장음표시 사용
121쪽
rix DE EMEND. s TR Vc T. LIB. III. notis,uel rene dimidiatos sciribebant. mae postea ud a librariis male excepti, uel a sciolci male suppleta, caeteris minus curio, serrandi occasione de re, ut in pro duo miliassertium, talem tum vel modium, Ii. Μ.u's. vel ident. uris .uci mοι scriptum
inuenirent, illi duo milia scitcriia, uel ta lenta, uel moilios ponerirent: cu in duo appellativa sub unius personae ratione iungi continentcr non posint,nisi ut Valla mederi uitio conatur, per apa positionem. Quae tamen nullum habere locum in talibus uidetur:
cum nec generalicitis contrahendae causa,ut mulier ancilla: nee
uaris significationia determinandae,ut canis 6dus: necfigna de proprietatis, ut Aristides uir iustifimus: adiectus is mineri suideri in talibus posit, qui alioqui praeponi in tali loquendi genere seniper notatur, cum appositio natura sequi debeat id cui apponitur. Ita tali medela datur potius negligentiae securitas, quam vindicatur a vitio corrupta loquendi ratio. Unus,quoque, ut Priscianus obserua hunc peculiarem habet in constructione proprietatem, quod pluralι, cius numerus ijs duntaxat pluralibus iungitur, quae pro singularibus intelligunaetur. Sallunius,Hi ponquam in una moenia conuenere. pro in una urbent Vergilius, -satιi unasupers Vidimi s excidia. pro unsi excidiam. Lucanus,-T otaras in partibus unis Bellorum 'cerfnesis.pro in una parte. Liuius, Haec tum sacra Romulus una Comnibus peregrina fiumpit. pro unaem sacrum.Ita cum in prolapsi eiusmodi pluraliurum nomen ponitur,in prolapstos parti,splurale huius numeralis subj j cimus, unas Cr alteras, non unam Cr alteram,dicentes,ut cicero Appio, Nam quas ex itinere a-
te quam ex Asia egressus es,ad me literas misisti: unas de lenis a me prohibitis profrisci, alteras de Apameorum aedificatine impediti egi perinvitus.. Distributiva cum ijs nominibus quae singulari no mcra d Ariuntur, cardinalium loco iungi sola possunt, cardinalibusxclusis.Binae literae,ierna arma,quaterni codicilli: non duae, is, q*alor,
122쪽
DE coNs T. NO M. ET P RON. rarquatuor, dicendo . Adhibentur praeterea ubi singulis mustoarum sissem aliquem nameram disribuimus, ueluti exempla in
primo libro docent. Que in artus Aniuntur, em iis quae numerantur, iungi non solent. Non enim dicitur centenarius annus. Sed cum ijs ad qua
pertinent,aut referantum ea,quae numerituriis, Homo centen
rius,qui centum est annorum. Lapis centenarius, qui centin est librari . Cicero ad Atticiam, cohortes habet quadringent
rius. Numerum tamen centenarium, narium Cr ternarium discimus,sicut hoc s/itu non indignum uidetur.
Feruntur ingenitium diuerse persm Cr ex adiectivis uerabalibus quae per dx finiuntur: Audax,capax,edaxfrax uga pertinax,rapax,sagax, pernax,tenax.Papis. in sit. Audax ingenii. Ouidius, Sanetius ijs animal mentisq; capacius altae. I dem, Tempus edax rem. Vergilius,Illastrux olei est. Seneca,Esto uitiorum Iugax.Tacit. Opin contempto recti pertinax.Plinius, Omnium utilitatum Cr uirtutu rapacifimi Horatius,utili ssagax rerum. Sit Ductor Piso uiros sternaces mortis agebat. Horatius,i ustum Cr tenacem propositi uirum. Ex ijs quae in idus terminatu Auidus,cullidus,cupidus, inviadus, impavidus,prouidus, timidus trepidus,er validus. Plinius, ut est natura hominum nouiritis avida. Tacitus, Nemo illa tempestite mιlitaris rei callidior habebatur. Ouidius, Cupidus si diorum. Plautus,cupidus leno auri sit Impauidus somni seruat pecus. Iuvenali ,Et βubiti casus improuidus. Liuius, Trepidi rerirum sum . Horatius, Tilmdusq; procellae. Tacitus, Validus animi er corpore ingens. Similiter ijs indigus er prodigus. Vergilius,Haud opis indiga nosti m Lucanus, Terra suis comtenta bonis,neque indiga mercis Extemae. Horatius, Et anima magnae prodigum Paulum superante Poeno.
