장음표시 사용
21쪽
Ourus si huic turbationi ansam me dedisse suspicarer, profecto sumomopere dolerem, atque emendato statim errore, aeterno me silentio condemnarem . Longe tamen ego mihi videor ab hac culpa abesse .utpote qui qu1m potui diligentissime prospexerim, quominus Dominum Abbatem de Trappa & Commune ipsius offenderem. In mea illum lucubratione nullo pacto aggressus sueram: de eo & de domo ejus ita honorifice ac obsequenter memineram, prout ab homine qui st tmtum illi dedidisset expectari poterat. Dentove, secus habitis:& nequa- uuam improbaris Domus de Trappa quoad studia inlli itis, ceterorum Monasteriorum ord. S. Benedicti usum landare atque tueri, si re mi.h; putaveram; & eo magis quod hujusmodi usum constanti thh saeculo.
rum traditione suffultum, vel severioris Criticae molimina commovere haud posse viderentur . . . . Interea tamen Post tot praecautiones, ct rationes, quibus hunc usum propugnare conatus suis , audio jam opinionem meam quasi pericita plenam traduci, &ad hoc ut ab ea quanam tme abhorreat societas, cui operis mei lectione prorsus interdictum est, admodum imnianem ejus
picturam exhiberi , ac sub vivacissimis iblertis eloquentiae coloribus vulgi oculis subiici. I
Si ea tantummodo, quae in hoc opus de meo Penu Congesta lunt, eX-
agitata suissent, mihi ipsi silentium indicerem, & a querimoniis abstinerem . Sed illud in clarissimi viri Responsione nimis molestum est ,
quod non modo opinionem oppugnat, quam ego certam atqueInduishsam existimo; verumetiam subtisissimis ityli aculeis plerasque convel.
lit praerogativas, quas Statui Monastico homines minus meum propens ex aenuo & hono hactenus adiudicaverant οῦ atque eos perniciosos essectus studio tribuit, qui sola hominum corruptela, aut etiam gravior bus externis e ventis in monasteria irsepsere. . . . Imo vero ne cum sanctis quidem, &priscis S. Benedicti discipulis mi. tius agit: eos nimirum exhibet quasi homines ab illa perfectione d vim, quam S. Patriarcha per suam Regu lam constabilimi uera ueluisse nisi quam longissime acces stye: ., . . Sileo hic facta quaedam peculiaria, quibus aliquae novae Congrega tiones a bonis viris usque adhuc semper probatae in hac Re onsione misvantur. Quae etiamti plane vera essent, & reipsa accidissent; non viis deo quodnam operae pretium sit illa ob oculos ponere Communitatis. cuius rationibus sortasse conducit, quod se a ceteris puterhaud multum diliare' imo vero non video cui utilitati foret illa in lucem publicam emittere, in tanta praesertim colluvie hominum, qui de sentinus prouisunt ad benigni de Monachis sentiendum . . . lHaec autem hic loci non eo animo praefatus sum, ut iniquo praeludicio onerarem opus Domini Abbatis, aut ejus perlonam, cujus existismationem colere omnes debent; sed ut ostenderem quam mihi necesse fuerit sequentes Animadversiones edere ad meam sententiam ex prican-
22쪽
dam, & rationes expendendas, quae asseruntur ut ejus autoritas elawmr,
Nam dispiciendum est an mea opinio sit ita plena periculi, iit in ista Res ponsione asseritiir; an aequo jure traduci ea possit quasi quaedam m a. 'aut quoddam vulnus toti ordini Monastico resti tum denique an obnoxia sit perniciosis illis essectibiis, qui in Respontione proponuntur; ob quos, fi m αι res ita se haberet, procul ab omnibus Caenobiis merito esset ableganda.
