Sancti Aurelii Augustini Hipponensis episcopi Confessionum libri tredecim vario commentariorum genere illustrati ab aemulorum obtrectatorum vel datis, vel dandis seu conviciis, seu censuris, seu etiam cavillationibus vindicati et expediti opera et st

발행: 1759년

분량: 643페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

231쪽

s96 Confessionum Lib. IX. Cap. IV.

is omne quod vivo a Navigius fratermenii Trygetius, 3c Licentius, ei. ,, ves, de discipuli mei i nee Lastidia. o num si . de Rusticum consobrinosse meos . quamvis nullum vel gramm

M tieum pasi stat , deesse volui , ip-

is sumque eorum sensu in communem adis rem , quam moliebar , necestarium is putavi . Erat etiam nobiseum aet is te minimus omnium, sed euius inge-- nium . si amore non fallor . magnum

is quiddam pollieetur, Adeodatus filius

vi meus. xa

Utrum vero his si addendus Euo. dius, de quo infra cap. 3. Adfirmat mangnereeli . dieens . De in Evadrtim

ipse alibi signiscat. Verum ibi sermo

est de sociis, eum in Africam remea. Tent. Porro liber de Iaantitate ani mae , in quo veros milius est interlo qnutor Evodius, Romae seriptus est eie ca initium an. 388. ex lib. I. Retrae .

C. s. n. I.

Ita Renedicti ni . qui admonent ra Som. sed a as in saperbiae Ichoiam eo. A qaam is suaseιionem ante Ioatilissis Arn. Ee MSS. nostram praeserunt imis ctionem. Nempe ad illud Augustiuus alis M ludit, quod aeeidit fugientibus . quiis eum primum pausant, aliquanditi an is helant . Libri porro. quos hie diei eis in villa seriptos. ii sunt, qui recen-

, . sentur in lib. I. retra EL e. t. a. 3.

l Nobiseum sunt etiam Er. M s. s. Mari Fes Car. optimus s. Cr. sustra. gantur autem Som. Vet. Wang. &us Riear. Manifesta uero Meltantia MS. S. Mar. Sed ad ιι speνbiae stolam sanquam in pulsa iovem a MIantibus . Ut tamen dieamns ingenue i sum. auctorientem tollas , lectio ver. m. fice. aeque iussa . de probabilis vl. detve. Recte enἱm BB. s anh/Iara hiemspirare est a iuxta illud Col. lib. I. e. 3. Sudare , atque anhelare hom/s . Sed quid si pro ardenter estpetere postum si put C Ieseo is Catilinam: C liliaam finstauram audacia , fetus auho audem erc. Et erit naturari sensus . eos libros Insuperbiae se iam . vrint in pausatio. nem ab humilitatis Christianae mgo ex arisse. Vertim utraque lectio quoad sensum , ut vides , fere in idem v a.dit .

Qualis autem se eorum 1;brorum superbia D diximus aliti, . dum Eposmi

audaciam rotunderemus . Male a deise viro modestiissimo. atque sanctissimo is prioribus Opustulis saecularem eloquen tiam , de scholarum phrases quasdam . atque metaphoras non prorsus se a hie. ei se . Eis ea theeumenus Augustinus non eam vanitatem adtigerit. In qua Catholici nonnulli aetatis nostrae e pite cani, Ac etiam saeris altioribus earacteribus imsguiti eonquieseunt, de delietas habent. De quibus eomment. seq. Quos autem Libros Solitarius Cansietaei seripserit . ex ipso et aecipe .

Lib. i. Retract. c. I. zz Cum ergo reis,, liquisem vel quae adeptus suerami, in eupἱditatibus huius mundi, vel quae adipisti volebam, & me ad Chrio stianae 'vitae otium contulissem, non ,, dum hapti ratus eontra Acarimi os .

, , vel de Academicia primum seripsi ,

,, ut argumenta eorum , quae multis

, ingerunt veri inveniendi desperatio ., nem , de prohibent cuiquam rei asi. sentiri die. J cap. a. α Librum doo Beora vita non post libros de Aea ,, demi eis . sed inter illos ut seriberemis contigit. Ex occasone quippe Ortus is est dies natalis mei, de tridui disputatione completus, se ut satis I ple in i, dieat . in quo libro eonstitit interis nos . non esse heatam vitam, nisi peris ectam eognitionem Dei J cap. 3. mPer idem tempus inter illos, qui deo Arademicis seripti sunt, duos etiam is libros d. ordine seripsi , in quibus,; magna quaestio versatur, utrum om-- nia hona, it mala divinae prouiden-- tiae ordo contineat . Sed eum remia viderem ad intelligendum di sepem . is satis aegre ad eorum perceptionem.

., eum quibus ageham d sputando pocis se perduei , de ordine studendi' lo. . qui malui , quo a corporalibus adis ineorporalia potest prosci. 1 Cap. 4. Inter haee seripsi etiam duo voluis iis mina. seeundum audium meam, deia amorem ratione indagandae veritatis . - de his rebus, quas maxime stare ea piebam . me interrogans , mihiquo is respondens, tamquam duo essemus , is ratio. Ee ego . cum selus essem s u

is de hoe opus Sohιοquia nominavi . - sed imperfectum remansit de e. is Libenter ruris Ineola litteris indutiasti nimis enim mam festum est illud istisa placet mm , tins es, Misa Poetis . Quod de Valerius Flaeeus. Beriane istus Petrarcha , de omnes Iti

232쪽

Confessionum Lib. IX. Cap IV. DI

rarum vIri experti sunt. Epistolae ad Neheidium Mediolani suis expediendis

rebus commorancem ex Rure seriptae .

