Michaelis Angeli Giacomelli Prologi in Terentium ab Antonio Matanio illustrati

발행: 1777년

분량: 241페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

21쪽

fronte fabulae ratastis , prout occasio tulerat. exustatae hue illaeque Iocati prodierant . hinc. quum p mu torum manibus sive omnes , sive eorum aliqui penitus avolaverint, raro collessis quis perlegere , nedum impetrare valuit . Ouod quidem quum iis maxime evaserit permolestum , quorum oculos insigne ejusmodi Decimen Iatinitatis e fugerat , nihil unquam optatum,utilius , iucundius nihiI, quam si i Iud in manus omnium facilius obreperet. Atque idipsum videbantur impensius expetere qui non severiores tantum disci inas fovendas fusceperunt , atque excolendo , sed Latinam quoque Anguam, quae tiel ictas continet, vel quae t lis est eontiuendis idonea , fovendam itidem, excolendamque putarunt . Ego autem bene mihi . aliis ueconsultum putavi si quotquot sunt colligerem , eouectos vero , illustrat que t is excudi vellem , ue ad communem utilitatem inde jactaremur in vulgus . Nee temere est si quantum Tibuit fabularum ordini eos omnim accommodare studuerim: Non enim sum tam levi sententia qui rem iam diu non anteverterim . praesenserim nempe qui uia alii possint evitatione complecti. In lucem edent forta fabulas omves . Terentisque prologis . atque argumentis praemi s olim a Sulpicio Apollinari eos . opinor ,subnectent prologos, quos elucubravit postea Gihome lius . Neque diffiteor verae pregiumfacturossi e re iudie verim nisi meis, propriis factem ornum singulos animadve Honibus . quo facilis . non secus ae in reliquis comicorum veterum fabulis , detegatur aditus ad veram eorum significationem iuico pereipiendam . Fabulas i te nonnullas solis versiculit . flis proloris alios , reliquas utririque nobilitavit, et citque ut aliquibus vera siculorum edictum popula est de pluribus eodem anno agendis fabulis . Sic Eunuchum , atque Heautontimois Disitipod brum Cooste

22쪽

rumenon ornant dumtaxat versiculi, Adelphos , 'Nee ramque prologi ; ea tamen lege ut simplici gaudeat prologo Adelphorum fabula . atque Hec ra duplici . I lud insuper Oectum ut Aunia , Adelphi , Phormio , Hebraque ipsa eum versiculis , tum prologis ditaremtur. Tandem versiculis iisdem modo agendae proponuntur Andriae . Adelphorumque fabulae , modo Eunuchi, in Hee rae. Vtinam utrosque singulis apposuisti Meam

tamen industriam omnem in eo maxime positam velim ut quidquid exegerim alienae , per me licet, utiAt iis , ac propriae eruditionis causa peractum putarent, neque nugatorium omnino laborem arbitrarentur delieatuli quidam homines , in quorum manus irrepserint quaecumque censui prologis ipsis cursim raptimque superstruenda . Propterea ignoro num res e sententia pr

referit , qui viderem scilicet persaepe accidisse mihi aliis ut implicitus dissicilioribus studiis , quae nutiis

certe sinibus, eoarctantur , indiligens aliquando fuerim , ct quidquid animo statim obversaretur celeri nimium scriptione conuoluerim . Ouod si inter asperos orntionis anfractus impolitus substiterit fermo , major in me forasan scribendi requiretur facultas , voluntas autem fugiuarii non poterit. Itaque rem quantulamcumque exe- ei eo Nanh ductus conmio , qao alii non semes essee runt ut libellar, qui h calamo auctoris alicujus prodierat praestanti mi , in ampliorem molem adnotationibur, variisque evitationibus , ut statim in scribendo flux runt, resertus excresceret . Hine et si superiore amo MDCCLXXV. de scriptoris egregii vita commentarium ipsemer populari sermone conscripsi, nmam ut denuo se brevioremque vitam per me Latine exaratam prologis praeferrem vir auctor fuit docti mus , cui magna olim eum eo necessitudo Romae intercesserat . Abnuere