Si enim conli et, sesentias Monacbis prorsus meret, thorum corda pervem past iso.
tere, eos ut baliter oscere, atque illud pietatis, simplicitatis S puritatis stin damentum diruere , cui ad ret illorum sanctificatio. Si verum sit, Regmiam, regularisatem, constitutiones, disciplinam , atque aedificat diem ibi exei ii disse, ubi constituta sunt studia. Si probetur . 1Diruum orationis scientia ab Ieri, re bum litatem labefactari. Si denique constet, Principartis oe Prim pri a Dcipes occasione studiorum iis fraudari adminiculis , piae olim apud Solitarios o I s sibi comparabant; populos vero destitui exemplo atque aedificatione, quae in unia versam redundabat Ecclesiam e nullum dubium est quin oporteat Monachis Studia & scientias prorsus interdicere, & ab omnibus Monasteriis relegare. Econtra vero si studia &literae fovendae pietati, meditati inni, &disciplinae necessaria aliquomodo sunt: si alere humilitatem, &spiritum orationis augere; si Regnorum, Regum; &Ecclesiae bono
conferre valent, proiecto interest, ut suus illiS honor asseratur, probeturque non eam inde perniciem consurgere, cujus immerito arguuntur; nec non ut ea propugnentur quae ego vere senti O, quaeque alio prorsus modo plerunque exhibentur, ac ego sentiam. Absit vero, ut ego istas hallucinationes in D. Abbatis propositum re
liciam . Nullus dubito, quin rectum fuerit ejus consilium; & certus sum nihil aliud quam maius bonum & majorem utilitatem Status M nastici eum sibi proposuisse. At sortasse nimio Zeli ardore longius abrepistus, cum res ipsas oblique esset, ut ita dicam, intuitus, minus aequum de iis judicium tulit. Crediderim ego, ex persectionis Monasticae peculiari notione, quam sibi animo effinxit, hujusmodi vitae institutum animo ejus obversatum esse ceu quoddam ens metaphysicum, cujus natura in pulicto individuo conlistat, nempe in exacta&literati Regulae observatione. Ad haec persuasum illi suisse, studia literarum in ea nonis scribi: quod si illa Monachis permittantur aut suadeantur, a suo itinos statu in rei summa divelli; denique plerasque dissolutiones, quae in Nonasteriis identidem obortae sunt, a studiis scientiarum processisse. Quae quum ita sint, non est cur miremur, illum in nostram de Studiis Nonialicis dissertationem nimis incitatum, tam a rem & vehementem orationem adhibuisse, ut ejus apud suos Alcetas omnesque Comm nitates existimationem minueret. Neque enim aliud sibi proposuisse in suo ipse opere profitetur, ut statim videbimus. Hic jam quisque putabit, illius opinionem a nostra penitus discrepare, neque heri posse ut aliquatenus inter se consocientur. At, quod uisum est, in multis re ipsa uterque consentimus; ita ut novum sorta Gis atque insolens videri possit, quod tam gravis concertatio a levissimoedo imine subnascatur.
23쪽
Spes mihi est, postquam nitide ea, quae circa Studiorum rationem vere sentio. explanaverim, haud multum inter nos discriminis deprehensum iri: neque si aliqua discrepantia supererit, propterea charit tem labefactandam, que utrumque nostrum indissolubili nexu semper conjunget, quin ulla unquam possit altercatione vel levissime perstringi. Id mihi in hisce Animadversionibus propositum est. Toto pectore in illud incubui, ut apta orationis forma uterer neque remissa nimis neque incitata. mediam inter extremas viam ineundo. Nimirum post elegam tem & vividum dictionis characterem, qui in tota nitet Responsione, tristis sermo ae languidus ferri haudquaquam potuisset. Ceterum quia ejus opus titulo inscribitur Domini Abbatis de Trappa, putavi mihi lucere huic congruenter titulo, nomen D. Λbbatis usurpare, quandocumque in progressit disputationis usu venerit.