Ex dictis habes . quid in uana ala verba. Iuri dissiparari cam praesentibus, ct ιtim ipse me sola ceram te. Dispu.tavit eum ipsi se solo Mi duobus S IlIO aloetiis a Cum praesentibus. Mon. Dica die. in reliquis Libris .sH Ωρνιmo riduuabataν isse

νὰ listoris uoseris. α Warinere eu gra. viter, de religiosa huncce locum Misi serit die Vanae, Ee protinae eruditionis is studio. Habet vero Alypius eatech u. ., me nus imitatores viros is fide Christia ,, na eruditos. quibus nihil lavinum est. ,, nisi profanum i ideoque abstinent a voeliari hus Ecelesiasticis non aliter quam Solo M eismis , aut Barbarismis. Qua s Chri sti fides, quae omnium gentium de ,, vicit errores, saerorum suorum vo

is cabula . non possit iure suo prosaia nis miseere linguis et aut deceat su- ,, perstitiosis , idololatricisque voeibus Sa- crosancta mysteria inquinare, de ob is scurare . I. Si tanto xelo Boligiosus illa de suo . quali dahereinu, nos de sareulo nostro dicere profanis prorsus immerso

Cui nedum Eeelesiastieae phrasea , sed Et ipsi Eeelesiae Doctores sere taedio sunt p

aduereas se pentiιώs. α Quam saeras. de Eeeles assieas voees . adversas daemo. tium . haereticorum, aliorumqae erran. tium insidiis sant enim quaedam Eeis clesastiaeae voces , de mirum in modum

fietatem foventesi & ita ad mysteriam aliquod fgnificandum aptae r ut alias aeque graves, & exactae . quae iis sub A. Ch. , s. mihi possint vix , di ne vix quidem 3L. Mon. oeeurrantia Hine Theologi de Schola. 13. Ad. xlv.. positivi , Polemissaa. Morales . M stiet Sitie. II. V1L enllares quasdam habent v es . ia XI. Theod. suis velut ipsorum ossieinis aulae fa VIII. brieatae . quas si velis libera manu. -- -

bena apteque eorum res. agere cogeris, non abiicete. Nee mirum i Un

quaequa enim professio, etiam methani-lea, te prorsus immersa materiae . sua habet . praeter communia, instrumetua Cum autem Merai Scriptura se volumurium maximum , ac praestantissimum e in quo non iam naturast, quam eius Conis ditoris iura dieuntur. ει quidem area. no. & peeuliari disputandi generet ea maxime suas habet voces, quibus . Grammaticorum qua resis, de mussitationibus conculeatis . iure meritoque . nedum lan .cte, Christianorum gravissimi mordicus haerent i quas item qui negligunt ,humanae eloquentiae sucum ερ tumorem assectantes . facile , atque saepissime experientia teste . ex humanis vocibus liti humanam quoque sapientiam vadura iade a Christiana veritate destiseund. Metaphorae illae, podamusris, comis plana ueνia , fiami alis montibus θα anto hane a S. Doctore datae ex plurium S. . seripturae textuum meditatio e. vel me .. moria videntur prognatae: Se Iim occaris πιι δε αεaamauris homo. in f νira imis mundo ἐν c. σ nemo potera/ eum domareia Mari s. a v. a. Parate viam Domisi . r. a factio in stisadiae semisos Dri. ao. sit . Omnis vastis exaltabitώνr ιν omais. mavis , o catiis hamitiabitaνi or erasapν va ia ἀν/cta er aspera iis vias μὰλ .as . Is. 4o. v. 3. . de Φ, dc Lucae fiam 4 . & s.

caret Et hae rationo viris Mater de .center aderat . quod anilem aetatem geret; Adludens sorte ad illud Aposto. ii l. Tim. s. s. Vidua ebratis .avi mi. aus saviusa anaaram I a qua aetate Moontea nonnisi lustro aberat.

Ex iis . quae sequuntur, de aliis. quae tu rianias Augustini seriptis habentur e stat S. Doctorem Psalmis maxime addisti mi eosque aliquo modo siti, est dieere reliquis prionis foederisiiuris praetulisse . Cai subcinunt passim. Catholiei, et etiam Hebraei i de Didem

tum verba, tam facto. Neutri enim auetor laudibus ornant . aal tam liberaee meditantur, de recitant alium, ut librum

233쪽

398 Consessionum Lib. IX. Cap. IV.

A. m. iges Psalmorum. Quaeritur igitur, quae hu- - Moysi partus Virginis sne eorruptis

Atia. ,,. Moii. tus rei causia sit cum Canonica seriis in ne . clam vidit ruhum &e. Quatio, . Ad XIV. plura quaelibet in utrum eumdemque is modo si revelatio per somnia . istosirie. I . val. sontem, ieilicet spiritum a sanctum vere is modo suit revelatum sponso Virginis N . The . di proprie revocetur 3 Haee quaestio em - Mariae Ioseph , quod ipsa de Spiritu VDL dem fera eam illa est a Cum plures A Sancto conceperat. Matth. a. Et quod ---- --. Prophetas Deus miserit et eur posito I s. - Ece. Quinto vero modo si revelatiopheta/ nomine . David mox per excel. ., ex λla inspiratione Spiritus sancti, qui lemiam nobis Meurrat Rationes plures A per sei flum eor illuminat, de reve:ae Eetiditi in saera Seientia nobis suppedia is obseuia . Et isto mcdo revslata tanti Re omnium maxima atque gravis. - suit Prophetia istius libri ips D. .id. a ea videtur , quam in Ptologo ad is se ilicet instinctu spiritus Sancti, remo Psalmos ea haera noster , olim Iacas ι. M to omni exteriori adminiculo, propteeras . inde cognitus R. P. Michael AP - quod ipse de seipso dieit Fiat. 8