t ii

23쪽

autem suadentis incitamento illiberale omnino quum uideretur , atque subrusticum, Giacome ii vitam , eidem ut morem gererem , uno fere impetu fusam , aceteri acule prius complurium rerum cumulo auctam in compendium contuli , iterumque sum aggressus ad eam Latino sermone postea peretueandam . Zibenter id praesiti , multoque libentius familiares mittendas ad amicos epistolas censui , quibus eosdem de labore fuscepto commonefactos non exorarem modo ut sese patronos esse cujusibet prologi paterentur , sed praeter versiculis vel reliqua amice vellent excipere, quae xei opportunitas scribenti mihi suppedit averat . Tandem ad animadversiones quod attinet ob oculos habui micarum rerum , Derborumque collustrationem, qua earum nonnihil enitesceret , quae iv fabulis extant a Plauto , atque Terentio sapienter elucubratis , quaeque in rem suam erudite non minus. suam elegam, ter transtulit Giacome ius . Oua e praeter eximii auctoris versiculos , atque prologos ejus quoque vitam a me conscriptam , epistolis itidem, Onimadversiones, ct quidquid est reliquum a me peractum libenter a cipiant velint qui litteris humanioribus delectantur: Nil elenim mihi fuit semper antiquius quam obsequi consiliis amicorum . atque eorum promovere in dies utilitatem , quorum innata me ac ne adjuvit comistas , atque aequanimitias . Haec habui quae mon rem , lictor benevole , nullam ut in me , si fas est , regerant culpam aequi rerum ces raetutores , ψ υ

24쪽

Iehael Angelus Giaeomellius Pistoriensis.

Is Cosmo nI. Etruriae imperante III. Id. septembr. an. MDCXCv. bene moratis Datus

parentibus honesta fuit stirpe clarus , animi tamendoribus longe clarior . In hoc natura quid essicere posset videtur experta , quum ineunte adhuc aetate non vulgaris , sed Praefervidi ingenii specimen dederit . Et quoniam patre usus eu indulgentissimo , etsi ut tum erant tempora in aliquas rei familiaris angustias adducto , prudentiae tamen pleno , imprimisque artium liberalium studioso , pie ingenueque a puero educatus ipsam sic adjuvit arie naturam , ut quum modestia , ingenioque suo unus omnium maxime floreret, ad praeclarum aliquid incitari videretur . Primis sane divinarum , humanarumque rerum apprime imbutus praeceptis , quod Plerique faciunt adolescentuli , ob eximiam animi indolem . & corporis dignitatem , magna , licet parvulus , Pollicebatur parentibus prae admiratione stupentibus . Nam elucebat in puero vigor quidam animi, atque egregium quidpiam , quo cum mirabilem erga se omnium M. nevolentiam , tum in multis ardentem excitabat cupiaditatem imitationis . Quoniam vero id ea aetas habere suapte natura solet , ut grata scilicet . iucun-

25쪽

daque omnibus si, aliquid certh in eo suavius . illustriusque semper extare videbatur , quod indubium neeret subsecutae praesagium virtutis, & laudis, quam maturiore postea aetate plenissime reddidit . Disciplinis in patria studuit severioribus , atque dura jamdiu

suscepta quuin ablegasset tandem implicatae rudimenta latinitatis , quibus puerile Plerumque ingenium opprimitur . ita docente Butio verae, solidaeque eloquentiae studio cum e Latina , tum Italica script rum lectione , atque imitatione ducto paravit ingenium , omnes ut populares ejus non jam solum de eo bene sperare, sed etiam confidere possent civem senactos Etruriae ornamento futurum. Illius enim doctrina quanta futur1 esset communi Pistoriensium consensione in pueritia ipsa detectum . Ita profecto ea aetate facile mobili ille vivere instituit, ut sapientiam eius, si al aetatem conferrent , obortam simul dixerint . & adultam . Exorsus siquidem imberbis iuvenis a litteris humanioribus cum historia coniunctis quaedam calentibus rhetorum studiis vincta, solutaque numeris oratione scholastico more depinxerat , qui bis comprobatum pleramque docentium aemulatum esse doctrinam . Qua ex re in adolescentia ipsa ciuius inter aequales explendescebat , quam generosi condiscipuli aequo animo ferre possent . Sed ne ( quod fere fit di bene coepta propediem obsolescerent, in iis quoque scientiis . quae in augendo mentis acumine , atque in difficillimis rerum caussis inquirendis, perserutandisque versentur , vix dici potest quantum vene, rosio. & Ptolemaeio ducibus ob docilitatem ingenii summam . quai aequales longe juvenes superaverat. insitamque a natura solertiam noverint prosectile. Unde illius famam . quae prima hominum praestantissi-

morum

26쪽

morum aetate solet erumpere , non indignum putarunt obterere eorum nonnulli, magno caeteroquin

ingenio praediti , atque adeo neque ipse eam effugit invidiam gloriae comitem , quae in caussa plerumque est quidpiam ut iis detrahatur libentius , qui quum ab

