장음표시 사용
41쪽
Deus praeficere υolait, nequaquam fui se, ut qui easdem Regulas amplectere iis, studiis frientiarum laeumberent. Ne una quidem talium Regularum bujusmodi mentiae meminis; aut ita composita est, ut colligi possit, Monacias siematiae incubuisse. Studium ergo atque applicatio ad memias πω est, si inde ab imsa origine repeIamus , Monachis conveniens oecupatis , sed ab eorum instituis prorsus aliena. Hoc principio, quod est illi cum Gulielmo commune. nititur D. Abbatis sententia. Hoc ipse mille locis repetit atque inculcat .& in eo cardo totius Responsionis vertitur. Propterea magnopere interest idem iunditus examinare. optimum vero factu erit, si primum vi, deamus, an revera in antiquis Regulis nihil prorsus de studio dicatur
Deinde, an ex illis saltem colligi possit, Monachos ab initio studio oporam dedisse.
Verum antequam ulterius progrediamur, opus est ut nonnulIarum propositionum sensum & quorumdam terminorum, qui in Respons ne occurrunt, significationem aliquantulum explicemus, ad vitandas in hac lite aequivocationes. D. Abbas pluribus in locis ait, studium non esse occupationem Monachisco nieηtem, aut ipsorum propriam, sed ad--mitiam, denique non esse commune exerciIium. Vox conveniens, extrito
usu tam Latinae quam Gallicie linguae, idem significat ac aptum, pr Wisim, coMucibile, deceaes. Studium Monachos decens esse quis neget pr. ut ad fructum ex lectionibus percipiendum idonei reddantur. Fru-ltra enim legere juberentur, ii mediis quibus legendo proficiant destituuntur. Propterea Grammaticae studium pueris qui antequam legere didicissent, Monasteria ingrediebantur , saltem necessarium erat, ut ipse D. Abbas istetur. 2. Scientiarum Ecclesiasticarum studium Monachos decet, qui apto ad illas addiscendas ingenio praediti, eidem qu que studio legitima vocatione admoventur. Neve ab hoc quidem D. Abbas dissentit, ut mox videbimus. Studium itaque Monachis duplici hoc sensu coηυωtre potest, eorumque myrrum esse. Nam proprium & comisniens idem hic significant, ubi lingua Philosophorum non loquimur, apud quos alia significatione vox promium usurpatur. g. Studium pro gravi & attenta lectione accipi potest, ut supra ostendi. Quo sensu stucium, commune Monachorum exercitium appellare pomamus. nam omnes Regulae multam lectionem illis praescribunt. Alias vero, si ita lubet, facile concesserim, studium non esse commune exercitium, aut generalem , & essentialem occupationem, ita ut cuilibet singillatim Monacho necessarium sit. Sed super hac re mentem meam ego mihi via deor satis aperuisse in Superioribus Articulis, ut plura addere supervacaneum sit. Nunc videamus an verum sit, nullam ex antiquis Regulis de Studiis Monachorum fuisse loquii tam .
Credibile est, D. Abbatem nullo loco illa habuisse, quae ait S. M.
vus initio Regularum susius explicatarum, ubi docendi pueros meth dum tradit. Ante omnia praecipit, ut ii quibus eorum institutio demam data est, scopum quem sibi in hoc negotio proponere debl n , jugiter prae oculis habeant. Quoniam vero hic scopus eo praecipue redit, utrocte intelliondi Sacram Scripturam iidem pueri capaces fiant, Opi t ut
42쪽
vocabulis in sacris libris ustatis apud ipsos utantur, & loco fabularum,
historias ipsis rerum mirabiliter a Deo gestarum denarrent, itemque sumptis ex proverbiis Salomonis sententiis ad virtutem erudiant. DNnique S. Doctor quaedam illis memoriae praemia proponit, quibus exci. tati jucundius & facilius tradita percipiant. Hinc liquet, qua sedulit, te, quantaque cura scientiis excolerentur. quarum ope ad Scripturae intelligentiam deduci poterant. Teitatur S.Ioan. Chrysostomus, hanc institutionem puerorum, qui Religioni nomen daturi in Monasteriis educabantur, quandoque usque ad viginti annorum aetatem productam fuisse. Quod vero ad provectiores pertinet, in unum saepe congregabantur, de dissicultatibus S. Scripturae atque aliarum lectionum invicem conseis rentes, quas eXplicabant, prout ex Regulis apparet S. Pachom ii &S. Isidori Hispalensis, ex ejuscem S. Pachom ii vita, ex S. Α ugustino in libris de opere Monachorum ac de moribus Ecclesiae Catholicae, ex Sancti Fulgentii vita, & ex aliis multis Patribus, qui dictas Congregatio. nes seu collationes disputationum nomine appellant. Superiores his collationibus plerumque exordium dabant , Monachi vero suas quisque dissicultates proponebant. Prae ceteris S. Fulgentius, quum sibi dissi.