Theoloeiae Magister. ει doctor Parisien. Dosa meas oc. Modo ad propos tumisa si i euius haec sunt verba post inu is quia ultimus modus revelationis excellium . eta Quare autem David in coniis is lentior est eaeteris, de ab excellentioriia paratione ad alios prophetas per eri is fit denominatio . ideo quia ipse David ,, eellentiam dicitur propheta a est quia is prophetiam isto modo excellentiori ha. is exeellentiori modo aliis suam Prophe is vi huit, ipse inter eaeteros per eseel ,. tiam habuit a Deo sibi revelatam. Ubi .. lentiam dieitur Propheta . si is notandum quod, ut ait Magister in Pro. I. Haud sterilis suit Angustini fla is logo huius libri, prophetia alicui reve- grans amoe in I avidi eos psalmos i sodia latur quinque modis a : Ailicet per se. Commentarios peperit admodum copiosos. A ea , per dicta di per visonesi per somnia r atque doctissimos; ut iure dieere . atque - ει sola inspiratione Spiritus Sancti. reis praedicare possis δε Nullum ante ipsum . . moro Omni extariori adminieulo, sa- posterioribus miriime loquimuri fata .. m . dicti, vis . . vel iamniti quod ei te est enim inventis addere de D ia ostenda . Primia 1gitur quandoque aliis vidis Prophetia tam optime meritum ... eui revelatu Prophetia Per facta i Et en opportuna oeeasci brevi digres quando sellieri per unum iactum ali- sone pro Augustina fama . ae nominari cui aliquid aliud revelatur . sicut per quidquam age h. Commentarii illi nota .. Meam . quam Noe secit. in qua is nulorum . immo plurium Criti eorum D - Ium existentes sunt salvati. & eaeteri lato inspidi sunt . Ut omittamus Sixtumia a diluvio submers , eidem fuit reve. senensem iu Bihliotheea Sancia . ma. ,. lata Mes catholica, extra quam nutis gnum in reliquis Angustini laadatorem ... ius potest salvari. avi quaes . i. quia Io aram PhoνeDatim in Animadversoniviis sola die. quoniam verus oriens. Et hus eiusdem perditum hostem. Ell' Du Pitiis istum modum revelationis prophetieae t. 3. Novae Bibliothaecae ad i. 4. Oper. ., in multis ostendit Gregorius super E. S. D. hominem Catholicae religionis proia, . ree. par. r. homil. 6. dicens, Quil sessione haeretieis exosum; libertate se is quod Adam dormiente Eva pro . tiendi, & audaeia quidquid libuit. 4e tu ., dueitue . nis quod morienta Chriis huit praedieandi . Catholicis minime s. ,, sto . formatur Eeclesa Z Quid est num . & bonum. His inqnam. aliisque., Isaae die. Seeundo modo reis aut Catholicis . aut haereticis omissis velatur Prophetia per verba vel diis sat erit in medii m Guillelmum Cauo ., cta , scut per verba . quae dixerunt proferre . qui superstitiosa religione a ,, Angeli Gen. ra. ut, In semine tuo pud haereticos valet i di ostentato hiri benedicemur omnes gentes , shi fuit scribendo eandore Catholicorum aliquem is re .elata Christi incarnatio. Sie & glois etiam movere potest et & maxime quois is riosae Virgini per verba Angeli die. niam Benedictisorum auctoritatem, quaeia Et isto reodo fuit revelata Prophetia omnibus summa est. interponit; Is erectis sua Oseae . di multis aliis . qui 1 e. m Minor. Litter. heelesassieorum Sestia ,. Tertio modo revelatur per visones, piorum. Saecul Ar. ad i. 4. operi S. D. - ει isto modo fuit revelatum Hiere. va loquitur . - Continet enarrationesis inua . malos per Aquilonem Me. Et is in Psalmos. Quo in opere se non ad

234쪽

Consessionum Lib. IX. Cap. IV. 399

, . modum commendat sane issimus Pate utp ,te quod , non insciantibus et aris.., simis Editoribus , levillimis allusioni Q hua . inutii hus, allegoriis . mythicis... iisque sigidis obtervationi hus ubiuisia statet, de in quo eone innando versio. , , Nem ex Lxx. Inιινμet bas faciam , se constanter sequitur . ., Non hie auxit erimus . hominum

loge gravissimorum eo de Augusti ut v Iumine alta et logia reeitate, I uisentit puista. Cassi Mori, Petrare hae &e. de censu. xis obiieere . Sat nobis. hie est . ratione

errorem tollere, qui possemus auctoriatate audae iam reprimereia Censurarum Omnium Cave , Syxti Senensis. aliorumque omnia: um suu ut iunctorum haee summa est. L Augustinus in Psalinos a littera saepe digreditur i de rammattealem sensum aumodum negligit . I l. Digressiones nedum admodum frequentes sunt i sed es protensae . unam saepe, eamdemque rem iuculcantes. Ill. Frequenter etiam leviores, quam quae Dectorem elevati ingenii decea iiii. IV. Septu aginta Interpretum versoni consta uia ter insistit . Uaee tamen in Augustini vItupe. rationem di Iricta arma iacile nedum pr pulsantur . sed in eiusdem laudem e . vertuntur. Enim vero mihi nemo inlicia. hitur r euiuianuque operis splendorem. dc merita non vage . sed ex inspecto tione , volitoque hono discuti , de pensari. Deauratos gladios ad praedivitis au .lae splendorem factos miramuri ingruia entis belli tempore . nis hostes a Cere possint . eontemnimus. Oratio etsi inerudita , apto tamen elegantiqua st, lodigesta piaeet .. E contra vero Philosophi ea dis artatio &e. Nee militibus t

gae a nee senatoribus lori eae congruunt. Ipsus Numinis gloriam nuue elementiae , Duile in stitiae ius dentem videmus. Nune presse ad rem nostram . I. Psalmorum littera arida tractata non adeo Catholi. corum turbam illuminare, εἰ iuvare potesti ut bene quidem discussa , & in my- seria . quibus foecutida est deporinatRεs diligentee eam pensanti per spieua

est. II. Psalmos exponens Augustanus , volebat non re onditam eruditionem promere . quae docilis mortim hominum memtes rapereti sed aetennae salutis monita cudere, quae populum instruerent , aedis eatent ; Et quidem iure meritissimo ἡ erat enim quanquam repugnans amplis regis constitutus Pastor , he quidem a

lupis undique impetiti ; Quid igitur cir- A. Ch. 38s.

ea Psalmoram Grammaticacia terere te in Aug. Mon.