tius emerserint confestim ad honores videntur obrepere singulares. Sed tamen , quippe qui erat apti simus ad eorum execrandam improbitatem , qui se laesum arcere primo ad gloriam aditu voluissent, pr . gressus fecit quos voluit, non potuit autem non velle

maximos . Ast natu iam grandis quum nonnihil ephilosophiae fontibus degustasset, fuissetque non tam disciplinis politioribus, abstractis potissimum , quantum

per aetatem licuit, iugiter eruditus, quam promptiori earum acquisitione nobilitatus , morae impatiens Pisas quum divertisset res sacras, atque profanas Omnes cum Graecas, tum Latinas V sechio maxime , Averanio , Grandio. aliisque praeeuntibus.impensius coluit. Ibidem autem ita vixit, ut magisque ac magis universis merito esset carissimus praeceptoribus , ac

reliquis musarum alumnis , qui praecipuo ipsum amore, studioque complexi fuerant g donec praematura virtute sua honores adeptus litterarios Pistorium denique remigraverit . & magnae de se excitatae expectationi mirifice satisfecerit. Eluxit semper in Giacomellio mira discendi cupiditas , mentis perspicuitas and mira, ut licet vivido adhuc ardore, quo juvenilibus annis luxuriant animi , ad saeculi illecebras traheretur ardentius, perpetuum tamen otio bellum indixerit . Perspexerat ille quidem quod accensos nuper ossici rum , quae sibi propria essent, igniculos paullatim inceperant venefica voluptatum lenocinia, di pernici se rerum siurarum blandimenta restinguere . Ita factum Diuitiam by Cooste

27쪽

ctum non temere ut si quae sorte irrepserint iuventu.tis vitia magnis fuerint emendata virtutibus , atque ipse celeriter ad prudentiorum hominum famam profluxerit. optans proinde summis clarescere disciplinis quidquid etiam noctis erat reliquum ( utpotequi sanum a natura corpus habuerat somno aliquando subtraxit, librisque perlegendis ad multam noctem in sum sit. Neque praeter Archimedis . & Apollonii libros res a Galileio, Cartesio, Newtono subtilius excogitatas perpendere unquam neglexit; quin & grave piaculum arbitratus esset Arnaudit. Malebranchii , Nicolii . Pacchaliique lectionem assiduam praetermittere , gravissimum vero eruditiorem aliquam SS. Patrum non evolvere tractationem. Et quoniam mathematicis perquam

diligenter incubuit semper meditationibus , id solum sibi solatii esse ingenue fatebatur , musicis scilicet rebus interdum exhilarare animum ab studiis fessum se. verioribus, atque aptatis genio concentibus deletari . Quo certe subsidio id vel maxime essecerat ut taedium omne identidem adveniens dulcissima voluptate depelleret, & quidquid bonis est adversu in exercita tionibus periucunda animi relaEatione leniret . In ea vitae ratione id praesertim legendo, meditandove sibi

praeseripserat ut non contemneret par a. sine quibus magna consistere nequeunt , neque minuta quaeque

scientiarum omnium , atque exilia negligeret , dum

irandia sedulo, studioseque consectaretur. Unde quod

ibi datum fuerat temporis ad seientias Comparandas , id ille non iam, ut plerique iuvenum . in amicitiae consumsit periculis. ae reliqua saeculi vanitate . quin potius senilis quaedam iam tum in eo maturitas apparebat, nihil ut ferme susceperit investigandum , quod non ad perfectam illustrationem proprio labore per

28쪽

duxerit. Quis non miretur ejusmodi silentiarum amo rem strenui animum juvenis pervasta vehementius . ut persaepe dictitantem quis audiverit nihils adinveniuri lapientia praestiimus , jucundius nihil . eamque . si oculis cerneretur , amores sui mereare posse pia ne mirabiles 3 At enim cor tantus sapientiae amor in Giaeomellio ' Quia nempe Turitatis latentiam . quae philotaphia dicitur , calluit universiam . Perspexerat ille quidem esse hanc visas ducem, virtutis indagatricem . expultricemque vitiorum . atque ipsam Pephrisse olim urbes, in vitae lacietatem dii rsos homines,& in tectis sylvestribus abditos congregasse , ut i

de iis litterarum . voeumque oommunione conjunctis invenirim evaderet legum, ac magistra fieret morum,& disciplinae . Eum vero id temporis sacris initiatum mysteriis, & ad saceodotale munus. sicuti ardenter v taverat , properantem . praetantemque doctrina a, vocat Romam humanissimis vel bis municeps fama pedcelebris Forteguerrius. Illa autem patriam, Parentes , amicos valere jussiit , suamque sibi selicitatem tacite gratulatus eam in urbem libentillime commigrare non

renuit, ubi sueta subsidioram copia id tandem potuit. quod Pistorii nunquam propria inopia potuisset . siquidem ad doctiorum hominum secunda vestigia seipsum alacritate mirabili, & occulto quodam animi aris dorci sentiebat impelli. Socium ibidem studiorum ..&adjutorem adiungit Fabronio, qui ob eximias animi .

ingeniique dotes a mente xl. Romanorum P. M. purpuratorum m. collegio fuerat nuper adscriptus .

