Controuersiae theologicae inter S. Thomam, et Scotum; super quatuor sententiarum libros; in quibus discordantes opiniones referuntur, potiores difficultates elucidantur, & responsiones ad argumenta Scoti reijciuntur. Prima quarta pars. Auctore reuren

발행: 1617년

분량: 523페이지

출처: archive.org

분류: 철학

511쪽

Ati anima separata possit intelligere quid litates, dcc. s

nes es t stentiae rerum , non oporteret talia eis a sanctis ea scientibus renunciari, ab Angelis 1 cilicet, de animabus, viasti sancti Doctare, dicunt. Quinta Conclusio. Videtur impossibile, aliquam spectent intelligibilem causari in anima ab Angelo perins luNum. Probatur, si posset Angelus per . talem influxu in anima separata speciem intelligibile in intellectum imprimere, pla et etiam & ipsam actualem notitiam immediate imprimere:

sed per eos hoc non possunt;ergo nec speciem intelligibilem. Antecedens Probatur,quia dcantellechio etiam est quaedam serina intentionalis respectu obiecti reat is, ficut Sc ipsa species

respectu eiusdem obiecti; pollet etiaimprimere pari ratione volitionem, quae est etiam quaedam serina intentionalis: sed hoc nullus concedit; ergo neque potest specie in impreinere. Ad argumenta in principis arti.

A D primum dico, de quocumq;

caeteris paribus, posse habere notitiam. Ad illud vero, quod distantia localis non impediat; dico , quod non seciuitur, quia cum si obiectum agens Iani tum, non potest agere in Pallam quomodocumque distas, sed determinatam, & sibi proportionata distantiam ad potentiam requirit, improportionata. n.impedit;videmus .n.qd qua gens est magis activum, in

maiorem distantiam agat, quando vero est minoris rirtutis, in minorem

posse agere distata tiam,& per consequetis concedo, quod non Potest re' spectu obiecti quantumcumque di stantis notitia causari in intellectuli Parato sicut ek in coiiiuncti Quod si dicas, Baetius dei Itbdomadibus ait: Per se notum est, incorporalia in loco non esse; ergo nec in operatione sua ditantiam localem I requirere. Ad Ea sic stoet ij auctoritatEa distingue de loco circunt scriptiuo, Sediffinitivo; negat Poetius inco' oralia esse in loco circii inscriptiuo, no negat esse in loco diffinitivo.Vnde nego consequentiam, Aristoteles enim in 8.Physic ponit distantiam determinatam, etiam in actionem lubstantiae Paratae, nil enim ibi, quod intelligetia mouens orbem sit in aliqua parte illius orbis, a qua incipit motos, quasi ad actionem mouendi aliquid faciat praetentia localis, saltem dis finalia a

gens& patiens sint simul, quod vel

intelligitur de simultate Per contactum, ubinon potest e ila ira aior, sicut est in corporibus secundum eum .' vel si ista simultas non potest, sed alia maioripula praesentia mutua, de illa iritelligatur: spiritus autem ad corpus maiorem potest habere praesentiam illa, quae est percontactum. Vnde e κAristotelis intentione , simultas percontactum motuum erit e X Praesentia mutua, & per consequens nimia distantia impedit actionem; ideo nego illam consequentiam.

Ad secundum dico ut in secundo notab. di xi 9 intellectam nostru tum agente tu Patiente, ex sua ratione sermali simul cum objecto, tuni in se &eXtra,tum in phantasmate,siue in specie intelligibili, posse tum speciem intelligibile in ,tum actum producere; si

autem non est ita modo, hoc non est ratione unionis ani mae ad corpus, solum autem ratione status praesentis. Dico ergo, posse ex se, e X obiecto in

se,& extra in proportinata distantia

512쪽

abstrahere speciem intelligibile, sed quia pro statuita in talia peccati fuit

ei haec vimis quodammodo restricta, ct limitata ta ut dependeat a sesibus; ideo nunc non potest ab obiecto seri sibili speciem intelligibileni abstrahereditsi ab obiecto imaginabili,separata vero dum est extra statum hunc, cavirtus eius erit quodammodo illi initata, poterit immediate a sensibili in se& extra, speciem intelligibilem abastrahere Et tunc dico ad maiorem, id sit vera pro statu isto , in quo propter dependet iam , quam Iiabet, positum est ei medium, ita quod non potest pro statu isto ab tremo ad extremueXire, nisi per medium imaginabile, sed post statum hunc,remoto hoc medio, propter independentiam intellea lensibus, S illimitationem vi

Controuersia Sextadecima

anim separata possit recoriari

D Ari negatim probatur, Nulla ρο-

L tentia tensitiva manet in anima separata , quantum ad possibilitatem habendi actum i sed memoria est vis sensitiua , per Aristotelem in libro de memoria & reminiscentia; igitur nihil praeteritorum,quae hic nouit,r cordari potest.