Cultates magni momenti proponerentur, vehementer gaudebat. Iuxta
Regulas S. Pachom ii & S I 1idori ter singulis hebdomadibus hujusmodi consessus habebantur; alibi etiam singulis diebus, ut S. Augustinus in libro de Moribus Ecclesiae Catholicae&Sanctus Hieronymus in quadam ad Eustochium epiliola testantur . Quae vero inibi servarentur leges, cognoscimus ex prima earum epistolarum, quas ad Gregorium Naziau-Σenum Basilius scripsit. Epistola S. Hieronymi ad Rusticum Monachum Gallum, semper habita sitit quasi quaedam Regula Monastica, ubi ait se non de clerico dispi tare, sed Monactam instituere. In hac illum Epillota hortatur ut jugiter Iibrum aliquem manibus gestet. Num iam de manu is oculis tuis recedat liber: ut scientiam divinarum scripturarum amet, ne sensus vanis cogitationibus pateat; ut transcribendis codicibus occupetur, sicque corpori pariter & animo convenientem cibum comparet. Ibi denique eum admonet, re adscribendum cito prosiliat, neu imi ducatur insania, sed multo tempore discat quod doceat. Postrema haec verba atque alia nonnulla a
S. Benedicto Anianensi in ultimo articulo capitis I9 adducuntur. Ubinam liquidius ac certius quam in hac D. Hieronymi Epistola seu potius. Regula studia indicata reperies Quod pertinet ad alias Regulas, incompertum mihi est, quare D.
Abbas illam Magistri dissimulaverit, qui stuuiis aperte patrocinatur cap. so. ubi decernit, juniores Monachos ab idoneo praeceptore inii ruendos esse: ab uno luerino literas meditemur. Reponet tortasse, hic dumtaxat significari, quod legere discant, quo pacto eum quoque locum Regulae S. Aureliani, lueras omner discant, interpretatus est. Attamen hic
sensus nequit sustineri, saltem in Regula Magistri, qui praecipit, ut hoc literarum studium usque ad quinquagesim um aetatis annum protra
43쪽
hiatur, ad quinquagenariam aetatem literas meditari. Novum etenim quid. dam ac intolens foret, si legere disceremus, aut etiam linguae latinae studeremus, quo altero sensu D. Abbas vocabulum lueras accipit, idque a puero usque ad hanc aetatem. Ceterum Magister abhinc mille &am. plius annis floruit, ante illa videlicet tempora, quae m. Abbas pravitatis & corruptelae tempora appellat. Hic Auctor cum aliis veterum Regularum compositoribus in Concordantia Regularum citatur. Hujus testimonium, ut alia multa praeteream, saltem evincit, ampliorem sensum tribui posse Regulae S. Aureliani, quam quem illi tribuit Dona. Abbas: Lateras omnes discam. Haud scio an valida momenta afferri queant, quae nos ita sensum restringere cogant, ut his verbis significari putemus studium puerorum elementare, quamquam non ne gem Literarum vocabulum hoc sensu quandoque ulurpari. Illud enim notatu dignum est, quod S. Aurelianus neminem infra decem aut duo. decim aetatis annos in suum Monasterium recipi velit, ut primae educationis, quae pueris debetur, molestia effugiatur, qui ct nutriri non egeant. Plerique vero hac aetate legere sciunt, ac primis etiam Latinae linguae rudimentis sunt imbuti: & valde probabilis coniectura est, eos qui religio is vitae destinabantur , rudioribus hisce literarum praeceptis jam institutos Monasteria intrasse, si quidem tunc temporis Lingua Latina Arelate, qua in urbe Aurelianus Episcopi dignitate fulgebat . in usu
vulgari non erat, ut supponimus. Cum ergo Sanctus hic Praesul neminem a studiis literarum immunem esse velit, Literas omnes discari iacile intelligitur propositum illi fuisse, ut omnes sibi subditi Monachi libearalibus studiis erudirentur, quorum praesidio in solitudine postea cum fructu uti possent. Non deerat quoque proculdubio in Coenobiis Praeceptor, eorum institutioni praesectus, qui disciplinae indigebant. Quomodo enim sine magistro literas adolescentes didicissent:
Idipsum dico de cap. 2. Regulae S. Ferreoli. Omms grai nomen seli I .nacbi υindicare , Isteras ei ignorare non ἰ ear. Idem case. I9. praecipit, ut Monachi legant irequenter, atque ita ut nulla abeat dies, qua legendi ossicio non satisfaciant. Meminerant etiam Regulae S. Isidori: at Dom. Abbas nihil in ea de studiis extare asserit. Et verum prosecto est. nullum apertum testim
nium inveniri in illa quae Codici Regularum inserta est. Sed ejusdem impressae cum reliquis sancti hujus Episcopi operibus, cap. 2o. perspiari cue decernitur, ut educationis ac disciplinae puerorum alicui probois &sapienti viro commissa sit cura, a quo virtutis exercitatione, O literarum studio pariter informentur. Et nequis putet hunc locum illius Regulae adjectum fuisse, sciendum est eumdem a Sancto Benedicio Anianensi integrum adduci cap. s. Concordiae Regularum: Unde liquet hujusce Regulae editionem in Codice Regularum minus esse accuratam, quam inter opera S Isidori. Notatu dignum est id quod a S. Isidoro cap. q. praecipitur; videlicet oenon modo Abbati proponantur dissicultates quae legendo occurrunt, ab eoque coram fratribus eXPljcentur ad commimem utilitatem; verum etiam
44쪽
ellam ut ex libris, qui legendi erunt, illi excludantur, qui ab Ethnicis aut Haereticis compositi sunt. Unde sequitur, ceterorum omnium ii brorum usum & lectionem ab ipso permitti, secundum juris effatum,
Sed nihil magis diserte studiis patrocinatur quam Regula Grim laici,
qui vult Monachos aliorum posse esse Magistros, neque alienam doctrinam emendicare. Solitarius debet esse do ior, non qui doceri indigeat. Pra cipuum ipsorum studium Sanctae Scripturae impendendum, ita ut viressumant ad refellendos haereticos, Iudaeos, & ceteros Religionis ho. 1les; insuper percurrendos illis esse Ecclesiasticos Camnes. Ad quod respondet Dom. Abbas, hanc Regulam non esse antiquam;& Ecclesiasticis multo magis quam Monachis compolitam suisse: ceterum in ea nihil aliud praecipi quam Sanctorum librorum lectionem, &quod spectat ad Canones, de levi quadam ac jejuna notitia intelligenda esse verba illa, percurrere Caranes: denique Grim laicum non Monachum sed Presbyterum iis temporibus scripsisse, quibus in ordinem Monasticum magna dissolutio jam irreplerat. Ut haec responsio probabilis aliquatenus redderetur, indicandum erat tempus, quo hic Auctor vixit. Credibile est autem suam illum Regulam conscripsisse seculo nono; neque dubitari poteit, proposuisse illam Monachis & cella clausis hominibus, minime vero Ecclesiasticis, sic enim ille in sua loquitur Praffatione: Suggessistis inibi, ut Regulam Solis
rariorum . υidelicet Coenobitarum, describerem. Vide etiam caput Iq.&quae sequuntur, ubi de cella clausis orationem habet. Sacrae vero Scripturae
studium, quod Monachis injungit, non in simplici lectione consistit. sed ad solidam absolutamque doctrinam refertur, sic ut virum idoneumessicere valeat ad alios erudiendos, ct alienam disciplinam minime desiderandam; quin&ad Fidei hostes impugnandos. Vocabulum rere apud Scriptores mediae aetatis non semper pro levi quadam notione sumitur, sed saepius absolutam lectionem, eamque minime interruptam aut mutilatam significat, ut postea videbimus. In hac acceptione eo vocabulo utitur Ecclesia, gratiam jejunia Quadragesimalia omnino complendi a Deo pro fidelibus petens: Iecura aeuotione percurram. Deis nique hunc Presbyterum etiam Monachum suisse, multi ejusdem Regulae loci palam faciunt; & quamquam constaret vixisse illum ea aetate qua ordo Monasticus ab exacta Regularis disciplinae observatione de-1civerat, nihil inde evinceretur; ad rem enim est et ostendere, adductis aliquibus Regulae locis, ipsummet in suorum temporum dissolutione fuisse. Futilis vero soret neque admittenda petitio Principii, ex eo.
