Thomae Linacri Britanni De emendata structura Latini sermonis libri sex. Cum indice copiosissimo in eosdem

91쪽

DE EMEND. s TRV c. LIB. ILdibus annis percepimus. pro nam, uel quia . Et in illo Ouidit. Nil aliud vestim quam puram intellige flammam: Ndras DIamma corpora nulla uides. pro nata enim. Nee aliter in illo Ciceronis, Non solum nobis natis usoriusq; nostri partem sibi

patria uendicat. pro ortus enim. copulatiuae pro electillis,li atque,π d pro,quam. Tereuratius, Ne ue aliorsum atque ego stri acceperit. sed de ijs in conmyructione plenius. Neque,pro,Cr non tui s. Terentius in Phormione, Neque eum aequum ait acere. Sed hoc Graecum est. Item,a pro saltem, cicero pro L.Flacco,si non propinquiantis, at aetatissuae. Si non hominis, at humanitatis rationem bra

beret.

Nam,pro autem,uci nati discretius. ut cicero in siluniu, Nam quod in uxorem, Cr filiam meam rim petulanter inuectus es. Non ignorandum hanc Cr ingressum tantum rei aliquando significare. ut Terentia Eo pacto Cr gnati uitam, Cr cosilium ruem cognosces, π quid acere in hac re te uelim. Nam is posse quam ex fit ex ephebis,σα

Nisi,pro quam. Sallust. Nihil aliud se sitigando, ni t Odiunt

quaerere. Terentius, Nihil uolo aliud nisi Philumenam. cicero, cura igitur nihil aliud nisi ut ualeas. I dem, Quid est aliud Gisguntum more bellare cum dijs,nisi naturae repugnares Rem enim in bis omnibus uidetur,si,quan loco nisi,ponas. Non est admonitu alienum Cr quo ut no, pro iis vel quin, honesti uarietate accipitur. Cicero pro lege Manit Noli enim possunt una in ciuitate multi rem atq; fortunis amittere, ut non plures siccum in eundem trabunt calamitatem.

Videtur quoq; Cr,An,pro siue accipi in illo Liuij in primo, Eo ex finitimis populis turba omnιs sine discrimine, liber an servus esset, avida rem nouars perfugit. iis in genitivo totu illud, liber an seruus esset Iub appestativo isto, dis nancintelliga

92쪽

DE PAR T. ENALLAGE. I tem una illasve,pro duabus,si,er,uetcicero Attico,Et Hilarum suum libertum uenisse a Sexto cum literis ad consulas.ῖα Me quo alio no ne sint pro vel si quo alio nomine sint. Vt quoque pro,quo Prisciano autore legitur in tali figura, qualis est Terent Phorm. Si est ὀ patrue, culpam ut Antipho in se adnustri non causam dico. Et Plin. xviii. Neque est ut putonus ignorari ea ab animalibus, quae quidem quae praeparariuerint contra serpentium dimicationem quae postprilium ad

medendum excogitaverint,indicauimus.' sunt er aliae rationes, sed ad tropon potius refrendae, qua Ies sunt, cum, tristis, pro fi lii tristi accipitur. ut Terentius, Accipio trinis, terram intuens modeste. E turbatim, pro βαnulis turbήto. Vergilius, Nans ut conjectu in mcdio turbatus inermis. Simile est cum,dicimus,Criloquimur,pro dicere Cr I qui solemi usurpamus. Et cum steciali utimur pro generasilit Ouidius, Iuppiter e terra genitam mentitur. ubi mentitur, pro dicit positum est. Idei I it Cr extendi campos,*bsidere ualis

ire. ubi extendi er subsidere pro, fieri, posita sunt. I aes autem E nullasta ratio, est Graecii fratiarisima. E t intcrpretes ipsiu signarosinonnunquam torquet. Praeterea cum fictum pro dicto ponitur. ut Ucrgilius in Bucolicis,Pasiphacn niuei Diatur amoiso iuuenci pro cani ut sic dicam, solammiud adiungit solutam. Rurs ,Tum Phaetontiadas musco circundat amarae cortiacis,atque solo proceras erigit alnor. Vbi circundat, Crerigi pro canit circunctas Cr erectas. Non aliona ab his fiunt stili quali Plinius utitur, Territium mobb nam in plumbo dice dum. I ntelligitur enim in tra tione uel capite de plumbo.