Secundo, si am ma separata posset

recordari Praeteritorum , quae noui tunc memoria: non repugnaret intellectui: sed ipsa intellectui repugnaΠergo Praeteritorum recordari notulis suae abstractivae, poterit sine tali potest. Minor probatur, quia s non remedio a gradu magis distante , suta pugnaret intellachui,idem esset obie- a sensibili extra, abstrahere speciem ctum intellectus, Sine moriae, quia intelligibilem. obiectum intellectus est uniuersale, Ad tertium dico,quod unio animae per Aristotelem l . ysco. & secun- ad corpus no est finaliter propter per do de Anima, quod abstrahit ab hoc, sectionem corporis, nec propter ibi a & nunc, & fore, & huiusmodi condia. pei sectionem anime, sed propter per trinibus respicientibus existentiami ectionem totius ex his partibus con- determinatam, utpote praeteritione; sistentis, dc ideo licet nulla persecti. ergo memoria repugnat intellectui. Pessi accrescere huic parti, vel illi, Tertio sequeretur, quod animae quae non possit haberi sine tali vitio- beatae haberem recordationem omne, unio tamen non sit frustra, quia punctio totius, . quae Principalitera intenclitur , a nai

' ra non pote st haberi, nisi

illo modo.

nium peccatorum commissorum,

Consequens est sellum, per illud

Isaiae: Ecce creo Caelum nouum.sequitura ostea et Oblivioni dentur angu stiae priores. Eandem etiam senter tiam sentit Gregorius ibi illud exponens; Tum quia ista recordatio esset magnae miseriae , quia magnae displicentiae, quia non posset beatus com- Placere in malo commisso nec neutro modo se habere, quia non stat hoc cu

513쪽

An anima leparata pollit intestigere quid litates,&c. 81

splicentia , quod ei telam repugnat; ergo non recorda Praeterito

rum.

De hac quaestione disputat Scotus

in quarto distinct. 43. quistione tertia . Pro cuius intelligentia est Prismo notandum, quod ibi Scotus disefinit primo, qvid sit actus recordati nis, dicens: Recordatio est cognitio seu cogitatio amis alicuius potentiae ipsius recordantis c hoc in quantum raeteriti. Dicit, alicuius potiae, quia intelligitur tam de actu intrins

eo, quam eκtrinseco, cuiuscumque Potentiae ipsius recordantis . Dicit, ipsius recordantis, quia licet quis r cordatur de actu alicuius potentiaec ius cumque alterius, de non record . tur de actu suo, quo vidit,aut audiuit, aut alio modo fouit actum quemcu-que alterius, non dicitur recordari,

quia ad actum recordationis requiruturi se actum illius aliquo modo prius sciuisse, si autem de actu suo,quoscuui non recordatur, nec de acia est rius recordari dici potest. Secundo obserua,quod ex hoc ver

in quantum praeteriti9 quatuor

certa sequuntur . Primum est, quod Potentia recordatiua habeat talem ctum suum post tempus, alioquinachus ille non erit praeteriti temPoris, ut praeteriti, ita quod actus recordanis

di per se succedit recordatoSecudum, Iod potentia recordativa percipiat uxum temporis inter illud instans, vel tempus, in quo fuit illud,quod est obiectu recordationis,&instas pr sentis pceptionis eius de obiecti Pcogniti. Tertium, quod actus illius potentiae, quod est obiectum illius recorda tiora , no sit in se prςsens, aliter enim

eius recordatio non esset, ut praeteriti.