pus 1 & non pollux ex illis prodere, Ad. XIV. quid agendum esset, de quid fugiendum i sirie. II. Val. qua arte de pravorum hominum . & XI. Theod. haeretiuorum undique insidias parantium vi I l. tae uniculi detegi, de obstrui pollent 8 iIL -----

uuae pietas etiam . quive animarum et

lus Pallorem si issimum ad digressi nes dednesit , Ac quidem non breves: nee enim tur hae sat est . ut rei definitio. rem statuasi cogeris saepe pluribus ei tacuitibus explicare, Ec etiam repetere. IV. Iam vero quoniam Hypponensis Amtisses ex Pastoribus erat . qui gregem , non semetipsos paseunt sΣ : minutiora dia gerere haud dedignatus est , quae suam. non autem subiecti populi mentem dede iacerent . duci quidem Augustinus Pau. tum imitatus est , qui sanus . eum in- semis factus est infirmus: dc sapientia eum uiatil, imus . rudibus smplici sermo ne sententiisque popularibus Christum,

Crueis dium annuntiaviti ut scilicet omismnes Christo lueraretur . Immo imitatus est Daum D. M. qui in Seripturis ad minutiora quaedam descendit, a qui. tius vel homune io inflantem spiritum

habens, v. gr. Pherepostis , abhorreret; Imitatus est etiam eumdem Deum naisturae auctorem . qui in se nihil non insititi habet . eum creaturis autem qua si coarctata vi operatura intelligit eum Angelis, & homini has: vegetat autem

cum plantis hyssopi . Et M quidem ne. dum in gratiae . sed ει in ingenii am

plitudinem revoratur . ea enim naturae

dotibus mirum in n.odum dives, s ea.dem Deilitate Elegia . vel Tragoedia gravissima saeta a Ee Ecloga . aut B eolica rudium persimarum smplicia collo

quia pingas s eadem spectantium iocum ditate nune maiestatem Regis in ieena , nune anus patinose Et delirae gerras obiteias. Ceterum saepe artem dimittens Augustinus . ad naturam. suam redit: tiuberes si ea, issimasque doctrinas , tum pro littera, tum pro Theologico area.

no psalmorum essundie; quas s colli.

gas , non ambigimus dicere , magnam Psalmorum partem quoad Grammattea lia etiam a te pereeptum iri r & armate habiturum . quibus potiorem haer , sum a ut uetustarum . aut quae etiam num vigent, Pariem confodias. Quar

quam vel etiam docti inas gravissi massere semper in Psalmorum expostio ne laut vulgaribus exemplis exponat ,

235쪽

6oo Consessionum Lib. IX. Cap. IV.

A. Ch. 38 s. aut ser irone tradat a eoaesus

Aug. 3 a. Mori. Donnunquam & Latinum, di quidem in 1. Ad. XI v. ustatioribus voethus ad Cregis sanitatem simie. al. val. corrumpere. Unde in Psal. I 38. ad v. Σ I. Theod. 15. n. xo. α in suum diciti qued vul- ,, go dicitur ossum, Latine os dieitur. ---- -- - Moe in Ceaeco invenitur. Nam pos- , semus hie putare os esse ab eo , quod ,, sint ora . non es correpte, ab eo , ,. quod sunt ossa Le. Naheo in abstem se dito quoddam visum . sic enim p ri tius loquamur, melius est reprehenis dant nos Grammati et . quam non ininis telligant populi J in Psal. 36. Serra.

3. ad v. 26. n. 6. α Foenerator quidem

,, Latine dicitur, ti qui dat mutuum, - & qui aeeipitr planius hoe autem diis., eitur , si dicamus foeneras. Quid adis nos quid Grammatici velinti Melius,, in batharismo hcsro vos intelligitis, is quam in nostra disertitudine vos de-- serti eritis. Peccauit autem Augussinus septus. ginta Interpretum versoni adhaerens Peeeaverunt ergo & Αγssoli, qui pariter adhaeseruat. Tanto plausu ab Ne hraico , & Chrissiano Othe o. verso

ereepta est a ut viri aetate, sanctitate.

ti doctrina longe gravissi mi de ea , Ca- non ira velut de Seriptura. Spiritus. samoi videlicet poeuliari ads stent; a. S a satu exarata loquantur. Augustinus ipse Iih. 1. de Docte. Christ. e. 13. & de

Consensu Evangelist. lib. I. c. 46. Clemens Alex. i. a. Serom. Iustinus Ex hori. ad Gentes. & Dialog. Cytillus re rosol. Catech. 4. trem l. 3. e. as , seu

ai. Epiph. de pond. & Mens. Chryso som. Nomil. 4. in Gen. Quibus sere

addere potes Hilari in Psas.. 23 . n. a Nune videamus, an eum Benedi Binis etiam nobis pugnandum str quia his, dueibus expositionum Psalmorum imgens volumen se eontemsse tanta lubeetate Guillelmus Cave gloria tu e . Non adeo expedite decantatam tetram cen suram explica heris i longa est enim doctissi morum hominum ad i. 4. Praefatio rex qua si paueas demas. Omnia in eo inruandem Commentariorum laudem ver

sunt. At iudicium , quod quaeritur. vel oscitantia. vel fraude ab Haeretiis co eorruptum habetur post med. Praesiti est huiusmodi: Arq o Mee a nobisium μι , αι geuoatim Atisadis; me

patres eas ubique occurrere d cum .

Tu, abi νιι sisset . Quae autem rei sum. na es; Non dicunt Patres Augustiniecti .uentarios in Psalmos levissimis adialusonibus digestos esse , sed haud te

extorquere ah omnibus, ut vel levisis mas adlusiones eadem, qua ipsa, veneratione piosequantur . Sensus est prorissus obvius, & naturalisi sat ipsa esse, si uniuersus er bis eius operis potioran aximii media vero non parvi faciata

de levissimis. quae sorte ex spicari possumus , ncn tanta anxietate curandum.

