장음표시 사용
21쪽
ρRAEFATIO. artis medendi utilitas nulti ex re melius, quam ex morborum, quos depellit,
variis molestiis edi periculis cognosci potes; sis neque Dei optimi maximi misericordiis eae bonitas inessabilis alia ter clarius innotescat, quam si quis emrorum atque Aesitionum portenta consideret, qua Chrsus, ceu densissimas nubes, immo plus quam Cimmerias tenebras, in hunc mundum prodiens, luminesso animis hominum depulit. βuosne consibo me ad hanc de Sibylla, quae magna earem esitionum par uit, commentationem
22쪽
CAPUT LAuctorum pugna denumero Sibylgarum. Vnde primum ad nos Sisigarum notitia processerit. Lactantii in his perplexitas.
nobis propositum sit inde Sibylla libros conferre quaecumque de ipsa veterum prodita obseru quemadmodum praes
aperuit; statim in ip tr etationis exordio explicandum videtur, cur de Sibylla promittam, non de Sibylli , in multitudianis numero, ut fere omnes qui id argumentum tractarunt. Est autem in promptu responsio. quia non arbitror plures fuisse Sibyllas , sed visam tantum extitille ostendo. Quod cum a
23쪽
Vulgata opinione magnopere abhorreat, statim hunc scrupulum ex animis lectorum eximen dum censiti, ut eos ad reliqua propositi mecum decurrenda habeam promptiores. Ac primum velim omnes considerare, qua ta siti eorum, qui plures Sibyllas profitentur, innumero earum assignando distensio. Quo sane probatur, nemini satis esse de numero isto, qualis aut quantus censeri debeat, exploratum. Quod si ita est, cur non dubitemus, pluresne omnino fuerint Sibyllae, an unica tantum Quod igitur parum inter auctores de numero Sibyllarum conueniat, id primum attingam paucis; postea unicam fuisse dumtaxat, diluci dis veterum atque omni exceptione maiorum auctorum testimoniis probabo. Enimuero va ro, quem Lactantius & alii complures ducem sequuntur, decem omnino Sibyllas commemorat; quae hoc ordine apud eundem Lactantium lib. 1. de falsa religione cap. 6. recensentur: Pe
sca , Libyssa, Delphica, Cumaea, Erythraea, Samia, Cumana, quae & Amalthaea, Demophile, siueHerophile nuncupata) Hellespontiaca,Phrysia, Tiburtina. Ita ille auctor ex Varrone. Sed& aliquot alias his adjungit Suidas, si non eaedem censendae diuersis nominibus: Helissam, Colophoniam, quae & Lampus a dicta sit, Thes. salam item, tum quae Sarbis quibusdam, aliis
Quod ad Thessalam attinet, Turnebus Ad- M. Variorum lib. λῖ, cap. V., eandem esse putaui
24쪽
uit, quam Maro in sexto Amphrysiam vatem a pellat; propterea quod Amphrysiis amnis est in Thessalia. Quae ratio profecto. hic locum non habet. Cum enim Poeta cana Sibyllam,qua duce AEneam regna infera perlustrantem introducit, Cumaeam ipsam fuish, de in eo libro sexto magni operis, in tertio eiusdem dicat; hanc autem ipsam postea Amphrysiam vatem vocet; cur iis verbis allusionem subesse ad Thessalam Sibyllam putet vir ille doctissimus non video. Tametsi enim poetica licentia confundi interdum personas haud procliis negauerim, non tamen eo confugiendum Videtur, nisi magna v geat necessitas, quae hic nulla apparet. Multo enim est probabilius Cumaeam Sibyllam ibi ab Apolline, qui apud eundem Poetam pamr ab Amphos in Georgicis dicitur, Amphrysiam,hoc est, Apollineam,itidem nominatam fuisse. Quae& Seruit Grammatici ad eum locum interpretatio est. Caeterum alii non desunt, qui ad longe pa ciores hunc numerum redigant. AElianus quidem ποικἱλης Ἱςονας lib. I 2. cap. 3Τ. quatuor tantum agnoscere videtur: Ery hraeam, Samiam, Egyptiam, Sardianam. Solinus autem alios s Cuius tres dumtaxat nominat. Quem & Sibyl- Iarum numerum amplexus est Ausonius in Gry-Pho numeri ternarii: Et tres fatidicae nomen commune Sibylla, Quarum tergemini faralia carmina libri. Hae tres apud Solinum sint: Delphica, Ery-A 2 thraea,