Quartum est, quod talis actus P comm Dura I teritus sit praesens per speciem illum

repraesentantem, cum enim oporteat

omne obiectum esse praesens ad actu recordandi, no possit autem esse in se Prssens,necesse est per speciem suam esse prssens. Unde eκ hoc sequitur, jPotentia recordativa sit conseruatiua speciei de hoc loque ndo de totali potentia recordativa, siue sint duae, qua rum una sit speciei consentativa, de

alia cognitiua; sue una habes utrumque actum,hoc non curo,saltem ad recordationem requiritur speciei co seruatio obiecti recordabilis. Tertio obserua, quod eκ recorda tione illius obiecti recordabilis, quod est actus prpetiti ipsus recordantis,et alia quatuor certa sequuntur. Primuest, et recordatio dupleκ habet obischum,remotu scilicet, dc proximum: Primu est illud, circa v recordans,aut

alius,habuit actum humanii; aliud est actus humanus praeteritus,tendens in obiectu illud;ut recordor heri Petrum ed sse, primu dc remotu obiectu est actus humanus ededi in prperito,obiectum vero propinqua est actus videndi,quo ego vidi eu edentem, Sc cibos, quos vidi eucomedisse. Secudum est, Piod oporteat potentiam recordatiuam habere specie octe hoc loquendo

de tota integra memoria requisita ad

recordatione9 & non potest imprimih species ab obiecto, quando no est, vel quando no est in sepr sens,necesse est eam imprimi ab obiecto, qua loest in fens: illud obiectum proximuest actus humanus praeteritus, quo s.

video Petrum edente; ergo du tuit in mea potentia visua actus ille videm di, imprimebatur in memoria mea eius species necessaria. Tertium est, quod nullus potest habere recordatio

514쪽

Controuersia sextadecima

humano loquendo de recordatione mauin quarumcumq; potensarum proprie dicta & de obiecto proκi- quae ad hassc cogitatiuain sunt in seriis,ino, quia solum per illum cognitum,

ut obiectam proximum, cognosco obiectum ellis,quod est obiectum remotum recordationis: Et per conse res. Aduerte quod dixistiatic potentia i posse recordari , huin aliarum potentiarum, quia ipsa non potest recorda.ri actuum suorum, quia noti est pote. Mens nullus recordari potis de acta tia refeXiua,sed alia inemoria est ρο- alterius, ut obiectam remotum, quin tentia sui actus recordativa, hoc est brecordetur de acta suo , quod est obiectum propinquum suae rem dationis. Quartum est,quod cum non Possit in mea potentia visio species actus humani praeteriti imprimi nisi species meae visionis, cuius spec)m ctus iste visionis est obiecta, sequitur M .ictus , iste cognoscendi praeter tus

Di obiectuin Potentiae recordatiuae. Quarto obserua . quod in homine est duplex memoria: una in parte sensiti Oolia vero in parte intellectiva.

Recordatio memoriae in parte selisitiva videtur esse tam in imaginatiua, quam cogitatiua lei sitiva. co, sensitiva, ad differentiam cogitatiuae partis intellecti υα, & potest esse cogitatio cuiuscuq; potentiae inserioris ad ipsa actus pleriti,ut Pteriti ipsius recordantis.Dco . curias cumque Potentiae inserioris ad ipsam senutivam cogitativa, ad disserentiam recordationis mem

Hre partis intellecti ure,quae potest esseia, qtis est in Harte intellecti M.

te sensitima non po sit esse memori primo,quia Potentia memoratiua his Det percipere tempus cui dictum in secundo notab9 empus autem est numerus motus secundum prius, deposterius, eX .Phys. sed hoc non potestri Pi sine comp aratione posterioris ad prius, nullus aute sensus potest tale collationem percipere,quia hoc est proprium intellectus. Praeterea oportet recordate percipere actum , dum Praesens est,ut in 3. notata dictum est ri ed sensitiva non potest percipeream sentiendi, dum praesens est, talte uniuersaliter, quia actus supremae sensitiuae non pote st percipi ab aliquo sesu,nec superiori, nec inferiori, patet, nec 1se ipsa,quia non est, nec super se ipsam,nec super acta suum conuersiaua, dc tame cuiuslibet selationis in nobis mi esse recordatio, ut expetimur; cuiuscumq; actus omnis potentiae idi igitur recordatio generaliter non est sus recordamna tio autem est, quia alicuius sensitiuata ili erea sei iuva no omnis actus tam intrinsecus, quam ex percipit primo nis qualitatem aliqua trinsecus omnium potentiarum inlio senstiuam,unde Phil. 1.de Ani in omine,quae sunt inferiores ad hanc co- cocedat visionem aliquo modo esse agitatiuam,potest imprimere in ea spe visu perceptam,dicit illam esse aliquo ciem suam, per quam potest postea modo coloratam,sed non recipit m de obiecto illius species, tanquam obiecto proκimo ipsus recordationis,