quod studia praescripsit, asserere eum tolutiorem sequutum fuisse disciplinam. At numquam ostendetur, remissum aliquid aut temporum corruptelam sapiens ejus Regula contineri, quae magna ex parte a Regula Benedictina desumpta est, ct accuratam in omnibus observatio-Nem atque pietatem redolet.
Ex hactenus dictis circa veteres Regulas, intelligi potest, I. Magna cum diligentia juniores Monachos in Monasteriis educari atque institui Volumen ala. D sol,
45쪽
scilitos fuisse. 2. Literis erudiri, quibus ad recte concipiendam Divisam Seridituram idonei redderentur. Hujusmodi studium protrahi consus visse. iuxta Regulam Magistri, usque ad provectiorem aetatem. 4. Iumore fuisse ut ii, quibus dissicultates legendo occurrebant, earumdem explicationem a Superiore aut Doctore peterent. S. Admodum probabile esse has dissicultates ad res doctrinae oc eruditionis Sacrae Scripturas non minusquam ad morales materias pertinuisse. Hujus rei coniectura fieri potest ex dubiis quae in quinquaginta S.Macharii homiliis relolvuntur atque ex plicantur; nec non ex Responsionibus Sancti Hieronymi ad Pammachium, aliosque: S. quoque Isidori Pelusiotae, S. Nili vel ris, & aliorum complurium. Denique viri eximii, qui in antiquissImis & ordinatissimis Coenobiis jam inde a pueritia instituti atque educa ti, vitae regularis eXercitia sectando, magnam vim doctrinae α eriloitionis assecuti sunt; validissimo nobis sunt argumento. studia videlicet inibi exculta certo & constanti usu fuisse juxta veterum Regularum praescripta.
Inquiritur , num Regula Sancti Benedicti stidio Oscientiis adversetur. I Llud nobis tantummodo dispiciendum est, quis intra Coenobia vigeret usus, antequam S. Benedictus suam Regulam componeret. προ --t iudicemus fueritne ipse studiis contrarius. Diicimus ex S. Augusti-- v no Fideles in Africa religiolis Domibus de propriis bonis conferre lo-π' ' litos fuisse, ut Monachi sustentationis&victus necessaria sollicitudine saltem ex parte soluti, prolixius occuparentur ad eru udum amnium: Idem Sanctus Doctor in libro de Moribus Ecclesias Catholicae , de sui temporis Solitariis in universum ait , eos di a d trina recellentissimos fuisse. S. Fulgentius Monachis & Clericis, quos ipse instituebat, easdem lectiones, eademque studia permittebat. In oriente omnis a ctrina apud solitarios recondebatur, deque eorum gremio maxima Grecae Ecclesiae lumina prodierunt. Notum est, quam magna ni loliis tarii pars fuerint Conciliorum, & quomodo Eccleuae rebus ac doctrinae consuluerint in Synodis Ephesina & Calchedonensi, nec non in quit-sione Trium Capitulorum, quae S. Benedicti tempore agitabatur. In Galliis Lerinense Monasterium Ecclesiasticorum & Praesulum doctrina praestantium seminarium erat. In Italia Cassiodorus in suo Uivarienti Nonasterio studium omnium erexerat scientiarum, quae ad S. Script rae notitiam aditum aperire poterant. Dionysius Exiguus Λbbas hirsu1- modi scientia excellebat, & utrius Que linguae, Grecae ac Latinae peritus erat. Novimus praeterea. Sanctum Οyanum in Galliis graecam linguam didicisse in Coenobio Montis lura, quod S. Claudii hodie appel
46쪽