Porro ejus Responsio ad Religiosos de Trappa dirigitur: initio enim
Auctor in compositione operis sui nequaquam alio spectaverat. Sed postea hos fines egressus, edere illud maluit ad communem ceterarum
Communitatum utilitatem . Hinc non videtur abludere sequentium Hram verborum sensus, quibus ejus hac super reconsilium aperitur. Pνιηra . 4- pio, fratres, ne mem materiss ante oculos babui. Id misi sesuis propositum fuerae , averrere, quomi us ab erudis simo opere impis di deciperem- , --mem, ais existimaam Scriptoris uobis suciam faceret. Sed postea uetius meruemocin , κρωe prorsus inutile pus i , rationes vostras iis quoqDe innotescere . cum quibas ego ii dem rexibus atque osciis conrui ctus sum. Hi Ice verbis Aructoris consilium fit omnino exploratum; quod nisi ita se aperuisset. nihilominus aequo jure crederemus, vulganti opus suum placuisse, ut ex eo fructum omnes perciperent, di simul cognoscerent, quid super
Tractatum de Studiis Monasticis ipse sentiret
Starus maestorus: O LStadisum uomme' inresidatur. APprime interest in quacumque Disputatione qtuestionis statum m
ctemnere; ac terminos definire, qui adeam exprimendam usum pandi sunt. Aliter saepissime quasi eum spectro manus conserimus. αPost diuturnam concertationem id de quo agitur ignoramus: dissicultatibus vero quas explicare nitimur, magis magisque praepedimur. ΛN hoc igitur capite Dominus Abbas suam Respontionem exorditur, in ram de qna avrων. distincte ut ipse ait )patefaciat. Et sua quidem Placis a prius in medium affert, ut quid ipse probet, intelligi possit; deindet illa quae mea esse putavit, ut quid ipse respuat, cognoscatur. . Prnuum, persuasum sibi omni tempore suisse ait, Religiose in solitudine degentibus abunde esse , quod legam, intelligant o mediπα- Sia Scripturam, er expositiones n. Patrum, s. Ioamir Cissso iami, S. AN
24쪽
aseetiea: licet vero latra bos fises sese contineant, omxia quae tum ad illustratio nem tum ad dolitrinam spectare valent . in iis lectionibus suppetere . Hie severtit illius cardo veritatis, quam apprime gravem & necessariam exi stimat , ad bee tit in Caenobiis regularitas custodiatur: vigeat tamilitas. rementis collectior exulet vero inde animi distra Ilo, quae nunquam est a pietatiso religionis extinctione sejuncta. Atque haec est ejus sententia, qua proculis dubio gravissima veritas continetur, siquidem, ut ipse contendit, ex contraria opinione luctuosissimi dependent essecuis. Nunc videamus quam mihi sententiam attribuat his verbis. Oppositum aliorum iudicium in eo tum est I oportere , Monactas literis manis , Platosopbiae S Linguis operam dare ἰ praeterea Theologiae ct selemiae Ecclesiasticae omnino peritos essed Historiam Ecclesiae, ejus disciplinam ct C mnes probe callere: quidquid SS. Patres o Scripores bise de rebus Jer se runt, attente legere ; Denique Iocriptunum , Manuscriptorum. Ο Numi ma
Haec verba typis Italicis sunt impressa; in margine quoque citantur pagina 242.& sequentes nostri Tractatus, puta, ut ibi quaerantur, si cui dubitationem iniicerent. Id vero . si ex more scribentium judicemus, nihil aliud significat, quam me ita esse locutum, di ipsa verba loco citato reperiri. Sed cum nihil horum inibi reperiatur, fatendum est, recentitis versibus dumtaxat exprimi ideam, quam Dominus Α,
has de mea opinione animo essinxit. Ait ille. mihi videri. oportere ut Monactas studeat Euris humanis. Hienon unius seorsim, aut quorumdam Monachorum, sed omnium generatim, qui ordinem Nonasticum amplexi sunt, innuitur ossicium atque obligatio. Nam exiguus Monachorum numerus, qui peculiari quadam propensione, sinente Priore, literarum humanarum atque lin.