recordar .Haec enim memoria non so

lum est conseruatiua omni u speciem quae per sensus eκteriores percipiun- priam speciem suae visionis, nisi alicii ius qualitatis: sed sensatio illa, cuius est recordatio, no pia esse aliquo modo qualitas sensibilis, quia quaecumq;

sensatio,vicoloris, vel soni, vel DP

tur, sed etiam specierum aluum, iis, aeque Potast cyrecordax ;ίxgo

515쪽

λn anima leparata possit uitelligere quid litates,&c. 48 3

illa species requisita ad recordatione

non est sensus alicuius potentiae te Ptiuae . Praeterea non oportet ponere

in parte sensitiva hominis aliqua operationem selisitiuam, quae non potest concludi esse in bruto, quia in quibusdam brutis atque est excellens sensitiva quantu ad omnes actus sensititiae,quos eκperimur in nobis:sed ista recordatio non potest concludi in bruto ex actita eius,quia videmus omnes

actus brutorum , eκ quibus posset ista recordatio concludi,ut qui videtur ebla actus prudentiae . vel prouidentiae, ut in formica, vindicandi, & benefaciendi. &huiusmodi quae in brutis vi detur,quae omnia potest sustineri fiet si ne cognitione pret emti,ut Praeteriti, sed solum haec iaciunt ex sola apprehensione rei delectabilis, aut tristabilis, aut ex suae complexionis sola inclinatione naturali, dc huiusmodi, quia

bruta de nouo genita, sine experientia aliqua praeteritorum faciunt multa,tamquam si praeteritorum operictiam habuissent. Ad has rationes respondeo. Adiuud de perceptione temporis, dicit Aristot. in libello de Memoria&r miniscentia, quod Primo senstiuo, quopercipimus magnitudinem, Per Upimus&tempus. Necobstat,quod rempus est siccessivit, quia motus est successuus,& motus est per sesens, lis,ex secundo de Anima. Nec obstat, quod tempus dicitur numerus, quia etiam numerus est per se sens bili ut ibidem patet, de quarto Physc. m. de Tempore . Ad illud de collatione. quod pertineat ad intellectum, concedo ad notitiam distilicta illius, nego, quod sensus etiam no percipiat, licet confuse, respectu intellectus. Adsecundum patet responsio in quarto notab. Ad tertium dico, quod maior illa

est vera de sensu exteriori, & com muni, non autem de lensibus alii interioribus , ut in quarto notata determin

tum est. Ad quartum & vltimuni dico, quod licet quoad aliquos actus, qui videntur fieri cum memoria praeoteritorum , possit sustineri non fieri

cum tali memoria, non potest tamen negari de multis alii eorum aαbus.

quod non possunt fieri sine memoria

praeteritorum, ut videmus animalia

ire ad sontes a quatum, dum stiunt, ubi seunt esse fontes, de ad campos, ubi sciunt bona et se pastua, quod non est sine memoria sontium, aut fluviorum,&camporum boni Pasces,dcs milium. Quinto obserua , quod in parte imtellectiva est duplo ratio memoriae. licet in se unicantiuna, ratione abstractionis uniuersalium, dc haec pertinet ad memoriam scientificantiquae proprie est uniuersalium & necessarioturalia vero ratione singularium absentium, aut praeteritorum. de quibus aliqua singularis notitia fuit praehabita,& haec est ci,ntingentium ; dc hac

memoria memoratur homo actuum omnium potentiarum,etiam suorumaebium, cum haec memoria si ren

Hua, & conuersiua supra se ipsam, de amis sumalis ergo postis sit Prima Concluso. Quicquid intuiatiue cognoscit omnis potetia inferior ad intellectum in homine pro statu isto, etiam simul cum eisdem potentiis intuitiue intellectus noster intellia git, quicquid enim oculus intuitius cognoscit, sinul cum eo dc sensusc

munis imaginatiua cogitativa dci tellectus cognoscunt, cum una inii

tuitiue videndo ab alia dependeat.