S. Benedictus, qui trium illorum, quos ultimo memoraVimus . tem. pore floruit, perspectam procul dubio habebat consuetudinem & nor mam Orientalium Monasteriorum, atque aliorum tam sui, quam anteacti temporis . Omnino credibile est, usui se accommodasse studio rum, quae ibi constituta cernebat, veluti in praedicationis minii terio exemplum sequutus est S. Equitii, celebris tum in Italia Abbatis. Facile vero id erit cuique persuasum, si animadvertat, studiorum praximin nostro Ordine semper viguisse; ac ipsemet Dona. Abbas cogitur sa- teri , eam consuetudinem introductam suisse saltem piasti post Regulae promulgationem . Itaque in consesso jam est, studia ante S. Benedictum,&ipsius aevo in Coenobiis exculta suisse Hujus moris continuatio inter ejus Regulae sectatores perspicue apparet Paulo post edi am eamdem me. Regulam. Cui ergo dubium esse poterit, illum studia fuisse complexum, quin&eorumdem iundamenta ipsummet iecisse Et licet expresse S. Benedictus in sua Regula de studiis haud meminisset, nihil esset cur miraremur. Studium, quod sub aliquo Rectore
agitur, non est omnium Monachorum communis exercitatio, sed ad solos adolescentes pertinet, & certo tempore definitur. At Regula raro ad haec particularia descendit. Cum exploratum sit, pueros qui in hujus ordinis Monasteriis quinquennes aut texennes Deo osterebantur, Prima saltem literarum rudimenta doceri consuevisse; hujus nihilomunus tyrocinii nullam sacit in sua Regula mentionem. Nullum ibi verbum de Missae ossicio. nullum de Communione, quae actiones tamen ad universos spectabant, & magni erant momenti Ad haec ex Nostri S. Patris Vita intelligimus, fuisse quotidie certum aliquod tempus meis GNI ditationi dicatum; cujusmodi eXercitium tanti ille faciebat, ut olim D-L data opera in unum ex su is Coenobiis sese contulerit, emendaturus juniorem quemdam Monachum, qui circa illud negligorier. & parum fideliter se habebat. At nihilominus flata haecnreditationis tempora in Regula non indicat, licet dementis oratione cap. 2ta scrio tractet, d ceatque, qua reverentia & devotione istud exercitium peragi debeat. Postremo illud adiicianuis, S. Benedictum in Regula ne pro Collationibus quidem certa constituisse rempora, quamquam nulluni dubium sit, eum voluisse ut Superiores illas frequenter inirent ad Monachorum CX hortationem, correptionem, atque emendationem; quod D. Abbas
in sua Responsione non diffitetur. Qiiod vero ad adultos pertineri lectiones quae illis a Sancto Benedi. cto praescribuntur, studii loco erant. Permittit enim illis, ut legant non solum omnes libros Novi & Veteris Testamenti, Regulam S. Basi- Iii, Institutiones&Collationes Cassiani, Documenta ac gesta Sancto- Tum Monachorum; sed etiam omnium SS. Patrum opera, juxta illius
estatum: Quis liber Sanctorum Catbesicarum Patrum hoc non reDMI, ut macto cursu per niamus ad Creatorem nostrum ζ Deinceps ad Regulas& comsuetudines veterum Monachorum illos dimittit: adeoque pro nostrae
Regulae exercitio haberi debet quidquid a magnis illis viris in eorum Regulia sancitum, aut in Monasteriis usurpatum est. Ipsemet S. Be-D a ne du
47쪽
nedictus per quamdam omnino sui propriam moderationem. postulat
ut sua Regula nihil maiusesse credatur, quam rudis magnorum exemis piarium acium bratio: Hanc minimam incisatioris Regulam descriptam adisiis nee Christoperfice I ct tunc demum od motora quae suprac memoravimus Doctrinae virtutumque Ciamina, Deo protegeme mmeries. Haec sunt videlicet quasi Archetypa, quae S. Benedictus suis Monachis ad imitandum
od si hunc Iocum eo modo capiamus, quo a DOm. Λbbate explicatus suit; prosecto nostrae opinioni validius argumentum inde asser mus. Quippe ille hanc Regulae clausulam ita gallico sermone interpretatur: A AccomplisseΣ par lagrace de Iesus-Christ cette Regie, que