guarum studio se dederint, occasionem priabere nequit dicendi, opus esse, ut Monactas sudeat literis humanis. Id mihi nunquam in mentem venit. Persuasum mihi est aeque ac D. Abbati, Monachum bonum esse posse, quin studeat literis humanis, PbitHopbiae S Linguis. Superiori li. cet quidem ex certis rationibus illud studium aliquibus permittere: sed nunquam illud potest quasi debitum commune aut generalem & neces.sariam occupationem ab omnibus expectare . Denique inter haec duo magnum discrimen intereii. Superiorem posse haec studia permittere ;quod ego censeo: &oportere ut Monachi ad illa incumbanti perinde ac si alias Monachi esse non possent, quod ait D. Abbas . Aliud quoque prorsus esset, si sorte diceretur studia alicui Congregationi, aut integrae Communitati esse necessaria: hoc est, oportere ut in illa Communitate aliqui privati in illis operam ponant: aliud vero. oportere Monachos illis vacare, quod de omnibus Monachis intellige. retur, siquidem hoc debitum commune a Monachi qualitate ded
Aliorum studiorum congeries, videlicet penitioris Neologia, ct saer rum rerum scientiae ; Ecclesiae Canonum, disciplinae , atque lastoria ; attentae lectionis omnium Scriptarum, o Parrum qui de HVce rebus mommensa
25쪽
reliquerunt: denique Inscriptioqui , Codicum manuscriptorum ci numismartim notitiae: q orum omnium studiorum sarcina, ceu quadam obligatione. atque ciuicio me onerasse Monachos praesumit D. Abbas, quippe qui ait, me iudice , oportere iis omnibus Monachos esse intentos; nova prorsus est . ac inaudita. Tam pauci enim sunt tantae siuentiarum varietatis capaces, ut ii ad Monachi ilatum earum studium rcquireretur. plerosqne oporteret non esse Monachos . Itaque expeditius est, quin singillatim inficias eam opiniones tam parum rationi convenientes, quae mihi a Domino Abbate tribuuntur, ab illo imposterum petere, ut si quid ei libeat mihi adscribere . ex iis hauriat, quae revera in eo libro sunt, quem ipse refutat; neque ad id gomis notionum confugiat, in quas ex incenso studio, oc mentis fervore, nec non ex modo, quo Ad Qeriarii cogitationes quasi praejudicato excipiuntur, multa saepe parum exacta coniluere solent. Quo vero facilior reddatur haec methodus , quid ego super hac re sentiain , petquemdam quali typum exhibeso, iis locis Tractatus de Studiis Mona. uicis in medium allat is, in quibus mentem meam dilucidius explicavi. Tractatus ille in tres Partes distributus est, quibus adjectus fuit ibbrorum ad Ecclesiasticam Bibliothecam comparandam Elenchus. . . In prima Parte sumpsi mihi probandum, Studia nedum minime oppon. spintiu ae perfusioni AI asticae , nec unquam fuisse Mia cors iste, ire , -- ni iisdem potius ess e quodammodo necesaria. Mihi in tota hac prima Paria te sermo est de Studiis in universum, nulla facta peculiari designati ne scientiarum, quarum istudium Monachis conveniat: qua de re in ab
tera Parte pertractatum est. Praeterea nomine sotitarie degentitim non in
telligo quemlibet singillatim Monachum, sed ipsa sodalitia communi. ter sumpta, quaeastruo diutius stare non posse absque itudiorum subliadio. Quae sit mea sententia, cognosci poteit ex primis secundi
Capitis versibus, qui scie habent: Quamquam verum est, ut etiam is a me nuper suit ostensum, studia in Coenobiis nunquam tuisse praecuri putam Monachorum intentum, neque singulis ipsorum necessaria adis acquirendam proprii status Persectionem, nihilominus potest indu
' bitanter asseri, impossibile fuisse absque eorumdem adminiculo Mo- nachorum sodalitia dia in eo ordine, rectaque 2Economia sustine . ri, quam ibi ab initio hujus protellionis Auctores stabili erant. Porro
eamdem rem tot locis passim repeto, ut quisquis hanc primam Partem legerit, omnino persuasum habiturus sit ita esse Quod ad scientiarum varietatem pertinet. Quarum notitia potest in solitudine degentibus convenire, id secundae Parti praebet materiem rubi inquiritur, quaenam stuciorum genera Monachos magis deceant. Quo v
ro luculenter pateat, quis mihi in hac secunda Parte scopus propositus sit, sat erit legere primum illius Caput, in quo statuo, Eadem studia is singulis Monachis convenire non posse: Ea ad uniuscujusque inge. . nium accomodanda, & ponderandum insuper, quid singulis Coni-.- munitatibus magis conducat. Esse aliqua Monachorum Caenobia ..- in quibus mediocris sciendi ratio videtur sufficere: quae tamen in aliis
26쪽
M ad rem non esset, ob ampliores occupationes, & Ecclesiastica nimis nia, quae gerunt. Idem de fingulis Monachorum analogice intelligendum: Nam quum impari talentorum mimero omnes donati sint, L nullam rationem postulare ut paria omnino studia sequantur: Deni. ia que Superiorum esse illa tali prudentia disponere, ut vel juxta stigii. is lorum capacitatem, vel Coenobiorum, in quibus degunt, exigen-
tiam Opportline distribuantur.