In re vero id neriteque et Ineque enim in canon Ieis ite titis sureus , in quibus vel singola verba , & apices state tarcanis . lmino , ut laxiori modo dusputemus , in immenso volumine . maxime. ut istud, ad populi honum Δ.cta levissima quaedam reperiri, quale

portentum Et in Homeri Poetarum mraeuli Il; ade nonnulla carmina cccam runt, quae aut levia . aut dura non

temere di eas et Nee desuere qui in Tullio Latinorum saltem Cratorum prinis ei pe aliquot harharismos observarunt . Stulte autem agis, si modi illum P . tam levem . aut durnm r hune har baiarum Oratorem appelles. Res quaelibet a potioribus suis penditur a neque enim vel senatoris toga est , in qua limbi abiectiorem partem ; & viridarium, in quo aliquot spinulas observare non possis . Aequior, autem sde egisset Gul. 1ielmus , si reliqua eorundem Patrum et a longe innuisset . qui priora tam festive iactavit a prosequuntur enim rari Satis erit s non indignas materia quae

M tractatur aequi rerum aestimatores tuis, dicent . Immo vero s temporis inge.ώ nio servire, ae sese plebis ea plui aeisia commodate non nouliret heatus P ea

, , sul, ab ea ratione agendi deseluisset. A quam ipsemet Deus ad hi e in saerisia litteris ; ubi Spiritus. Sanctus huma is ni sermonis morem usurpat, humiliaia limas quasque dieendi formas non reisti pudians &e. Patiamur itaque Auguisia sinum allegoriis, atque aliis observa se rionibus uti, quibus non imparem a Nis bitratur populum suum & haee timis stra e nra st , admirabilibus praece.,, ptis , quae inde capta oeeasone etiaia dem tradit, adhaereseere die. J Sed ut plene tantorum hominum iudicium thi

236쪽

Confessionum Lib. IX. Cap. IV. 6OI

oebi Ca. e annuntiaret . non debebat illa a praee edentibus disiungere, quae sellie et longe ante Praetulerant , post Praefat. init. α Psalaiorum autem e saero sug-- gestu habitorum numerus alios lonia is eo superat &e. In illis porro ad ple. hem Tractatibus, observationes quae. dam inseruntur . ae eertae Psalmo. - eum sententiae in schismata . in eriari rores, ae in vitia temporum issorumis torquentur, quibus eorum lectio mul si to ioeundior evadit. IlIte etiam to is cos. ex Evangelio, Α ctibus, atque E is pistolis Apostolorum maxime insenesia reperias quos idcireo S. D. una eum M psalmo enucleavit . quia eodem dieri reeitati suerant in Ecclesia . Deniqueia Oceurrunt adhortationes vehementes, .

is quae persuadeant ἱ eloquutiones in se si ammatae . quae abripiant et figuraeis tot flammis . atque ignibus , s fasia ita loqui, gravidae. ut in eas omisia los contieere vix quisquam possit . M quin incendatur eodem ardore, quem ,, experiri se testabantur ii. qui die is haut si , Noane ιον asinam aνdo asia eraι is .abis. dam Is querelών ra via ,, ct apeνiret nobis scrip/Mas 3 poterat tandem Erasma censuram Ionee brevissimam adtenderer quando quidem suus ille , sociorumque suorum deus est ι ex eiusque iudicio primo . di generatim de Augustini ingenio, doctrinaque pronuntiaverata. En verba mpasmi Pharopani sententia primi irresta. gabilis Augustinianae eruditionis iudieis . . Iu hoe dictionis genere multa danturis aurihus impetitae , promiscuaeque mulis .. titudinis . In primis, aliquot Psalmisia adstrictior est. & aeeuratior. In po is sterioribus identidem exspatiatur in is longas digressones . mutata , ut a M paret . volutitate . Lege diligenter. reperies areanae doctrinae thesaurumis inaestimabilem . Ex quibus omnibus eoneluditu e Augustini Commentarios iii Psalmos Davidi eos praestanti Timos esse, atque omni

obsequio suseipiendos et ad quod quidem disputandum ipse Augustinus hie in eo.

rundem . Psalmorum laudes essulas nos provocavit .

ι ι ιisaeis sosνam suscipiens sq. per- Aug. 3L. Mon. misa Λιιtim ωονι ιιam μέ are se de s s Ad. XI HωMisa -ονι isi is ipsam erum pen ιν - sitie. it. Val. vis Verba cisIoν . invehitur autem in XI. Τheod. Manichaeos , quorum infirmitas , ut exta hiems patet , psalmorum lectione. Mavirtute sanari poterat. Dicit i. nos arive as ausiavitam . psalmos enim illi. s. e ut di reliquas Seripturas prioris Foe,

deris exseerabantur Quartum vero Psalmum maxime emlebrat . de quo noster olim Incognitus.

., Titulus istius Psalia est iste. I. μ.isia psa I. coarici Dasid , ubi sciendum ., quod stiis duobus modis accipitur ., stillari pro consumptione, & pro eo is summatione . seut quando aliquid de . . fieit . ut eum dieitur eandela fiuitaia est . vel, finis est pecuniae nostrae .... Vel quando aliquid ad esse eomple .. tum, de persectum ducitur, ut uicitur, is finitus est liber . vel hie est finia ii. - hii . vel finita est domus Quando. ., cunque autem finis ponitur in tituli, Ps. finis aecipitur pro consummatione. - & persectione . Et quia Christus estri consum matio. & persectio omnium fiadelium , in quem ut in suem dabemusis tendere, qui de seipso dieit, Ela Itimis Alpha, o Om/ga . ρνιηιipium . θ s. ., aut 3 θι. J Quae paueis complexus iae.

rat Augustinus ad eumdem locum . n. I.

- Finis Legis Christus ad iustitiam omni ,, eredenti ia). Hie enim finis perfecti emis fgnis eat non consumtionem . Utrum, , autem omne Cantieum Psalmus si &..is Nune interim aut verba Dominiel M. - minis post resurrectionem exspectareis debemus . aut hominis in Ecclesia ex is dentis, de sperantis in eum. AMerito igitur Augustinus post re

surrectionem a Meeatorum morte i d

vix postus in Eeesesia hune Psalmum einit . quo spem suam in Deum proaderet, & Manichaeorum insaniam castia

garet .

in Spiritas ιuas baeas. αα Aetern Genitori potetitia ι Verbo . seu Filio a.