Quod Probo primo sic , quicquid

516쪽

484 Controuersia Sextadecima Hii ita

potest potentia inseriorum multo ma potest & sua superior, cui subodidi natur, omnes autem istae Potentiae ad inuicem subordinantur, sem' per enim inserior ad suam superio te subordinatur , nec potest in actum exire superior,nisi prius natura exeat

inferior,&semper superior est longe perfectior Sc excelletior sua insertos, ut patet de sensibus exterioribus, ct communi,cum iste sit longe superior in psectione quinq; sensibus sibila, ordinatis, sentiens quicquid & illi sentiunt, & persectius, & vltra aliquid Plus. God idem dicendum est de omnibus praedictis potentih ad suas in

seriores subordinatas. Secundo pro Per hoc, quod intellectus cognoscit Propositiones con tingentes veras, &eκ illis syllogizat sormare aute Pr

positiones, dc syllogizare , proprium est intellectui, illarum autem veritas est de obiectis intuitiue cognitis, sub ratione existentiae, sub qua ratione cognoscuntur a sensibus. Secunda Concluso. Necesse est po aere memoriam in partem intellectivam hominis. Quod probo primoiic, quaecumque virtus cognoscit Metum, ut est obiecti ,aliquo modo cognoscit obiectum: sed hoc obiectum triangulii habere tres angulos ut est

verum,demonstratum,& l citum potest solus intellectus cognoscere, ita quod nullus sensus potest cognoscere illum acuun me speculatu fuisse,iriangulum habere tres angulos , ergo ne cessario est memoria in parte intellectiva Praeterea cognitio discursiua per

syllogismum discursuum solum ad

intesiectulo pertinet: talis est cognitio reminiscentiae, reminiscens enim

discurrit i quibusdam notis, ad illud, aliqualiter oblitum licet non sit ibi. syllogismus, quia semper est

ex praemissis ad conclusionem, proaceάitur enim ibi a contraridi, ves a si milibus, vel quibuscumque habenti bus ordinem aliquem in sentiti adit

lud , quod quaerimus, tamen nec talis collatio potest competere virtuti Sestiuae; eidem autem virtuti compolit discursus, ct cognitio terminans discursum, recordari vero terminae

illum discursum; igitur est partis intellectivae illiud recordati . Praeterea

in intellecta inueniuntur omnes conditiones pertinentes aiurecordari; ergo est partis intellectivae. Antecedens probinquia potest percipere tempus.

dc habere actum suum post temPus.& se de caeteris: potest etiam reco

dari cuiuscumq; obiecti, cuius potest memoria sensitiva recordari, quia potesta in illum, qui est proriimum obiectum, intuitiue cognoscere quan est cita recordari postquam fuit:

Potest etiam recordari inultorum biectorum proκimorum, tuorum no

potest sensti recordari , ut intelle'ctionis,& volitionis . Quod autem talium recordetur, probo, quia Aliter homo non potet poenitere de malis v litionibu nec in eritam intellecti

nem, ut praeteritam conserre ad sutia . ram, nec Per consequens eX eo quod

ista speculatus est, ordinate ad specu landum alia sequentia .Ex his haec omnia destruutur, si intellectionum,

dc volitionum non recordamur Tertia Concluso. Memoria sensiti-ua est sufficiens ad operandum sine intellectu, ut patet in brutis: sed me

moria intellectiva non potest operari sine memoria senstiuas sicut neci

possumus sine phantasmate intellia gere, ideo ad Aristoteles, hominem ne, dc mala memoratiuum,

517쪽

An anima separata possit intelligere quidditates,&c. 3

non quia intellectus eius bene, &male conseruet speciem eius, quod pri- intelleκit, sed quia memoria eius sensitiva, quae concurrit cum intellecti-ua etiam ad recordationem intellectkae est bene, Sc male retentiuae intellectiva enim sorte semperquam cumque speciem intelligibilem conseruat,sed non potest in actum suum eXire,quia species sensibilis deleta e sta memoria sensitiua,sine qua non sufficit ad operandum. Quod sic primo pro ., omne receptum est in recipiente per modum recipientis: sed intellectus est virtus immaterialis, & immutabilis ab his passionibus corporalibus, igitur species eius inde lebiliter manet in eo. Vnde Aristo teles assignat labilitate speciei in memoria sensitiva, quia organu sic,& sic