Et quisquam dicet posthac, videri mihi fas esse ut Monachi ad illas
omnes scientias indiscriminatim se applicent, quae in Praefatione D mini Abbatis designantur λ in illo multiplici scientiarum genere oratio. Dem habui eatenus tantum quatenus hodiernus usus viget in Monasteriis, sive apud Ecclesiasticos; inquirens, an earum studium solitariis, qui a suis superioribus idonei judicantur, sit concedendum aut permitis tendum, & quis sit in hac re modus servandus. Prosecto qui ait, quaedam 1hidia quibusdam Relisiosis permitti posse, non ait, oportere ut ad ea se applicent, perinde ac si absque his studiis vere Religiosi esse non possent. Nequaquam ego sic cen seo: Quod ut compertum cuique seret, non satis habui quod in pluribns Tractatus mei locis ejus rei passim meminerim ; verum etiam peculiarem admonitionem praemis in ea epistola, quam nostrae Congregationis Religiosis Alumnis incripseram: En ipsa Epistolae verba: si Non vereor quin haec scribendi methodus pleri risque admirationem pariat, qui forte autumabunt, ipsam a meis ijngulis Monachorum aeque proponi. Sed haec mei non est meta con-ri filii; compertum quippe mihi est , quod cum pauci lint ad horum
is omnium vastitatem laborum idonei, sic etiam pauciores occurrunt, quos Deus ad eamdem metiendam advocet. Quinimo epe numeroti contingit, ex tot literariis occupationibus inanem curiositatem augeri ri, potiusquam puro ad veritatem assectu attendatur. Verum cum
se non cuivis homini, ut sertur, contingat adire Corinthum, &adpe- is culiares scientias aptiores nonnulli appareant, quae plerosque alios vix decent; hinc operae pretium fuit in praesenti Tractatu de iis varie,, disserere, easdemque multifarie proponere, ut lingulorum inclina- ,, tioni, ac viribus, insinuando modum ad eas se applicandi juxta pro. ,, prium uniuscujusque institutum, satisfaceremus. Caeterum pruden-
Iiae, ac Superiorum consilio remittendum erit, quibus onus incumbitis subditos sibi Monachos ad ea potissimum studia capessenda dirigere,
,, quae tum ipsorum captui sint magis accomoda. tum etiam Ecclesiae is aut Religioni, quam profitentur, mage proficua. Post tam luculentam cogitationum meatum significationem cui non luce clarius videbitur, plurimum abfuisse, ut ego censerem, omnibus Monachis indiscriminatim desudaudum in illarum varietate scientiarum, de quibus in secunda Parte egimus; econtra vero me proceri sumere, non nisi paucissimos in tam late patentem studiorum messem a Deo vocari, & quod ad sngulos attinet Sodalium, habendam rationem eo rum capacitatis, S rem totam bene oculati Superioris prudentiae com
27쪽
Frustra igitur illud mihi non semel obtruditur, quod hune Tractis
tum in quo de illorum omnium studiorum ratione disseritur, Religi sis Alumnis ord. S. Benedicti nuncupaverim. Fateor id quidem; italeum adeo aperte quod sentio patefecerim, haud puto ampliorem a me exigi posse opinionum mearum declarationem. Primum igitur cum hac imminutione ponenda eu ea quantio, quae oraesenti dissidio materiem praebuit, & lic statuendum: me omnibustine ullo delectu Monachis studium omnium scientiarum minime proponere, sed earum dumtaxat, quae ad captum uniuscujusque sunt a