pientia ι Spiritui Sancto peeuliari ratione honitas tribuitur . sed N ad retunden dam Mantehaeorum audae iam loquitur a qui malo spiritu ducti boni ad natum ubique iactabant a ipsum spiritu missa ctum eorum. Coryphaeo Maneri . viro

elestissimo peis alite e insedisse blasph

mabant ἀ

237쪽

6 Consessionum Lib. IX. Cap. IV.

,' ia... totim , se exponit malignereeli; tanta gratiae acuitate ed divi Mna,i. λου. xiv. Iris chνisam, qui es Saactas sanclorum quaerenda stimulentur. Vel si liropriae msi rie. 33. Ual. usuala ediιio habes. intrasιsτiι. Veis scitantiae , qua Mihil boni deprela i dunt. XI. Τheod. eum sequentibus mox verbis ipse S. D - eos pigeat. & quare. ni Se. Sisaartim es Vil I. Eior exposuerat. Qui suo loeo, nempe θι. in nobis i s Dei. quem quaerimus. ------- t. . ad v. 4. ita legit , di exponit . ., Et habemus imaginem, scitieet aninlam . Sie,, Iratare quantam a iνab ι em feriι Dο- ipse S. I . suo loeo . em Hoe lumen estis mistis fanctam sum. Quem nisi eum, is totum hominis . di verum honum. - quem suseitavit ab inseris.&lin caelo ad A quod non oculis . sed mente conspi-- dexteram solloeavit 3 Increpatur ergo is citur. Densaam autem disit - κοhis. genus humanum . ut ad eum se tam M tanquam d narius fgnatur regis ima. vi dem ab huius mundi amore converis gine. Homo enim factus est ad imari tat. ginem, & smilitudinem Dei st). quam fὶ In phantasmatibus esim θι. diu is pe eando corrupit a bonum ergo eius Ita pr. Soni. wango. & plures alii. BR est verum, atque oeternum. s renatum in Meroposiana , tum m Vene- - scendo sgnetur. Et ad hoc credo per ta editione i in Grammatica tantummo- - tinere , quod quidam prudenter inierudo diserepantes a in phausa matis . Quἱ lirunt, illud quod Dominus viso Caesaris tamen admonent . Vr Bad eum duobus is nummo, ait. Rethlite Caesaris 1) die. - ώ MSs. p antasiri mendose. Nam Au shὶ O s uide, eae in/exutim dolor

is gustinus in huius operis lib. 3. cap. 6. nom. Adssipulamur sB. qui in marisia phantas as vocat eorum , quae sunt. gine ita loquuntur . m In editis , si OAM phantasmata vero eorum . quae omniis is depena i/eeνaam Iamen aeterriam . In

δε no non sunt corporum imagines; quas ., Corbeiens eo liee . a si viderent ia roia ipse Manichaeis olim adhaerens pro se lat/νnom tanoa neternam , ut in est ., veritate amplexabatur . J Bad. sustra- ., sequi alios optimae notae MSS. quigatur Ms. Ricar. M teteris, omissis verbis praeserunt Sc. lsodatam vera inarte carnis oc die Ita etiam MSS. a. S. Mae. Ricar. Fes. Iirabant Mantehael. non verum homi- car. ει optimus S. Cr. Et quidem . Ia- diem . sed phantasma adfiIum cruei. De men, subintelligitur , de eo enim sermo

eorumdem autem nebulonum phantasma- fuerat. Lectio autem cod. Corbetensa t

εχυι, de spiritu - Sancto . & aliis diximus letabilior se esset, O s Did jear i. f.

sequemissime . At reeole saltem Obseris Οι. nempe . in propria anima Be. vata lib. 3. e. s. Di otiim, tibi mihi iraros oram cte. - η tiata uas otia natuνa θι. Ita Bad. Am. Er. Blas. Arn. BR. eum suis Non ἰrastebantur shi de peeeatis Mani- M s. ree non Ms. s. Mar. Fec Car. & chaeli illa enim in latentem natui am ma- ptimus A. Cr. At Vet Lov. Socii. wan Iam revoeabant ἔ litterim natura hona quibus sus rogantur MM. s. Mar. & Mi dolente; vel ad suminum a mala in pecis car. ni exam ibi erc. I um codieum au catum obtorcto collo traea . De ilis Bomtate . tum ratione lectio nostra sui antem v. s. Dcι-rni o c. accipe etiam citur I. Nee enim est eur orationis texis quae habet & D. suo loco . tu Quod turam frangamus et in reliquis autem duobus modis intelligi potest et aut, Eis membris apud omnes strinitur . abi . - iiivis iraseimini . nolite Hecare. idest. Il. omnia membra ultimo illo . ibi mi is Etiams surgit motus animi , qui iam hi Etitiesciso . νι. velut rentivo reguntia propter poenam peccati non est in pn- tur ; In opposta autem lectione id vii, , testate . saltem ei Non consentiat ra- detur incommodum.., tio , & mens &e. Aut , Agite poenia s0 Devorans ιempora , deuora A tentiam . idest , irascimini vobis ipfs eas tr oratibas . aer ita Vet. Er. Som. , , de praeteritis peccatis , & ulterius ti passim editii nee non MM. a. s. Mari A peeeare desulte. J Cui Incognitus pror. Ricar. Fec optin us S. Cr. & Car. quan. sus adstipulatur . ex ipso etiam contextu quam poctremvis hie haheat . risoana posteriorem interpretationem sabiliens . a. p.ratia , θι. At BB. suos MM. Quod sequitur ι theg ιννigans Mi sequuti , δετιν aus tem ara . ct aevινat a jam θι. ex illo Pauli est Rom. a. s. aemper has . Nostrae lectionis Daturalias.ι,...um daritiam aviam . O iamsaeuis es sensus. Excurrens per: multa tem p ratis eis . ahe ariari aut iram is dio ra , di tere poralium rerum an ore exhau-

238쪽

Consessionum Lib. IX. Cap. IV. 6M

August mim precatorem aetate eo amistum i sero nempe ad Deum conversum.

se . - Sed homines temporalia secta M tes. qui emte multi sunt . nihil aliud is noverunt ei re mis . iasis amaineis sabis ana Cum veri . de certa Moa,, itura semetipius viderae non possint.., Itaque de his eonsequenter rectissininia dicitur, quod adiungit. A tempoν stam fνωm ori ervi. Non enim vacat quod vi ad litum est . fati Est inim de Oumen ., tum Dei. squidem est pania vivas, quiis de eae deseendit 13. Est de vinum odi,

is nam inebriabuntur, inquit. ah uberiis late do mus tuae 3). Est de o eum Dei. .. de quo dia um est . impinguasti in m,. leo caput meum tia. I Dieit ergo Augustinus . gustatis Divinis bonis. tempo rapa se abieelse . lion curasse ia Non

fuisse se ampliux ex illis . qui proprio frumento t terrenis bonis o vino , Ac mimi sed ex aliis. qa, Divinis impinguat .

tur α

in idipsum scilicet is ipsam Deam in.

