. St. Gnim Hominis sani Sanguis Aeri frigidissimo exponatur , separabitur pars crassa in insulam , & acquea sive se-
rosa congelascet, ut patet in hominibus frigore extinctis Attamen omnes Sanguinis, Humores secreti non facile congelantur, ut Acqueus Humor Oculorum, qui nunquam , Bilis & Serum , quae dissis ulter , verum Saliva
164쪽
roa PR. CAP. IX. Miris facile congelari potest; Urina autem partem suam spirituo salinam in medio suidam conservat, dum parS RC-quosa congelatur. Morbi ab noc frigdire mirifici pendent: Sic observamus,
carnes congelatas, succedente calore, putredinem contrahere ; hine enim naturalis nexus resolvitur, atque Liquidum alcatinum volatiIe evadit hac structione ; imo sunt aliquando in Norvegia ita frigore correpti homines, ut nasum sibi avellant emungena. do: Morbus autem ille frigore inductus , vocatur imprimis Scorbutus . Quarta causa est quies Humoribus superinducta, quae in iisdem sere omnia Dus , praesertim arteriosis , coagulam troducit: si enim homo sanissimus su-ito metu corripiatur, orientur statim in ipso pallor & frigus, atque, si passo vehemens sit, diuque perseveret, stupor , Liquidi desectus in Cerebro, Nec non motus privatio; hinc obstructiones, sive coagulationes Humorum, in Visceribus quibusdam contingunt, quae, si in Corde fiant, palpitationem producunt ; idque usu venire solet nominibus animi deliquia saepe pas- fis et hi enim , postquam per aliquod temporis spatium', forsan horae quadrantem , sensu motuque ' privati jacuerint, inter refocillandum , incredubites
165쪽
in tota Isimorum moli, ro3biles plerumque anxietates circa Coris dis regionem, &ut plurimum ad Aseteriam Pulmonalem, percipiunt: Corquippe tunc temporis , motu accel
rato & quasi reduplicato , magnam Sanguinis copiam in ventriculis suisVasiisque superincumbentibus stagna tem , inde pellere conatur ; de hine fit illius palpitatio , propter Sanguinis
copiam advenientem, & exactam ex pressionem negatam : si vero moles Sanguinis inde removeri nequeat, mritur polypus, tandemque mors ipsa. Quinta causa est corporum plurim rum Sanguinem coagulantium admis.
sio : Sic Acida omnia igne violento ex Mineralibus destillata , Sanguinem subito coagulant; lentius Spiritus Salis , omnium citissime & validissime Epiritus Vitrioli, Nitri, & Aluminis , qui, si in senas injiciantur, Sanguinem illico coagulant; isque , propter
laxitatem dc amplit inem venarum, in Cor usque & Pulmonalem Arte riam devolutus , brevi Animal suffo- eat a). Iam vero observandum est, quod omnia Acida Sanguinem' nota inspissent; Nitrum enim re Sal Mariis nus illum ' diluunt , ut & Acetum,
166쪽
. CAP. IX. De a) aliique Spiritus acidi Vegetab lium ; sed Salia alcatina quandoque eumdem in spissant , & aliquando diluunt: ex his vero Spiritibus quidam eum coagulant ut Spiritus Vini, Me- qua vita vulgo dictus , qui , licet a nonnullis pro tenuissimo diluente habeatur , in Venas tamen in elius omne Liquidum vitale coagulat. Sexta& ultima causa est motus nimius , itemque in minimis Vasis obstrubio rIn omni quippe obstructione Arteriae, distenditur Vas , tandemque obstructione perseverante rumpitur; unde sequitur liquidioris Sanguinis partis extravasatio. Haec aptitudo sive proclivitas ad coagulam suscipiendum , non est quid morbosum, .sed propristas Sanguini in statu sano haerens rDocet enim experientia', quod quo magis sanus est aliquis , eo citius &lacilius Sanguis ejus extravasatus Ientorem inducat ; quum e contra aegri
quam plurimi Sanguinem fluidissimum ab Istud quidem de modica dosi , ore
assumpta, atque de hujusmodi Spiritibus non concentratis , sed dilutis ac simplicibus, tantatum intelligas s aliter enim Sanguinem fant, imo M eoartilant 3 ut probant Experimenta ejusdem FRIEND, de Aeaeo in Ven Canis Iugularem injecto, &e. Vide Emme aesset. Cap. Iq. sub finem.