is dejadit, a de plus grandes choses, & parviendrez avec te secours deis Dieu au combie δ' une science toute lainte, & d'une vertu touteri divine. Fac esse istam supra relati loci genuinam sententiam; nihil luperest nisi ut dicamus, S. Benedictum discipulos suos ad fastigium d ctrinae & virtutis evehere voluisse, au combis de Ia d irine ct dela sertu ;Ad ea quae supra commemoravimus is trinae inrautumque eiamina . Quo ut idonei pervenirent, adminicula illis suppeditasse, studia nimirum, &lectionem Sacrae Scripturae, atque Ecclesiae Patrum, praeter Monasticas institutiones. Sine studio etenim hae lectiones numquam cum fruisctu fieri poterunt: sine studio numquam ad illud doctrinae fastigium licebit assurgere. In hac re S. Patriarcha pariter se gessisse videtur,ac S. Hieronymus e S. Paulinum, quem cum vellet Monachum omnibus numeris abs tum exhibere, Optat ne scientiae praesertim Scripturarum, ad quam illum hortatur, fines ullos imponat: Niba in te me isere esse contetius sum. Totum summum, totaem per trium desidero. Istud vero eli doctrinae fastigium, ad quod suos discipulos S. Benedictus in animum induxit evehere , praeclara exemplaria . de quibus modo loquebamur, illis proponens. Porro etsi de scientia quae ad divinas Scriptu ras resertur tam tummodo sermo esset: omn ino tamen quam plurimis aliis notitiis opus est, ut a. absolutissimam illam rarionem perveniamus, prout in Pro. gressu patebit. Ne quis ergo dixerit, hic agi tantummodo de doctrina morum, &de Sanctorum scientia, minime vero de omnigena quadam & exacta sacrarum rerum notitia. Quum enim S. Benedictus i uis Coenobi tis quodlibet Patrum opus legendum permittat, quid causae est cur ad exiguum eorum numerum redigantur, quae de moribus scripta sunt. Opera autem dogmatica penitus excludantur λ Numquam ego, quoa sciam, as firmavi illum pro libris Patrum Homilias m Sacram Scripturam tantummodo accepisse. Dogmatum & Controversiarum notitia tantumne P riculi Monachis portendit, ut nullis adducti momentis asseverare Pos simus, ejusmodi studium illis esse interdictum ontra nobis exploratum est, & a me alibi probatum, comptu res SS. Patres scripta DODmatica
48쪽
mattea ad Solitarios inscripsisse, ut ea perlegerent & meditarentur . Persecta Dei cognitio, quae per Dogmata acquiritur, ad Dei amorem perducit, eumque perficit. Quid, quod in his libris nonnullae maximi momenti ad morum scientiam quaestiones discutiuntur, quarum notitia saltem rectoribus Μonasteriorum necessaria est. Ipsemet S. Bernatadus exquisitissima & altissima oratione ad suos Monachos ista tractavit. refellens errores haereticorum Coloniensium , & Gilberti Porretani Episcopi Pictaviensis. Nulla igitur ratione sietus quis dixerit, Scrip. tionum hujusmodi lectionem suis Monachis a S. Benedicto non fuiste concessam; adeoque indubitatum est, eos ad hanc lectionem idoneos ope studiorum redditos; quod de illis dico, qui ad ea cum fructu pera. genda vires ingenii a natura habebant. Ecquid, dicet aliquis, binarum horarum qualibet die lectio, petasectae cumulataeque sapientiae virum valebit esecere pSpatium istud temporis certis hominibus. qui illo bene uterentur, sa. tis esset, ut ad congruentem scientiam proveherentur; nam si Cardin Ii Perronio credimus, in quodam celebri ordine ad juventutis disciplinam peculiariter instituto, par tantummodo horarum studio assignatur. Hic mihi in mentem veniunt quae D. Hieronymus ait in quadam Epistola ad Marcellam, in qua lectionis assiduitatem Ambrosii amici sui laudat, &cum sua aliorumque inertia comparat, quos si vel secunda hora legentes invenerit ait S. Doctor continuo defatigantur, &manu faciem defricant. quasi post multum laborem. Sed hic non agimus de viro omnibus doctrinae ac scientiae numeris a soluto; sermo est de studiis. S. Benedictus unicuiqite Monacho binarumh orarum spatium post Primam hiberno tempore, & post opera manu lia aestivo concedit, ut lectioni vacent. Tempore quadragesimali trium horarum spatio legitur. Praeter lectiones prolixas, quae