- .e hilom . Ut autem bene ad Maaiaris vim sequentiam verborum . quas rems es .abis, eum σι. Aecipe quae habet suo loco. n. s. post. Med. zz Recte A sperarise a tussius omnimoda mentis .. alienatio a mortalibus rebus, 4e mis , riarum saeculi huius oblivio , quaeri nomine Obdormitio ais , de sonini de. vi center . ερ prophetice fignifieatur. summa pax nullo tumulta interpellariis potest . Sed hoe iam non tenetur in is hae vita, sed post hane vitam sperari. - dum est. Noe etiam ipsa verba Men. . dunt. quae suturi sani temporis dee .

fidelitate sardixi ex quibus fueram pestis. eorum Enem superstitiones acriter desen deham . quibus poteram propi ham . Fuerat pro Mantehaeis e tra Catholieos ut Saaias pro Iudaeis contra Christianos. Sed qui olim similia Saulo, Paulo, inde smillimus Quod sequitae , caestis adtersa at

e/νas σέ. m Iam saepe audiet x . uti. 6. e. 3. n. a. Ec e. . n. I. Loquiturantem de litteris antiqui Testam. quas A. Ch. 38s.

taos ς pisitum est IzAmarae εaias . Cumque Augustinua Manichaeos impetati iuxta lectionem nostram omnino proposita insistiti iuxta aliam ut patet . nonnihil diveriit. Uide infra l. a. c. 24. A. Quanquam autem Vulgata nostra haheat . aiamicoa eaor r Augustinus tameti suo loeo legit , iatmiιιι tuis. ideo nos paritee hie eum Bll. scripsimus. .aimiris. Taheseere super inimicis . non no

stris. sed Dei, de Scripturarum . Udio illos habere . non ut homines , sed ut impios . sanctam est i ut David eo psal mo indieae . de illo. loeo Augustinus mdisserit. φὶ uolaν a dentiam reae o e. ra Id

maxime ex sonioribus hiasphemi a re tundant , flexionem te sum velut sua perstitiosum . M.timque Catholieorum inventum improbantium. Verum flexio gemaum, tunso pectoris Eie. de similia reperiuntur apud Patres etiam Augu stino antilatores . Clem. 8. Constit. I stiri. Diati eum Tryph. Clem Alex. r. Strom. Origen. Homil. s. hi Nuta. Augustinus autem etiam lib. de Cura gerenda pro Mortia ad Paul. e. s. n. I.

fanda uatas lat. edi Ex hoe loco. Beatua Iordanus Serm. I. de Sanctis euhaeit, aut evincere conatur . sicut Adam in. lapare. ita Augustinum per. spe es incisas e ductam. Horum tamen .ephoram seri' sitim potissimum saltem di proprium hune in ramur t. Profunda seereta illustratim ne Augustino. manifestatum . delirium d larem vicia naturae lege . sed Dei nu.

tu reiectum.

239쪽

6o4 Confessionum Lib. IX. Cap IV.

A.Ch. , 86. quHem ibi intercessisse mirae a. minemque e diaboli ereptum manibus. avo . . Mon. lum . seu peculiarem Dei providentiam. Divinis restituat i adhue flamma ilia, . Ad XIV. Ureumstantiis eunctis inspectis manifestum tam eeliae . atque praedivitis naturaestrie. II. Val. videtur et adsentiturque Menrieus wam est . ut nonnisi altiori Spiritus. Sancti NI. Theod. gnereeli his verbis a Saae p/ν miν -- adstato exeitetur ἔ neque enim quodvxii ιώm r satam enim pos ρνιιes , ct mna nee adeo promtum esset i ad Deum

modo. Pa em nusqaam ex νιas eνat . volitat, ut immens praemii largitorem . cessas l. Immo arbitramur nee naturae vel aeterni careeris arbitrum et sed ut

henescio dolorem illum repulsum . nee elementissimum Numen, iuxta proprium etiam eius iniuria suscitatum; sed Dei splendotem , & dignitatem inspectum a

providentia . qui volebat Augustini so. tantus autem volatus & Omnes natu elotumque merita ad obtinendum . & rae. Et communes . atque tritiores et . elem evitam suam ad donandum ostende. iam gratiae vires evcedit. An igitur adre. Ita ut quaerenti, an ex hae. vel celsitudinem tantam perveneris, haud illa naturae iniuria languor inductus se. temere fluctuas. Adhue vera quoniam quidquam reponi possit smile Redem. flammae aestum Potentiamque . ex ea toris oraculo Ioan . s. v. a. ,& 3. Isis emanans ealor ostendit; te momen. peccavit his , aut pareatos ritis, ut cae. to . quo sub sei arbore . quas no eas sa coetaν 3 Respoudia Iosia r - vus Paulus . Numinis adcessu prostra que his peccavit, .equo paνente, eius a tus es, Divinae si ammae mirum ardo

Iad sι manifesemur opera D/i is ii o. rem undique spirantem , ad celstudia

rem illam elevatum , tutum a earce- .