93쪽

cRI ANGLI DE EME Nisdata structura liber Tertius: siue de constructione Nominia,

c D E E nullage tum partium ipse m g neraliam,tum quae sub bH comprehensa sun geonerum,hactenus dictum esto. Deinceps de ipsi partiis inter se emedata structura, quae etiam Construm. confli uctio dicitur,agamus. Est igitur contastructio,debita partim orationis inter se compositio, sicuti reis . . Ela grammatices ratio exigit. Porro recta grammatices ratio ea est,qua ueterum probatifimi plurimu , cum loque do tura

scribendo sunt usi. Hanc,rum admodum sit uaria,diu se in genera, sicuti in alijs artibus feri solet,ut docendi compendio plurimium coducet,iri sateor vereri me,ne a proprio rem fili non nullos retardet,dum huc duocati,curiosius im quam ex usu sit, disquirent. cuiusmodi uitio utilisimus saluberrimasq; artes ad garrulitatem,lio bas propemodum redissescimus. sed cum mea culpa non erit, siquod ago, peruersa ingenia in aliam partem, atq; ego destinaui, rupiunt: Cr simul sterem uertendum nubiuitio non est si aliarum artium scriptores imitatus, breuitate dilaciditates quam apta generum distinctio maxime prosecto praestit Delicioribus ingeni s consulun tentabo con usam corinstructionis laxitatem in certa genera diducere. mod tame si mimnus apte praentitere,quisquis ad publicam utilitatem id corriget, huic tantis aberi ut ueluti correptori succenseam,ut etiam tanquam adiutori debere me sim pro 'surus. Sunt ergo constructionis duo prima genera. Alterum, cui nec deest quippiam,nec redundat,nec loco suo abest,nec immutaturi quod non immerito Iustum appelletianAlterin contra,cui dees

liquid

94쪽

DE CONs IV NON. ET PRON. ysaliqui uel redundat,uel loco suo abest, ves immutatur, non minen sine summor i in Romana lingua uirorum exemplo,quod figuratuan dici potest. Horum quoniam utrunque tradises orsim Itituimur,prius in duplex rusus genus diducimus. Altearis,quod ex personae ratione totum pendet, quam ab argumento prosopicen appelles. Alterum, quod personae discrimen non agnos: it. Personam hoc loco generaliter appello,quicquid ra Pellantitionem exhibet alicuius ut subsistentis, uel uocati, vel agentis, uel patientis: uel cui accedit decedit ue quippiam,vel ca uel loci,uel temporis,uel instrinenti, uel denique quod casus alicuisius propriam rationem praestri. uocem si non disi licet bis, constructionis persona. Sicuti altera, quae ab hac est diuersa, sermonis: nempe quae loquitur ad quam sermo dirigitur,de qua sermo habetur. Proximum genus,quod personae dilfrrentiam non agnoscit, rursus in duas scinditur 1 ecies. Vnam,quae non declinata Synae

categoremam recipit, unde Cr Sγncalegorematicen non incommode dixeris. Voco generatim sγncategor uti, que nee solis εν tuo '

dis quippiam signiferat,nec in oratione nisi cum alijs iunctaeon istunt. Quod genus sunt non declinatae partes omne π ex

declinatis interrogatiua,Cr partitius, cτ particularia, Cr unia versalia nomina,CT qi dam etiam pronomina. Alteram,quae in uocibus duntaxat pro linguae Romanae proprietate iungendis, tota uersatur. Haec in delectiι Cr ordine tota consistit. Delelitu,

ut cum superlativis qui'; potius sub cis quam omnis. Ordiane, eum dicis, Quam urbem stituo,potiug quam Vrbem quam stituo. Videturq; haec reliquoris generam communis, quineritiam eum figurato interdum se communicare. Itaque nec certo

aliquo loco a nobis, fitastas prout occasio eius erit, tractrabitur. Vocetur aute si placet Latina, quoniam Latinae linguaest propria. Omnibus bis generibu il lud primum eommune est quod tu vocibus, non in rebus eorum congruentiaste latae . Neque