E t pauca terminata in ius,non tamen omnia uerbalia: Anxius,
conscius, dubius, situs, egregius, inscius,nescias,nuntias,obnoα
123쪽
DE EMEND. s TR Vc T. LIB. III. Hus,praestius. Sil. Anxia fati. Vergil. Et mens sibi conscia rem Idem, Nec semunii dubius. Sil.Sed deuius aequi Papin. Tut naen egregirus Acti. Vergil. Etiam, tremens,etiam inscius aeuuoui LViri quoi nescia quaerit. Verg. Tam fidi praui, tenax,
quam nuntia ueri.Liuius,spei libera,obnoxium timoris. Vergialius,Praescia suturi da: non intibita posco. conscius tamen alia ratione in dativum. Terentius, Egomet,quae imbi sum conscia. Ex participialibus quos multa eorum quae in ens,nes aris,s A
metuens,negligens,obseruatis,patiens,potens,prchins, prosticiens,reuereistio sitiens,seruans. Vergilius, Quam diues pecoris niuei,quam lactis abundans.Iuuenulis,Viue bibentis amans. Seneca, Amantes tui ama. Plautus, Audiens imperi, Horatius,
Abstines ducentis ad se cuncta pecuniae. Sallustiim, Alieni appotens,sui prolusus. Plautus, cubat complexus,cuius cupiens m xime est. Cicero, Virtus est efficiens utilitano. Ouidius, Expeririensi laborum. Tacitus,corpora hominum salubria Cr stre tia laborum. caesar, Nemo erat tam tardus cx fugiens laboris. Terentius, Flerus est perliberalis Cr fugitans litiuem. V ergilius, Fidens animi atque in utrunq; paratus. I dem, Natique jurens animi. columel. cum sit mollisimum genus cxstruitutis indiagnantisimum. Iuuenatu, Metuens uirgae iam gratissis Achilles. Tacitus, Vitellius amicorum inimicorums negligens. sa unius, corpus patiens inediae. Vergilius, Tempemturas potentem. Statius, Haud tulit armora praestitis animin corebus. Ouidius, Nec reuerentior ulla deorum. Silius, Et semper famae sitiens. Vergilius, Etseruantisimus aequi. Et ex ijs quae in tus,uel sus exeunt, confiultus, contentus,doracius,indoctus,eruditus, expertus, falsus, lapsus,inactus,mutatus, oneratus,praelectus prolusu sustenctus,uictus. Horatiris,consutitus iuris er actor causar . Ossigue, contentus libertatu.Hor iri
124쪽
DE coNs T. Non. ET PRON. ' i ilatandoctust pilae disci ue trochise quiescit. Iden Docte erae monta utriusq; linguae. VergiliusExpertos belli iuuenes Ascit
trecentos.Plautu Palfius animi. Idem,lta me amor lapsum antis nu Iudificat. Nartiali , Macte animi que rarvi bube morumstuorum. Apuleius,De epente animi mutatus. Pacuvius ex Noaenio Marcello, Oneratus frugum Cr floris liberi. Plinius,Praemctus praetori, eius. Sallustius,profusus sui Apuleius Oppido suis stensus uni .Tacitus, Antingualidus. Vergilius, Immemor heu uictus animi. Haec caem participia sunt, alijs etiam casibus meis rito iunguntur, sed qui ex uerborum natura haud de ulter intatelligantur,ut Paucis colento,Arci praestcto,soctus iter melius, Vietus a Scipione, Macte uirtute esto. Reliqua quae in patrium essum feruntur, quoniam de uerbasibus er participialibus storissum egimus,quae succurrent,per ordinem literarum exequemur, potius quum parum tuto per locos. Leguntur igitur cum hoc cuctu iunm, Ametis,auara alienim. Vergilius, Isque amens animi,Cr rumore accensus amara. Horat. Praeter laudem nullius auaris. cicero Acaae Et uno nomine
omnia,quae essent aliena fame Cr constinis assensionis,a uirtuα te sipientius remouebant. B enignus. Horatius, Vini somnis
benignus. item caecus,certus,incertu'certio compos. Qui
tilianus I nctit. At siquis tum caecus animi est ut de alijs dubitet.