patitur&mouetur. Secundo,quando aliquis reminiscitur, oportet quod habeat apud se aliquod manens, per quod sciat esse illud, cuius prius meminit , de post oblitus est: istud autem manen non potest poni in parte sensitiva, quia i Ilud deletum est, saltem non ma net perfecte, nec sustficienter ad actum recordandi, igitur probabile est, quod illud sit species intelligibilis manes in intellectu perfecte, &ὶ recuperata specie in m moria sensitiva, quae fuit prius deleta Per collationem ad speciem intelligibilem manentem, cognoscitur illud obiectum recordatum esse. inarta Conclusio. Animae eco Pore leparatae non manet memoria sentitiua. Probatur,quia potentia sensitiva sormaliter: includit formam quandam totius compositi eX corpore miκto, de anima pei sciente proportionabiliter ad actum corre spondente tali toto: sed tu separa

tione e corpore destruitur illud totuex corpore mixto compositum; ergo destruitur esse totale totius sensi riuae, cuius erat actus recordandi impol sibile est :gitur in anima separata remanere memoria partissestiuae. Quinta Conclusio. In anima se. Parata remanet memoria in parte in ellectiva , quam habet, dum est coniuncta. Probatur, illa sola poten tia destruitur separata anima a corpore , quae est aliquo organo corporeo alligata, ut in proXima conclutione probatu est: Memoria vero intellectilia nulli organo corporeo est alligata, sicut Scipse intellectus manetigit' memoria intellectiva in ala separata. SeXta Conclusio. Anima separ ta recordari potest omnium praeteritorum, quae ipsa nouit coniuncta. Probatur, quia memoria intellectiva potest quando vult recordari, ad minus successive omnium illorum obiectorum, quorum retinet species intelligibiles dum est separata: red memoria intellectiva separata e corpore, retinet i se oes species intelligibiles,quas in se recepit, dum erat cum anima corpori coniuncta; ergo poterit per illas species recordari omnium materit rum,quq in hac vita coniuncta nouit. Probo minorem, quia prius in tertia Conclusione duobus rationibus Pr

batu sitit, species intelligibiles indelebiliter in memoria permanere, nihil. n.aliud requiritur ad actu memoriae,

nisi praesentia obiecti per specie sua. Sed obiicies, species in memoria intellectiva non sufficit ad actum recortationis,dum anima est coniuncta;ergo neque ut est a corpore separata. Antecedens patet per ea, quae dicta sunt in tertia Conclusione: Consequetiam probo,quia anima separata non

518쪽

An anima separata possit infelligere qcidditates,&c.

potest esse capax illius tristitiae, quam

nata est illa iecordatio causare, obie- etiam enim illud beatificum in carsando gaudium, vincit virtutent illi is recordationis in causando trisu iam , dicit enim Aristoteles 7. Etlii Adelectatio vehemens e Xcludit quamcumque tristitiam,non solum contrariam, sed etiam contingentem.

Sed obijcies, habet nolle respectu illius recordationis; ergo beatus non habet quicquid vult; ergo non est beatus. Probo , quia beatus habet qui quid vult, peri Augustinum de Trin. 3. Respondetur, beatus habet qui quid vult de praesenti, vel de futuro,

non aut em de praeterito, nec hoc arguit miseriam; impossit,ile est enim Praeteritum non fuisse.

ARTICVLVS IV.

An beati canio cant orationes , qualio erimus.

PArs negativa probatur primo, quia si hoc esset , finis eius esset ut orarent pro nobis. Consequens autem est inconuenien quia non sunt in statu merendi , igitur non possunt orare, quia in oratione per se cosistit meritu. Praeterea solus Deus cognoscit dis secreta: Ipse nouit abscondita in dis, inquit Propheta: orationes autena coiter sunt mentales; igitur huiusmodi orationes eis penatus erunt ignotae. Praeterea Isaias inquit eX Parie populi Dei: Abraham ne sciuit nos,&raelignorauit nos: ubi ait Augustinus, quod mortui,inimo sar: ehi quid zgam