25쪽
thraea, Cumana Postremo Martianus Capella duas tantum esse dixit, Dythraeam & Phrygiam, illamque a Cumana haud distinguit. Cum tanta sit auctorum de Sibyllarum numero dissensio & pugna, quis de hoc numero aliquid se certum posse reperire confidat Z aut
quis ex tali opinionum varietate non intelligat, fieri posse ut omnes in numero earum constituendo hac etiam causa errent, quod plures fuisse arbitrentur Sibyllas, cum Vna tantum eXt
terit Z Quod esse probabilius, aliorum complurium & praecipuorum dictis auctorum mox planum faciam: sed prius de recentiorum, qui de Sibyllis tractatus ediderunt, proposito de tra-- ctandi ratione quid sentiam, eloquar. Hi omnes propemoduni nihil mihi dixisse videntur ; quia in tanta multitudine nemo aut initium unde esset proficiscendum, aut viam qua incedere deberet, perspicere potuit. Ita omnes diuersa veterum auctorum de Sibyllarum numero testimonia colligentes, Varronis, Pausaniae,
Clementis Alexandrini, Lactantii, Augustini,Ιsidori & aliorum, ex hisque nomina & patrias ea rum referentes, nihil aliud, space eorum liceat dixisse quam quod vulgo dicitur, faciunt centones. Hoc erat statim initio constituendum, unam an plures Sibyllas Graecorum vetustissimi positissent. Eos dico, qui priscorum Graecorum stiperstitionem secuti, ex Sibyllinis oraculis pendebant. Quibus si plures Sibyllas innotuisse constaret, exinde ad earum numeri inuestigatio
26쪽
nem procederent: sin unam tantum iis cognitam fuisse & celebratam pateret, id defenderent, alios qui plures ponunt, errasse ostenderent. Sibylla profecto & uniuersum istud diuinationis genus res Graeca est, a Graecis primum prodita; a quibus ad alias gentes literarum monumentis manavit. Non quia diuinae apud alias nationes serninae non fuerunt, sed quia non sequitur, si qua sit mulier vaticinio clara, conti nuo esse Sibyllam. Id enim est quod multos in errorem induxit, quod Sibyllam a fatidica qua- Dis femina non distinguunt. Quem errorem sito loco detegam, & quid inter Sibyllam & alias .prophetides differat, certis bonorum auctorum testimoniis perspicuum dabo. Nunc quibus coniecturis Sibyllam eiusque vaticinium Graecorum proprium esse arbitrer, exponam. Primum id ex ipsorum Christianorum disputationibus aduersus paganos colligo: qui inter alia argumenta & testimonia, quibus cos de vera religione conuinci posse arbitrabantur, Sibyllina quoque oracula iis proponebant, vera an ficta nihil in praesenti interest) in quibus de Christi aduentu & regno esset proditum: quod scirent, non minoris apud eos auctoritatis esse Sibyllinos libros quam Pyzhiae responsa. Caeterum omnia Sibyllina graeca fuisse ex La- stantio colligitur loco sipra citato. Verba adscribam: Harum omnium Sibystarum carmina sferuntur re habentur , praeterquam Cumaeae: c ius libri a Romanis occuluntur, nec eos ab usio
27쪽
DE SisTLLA nisi a quindecim taris inspici fas habent. Et sunt Angularum singuli libri: qui quia Siblia nomine
inscribuntur, tu esse creduntur . suntque confu-F, nec discerni ac sevum cuique assignari potes,nisi Erythraeae,quae re nomen suum verum carmini imseruit, oe Euthraeam se nominat, ubi praebocuta est, eum esset rem Rabloniae. Sed cr nos confusi Sia by tam dicemus incubi testimoniis earum fuerit abutendum Ex his Firmiani verbis luce meridia .