95쪽

DE EMEND. s TRV c. LIB. III. Nedue enim si indicati muliere dixeris,Ηic me caedit, incogruastitim partium constructio arguitur, nisi mulieris uocabulum cum pronomine subaudias. c. ratione tectumsoloeci mucommitti nemo neget. i enim uiri uocabulum subaudius,ad consti uctionis certe congruentiam nihil des deratur. rebus tamen uocabula parum recte reddideris. Verum id genus in Barbarismum potius cadit. similis adhibenda Cr in Mus discretio est, siquis ad unum loquens,dicat uenite: t ad multos,discede. nam ct in priore subaudiat,tu,in posteriore,uos, soloecismum sciat. sin illic,uos,bisitu,non soloeci' sed Barbarismum. conii aene quot Cr illud est, quod in duabus nuntinum uocibus,eorum

natura si emtur. Id quod ex uocabuli ipsius tum ut, tum desinitione acile intelligitur,nec stre plane pluribus,tis Sγncategois

rema uel numerale sit quod tertio loco adjcitur,ut ccntum nisuri iuuenci, Nullus uir bonus, Quidam homo diues, Omnes boni ciues,llic uir prudens, Ad oceanum usq;. caeterum ex duobus his uocibus,quibus minimis conjtire constructione diximus,

in prosopicis,altera subiecther tanquam basis ratione fustinet,

ueluti propria non na Cr appella ua: altera, eius quod huic sempe innititur,ac de ea dicitur,eos fine ea consistere in oraritione non potest, ut adiectiva, Cr quae adiectivorum naturam imitantur,Cr verba,CI q aedam sIncategoremata. Sed quam ex Personae ratione pendere diximus, quae sciricce latifime patet,er ideo caeteras tractindu naturaliter praeuertiatur,ea duplex est. Aut enim uocta ex quibus conitit, ad eandem personam restruntur,eandemq; repraesentit,aut diuersas. Priori

rem quoniam in eadem persona subsistitur, intransitiuum, siue

si Graece maris) - τρι ωπι η appelles.Post risem quoniam ab una in alteram sit transitu transitivam, βαue Graece μεταμηκ0. Harum sicuti nomina ipsa, sic naturae, proprietates diuerse sunt: quippe quibus unica persona subest, hae in iis constructionis accidentibus, quae inter se habent comis

munia,

96쪽

DE PAR T. ENALLAGE. munis, necesse est concordent, ut in progressu per exempla paritebit. voco consevctionis accidentia generatii cas , genus, numerum,personam,inod ,σ tempus: quod in his stre omnis legitima constructio versetur. contra, quae ad diuersus reserunt tur, Apollonio authore, sub diuersis accidentibus coniungi paratim possunt,partim omnino debent: quippe qui ca er perasonam adeo recurrere censet, ut ubi eadem sit persona, idem sit omnino ponendus er casus: contra ubi idem sit casus, eadem . subsit er persona. sed huic perdifficilem in cit scrupuis accusatativus, siquando infinitum uerbum tum praecedit, tum sequitur, ut Chremetem percusisse Demeam: ubi diuersus esse personas constit, nempe agentis er patientis, sub eodem tamen casu. Sed scite 'rtisse tanto uiro,cui etiam subscribat Theodorus Gaeta, patrocinabitur, qui librum de partibus, quem huic necessario praeposuimus, accurate legerit. Nam Apollonius frQbe, sicuti hi quisextum Cr septimum essum siub una uoce comprehensos volunt, sic geminum vult esse accusativum. Verum nos certe a scrupis id genus, quantumlibet blandiantur, deinceps consulio abstinebimus,cum sint ad ostentationem, quam ad destinatum nobis scopum magis accommodati. Illae igitur elocutiones, Cuinue cognomen I ulo,Cr cui Africano fuit cognomen,er Faustu Io fuisse nomen 'unt: cum similibus, nisi eas contra rationem authorum usus asserat, Soloecophanes sint cum dativus ille prori

priorum, Cr nominatiuus cognomen, vel nomen, eandem perrisonum repraesentent. Itaque etiam Cr a rectis illis arguuntur,cui IuIM,Cr cui Africanus fuit cognomen. cuiusmodi elocutionum etiam plurimus est apud autores usus. cicero, Argentetrius Serixtus cladius,cui nomen Phormio. Quintilianus, Notu est quid Gliconi decideri cui Spuridam fuit cognomen. Terentiu Hea

ora est bula nomen fibula. Sed de transitiva er intransiti mox latius, si prius quae mihi ante omnem de his disturitionem praesumeta videntur,apposuero.Ea igitur fiunt huiusmodi,Vera

97쪽

ys DE EMEND. STRVc T. LIB. III.