Hanc quaestionem disputat Vcotus in A. d. 4 s. l.6 Et Pro intelligentia huius difficultat. ad inerein Icoli ibi I. obserua, nostras orationes, quas Deo

osterimus, esse in duplici differentia; quaedam sunt vocales, ut illae,quae Publice in Missis, Sc HorisCanonici in Ecclesii, sunt:qusdam vero sunt mentales, e priuatae, quae sunt desideria Deo oblata, ea intentione, ut ab ipso Deo optatum impetretur. Secudo nota, quod beatum rogare pro alio duobus modis intelini potest, primo metali habituali oraIione: secundo vero modo mentali actuali oratione. Si loquimur de Prim omnes beati perpetue,& generaliter Pro omnibus eleliis orat,dc de hac oratio ne nulla est difficultasEi autem loquimur de actuali, hac actuali oratione rogat beatus specialiter, quando sibi

reuelatur aliquem ipsum actuin uocare, quia rationabile est,ut velit metita sua illi valere ad talutem, qui Deum specialiter inuocat,sibi per illa merita subueniri; illa autem oratio non repugnat beatitudini, quia bene potest aliquis perfectionem summam adeptus velle pulsu a merita, per quae ad illam persechionem attigit,alim per sua orationem attingat, ita ut illa sua merita

non sibi tali sitit propria, sed alijs, Dei

beneplacito acceptantis,ualeant: sicut possiet aliquis summum gradita ad plus in Curia regis per aliqua obs . quia te orare pro alijs, non ut per huiusmodi orationem maiorem gravi amici et attingat, sed ut metita, per quae talem gradum attigit, alijs ad huiusmodi recurrentibus luccurrant: &hoc supposita liberalitate regi β illa a ceptaos,non tantu pro illo, sed & pro alij; sua liberalitate, qua pro minori

bono no tantum maius bonii tribuit,

sed etia plura bona, dii tamen per nouum actu voluntatis plures illud bonusibi applice ut, dc faciant quasi suum, Sed

519쪽

88 Controuersia Sextadecima.

Sed obi jcies contra, aut beati videt, Deum talem velle saluue, aut nolle, aut ii 5 velle: Si velle tergo sciunt quod salvabit; seu stra ergo orabunt: si nolle, non orabunt pro aliquo ipsi Deo nolito: si non velle, sciuntφnon eueniet; frustra ergo orabunt. Respodetur, nullum membra oportet dare, necdum

de salute finali illius, qui orat, nec de

exauditione illius orationis, quam lucosteri Inon. n.sequitur, Deus reuelat Petro Ioannem nunc petere aliquid per merita Petri;ergo reuelat Petro Ioannem saluandum,vel non saluandum. Nec et sequitur, si sta reuelat Ioanem e udiendum, vel non exaudi edu min ista petitio est,tamen dato, i reveletur sibi exaudiendum, vel non, in ista petitione, non sequituriigitur orat stustra , quia sicut Deus vult illu saluare, ct exaudire, ita vult per determinata inedia, utpote Beati Petri, ipsum gratiani,qua petit, habere: Si autem reue latur Petro determinate, Q l 'eus noblet illam orationem eXaudire, Petrusno erit ibi mediator in ora do: Si vero non reuelatur sibi, nec Q velit, nec v

nolit, Petrus orans inpectat,ut oratio

nem sua consequatur determinata reuelatio exauditionis, vel saltem determinatus effectus exauditionis, quam tum ad ipsum petentem. Tertio nota,quod omnis essetia rei

intelligibilis finita,& quelibet eius intrinseca operatio, intellectui separato est obiectum magis proportionatum, quam aliquod sensibile, quia intellectui puro purum intelligibile finitum est magis proportionatum ; dc ideo

omnis intellectus separatus,etiam animae nostrae , potest intuitiue videre omnem essentiam cuiuscumq; Angeli,&animet separat ,&omnes eorum intrinsecas operationes,tu intellectus, tum etiam volutatis, qu a essentia Ariget ita anime,esi ei intimior quacumque eorum operatione, Sc dum sistesto is intellectus separatus omne e rum cssentiam intuit ue videre, dum

fuerit talis essentia in debita distantia sibi praesens,inulto magis etiam & cliessentia omnem eorum operationem

intrinseca, quia si potest essentiam videre,quq est eis intimior,multo magis

eorum tales operationes: nec refert italis operatio est eis intima in inhaerendo, etiamsi quid erit intimum inessendo, quod maius est. Sed contra ob sies. intellectus amsuu in proprium, sic etiam voluntas ,

habet occultum cuicumque creaturae,

quia haec sunt intima creaturae, & per consequens nihil hic scire pol, nisi qdeli intimia creaturae: tale aut est solus Deus tui illabitur ei;igitur nullus inteluctus separatus potintelligere intrinseca operatione, tum Angelotii, tumelia ala separat . Praeterea intellectus separatus,& coniunctus habent idem