na clariu& apparet, omnia Sibyllina griecis litoris comprehensae fuisse : aliter non fuisset co fusioni locus, neque ulla in discernendiS, quae cuius essent , oraculis dissicultas esse potuisset, si Sibyllae patrio diuersarum nationum sermone scripsissent . Cum igitur Lactantius dicat , solius Erythraeae quae essent propria cognosci pOtuisIe, quod haec nomen stam vaticiniis inseruis set; sequi lux in aliarum Sibyllarum Praescita graece fuisse conscripta Quis porro in animum i ducat, aliarum nationum Sibyllas . siue Phrygiam, siue Cumaeam Italiae, ut volunt, indigenam, aut Tiburtem , Albuneam dictam, & alias ba bara, Vates graeco potius quam patrio idiomate scribere instituisse t Quorsiim enim Z ut Graecis solis Christi aduentum & tanta bona, quae Deus per eum hominibus facturus esset, nuntiarent cur his potius quam aliis gentibus Tum si ita est, cur Graecorum nullus ante Apostolos de Christo quicquam iresciuit, aut scriptis meminitὶ Quae eadem dubitatio exoritur opinantibu i mamquamque proprio idiomate oracula
28쪽
Cxipsisse. Cur neque barbarorum ulli de Chri e no uditum ante id tempus, si neque iis Sibyl . Iota defuerunt, quae quod multo est in ea hypo, thesi verisimilius) verae religionis mysteria illi vernaculo sermone praecinerent. Nego praeterea & est alia dissicultas ) potuisse muliercum Ias in Chaldaea natas, aut Phrysia, aut Italia, - alia quam patria lingua vaticinari; nisi forte aliquis fingat, codem quo futura praeuiderent aseflatu peregrinae linguae usum accepisse. Sed hoc nullo modo verisimile est, & credendum L etantio testanti, omnia Sibyllina graeco idiom te perscripta fuisse. Ex quo efficitur, omnes
Sibyllas si quidem plures fuerunt) genere fulse
nam tantum Sibyllam Graecis cognitam isse
Unc unam Graecis cognitam & celebratam filisse Sibyllam maximorum eius gentis auctorum testimoniis pxobandum est. Plato igitur ubicumque Sibyllae mentionem facit, id nomen in numero singulari usurpat. Ita enim in
29쪽
runt. Idem in Theage: ειποις αν ουν μοι, τίνα
ἐπωνυμιιαν εχ Βακις τε, - Σι AKα,6 ό ημε- δαπος Aμφίλυl S . id est: Potes mihi dicere, quo momine appelientur Bacis, Sibysia, er ciuis noster Amphilyti P Tres profecto ibi vates singulares mominat: duos viros, Bacidem & Amphilytum;
seminam unam, quae Sibylla dicitur. Sed neque Heraclitus aliter Sibyllae, quam ut unius singularis feminae, mentionem facit. Quod e loco Plutarchi in lib. de Pythiae oraculis patet. Σίβυλλα δε μ α ινοριενη λεχαlι καθ Ηροκλειπον, μελα γ, ἁ κυρο α *θε ομενη, χιλι-
Ea autem insano ore, iuxta Heraclitum, tetrica G horrida nullisque delibuta unguentis sonans, voce attingit usque ad misie annos propter Deum. Eodem spectant eiusdem Plutarchi verba.de pro-Priorum nominum mutatione : τὴν γουν Aλε-
id est: Aiunt, matrem Alexandri Magni, cum Irius vocaretur.'θxena, postea IUrsalem, σOlympiadem, re Sinnionicen dici coepisse et Eum ris autem Corinthiam plerique omnes ad hoc v que tempus Cleobulen patris nomine appetissam. Sed N Herophion illam, Erythris oriundam, cum esset vates, Sibyliam nuncuparunt. Non esse igitur Sibyllam nomen appellati m omnibus feminis
30쪽
minis vatibus commune, sed proprium unius=ex his Plutarchi verbis distimus. Idem Plutarchus in eodem libro eos refellens, qui negabant
amplius Delphis superesse vim illam fatidicam, quod Pythi non ut olim solebat versibus, sed prosa & pedestri oratione responsa daret, hoc modo disputat: τι δε ' τολωοή Κλεγονὶ γ εζω-
γο ν μονην γεγονεν Σίβυλλαν, Aemνί 1ν, φῖται δά με - εθεμ-υσαν. id est : tauia r fert , aliquis pnam e feminis Sappho amatoriam fuisse dicat, an solam pertendat Sibyllam apto ad vaticinandum ingenio praediram fuisse, an Aris
nicen, ου alias quotquot ver in vaticinatae sunt ΘVbi velim observent studiosi, quam aperte Plutarchus Sibyllam ab Aristonice vate alia distinguat. Quod non faceret, si Sibyllam nomen esse omnibus fatidicis mulieribus commune putasset. His adde alium eiusdem locum ex lia bello qui inscribitur γυνοκῶν sestri,quo ostendit candem esse rationem virtutum in viris &seminis: m δε εάν non1lικὴν παλιν ἡ μιμη κην iami νοντες , εα ροπ μἐν ανδρῶν, δε γν κών ουσαν, ά ά - Σαπφους μελη τοῖς άνου φεον - , η τά λο
s poeticam rursu faculoim, aut quae penicibis natur, non esse aliam in fminis, ab ea quae in viris, dicamus ; tum porro Sapphus cantica cum acreonticis contendamus jure quisquam id ge-