DIGRESsIO. re, aptumve coronis quis non arbitrabitur Verum diligenter ea vendum est, Interim tibi nimis humane, religio. ne dum miracula adstruimus, in Iutuis se, di sapiensissime iuvenis de reeuperentia pagellis cuiusdam hominis , vapu- rata salute gratulamur; optamusque Plu Iemas. Is est Ludov. Antonius Mura. rimo, dies . & annos ad summam ustorius. qui in libello . cui titulus'. que aetatem. quam nullus adhue mor. Leιla paliaica feticiιὰ ora ira de' hviosi talium senserit; Ea enim Christiano orbi Priscipi , eap. I x. de Medicina, pag. nimis progenus. & necessarius; qui ver 33. ita garrit. Ora Meaea.a sl f ιιi iam a te duo, vel tres exarati sunt .emici di mali ad ansaaνe Ia pario moι- libri mirum in modum nobis adrident rshiua e deIr Uomo , se ne faecedo M aia. adeoque eonfidimus alios plures maluiastigia σε, - metea. o ιa gloria i Meis viori aetate gignendos. populorum Om. dici. e fosso eoa rasione i ιa aeuro pia nium plausus suscitaturos r qui enim vix iacima ad atι Mira H hvisa' esto alia admotis ad EcHesae ubera labiis , in ratorioso M' Sami, o paὸ an h'esesto. sapientissimum mox stholae nosseae do D' aisi νia Boadimeno a ta n ιών a. elo ctorem migrasi . annonne solidiori in decido questa site. posterum resectus cibo, smillimus eris

B. Catholiei ubique , & statim Dei oraeulo 3 Et haec quἰdem ampliori iure sabsdium postulant rutpote quo sublato, diximus. ae Suen. sus ti) ex Philosophonee gratiae, nee naturae res cons stere pos. Platon eo, Ptolemaidis in Thebaide E. sunt. Si infirmitati natura certo mede- piseopus . qui Epist. s. - Longa te. xi non poterat . certoi s probabiliter. - & selix senectus matteat vir sanctis. probabiliter Item in miraculum sanita- is sme. ae sapientissime: nam di alio-- tem revocant . At vero si manifeste is qui ingens vita tua tu erum eris sumaturae viribus sanitas facta esti tune is perste, . & maximae Seholae Christi Catholici nullum intrudunt miraeulum i A accesso solemnium librorum nume- adhue vero etiam tune Deo gratias is rua una eum annis excrescens. Nam agunt. absque quo nec naturae hona A qui hoece anuo missus est liber dieonsequi possumus. Quid habet contra A voluptate eivitates affecit, & prosuit haee Muratorius hoe quidem sententiarum gravitate, νὶ Mo secarum esse usu finebat. α - illud vero suavitate verborum . Equidem modeste, prudenter, & etiam Praesenti eap. eommentarium hune. docto faris. Eis enim Baptisma flami. ee adfixit Franeiseus Ma 3ro α Primum Dis. seu , ut loquuntur, in voto com se dictum est issud primum in hoe utractas maculas quaslibet absumat. h. ., s. ) Dειονε δεηιιam ναμώιia. me

240쪽

Confessionum Lib. IX. Cap. V. 6χ

- θα uiινι enim talo ab ineusto aeta- bro protulerat male ex hoc sume, A. Ch. 386. - re expertus fiseram. An nihil aliud tario lucram Aug. 31. Mon. observatione dignum Augustinus hoe lia 3 s. Ad. XIV. sirici II. val. X I. Theod.

Misso tandem publicae Eloquentiae professi mi nuntio; per litteras Amis ε

ο vetusos errores, O Inaesens vitam infixum i us homini sic ransitura, ct ad Religiosam staptimatis sosceptionem se apsanti quae Sacrorum si horum sectio maxιme congrum iudiceι . 0seri ille Isaiam i euius ισmen aetegendis oracu is nisus Ecclesiae fius se imporem ratus . O non vibII expertus , se Divino in eloquio exercitatiorem tonsae lectιαι Iedivadit.

Fnuntiavi peractis vindemialibus, ut Scholasticis suis Mediolanenses uenditorem Ver horum alium pro vi de rem , quod & tibi ego servire delegis em , &ilii professioni prae difficultate spirandi ac dolore pictoris non suffceiem . Et insinuavi per litteras antistiti tuo viro Sancto Ambroso pristinos erro

res meos, & praesens votum meum , ut moneret quid potissimum mihi de libris tuis legendum esset , quo peris Cipiendae tantae gratiae paratior aptiorque fierem . At ille iussit Isaiam prophetam: credo quod prae ceteris ha) Evangelii vocationilque gentium sit praenuntiator apertior . Verumtamen ego primam huius temonem non intelligens b , totumque talem arbitrans, diastuli repetendum exercitatior in dominico eloquio

ta) Credo γοδ ρνae ceteris erc. - - prosequutus est, ut non eum Putes Aperit modestissime qualis sit Isaiae Pro. de luturo vaticinari , sed de praete Phetia: & eur eam ipss Ambrosius o is ritis hstoriam texere ta J inde uido. ulerit . Nane autem eius Prophetiae rus Hispa, in Allegor. Velia Tellam. lucem observat etiam lib. 18. de Livit lat. A. iii signum secundo posita. Dei, e. as. post init. Issaias ergo dic. Manisessum est autem, quod ante etiam de Christo, ct Eulosia, hoc es , dixerat. mnatiorem verborum . Eloqueri ae Rege . di ea, qtiam cindidit Ovi- Liae magistrum per contemtum fgnisiis rate, multa piara qaam ceteri propbe- care. a vie r ita se a q.ibusdam Evangeli- b niviam htiitis Iectiouem uos impa , quam Prophet a potius diceretur is leuisexa erc. zz Fere contigit Augum. Ex talis iudieii Doctoribus suit Hi 'o . ut Aepiopo Enuncto potenti Cati ronymus . qui Prologo in Expositionem dacis Reginae Aethiopum, de quo A- eluciem Prophetae, post init. Sicque e ctor. 8. v. 3o. & 3. . Accarreus autem posam Isaiam . si ilium uou solum μο- Phisippus, audacie eois Iesautem Uaιamphetam, sed re Eva νιistam, σ Αρο- Propheto m. ct dixit: Pseiss ne tutelIisorum doceam so . Et manifestiux Praesit. ii, gis quae luis Qui ait: Et qaomo libram item Isaiae ante med. is Deinde stofum . st non aliquis ostenderit mri etiam hoe ad tetendum . quod Mon uuae quidem tam modes a. ct candi. is tam Propheta, quam Evangelista dia da Augustini Philolophorum prineipis in cendus sit. Ita enim universa Christi, consessio audaeissimam Protestantium ison. Ecclesiaeque mysteria ad liquidam tem elidit, qui Scripturam ubique o libliti nam,

SEARCH

MENU NAVIGATION