Gellius,certus recincertus uitae. Tacitus,sententiae Vitellij ceratior feret. Valerius Maximus, Imperatores copotes Victori rura. item Elegans, nutus,expers. Gellius,Eligantisimus ueraborum Latinorum. Ouidius,Vt tamen exemplis intelligat aemuα Ialaudis. Idem, Perq, nouem luces expers undaech cibis, Sedit haemo nuda. Et fissus. Vergilius, Expediunt 1 fi rerum. Et gnarus. columes. Armorum militae gnaros. Praeterea Integer, imperitus,inops,inanis, insolens, ignarus, immunis. Horatius, Integer uit scelerus pura Terentiuε, I inperitos rerum,edura
125쪽
ris DE EMEND. sΤRVc T. LIB. III. Idem, sanguinta atq; anima corpus inane fuit. Hoc Cr eum illativo iungitur. Cicero Attico, N ulla enim abs te per hos dies epiri uiati stola inann re aliqua utili Cr suaui uenerat. Sallust ius, Insolans malarum artiam Uergilius, Ignaross viae mecum nuberatus agrestre, I ngredere. I Dan: Prosticit ignarus rerum, tiarausa Iuths. Ouidius, i in numbua huius EI e mali dubitur. Item Laris gus,libe liberius. Uergilius, Largus opum,lingua melior, sed frigida bello Dextera. Sallust. Lautis auidae,pecuniae liberales. Teretianus,Libera leg s. I lla quos,Maturus,memor,immemor, miser. Verg. Atq; cui maturus Acdies. Terent. Vt memor esses sui. Ide, Nam isthaec comemoratio,quasi exprobratio immemori rus beneficii est. Plaut. cistet Petulantia me me animi rastrum habet. I tem Proste pauper,parcus, particeps, praeceps, periatus,prudens,imprudens. Horatius,prosteram frugiam,celerems pronos Voluere menses. Idem,Horu ego semper optare pauperrarimus esse bonoru.Suetonius,Pecunia parcus ac tenata. I ullen
M,Qui te participem secreti fecit bonesti. Verg.Et praeceps aninm Tinara Horatius, Agricolam laudat iuris legum p peritus. Idem, Rerums prudens, Cr in secun s temporibus dubijso
rectus. Terentius, Imprudens bariam rerum. Item reus Cy rucis. Ouidius, spretam is agitur legum reus. Perstis, Arator lacriferi rudis. cicero,Graecuriam litera m rutis. Adhaec sanus,saritur,securus,serus, sollicitus, flerilis, superstes. Plautus, Satin' tu
sanus mentis atq; animi tui res V ergilius,securus amorum Gemmanae. Terentius Adel. sed pinquam ιntus sum omnium rerum Saturit oratius,ci seri studiora. Tacitus in i i.Virturum sterile iseculam. Vergilius,cum tibi sollicito secreti Plinius nat. histor Marcus Perpenna Cr Lucius Volusius Saturnius,omnia quos in senatu sentetiam rogaueruntsuperstites uere. Praeterea vecors Cr uanus.Apuleius,Iam vecors animi tectu scandulare conscenaedit. Vergilius, Aut ego veri uanastror. Sunt ex ijs nonnulla erquae cum alijs iuncta casibus apud cutores laguntur, praesertini ablativis.