bum definiti nu meri cr personae confidere in oratione fine tro,

minatiuo a fronte non pote t. Nec rursus nominatiuus aut solas, aut a uerbo omnino absolutia. Nec adiectiuum nome, aut quod adiectivorum naturam construendo in mur,sine proprio uel appellativo, cui innitatur. Nec prouocabulum Q ni, relatiuum uepronomen,sine aliquo quod a priore scissu repent,praeterea sine verbo suo, eoq; a verbo eius quod repetit plane diuerso. Nee rursus duo uerba in eodem sensu,quorum scilicet neutra sit in fis niti modi, sine nomine uel adverbis infinito, ut Teneo quid emret: prae gaudio, ubi sim,nescio. Nam si uel coniunctis,uel simiae Iitudinis aducrbium expressum seupyregumue interueniat, duo omnino sensius potestite Cr iuribus sunt,Dictat cr cantat. Villit scut scribit. Nec praepositio extra compositionem, citra non αnis uel pronominis casum. Vocatium subhcere sibi uerbum, βααιti nominatiuus non potest,propterea quod agentis,vel paticistis,uel βubsistentis repraesciitare personam nequit. Iam quod omni intran tiuae commune esse diximus, age perfugulas examinemus: additis etiam siqua vel quarundam puteismus communia,uel singularum propria,mox de trasitivis actuari. E rgo quatuor non amplius modisiunt, quibus intra illilaeeonstrui quaepiam obstruitur. Aut enim verbiost cum eo stratis prima laurea' tur,cui innititur quae prima I iitrasititia idcirco iure appolletur, W' quoniam omnis quantumlibet pleni sermonis, sit ueluti funda mentam. Aut adiectilium cum proprio uel appellativo de quo dis eundi. citur:quxsecunda, Aut provocabulu Qvi, relatiuum,e pronoὰmen, i eo quod asiuperiore repetitu, ecum repraesentant quae Teria. tertia. Aut quod apponitur,cin eo cui apponitur: quae quam. Q2 Veteres hune E pexegesin vocant. Neotcirici appositisnem.

Sed cum publice recepta appositiones, participia E iis quod aIiis in Uu non est, omnino subauditum habeant, nos alius nondsimiles eis elocutiones, in qitibus tame adhibitum participium est, Grammaticorum pace, huc reduximus cuiusmodi bunt hae,

cicero

98쪽

DE cONST. NON. ET PROA. Cicero de signatus co ut, Scipio dictus Africanus. Et tu in quibus

verbum inter et,quae sub eandem caduint personam est interpota situm, ut Caesar erat di lato Octauius dicebatur Augustim. Sed in his propria uel appellatius tertiam Iocum occupant. In quiribus enim dilectivum huc locum tenet, ut, Terra est immobilis: doctorum iuiicio arbitrios relinquo, uelint ne eas ad secundam intransitivum,an ad hanc quartam reduci. I pse interim de his quoniam nomine aliquo docenti rit utedum, quasi quartam

ejiciant,uerba siciam quando sit ad secundam restrum, fra n

nomina confundam,duus nimirum eius rationes,primam secutiridanis stituere coactus. Ergo cum tot non amplius intransiritiuae constructiones sin uerbum certe cum eo,cui a fronte conaiungitur, si is nominatiuus esst,duo tantu habet accidentia comaermnia,n erum Cr personam. Itaque in totidem cum eo conis veniat necesse est,ut Aeneas ait. Sin accusativus est, cui uerbum

infiniti modi fiuccedat, sicuti nullum habent commune accides,

ita translatitie coniungi inter se possunt, Te iis uos isse, huneis bos issici Adiectivum cum proprio uel appellativo suo, quomnium casum,geims, CT numersi eum eo comunia positi in ei αdem quoqree cosentiet,ut EI bus Indus, Troia in opes. Idem stituendu de omnibus,quae adiectivoru constructione imitatur. cuiu modi fiunt ex nominibus interrogatiu relatiua uniuersa Iis,partitius. Ex pronominibus, inofirativa Cr possie tua. I te participia,ut, mis Deus quam quia neutra acies, hic itiri noαs re berus,uinea putassa ager coledus,homo armatus. Prollocarabulum Qv uel relatiuu pronome cum eo quod a Rheriore rea petita aperte secum uel tacite exhibet, tria item habet accidetia comunis,in quibus etiam nece sario cum eo consentiet, casium, genus,m numeru: Qui Vergilius,is Iocus, Ide uir. Sut qui perosonam prouocabulo adiiciant: sed qua ratione, non uideo, cum

prouocabulκ adeo nullius sis personae, ut qui pronominibus id adnumerarui deo infinitu appellarint, quod nullam personam