obiectum primum: sed sub subiecla,

primo intellectus coniuncti non continetur eius operatio , igitur nec sub

subiecto primo intellectus separati. Ad primum dico, quod neque actus

intellectus, neq; voluntatis de ratione formali sunt obiecta occulta cuicumq; creaturae, imo ex se obiecta naturaliaculoq; intellectui separato, nec a svolutatis per actum,cuius est actus,eN libertate voluntatis occultari poterit, sed erit cuicumq; intellectui separato naturale obiee um; manifestum est. n. meu intellectu posse intelligere oemachia meae voluntatissed alius intellectus creatus pe sectior potest in oe illud obiectum, qd potest meus intellectus: Intellectus aute noster separatus aut est spersectus,aut persectior co,

520쪽

An anima separata possit intelligere quid litates, &c. 48s

iuia ch γ ; dc ideo poterit cognoscere non lotum actum intellectus, sed etiam voluntatis ρlterius in debita distantia sibi praesens, de ideo maior ausumpta in ergumento est salsa. Ad secundum dico , quod aliud est loqui

de obiecto prinis mortuo nostri intellectus , ut talis potentia, dc ut intellectus est.& aliud de primo obiecto motivo intellectus nostri pro statu illo:obiectu enim primo mo)o est omne enscreatum,sed obiectum primum secundo modo est quidditas rei sensibilis. Et ratio est, quia nunc intellectus noster determinate mouetur a sensibiliabus,vel ab his , quae ab eis abstrahuntur, Propter immediatum ordinem eius ad pharusiam,qui ordo post separationem amplius non erit: unde ac

cipiendo primum obiectum Primo

modo, maior est vera,et minor falsa; secundo vero modo minor vera, maior falsa. His positis, sit Prima conclusio. Anima separ ' tapotest intuitiue videre omnem Orationem vocalem,quam per sensus corporis coniuncta cognoscese potest; atque mentalem, nisi immoderata distatia impediat. Probatur utraq; pars primo prima: aia separata potest & ,bstractive,& intuitiue cognoscere omisne obiectum sibi proportionatum, et sub primo obiecto intellectus separa.ti contentum: sed oratio tam vocalis, quam mentalis continetur sub adde quato motivo obiecti, intellectus se. Parati, lina est ens creatum, ut in viti monotabili dictum est. ergo potest ilialam de intuitiue,&abstrali uecognoscere. Probatur secunda pars, nullam activu agit nisi in passum sibi dolate approximatum:sed immoderata distantia secit passum no esse suo pro- Portionato agenti debite aPProximorum; ergo nisi anima separata erit indebita distantia, non Poterit intuiti uecognoscere neque vocales,neV mentales orationes.

Secunda Conclusio. Intellectus se

paratus tum Angeli, tum animaera strae potest intuitiue videre omnem intelligibilis rei essentiam creatam, Scelus intrinsecam operationem .Probatur,quia intellectus meus potest intelligere omnem actum mes voluntatis:

sed alius intellectus creatus meo persectior, test iii omne illud obiectum, in quod potest intellectus meus , sin5 impediat determinatus ordo ad alia intelligibilia, nec desectus proportionatae praesentiae: intellectus autem se paratus est aeque perfectus, sicut intellectus coniunctus, vel perfectior, &non determinatur eκ aliquo ordine ad non cognoscendum operationes alterius intellectus, vel voluntatis , nec

praesentia requisita necessario deficit, quia potest esse sine illapsu, aliter Gnim Angelus hullam poli et habere debitam praesentiam respectu alterius a se,cum nulli illabatur hoc enim creaturae repugnat,agitur omnis intellectus separatus, etiam animae nostret, test intuitiue videre omnem intrinsecam operationem cuiuscumque es, sentiae rei intelligibilis ac multo magis omnem eius essentiam. Praeterea omnis intellectus separatus potest intuitiue videre omne illud, quod sub suo adaequato obiecto continetur: omnis autem rei intelligibilis essentia,omnisque eius intrinseca, & extrinseca operatio , continetur sub ente creato , quod est eius obiectum creatum; igb

tur omnem creatam essentiam, Om

nemque eis operationem intuitiue cognoscere Potest. Tertia conclusio. Non est necessa rium

SEARCH

MENU NAVIGATION