126쪽
DE coNs T. NO M. ET PRON. r27 ablativis. cicero ad Brutum, Me uelint de tuis rebus consilijsq fetis diligentisime certiorem. Liuius,praeda compotem. PIs tus, Dono te ob illhuc dictu,ut expers sis metu. cicero de Ora tore, inops uerbis.Plinius,capriscus omnibu3 immunis est,quae adhue diximus. Ouidius, Ambrosiae succo saturos. Cicero, Asierinum est dignitate tua. Et cum praepositione. Idem, Non alienus a scevola pudijs. - DANDI CAsv M adsciscunt eum multa ex iam dictis Nomina la quanquam alia quapiam ratione nempe aliqua ex iis,quae iaci dicentur: ut Amator illi, praeceptor nubi, sibus capax.cecilius Plinius, Villa usibiis capax, non sumptuosa. Tum generaliter quibus lucrum,damnam,uoluptas,grati summisio denis commodi, incommodi ue accesse alicui significatur. Haec enim ori mnia metabaticos in dativos transeunt, eorum aduersus quae sic
se habent: ut Vtilis,damnosius periculosius, difficilis, fida grauius,iucundu supplex tibi. Fidus uero Cr in genitivum.Verg. Fi M.
Praeterea regina tui fidistina, dextra Occidit ipsa sua. Da tiuum adsciseunt cr quae similitudinem,paritatem, uel simul σαρ significant; π quae ex con praepositione componuntur. proterea ex ijs quae ad aliquid dicuntur, quae aequiparantia uocant: vi similis, dii inubs,par, impar, equesis, equus, contrarius,adia versus, socius, contubernalis, commilito, conservus, cognatus, communis, uicinus, finitimus, propinquus, amicus, ininacusCreum bis proprius er I dem De nomen id uoces siue pronomen. Quinetiam ex bis multa genitissis iuncti reperis, partim posus ionis lege: ut dimicus Senecae, inimicus caesaris. partim aliter'. Lucanus, Quem metuis, ae huiuη erat. Vergiliu , Atque inmpar congressus Achilli. Terentius, Domini sinalis es. cicem Academ. Eorum quatuo quae supra dixi difistuli. I dem,com comm iri
mune animantium omnium est coniunctionis appetitus,procroandi causa.Ηοe uero praeter dativum Cr genitivam etiam cum
ιν rendi cos er praepositione iunctum legitur. ciceroMoc
127쪽
ras DE EMEND. s TR Vc T. LIB. DL nisi onere,quod mihi tecuem est commune. I dem, Quibus est cum oratoribws ilia ex repugnantibus sententijs comi nis coclusio. Horat. Nifi nos vicina Triuici Villula cepisset. Iunis.chab,
bes fluuii huius finitisu appellati. Ad haec uerbaliam quae in iis, cr participialiuem quae in dus 6ssct i finiutur, praesertim quocunq; a pastuιs verbri declinantur, pastuorum dativum rectipiunt,ut amabitri, docibili , execrabilis, legibilis, penetrabilis, amandus,docendu uisendus. Statius, - Nulli penetrabilis ultro Lucus erat. Horatius, Nulli flebilior quani tibi Vergili. Idem,
Hic tibi sit potius,quam tu mιrabilis illi. v ergilius N ec dicturisabilis ulli. Silius, Superiis habitabile saxum. Ouidius, G nubi post nullos unquam memorande sodales.