Et licet ab indocta quorumdam' aemulatione invidam aliquam subiisset statim acerbitatem . & non levem molestiam. haec tamen inter discrimina eius constantiae haud parum enituir. verum, mi laetus in eam i t Per Diuitiam by Coosle

29쪽

perrexit urbem ingeniorum altricem . fautricemque percelebrem eam initio perpessus animi aegritudinem oculos cum ad paternos lares, ubi primi ordinis homines multa pollicebantur, tum ad Pisimam academiam , ubi honorificum sperare iussus docendi munus quietum, pacatumque vitae genus potuisset amplecti, identidem retorquebat . Tantum reapse abest ut innata quaedam desit sapientioribus etiam mortalibus trus-datio a quin potius ancipiti cogitatione distracti quo

propius ad supremum rerum suarum culmen accollerint, eo longius a tanto fortunae periculo ablioriere

videntur . His sponte neglectis, omnique abiecto, generosa ut virtus solet , displicentis animi taedio, non alio tandem eam in urbem consilio sese accersitum meminit Giammellius , nisi ut veram in lucem prodiret hominum, scientiisque sublimioribus . & libetalibus artibus dum vacasset, in oblatis sibi libentius conquiesceret proficiendi occasionibus . inibus fretus vir non indiligens nihil omnino intentatum reliquit , ibique moram trahens ne quid sibi ipsi ad animi deesset culturam , neu Haberetur occasio proficiendi , utiliora quaedam , quorum cognitione iamdiu caruerat, non perfune orie, ut plerique solent, addidicit idiomata , quibus alienas interpretaretur cogitationes. Huic quoque litterario subsidio consultum oportuit . Tantam impendisse verbis operam aetate adhuc integra visus est, non satis ut temporis ad studendum rebus penhsuppeteret , rursusque tantum in rebus locasse laboris , ut ad verborum acquisitionem vix tempus relin, queretur , Qua re per Fabionium animadversa Gia-eomellii opera in iis usus est dissicultatibus enodandis,quse Romam inter, ac transalpinos quoidam a recta fidei semita Lemen aberrantes viguerant. Viderat enim Q Disitipod b, Cooste

30쪽

rem non occurrere ullam tam arduam . tamque diff-cilem, e sacro maxime , ac Civili iure manantem , quam suorum socius, adiutorque studiorum , atque peratilis contubernii communione sibi conjunctus non perficere sese posse generosa quadam alacritate confideret. Haec eo tempore Giacomellius. Neque mirum si magno paullatim penes Romanos in honore esset, quum scriptorum qua sacris , qua 'Profanis rebus excellemtium genus perspicerent adinveniri nullum , in quo non videretur diligentissime versatus. Graecos revera pervolutabat assidue . nocturna versabat , diurnaque manu Latinos , atque id in catissa fuit , ut pedimulta . quae divit, & scripsit eum declararent magnae sapientiae virum , qui Atticos aequare posset eruditione Graeca, & latinitate Romanos. Iis tamen infensus scriptoribus , quorum libri cultiores saepe urbes pervadunt, atque in juveniles manus facile in iis maxime regionibus obrepunt , ubi quaedam acerrime debacchatur quidlibet opinandi, scribendique licentia . Novos aliquot philosophos ingenio malo, pravique, quotquot nostra tulit aetas, intolerabilis superbiae a doctis viris insimulari theologia duce jam viderat, atque eam ob rem adductos esse in invidiam religionis,

atque incrcdulorum infamia conflagrasse . Comiter quidem excipere iblitus discendi cupidos, beneque mora tos adolescentes, atque optans ut eorum in studendo alacritas minime relanguesceret , nil antiquius habuit quam optimis eos recreare considiis, atque essicere ut

crebri essent in studiis, & morum integritatem diligerent ; severus tamen in corripiendis indoctis , alacer in exhortandis; alienus insuper ab eorum consortio, qui etsi studiorum praesidio ad opes nitebantur , &gloriam, magis imperitorum plauni, quam veri con-t et n. scie Diuitiam by Coos e

SEARCH

MENU NAVIGATION