167쪽
in tota Humorum mose, IOs habeant , praesertim leucophlegmati ci : lino hominum nonnullorum in mortis agone versantium Sanguis nequaquam coalescit . Omnis causa iulam concretionem promovet, quae X
hementissime agit in Sanguinem: h mines enim qui exercitiis violentis dediti, musculos suos plurimum in veni, Sanguine crassis donantur. Excretiones eorro & evacuationes nitamiae Sanguinem inspissant in major bus Vasis, unde subsidentia contingit in minoribus , dc hinc atrophia nascitur; quoniam in Lymphatica late-ralia non ingreditur Liquidum : quum igitur tale quid accidat in omnibus evacuationibus immodicis , non mirum est haec mala subsequi. 3. Hactenus de nimia Sanguinis nacitate ; proximo jam loco ejus nimia Miditas consideranda est: Quum
vero haec pendeat a nimia partium Sanguinis tenuitate , de qua antea dictum fuit, necesse non est ut in ea explicanda tempus teramus: Suffciat observare , fuiditatem Sanguini nostro , si modo opus sit , conciliari posse vi Salium volatilium , eX unguibuS , cornubus , medulla , aliisque Animalium partibus extractorum ;Αcqua etiam , larga satis copia assumpta , Optime resolvit , attenuat ,
168쪽
ios PRO LEGO M. CAP. X. diluitque; ut & acria Ligna Guajaci, Sassalias , &c., itemque Salia omnia fixa ex Vegetabilibus , & Mineralibus , praesertimque Metallis , quae , quo graviora , eo meliora : hinc si Aurum reddi posset fluidum , absque - gravitatis di minutione, vel molis in- Cremento , optimum esset Dii Dens ;atque illud ita laudatur a) Oleum
GRovitas corporum nihil aliud est,
quam nisus eorumdem descendendi versus Terrae centrum ; & est semper proportionalis corporum Sol ditati. Sanguis dum in corpore circulatur , calidus est & rarefactus; extractus autem e Corpore frigescit, re inspissatur e ideoque ravitatem illius , respectu molis, exacte non possumus investigare. Sed in variis regionibus,
tam frigidis, quam calidis, Sanguissimul ac o Corpore profluxerat po
169쪽
De G avitate Sanguinis. π .deratus , sese habuit ad Acquam salissam ut 26. ad as: Serum, autem se habet ad eandem Acquam ut 3 oo. ad 2 3. , adeoque Sorum gravius est San guine una sexta circiter parte ; quod quidem videtur experientiae adversari , quum Serum pinsulae supernatet rhoc autem inde procedit, quod partes infulam componentes, vi frigoris, si mul & attractionis mutuae, in massam magis solidam & compactam coal scant; prout hoc inde patet, quod i 'sula ista & Serum simul sumpta non
occupent tantum spatium , quantum occupabant ante ' separationem iri
rum . Sic igitur levitas in Sanguine', respectu Acquae salsae , hactenus non est comperta; is enim ponderatus ubiaque Acquam salsam pondere excedebat una vicesima sexta parte: si vero daretur, oriri posset abacquosis, oleosis, spirituosisque omnibus; haec enim Α qua salsa sunt leviora. Jam Vero a
particulis vegetabilibus cousolidatis .& mineralibus , Sanguis gravior fit equod optime conspicitur in Morbulo
lento ; Sanguis enim in eo casu compactus & salinus plurimum est , Uriana vero gravissima respectu fani homniiis : hoc autem oritur ab abundantia
Salis muriatici, qui in debita coma , ptimus est , dc in vitam Oamino. E 6 ces,
170쪽
io8 PROLEGO M. CAP. XI. cessarius; si vero quantitate excedat , pessimos prodiicit effectus : ideo compora quae Sanguine raviora stini, ut Sales fixi , integre per Urinam e cernuntur ; ita Sal Marinus prodit immutatus in Urina; ejus autem usus est ad Sanguinem diluendum . Porro gravia Medicamenta venenosa fiunt, quatenus Vasa destruunt , atque Secretiones nimis augentia
, De Motu PrHectili ..1. 'DEr Motum Proiectilem, intelligi- I tur Motus Liquidorum per Vasa, Circulatorius r quumque ab eo morbi plurimi , vita , sanitas , & senectus
pendeant , operae pretium erit videre quid augeat , quid-ve diminuat , aud. ravet huncce Motum a. Augetur 1. Motus istoe ab ipta Corporis mota adauctor Sic enim homine currente, plurimum crescit; oriunmtur quippe tunc temporis pulsus seequens , sudor, sitis, anhelitus, omniaque febris symptomata ; quae quidem cito evanescunt, homine quiescente: at si in cursu ultra vires persistat, omniR