IN ACCUSATI UvM transtulit ex adiectiuis nominiabus es, quibus generalis mensura siue dimensio signiscutum, iamtus,longus, crassus,pro*ndus,estus: Sed eius dictionis,quae priauatam mensuram sigqiscui. Plinius naturali historia, Caulis patimum ultus. I dem, in hoc coeli circumplexu aequinoctij die mea diu, umbilicus, quem gnomonem uocant, septem pedes longus, nbrum non amplius quatuor pedes longam reddit. Praeterara ingenitiuu. ut columella, In morem boni areas latas pedum denum,longas pedum quinquagenum jacito. Idem, Atque is mense ultimo Aprilis seritur tantum, quantumsinguli orthis, minis locum occupent decem pedum longum,er quinque latum Item in ablativis. I dem, Avarius quidam dupondio Cr d drante altum sulcum, latum pedum quincti, inde ter αnto stratium crudum relinquunt. ubi etiam accusatiui est usim. Plinius xxx v. Longum sesquipede,latum pede. Alia rursus in modum . infinitum, ut bonus,dignus,indignus,anus, ineptus. Virgilius, cur non Mopse, boni quoniam conuenimus ambo, Tu calammos inflare leues, ego dicere uersus. Pomponius Mela, Vera m. albici cognosci s dignissimum. Ovidius, Sed puer est , aetas
mollis er apta regi. Eodem modo cereus pro aptus. Horatius, cereus
128쪽
DE cON s T. NO M. ET PRON. rascerem in uitium flecti. Pro activo dimen infinito,prosa scribentes accusativo gerundi modi cum praepositione potius utuntur: vehemens ad dicendum, Piger ad salumnium. Commodus, intaeommodus, utilis, inutilis ad militantam. Pro pusillo autem, vel ultimo gerundi modi,quod per 'finitur, ut Optimum sictu. dignifimum memoratu,horridum usu.Horatius,-Sapiens,litaritu, quidq; petitu sit melis , causas reddet tibi. Plin.dd ApoLQue cr tibi auditu Cr mihi relatu iucunda erunt. Vel pasilao eo,quod per dium terminatur,cu praepositione ad. Cicero,Quod non Acile ad credendum est. pro eo quod est creditu, vel ut cretadaetur. Utrunq; modum interim Cr per prouocabulam Qui, non ineleganter interpretari autores uideo. Priorem: ut Terentius,
Nam si ego digna hac contumelia sum maxime, at tu indignus qui Aceres. Posterioron: Cicero, Non erit idoneus,qui ad bellum Asiaticum regiams imitatur. ABLATIVUM uero diuerse personae adsciscunt sibi haec
Dignus,indignus,plenus,vacvas,dives,dis, locuples, foetus, foeα cundus, viduus,casus, orbus,truncus, extorris, prίditus. Terentatius, Dignus es odio cum siuspicione inhac tua scelus. I uuenalis, -Quanquam plena omnia gγpso chos pi inuenias. cicero, cum sumus necessarijs negotijs curisq; uacui. Horatius, Diues agris, diues possitis in fortiore nummis. Pomponius Mela, Tanatum pecore ac finibus dites. Cicero pro Rosci Locuples metu Vopilius, Loca foeta furentibus austris. Plautus, Amor er melle er file est foecundiflimus. Horatius, Viduus pharetra risit Apollo. Vergilius, Nunc cassum lumine lugent. Ouidius, orba prarente sevo, quicunque uolumina ringis. Icti Et generat truncus pedibim pernicibus alis. Vergilius, Finibus extorris complexu duulfius Iuli cicero pro B abirio, senectute asym,morbo proditum. Terentius, Qui filium haberem rili ingenio praeditum. I mitantur haec Cr duo participia,captus er contentus: I llud quoties parti ilingitur, ut Mente captus,oculis captus. Vergil. t Atque
129쪽
rio DE ENEND. s TR Vc T. LIB. III. Atque ocula capti βdere cubilia talpae. Hoc, ut Horatius,-cena tena dedisses Huic parco paucis contento. De hoc vero,ut cum genitivo iungitvrsupra eji dictum, cum quo etiam superiorum nonnulla legas.Ouidius,Militia est operis altera digna tui. Veragilius, Descendam magnorum haudquaquam indignus auorum. Sallustius,Ager aridus Cr uacuus frugum. Tacitus, Annonae faeα