inter prandendum, & ante horam completorii fiebant, in hoc exercitio impenὸi etiam poterat hiemis tempore totum illud intervallum quod erat inter Matutinum & Laudes: & a mense Octobris usque ad quadragesimam totum, quod inter prandium & vesperas, reticendo insuper meridianam hinram aestatis ad id pariter destinatam. Denique Dominicis & festis dimbus completa Sacra Synaxi&oratione, toto quod is pererat tempore ad hoc ipsum incumbebatur. Id erat omnibus Coenobilis commune. Unicuique igitur supererantqintuor saltem horae singulis diebus, quas legendo insumerent: poterat autem haec lectio illis studii loco este, ut articulo I. ostendi . Haec satis erant cuilibet Monacho ceteroquin idoneo S parato ad assecutionem doctrinae, quae pro suae vitae regimine, &divinarum Scripturarum atque sacrarum rerum notitia sibi necessaria
Rursus ad haec respondetiar, quod cum S. Benedictus bumanarum literarum studium abdicaueris, ab eo consilio alienas existimans, quod sibi Deus
injecerat; credibile non est illum abdicati studii usum postea recepisse. aut literarum humanarum contemptum sectatoribus suis non ingeb
49쪽
Haud aliter ab Ipsoquoque Gulielmo de S. Amore objectum olim sule
D. Thomae, qui sua resposione cum nobis facit. Dicendum, ait, quod
iste non diseriti a studio, quasi scientiam borrens aut studium: sed secularemtatam societatem formidans. Sed utcumque literas humanas ille contempserit, in suo tamen secessu ingenium itudiis excolere prosecto non destitit. Argumento erit idoneo illius Regula, sermone luculanta, teste S. Gregorio: in qua loci insent mira elocutione reserti, antiquorum P trum dignitati pares. Neque vero facundiae usum adeo exquisitum comis parare tibi Romae potuerat adolescens tredecim aut quatuordecim a nos natus. In ea passim occurrunt locutiones & sententiae S. Λugustin
&S. Cypriani, unde colligitur eorum studuisse lectioni. Caput Rem. Iae s 2 agens de Monasterii oratorio, totum pene ex Epist xO9. S. Λ
gustini, nunc χIi. decerptum est. Quod ait Regula cap. 48. Certis remis paribus occupari debent fratres tu labore manuum, cerIis iterum boris in lectionedicina, sere iisdem verbis extat in libro S. Augustini de opere Non chorum n. 37. Praeterea quae capit. 6o. legimus de Ananiae & Sapphiraeeorporali morte, judicio, quod de eadem re sert S. Doctor sermon. 148. alias Io. de diversis, plane contentiunt. Haec verba capitis 72. Cisisto omniηo Ubil praeponant, in libello S. Cypriani de oratione inveniuntur . Deprehendi posset in aliis quam plurimis Regulae similitudo S convenientia cum Sanctorum Patrum scriptis, si quis in quaerendis u trohique
locis operam ponere vellet. Attamen cur miremur, ipsum mer S. Beneis
dictum Parrum lucubrationes legisse, ad quas legendas suos Coenobitas hortatur λ Nonne magis esset mirandum, si illis non praeivisset exem' 'Quod ad sacras Paginas attinet, fatetur Dom. Abbas illum scientia
Seripturarum eximiὸ fine perisum. Non deerant ergo illi aliae notitiae quae ad eximiam illam Scripturarum comprehensionem necessariae sunt. Quamquam denique verum esset, S. Benedictum in Regula nullam se 1tudiis mentionem tacite vel aperte fecisse; cum ea tamen suis Monuchis non interdixerit, merito asseveramus, vetita illis non debere effer juxta Bonifacii IU. effatum, qui in Concilio quodam, ubi Clerici, Μωnachos praedicatione aliisque Ecclesiasticis muneribus defungi, aegre ferentes ex suo illos instituto hujusmodi munerum capaces non esse contendebant; eorum conatus repressit, & labi omnino eos pronuntiavit, decernens, munera illa Ecclesiastica Monachis esse permissa . Neque enim ait Pontifex Beatus Benedictus, Monachorum Praeceptor