commodatae, ex lege Superioris. Deinde cum ego non dicam. Oporure ut dent illis operam, sed illarum studium posse illis tantummodo permitti, si Superioribus videatur: quae duo summopere differunt, altero quamdam inserente necesutatem. altero simplicem veniam atque indulgentiam; id quoque de expositione quaestionis est minuendum. Tertio aliqua deductio fieri debet quoad masorem partem harum scientiarum, quarum studium non nisi cum quibusdam temperamentis probo, quae Dominus Abbas in sua Responsione dissimulat. Agens ex. gr. de Humanioribus literis sic pronuncio: ,, mi Monasticum linia duunt cucullum, nec latinam linguam satis callent, pomunt ramisia dem aliquandiu doceri ante Philosophicum studium, ut proprios factis A lius ac rectius possimi conceptus enunciam. Illi etiam qui ad aliorum eruditionem deligi poterunt. vel demum Reip. Literariae prodesse,
dium convenit nimirum ut nitidiorIS styli Praeceptis atque exercit
' tione jnsormentur. dumodo tandem non nisi castos & puros Scris' otores legant, α primi quidem stata istum adolescentiae tempora hu- tali lectioni dedicent; alteri vero quaedam tantummodo Propri V uiari re.ala. Constat vel ab Ecclesia id in primo casu permitti; αquod ad' secundum pertinet, nemo est qui id merito rituperare possit. praesertim si per Regulas Communitatis, an qua quis degit, illud imS ouarto: nedum eo processi ut dicerem , necesse esse Numismatum
scientiae vacare; verum etiam pronunciavi, Coenobitas ab hoc studu mere immunes esse posse, quod nimium curiositatis & voluptatis saepissime excitat. & unde facile possent ab utilioribus distrahi, proprio instituto apprime consentaneis. Istud rei nummariae studium taculares magis decere quam Monachos, quibus novissimas eruditorum Collectiones sat fuerit invisere. Quod α deus intelligo, qui literariae Rely. suas lucubrationes destinant: Neque arbitror posse reprehendi puta Dom. Tillemontium, qui hasce Bllectiones in suum usum convertit, ubi agitur de statuenda aliqua Chronologica Epocha, e. g. Nativitatis
1est in ueenie' sunt Mathematicae disciplinae; quarum noti
tum . astruit Dom. Abbas. mihi videri nobilis necessariam; cum ego prorsus contrarium senserim, ut ipsa sonant verba Capitis 9. secundae
28쪽
Partis. videlicet non expedire ut Monachi studio Matheseos operam
Postquam de expolitione quaestionis haec omnia dempta sunt, plane
evincitur, quidvis aliud a Dom. Λbbate oppugnari, quam meam sen tentiam, acrius animo alium praeter me obiici Adversarium: ait qui pape, opinionem , quam sibi propositum est refellere, in eo sitam esse, quod oporteat Monachos literis humanioribus, Philosophiae, & Lin. guis studere, ac reliquis quae paulo ante memoravimus; quodque haec omnia scire necessarium B. id magis ab opinione mea remotum p pag. is. Nonne extra rem magnis clamoribus illi detractum est, ut anceps &periculosa credatur, quamquam talis videri nequeat, nisi quia sun abis surda quadam specie exhibetur Λ me igitur potiori jure quam ab illo diceretur: Id sane esse, grande aedificium moliri, fluxa wro'ca ea sub- fruere fundamenta, quae nibis babeant soliditatis oe firmitatis. opportunum putavi omnia haec singillatim persequi, ut recte statu turic in aperto sit res de qua agitur in hac controversia. Adhuc tamea necesse est , quorumdam terminorum vim definiendo declarare, qui nisi explicentur, in progressu disputationis ambiguitatem creare pocsent.
Exempli causa cum dico , studium in universum Communitatibus Nonachorum aliquo modo necessarium esse , quo in illis rectus ordo dcaconomia custodiatur; addo aliquo modo, ut ostendam me de absol ta quadam necessitate minime loqui, sed videri mihi dumtaxat in istis Monachorum sodalitiis rectum ordinem sine hoc studiorum subsidio vix sustineri posse. Studii verbo, intelligo gravem animi contentionem ad aliquam scientiam, sive id sub moderamine Praeceptoris, sive legendo aut Iectionem audiendo fiat.