99쪽

1οo DE EMEND. s TR Vc T. LIB. III. repraesentet. I d aute quod apponitur, cum eo cui est appositu, si quidem id adiectivoru colli uctione habet,in tribus ad humaemum convenit, cactu, genere,σ numero. Iris in totidem costilistiet ut Apollonius dictus di ficilis. Et Apollonius erat Alexanis drinus, Redeo iude iratus. Et in alijs casibus fit enim De per

omnes ut Nei redeuntis lauti,Tibi eunti inuito, Me ire inuitu. sin appellativam est, siue continuo succedat lae uerbum ullum participiumve intercedat, cactu crete omnino consentire. Homo rus fons pocrarum ,π Homerus dictus fons poetarum. Quae inacedo regina, Ioujs que Cr soror et coniunx. Illud rego Virgilii, Vera ne te jacies,ureus nnbi nuntius afri nisi aliqua ratione accurate leniatur, uideri potest Soloecophanes. Omnibus his tu transtiuarum genσibus commune est,quod in singulis, non solum unum uni coniungi potest, sed etium unum duobus. Quod cunn multis modis fiat, natura Cr proprie duplicitre auritore Gaeta fit. Vno, cum id quod unius rationem obtinet, seiscundo loco ponitur Cr plurative. ut in prima, Socrates Cr PIarito philosophitur. In secuda. Socrates Cr Plato Atheniensis. E eddiectivis ipsis ut uidetur, appellationem praecedentibus. Ouiridius de Tristibus, Magna inmors frae: nisi appositionem diis

eas. In fσtia, Quos Socratem Cr Platonem laudant. In quam,

Socrates cir Plato philosophi, Allia Sσργllumq; bobus. Alterim modo,cum quod uniim rationem habet, singulariter duobus uel praeponitur uel interponitur,ut Philosophatur Socrates CrPlato, Socrates philosophatur Cr Plato. Mihi vero secunda. hec ratio omnino figurata est, ut proximo libro apparebit. eoesubmo' Sunt qui dubitent, libi copulatiua coniunctio propria uel apri pellativa tam praecedit,ium intercedit, num adiectivo, verbo Crprouocabulo,rim singulari liceat, quam plurali uti. Sed stustra, ut autorum usita docet, qui Cr singulari utuntur. ut Cicero, Quae quide abs te cum dies uenerit,m ego er Cicero meus statagitabit. Et columiar, Nam si neglecta cruditas est , cr in latio

ventris

100쪽

DE CONs T. NO M. ET PRONO M. Ierventris,m intestinorum maior dolor sequitur, qui nec cibos crapere sinit. Seneca,Est aute noxia aqua, in Thessalia circa Temispe,quam Cr 'x,CI pecus omne deuicit. Et plurali, idque honeristius,ut seruio placet in ilio Vergilij, Ventimq; gubernatorsuocubant. Idem,Egregiam vero laudem Cr stolia ampla res iis,Tus puerque tuus. Ouidius, Mulciberis capti Marsq;, VOnuues dolis co Mella, Ita ut Cr actor Cr semilia peccent. TOrentius,Haec fi neque ego,neque tu scimus. At prim tertiae, Cr aliquatenus quartae,illud commune est:

Quod in singulissensius quoque pro basi esse potest In prima:

ut Tempori uenire praestit, quam sero in tertia: ut In tempo re ad eum ueni,quod omnium est primum. In quarta: ut Qui tilianus,cogitet oratorem institui, rem arduam, etiam cum ei formando nihil dejuerit. Item, Venire in tempore, omnium Ut primum. Tertiae uero Cr ei quam precario vocamus quartam, quod nonnunquam ibi prouocabuli , hic uerbum cum ponetariore aliquo iungitur,cui in accidentibus adsimiletum verum eo demum posteriore, quod cum priore cum quo construi deberet,

sit idem. Adderem ut Dialectici loquuntur)praesertim βubiccto, nisi quicquid supra grammaticum putem, toto opere confiulto refugium. Sed si illud uel pacbγmeros lector attingat, utile in hi ad quaedam alia snasse fuerit. caeterum quod ponerius illud,

cui interim concordat uerbum uel provocabulum,id sit caemeo quod haec praecedi declarat: quod ubi hoc incidit, uerbum non aliud est quam vel sub mendi,uel uocandi.Exemplum uerabi est illud Plin , I ustum erat duae librae in semodios. Terenαtius, Amantium irae amoris redintegratio est. Relutiui autem

illud fallust , Est locus in carcere quod Tullianum appellant. sed de his diffusius in figuris, quo magi s attinent. Nam roctum plane in his est ut cum superiore confrinentur: quemaadmodum magnorit authorum exempla docent. Plinius,Prodiatur certe in creta expugnato oppido,quod vocabatur Arcadia,