oliuificus . huiuscemodi rei aliquo modo fuit interdictor. De hujus Concilii authentia dubitari non potest . cujus quidem meminit ven. heda in Hiitoria, decre. τnm: tum vero Canonum veteres Collectores prodiderunt. Insuper Doctora a μ. Angelicus eo ad idem probandum utitur: additque illa munera Reli- I. gioni obstrictis hominibus permittenda esse, eum ipsorum Regula illis non interdixerit. Tantum abest itaque ut Regularum, praesertim Benedictinae de studiis silentium ad probandum inserviat, Monachis si dia esse interdicta; ut potitis argumento sit non esse, juxta summi Pomtificis. imo totius Concilii Romani sub illo habiti circa annum 6 Ita pin
50쪽
seaque sub Urbano secundo in Concilio Nemausensi confirmati Decreis Axioma, de quo locuti sumus, alio Divi Thomae principio nititur:
nempe Religiosos non teneri ad alia quam seculares, nisi Propter Regula profes- έλὰ- .nsimem. Quotusquisque vero est qui neget, secularibus studia esse peris adi. missa At neque ulla regularum antiquarum . neque speciatim Beneductina, studia Monachis vetuere. Sequitur ergo, juxta S. Thomae principium . nullo jure posse ea Monachis interdici. Idem S. Doctor in suo opusculo 1o eamdem singillatim roborat sen- U. q. tentiam, respondens ad Gulielmum de S. Amore, qui ut Regularibus studioriim lisertatem auferret, Regularum lilentium praetendebat. Ibi 'e' 'Sanctus Thomas sc statuit: Iliad autem intelligitur concessum, quod nutila lege prohibitum imenitur. Ex quo principio colligit, studia Monachis cum ab eorum Regula interdicta non fuerint, nunc illis jure interdici
Antiquis nostris Patribus hoc adeo persuasum fuit, ut non dubitaverint quovis tempore studia literarum excolere. Ipsemet Dori. Abbas-ι- fatetur, abnui non posse, Monactas paulo post Regulae S. Benedicti publicatio nem Rudiis vacare caepisse. Et revera quis illud abnuat . quod certissimis&clarissimis argumentis evincitur 3 Ex hac Dom. Abbatis confessione hanc ego conclu sionem duco. Ergo antiqui Patres nostri paulo post Regmia promulgationem sibi vetitum non esse crediderunt, quominus ad studia incumberent, illo adducti momento, quod naturali aequitate nititur.&Concilii auctoritate firmatur: videlicet cum S. Benedictus id nequaquam vetuisset, eius Monachis merito concedendum, juxta D. Thomae
effatum . , αQuae eum ita se habeant, de nostro studendi jure nos depelli non posse contendo; nitique nos Regulae non modos lentis&permittentis auctoritate, sed& liquido Praecipientis, ut veterum exempla sectemur,
quoties Regulae non op nuntur.
ut haec ratiocinatio recte percipiatur, compertum esse debet, S. Benedictum binas Regulas suis discipulis proposuisse, quibus suas moderarentur actiones; hoc est communem Monasterii Regulam, & majorum exempla: Octous militaris gradus est, si nibit agat Monoebus, nisi
quod communis monasterii Regula, set maiorum cobortantur exempla. Cum
vero certum sit, studia a Regula non vetari, & majores nostros paulo post Reguia promulatiorem ea in Q is Coenobiis jugiter usurpasse, eorumque consuetudinem constanter usque ad nostra tempora fuisse servatam:
prosecto Regulae non adversatur, sed potius illi adhaeret, obsequitur Sconsentit quisquis studiorum institutum nunc tenet. Sed sic, huic consuetudini inesse quiddam primae S. Benedicti inst itutioni hauὸ omnino coqsentaneum : quid reseri, si Regulae mentem sequi possumus, vestigiis majorum nostrorum insistendo, quorum apud nos magna esse debet auctoritas: eos dico, qui sanctitatis merito, atque incenso regularium observationum studio excelluerunt: cujusmodi sunt ven. Beda.
S. Bonifacius Germanorum Apostolus, S. Benedictus Λnianensis,' qui in Gab