Porro lectionem quae serio fit, studii loco haberi posse, haud puto
quemquam ambigere : in ea siquidem praestantium virorum studium proprie residet; qui cum non egeant magiitro,absque aliena ope in aliqua scientia prorsus erudiri atque informari sola lectione possunt. Neque ipse D. Abbas ab hoc plane dissentit, cum dicat lectionem non commune quidem sed particulare studium esse; quamquam subinde videatur te. pri. 1oxctionem a studio secernere. Non ita se gessit in ea Epistola seu Disserta. tione quae de fictionibus atque abiectionibus tractat; in qua haec verba D. Bernardi, lectio ad mentiam, gallicq sermone sic transtulit: lascire ι'aequieri par ι'etiae; ubi patet vocem eluae respondere voci lectio, quae est in textu latino. Accedit etiam, quod ne legere quidem aut scire legere necesse sit ad perdiscendas scientias, & doctrinam comparandam. Ad hanc metam pertingi potest alterius vocem sive lectionem audiendo: quod Didymo accidit viro doctissimo, qui a puero captus oculis ita in omni floruit eruditionis genere, ut S. Scripturam in schola Alexandrina docuerit, &S. Hieronymum discipulum habere meruerit. Cassiodorus, Qui post Palladium aliosque id narrat, fatetur id sibi initio visum esse impossibi- ιῶ... ,. Volumen ait. B le: Disiligod by Corale
29쪽
lei sed cum aliud sua aetate & in suo conspectu simi Ie exemplum conti. gisset, tunc veteri exemplo fidem adhibuisse. inmorat vero quem iam Eusebium, qui ab Asia venerat, quique a quinto aetatis anno emeaecatus omnes scientias didicerat, tamque accurate sciebat quidquid innumeris libris contineretur, ut locum libri , quo quaeque materies reperiebatur, designaret. Dici potest, magnum quoque Antonium, ingenio alioqui excelle ii praeditum, simili sere ratione tantam vim doctrinae sibi comparasse. Quamquam enim, ex multorum sententia qui S. Athanasii testimonio nituntur, nunquam legere didissset, adeo doctus evasit, ut Haeretio eos & acu tissimos Philosophos disputando de gradu deiiceret. Porro ab eodem Athanasio de hoc illustri Anachoreta ita proditum est: -- ditioni etiam Scripturarum ita studium accommo bat, ut albil ex eius animo Iaberetur: sed universa Domisi maecepta custodiens, memoriam pro loris baiahebat . Elucet quoque in ejus ratiocinationibus multum dialecticae acuutatis; ex concertationibus vero quas cum Haereticis atque Ethnicis Philosophis habuit, perspicuum fit, eorum placita apprime suisse illi erapiorata . Cui dubium est, lectiones crebro audientem multa illum didiacisse, quae ejus maximum licet ingenium nunquam suppeditasset, re . frequentes denique lectiones studii loco illi fuisse λ Nam quid refert au. diendo ne, an legendo docti evadamus. Scientiam auditu acquiri nobis potest perinde ac Fides.