eunda. Vergilius, Dives opum uariarum. Idem, Trunca pedum primo. Idem, Quae regio in terris nostri non plena laborios Hoeemen,ut Quintilianus ait suo tempore ablativo iunxerunt,plerinus uino dicentes, non autem uini, ut ueteres. Qui igitur vescaeribus esse similis cupit, uidet in hoc quid sequatur. Diuersit tu quoque nomina ablativos sibi cum praepositione subqciunt:
Alius. Alter ab illo, Aliud ab hoc , Diuersus ab illo. Alius, uero cr sine praepositione. Horatius, Alius sapiente bono s. Item numerariliuni quae ordinalia dicuntur, Primus a Dardano, seci indus ab Izs jesu. Homero. Ablativis iunguntur Cr eomparativa omnia, ias uelitui . singularibus,uel pluralibus:ut Frigidius glacie euius uentre.nias partitio potius significetur,quam collutio. sic enim in genitiis
partitiuorum ritu strantur,ut M aior iuuenum. Soluitur caparativorum ablativus in Quam, coniunctionem electium, Crnominatium eiusdem uocis: ut Doctior Platone, doctior quam pluto. Quam solam constructionem uidentur diminutiva comae parativorum habere. Plinius, Duriusculum se scit, quam uoleobat existimari a uernatriolis tuis er minissis. Terentius, Thais, quam ego sum,maiuscula est. Genitivus autem per E',uel Ex, partitiuorum ritu. caesur Comment. In testimento Ptolemaeipuae
tris haeredes erunt script ex duobus si s maior. Et Ouidius, cuminor e pueris iussu studioq, uidendi Constitit ad g inae liis mina prima fris. Et per I nter. Quintil. in gladiat. Qui inter eos, ut apparet, fi lior Ast. Admittit coparativus nonnunquier alterum ablativum, nempe eius dictionis quae mensurum exin
digus significatiui nullo antiquior socrate,nihilo segnior illo.
130쪽
DE CONST. NO M. ET PRON Vocetur autem si libet haec comparativi transitio secuta sicut quae tu priorem est ablati a prima. Verum posterior ablatatium,aliorum quoque quorundam est communis,sicut supertiis livorum nonnunqua. Quintilianus, Declamandi ratio ut est ex omnibus nouisime inueA, ita Cr multo est ut sifima. Catullus, Tanto psimus omnium poeta, quanto tu optimus omnium patronus. caeterum,comparativi cum duplicem habeant illariisum,alterum per Galloriam finitum per l, obseruat Laurentius, et foemininora ablativis intransitiuefiunt costruct scpivi ea per sileghut Secundiore fani laetiore fortuna cum Hiis potius per i. Iuvenali constit leuiori bellua umptu. Notatur uero CT per comparativa collatio quadruplex. Vna
substititis ad substititiam diuersam,ut Homo est mitior leone Altera substitiae ad tempus, uel ad seipsam temporis ratione ubivim,ut Sum hilarior solito.Teretius, Ab quanto nunc 'rismosior uidere quavi dudums Tertia adiectivi ad diuersim adisiectis ut Esl magis fistis quam doctus,magis Delix quam prudens. Hoc modo comparativum cum comparativo nonnunqua minatimus,etiam cum adverbio Magis, autore Pri iano:ut
Fuit Achilles Aenea tortior magis quam iustior. Et Hieronγα mus nocter de paupertate, Quidam ex fratribus narcior, magis quam auarior. Et sine adverbio Magis. Mintilianus, sit aluisbrior studijs, quam dulcior. Columel a libro v 1. Alsi longior fuerit quam latior.Eadem ratione er per An,utimur. Gil Perae incertus stolidiorian Manion solin. Callanatosio dii beatior fucis rit Augustus,ambiguum. Quarta collationis ratio est, cum ad opus uel dilictionem alicuius sit coparatio. Et ea triplax. Alius per ablatiuu nominis, ut Ditior opinione hominu, id e , quam ut homines opinetur. Et paulo aliter,ut cause uel sis minor diagnitate nostr pro quam ut deceat,uel quam quae deceat dignitatem nostra. Maior praetoria cognitione summa. pro quam ut praetor cognoscat. Alias per mam, duplicite modo eum V