De lectionibus, quae Monachis permitti possent, Domini Asiatis diuersae sententiae. Quamquam Dominus Abbas a Monachorum Sodalitiis studia able
get, lectiones tamen, quae a Regulis Permittuntur, non interisclicit. 4n hoc consentit, necesse esse ut Monachi aliqua sciant, sed astruit eis su ere quae illos decem ut CisHι fideles, set etiam ut Presbseros, si qui suis bufusmodi ebaractere insigniti. Prorsus recte ista se habent; at vudendum . num media illa permittat atque instrumenta, quae ad earum rerum notitiam comparandam necessaria sunt. Quod ad hanc rem perti. net, nnllam aliam viam aperit, nisi quorumdam librorum lectionem. Quousque vero hae lectiones proserendae sint, & quibus libris utendum. non una est ejus sententia. Juvat in medium assene varia loca , in quibus hac de re pronunciavit; acdeinceps quaerere, quatenus ejus opinio a mea dissentiat. in suode Oificiis Monachorum tractat v. qui inter ejus opera primum ordine locum tenet, capit. I9. ait: lectionem a S. Benedicto sui ordinis
sectatoribus praescriptam tanquam praecipuam exercitationem, im a Sacram Seripturam, ScriWa Samiorum Monachorum , o narrationes quibus eorum
30쪽
modi lectiones quibusdam Religiosis lassicere posse, quibus mediocre
ingenium est. aut qui cum plurimum ingenio valeant. multa scire non appetunt, sed in abiecto atque simplici statu consistere malunt, quam illo contendere, quo ingenii quadam selicitate possent attolli. Facile vero patet, hasce lectiones arctissimis circumscribi terminis, neque ex re fore populi, Religionis, aut etiam privatim ipsorum Monachorum .s omnes nemine excepto hisce contenti esse debeant. Sed ne Sancto quidem Patri Benedicto in animo fuisse rem tam angustis finibus coercere. fiet postea exploratum. Sane D. Ah basin hac sententiae diutius non haesit; sed cum argumemtis atque rationibus sibi objectis valde premeretur, paulo latiorem rese. ravit viam in suis Illuitrationibus. Ibi enim praeter S. Paginas, vitas Pa- Di , r. trum Eremi, Collationes Cassiani, Documenta Sanctorum Balilii. Ephrem, Bernardi; quidquid S. Augustinus, S. Hieroumus. S. Grego
ritis ad emendationem morum, oraeque in Iulionem conscripsere, legi indulis sit.
In sua Regulae explanatione adhuc minus arctos hisce lectionibus ii
mites constituit. Ita enim in sua ad Lectores admonitione loquitur: Nunquam mibi consilium fuiι Monacius lectinem 1 trabere Sanctarum Seri plurarum , neque Nerum οὐ mirum quae ad illarum tiresistentiam perduiscunt , quaeque eominens pia documenea N axiomata , ad quorum amusim se componere bomines debent. Quibus Desim adiicias scripta S. Basilii. Homilias S. Ioannis Cissostomi, easdem S. Gregorii in trisum Iob, atque E etesia.
Paeque istus aiator ex ejus com nentariir super Epistolam S. Danno decerpsit: Sansium quoque Hieronoram in Prometas , S. Heratardum, atque huius o
di alios complures. His capite 4. annumerat opera S. Basilii, Cassiani, S. Ephram, Vitas SS. Patrum, S. Ioannem Climacum: Magna haec quidem lectionum amplitudo, si primae compareturo In sua denique Responsione, in quo opere ultimo laboravit, adhuc multum de priori severitate detraxit. In praelatione etenim solitariam vitam agentibus permittit, ut legant, intelisant, ac studiose meduratur S. Scripturas, expositiones Sy Patrum Danaeis Chobo mi, Augustini, Hiero.vmι . Gregorii. quibus addant omnia Patrum scripta quae ad monasticae ta-rae institutum referuntur , ae Deritates eo spectantes ex icant et cujusmodi sunt
illa Basilii, 'braemi, Cassiani, Didoni Pelusiotae, Nili, Doroebei, rurnam di, de imitatione Iesu Christi. Neque improbat quidem alibi lactionem S. Gregorii Narianzeni, vestigiis inhaerens S. Nili Iunioris, qui in ea Iectione fuit assiduus: quin etiam indulget, ut Monachi stylum S. Lemnis ad imitandum sibi proponanc, cujus propterea lectionem non reiicit. Qia occasione cur de Sancto qumire Cypriano non meminit λ Denique superaddit Adria Marorum, scripta S. Triresiae, S. Francisci Sale. -- sit, eo praesertim quae de professione religiosa tractam: omus Christianae pier mlis oe doctrinae tractatus, qui nostris temporibus conscripti sunt, Rodri uratum, S. Ture, Decimina moratir discipli- in Epistolas atque Ευangelia totius amm; re, quod ad casus coefcientiae periiset, Collationes omnes, quae factae suum diaces,us Gratianopolii ara, Luciscensi, Parocoricrati m. Ac vero Per