장음표시 사용
21쪽
stituta pergamus . Postquam igitur titulum operis vider ςmionem scribentis, ad argumentum n ibes h q*Mit ictu caronis,&an-
p vise .ltius primae epistola Gunition ubiuiri 2 ἡο-Rppetetur autem
turum sibi silium ex Hecuba qui patriae esset futua si is iii I. di in cst, minisse , miter-Pximo; iussit eum regiis pastoribu, tradi. oui x dς py
aut armentorum custodi s nutritus est Oenones
22쪽
Oenones nymphae coniugio usus.Ad hunc igitur in idaeis vallibus armenta seruantem cum tres deae accessissent, seorsum cum coquaeque locutae pollicitationibus, ut saepe in iudiciussio corrumpere tentaverunt. Nam Iuno ut elideorum regina diuitias ta regna. Pallas glo. riam, sapietitiam, Sc rerum omnium cognitionem: Venus autem voluptatem, Sc pulcEci Ω- mae in toto orbe terratum mulieris vlum Sc possessionem promisit. Q ias auditas Paris tuta sit ante se nudas adesse,ut certius de earum pulchritudine iudicium asserre posset, de demum Veneris promissis magis captus,pro ea sententiam rillit. Post aliquantulum temporis cum agonale certamen illic celebraretur: Paris qui sortissimus erat,ad illud accessit, in quo cum omnes, Sc etiam ipsum Hectora superaret. Hector ira succensus adluit stricto gladio,ta quam pallorem eum esset interfecturus. Paris se eius germanum conscitias est,quod ut Serv. lar.allatis crepundus, probauit,cum adhuc sub pastoris habitu lateret.sunt autem crepundia infantulorum C rnamenta,recognitum igitur esse filium silum Priamus, Paridem recepit in domum tanquam tanto tempore functus: esset fato,dc periculo,quod ex eo imminere audierat, qui mox aliquot nauibus aedificatis Spartham nauigauit,ubi cum a Menelao Agamem .regis Graecorum fratre hospitio exceptus fuisset: deinde ipsi Menelao contigist et,in Creta proticisci,ille perfidus hospes: Hesenam Menelai uxorem Iouis ex Leda filiam, omnium mul. eruspecto lissimam in alnorem suum solicitantem abduxit ad Troiam . Ali; volunt expugnata Sparilia,siue Lacedaemone. utroque enim nomina dicitur, Helenam quam ei Venus promiserat, a Parid abductam. Herod. dicit eam nunquam suille ductam illum: licet sere omnes historiographi Sc poetae aliter sentiant, de cl edent eam ad Troiam deductam,ut etiam Hom. ollendere videtur. Cum igitur ad eam repetendam legati ab Agamemnone, Sc Menelao frustra saepe missi suissent. Agamemnon, de Menclaus tantam iniuriam armis vindicare dc Helenam bello repetere decrcuerunt. Itaque cum ad expeditionem dc univcrsa Graecia exercitum cogerent. Vlysies Penelopes admodum puellae, quam paulo ante duxerat uxorem, dc ex ea tantum susceperat Telemachum filium amore retentus, ne iret ad illud bellum insania simulauit. iunctis n.diuersi generis animalibus arabat,de salcm si minabat, quam insaniam Palamedes vir, bello clarus, qui regis mandato delectum facicbat, detexit: nam cum aranti Vlysti obiecisset Telemachum,ille ne filium laederet aratrum eleuauit, id suspensum aratruvltra filium transtulit: ex quo cognitus non elle insanus, coactus cli ad bestum Troi anu ire tibi & Palamedis iniuriam ultus cst.Nam eum falso proditionis crimine a Graecis damnari, di lapidibus obrui dc interfici secit,mox in eo bello multa prudentiae, di sciet tiae documenta exhibuit quae ipse apud Ovid. lib. xiij. Met. commemorauit, quae hoc loco uitandae prolixitatis gratia praetcreo. Postremo eius opera factum est,ut Troia decimo tadem anno, postquam obsidet i coeperat,caperetur: unde dc ab Homero, πο ἔπι ea o . I. urbis populator dcitum cum in calicis de armis Achillis inter ipsum de Aiacem d clamonium orium csset certamen: Vlysses dicendi facundia ea obtinuit,mox euerso Ilio: de Allyanacte Hectoris filio e turri praecipitato, ne aliquis de sanguine Hectoris supercsset, acceptaque parte praedae
Troianae, cum in patriam gloriosus vctor reuersurus mari se credidistet, longe contra uotum suum ei accidit,nam uentis: tempellate actus multum, diuque errauit, aliorum decem annorum spatio ad multa orbis terrarum loca desatus, mores hominum multorum uidit, &urbes. Reliqua de eo dicetur in fine epillotae. Cum ig tur ceteris ducibus, do militibus graecis qui bello supella eran t domum reuersis,so Ius Vlylses non reuerteretur, neque Penelope eius uxor causam huius absentiae sciret,ad eum scribit hanc epist .in qua calium, de coniugalem amorem suum erga Vlysem ollendi i , & eum rogat, ut nullam remittat per literas responsionem, sed ipsemet ueniat. Adducit autem multas rationes, quibus probat eum debere uenire. Probat enim primum a commoditate,quia no amplius detineatur besto, quia Troia propter quam abfuerat,capta,& euersa sit. Deinde ad honestate,& equitate, quia cum ceteri viri domum reuersi uxores suas er sentia sua consolantur, dc rerum gestarum narratione detineant,ipse solus maritali desit officio presertim cum ipsa,ut rescrr, perpetuum coniu lem amorem in eum seruauerit. Oliendit enim se neque alu inliante patre nubere uoluitae.&semper sui si e sollicitam de periculis Vlyssis, quod est piae Sc fidelis coniugis argumen- tu.Postremoque Vlissidebeat domu reuerti arguit Penelope ab eius utilitate,ua eo absente
23쪽
eius bona delapidentur,& dissipentur. cum neque ipse utpote mulier neque Telem. admo
A N c, tua Penelope Sensus est. O Ulysi. Penelope uxor tua mittit tibi hane epistolam. nolo aut milii rescribas aliquid ,sed tu ipse venias. ΓHanc . i. epistolam. Tibi leto .i. tardo. Tua Subaudi uxor,nam in ossius Sprijs,& geniti uis
pro nominum ,rela tmossi, vel demonii rati uoly,& in pronominibus poselli uis saepe filio R,vxo R,marito', seruorumque nota subaudiuntur. Virg. Hectoris . Andromache. s. uxor. Cic. in epist. Serv. Tuus. s. nlius Terent. Video sorte huius Birria subaudi seruum,& notanda eli haec regula. f Mittit De se tan de tertia persona dicit,cia in sequeti versu in prima persona loquatur dicit. n. Nil mihi rescribas . i. non remittas mihi responsum per literas, sed tu ipse veni, ipse hoc loco de monitrative ponitur, nam licet per eclypsim per se proseratur, in subauditur,& habet teste Pri . significationem tu eius pronominis,quod lubauditur. s. tu,& est demonstrativum. Troia Adducitronem, quare Viviles,debeat, ct possit venire, dicit. n. Troiam, Pp quam domo discesserax esse euersam. Troia ct cum regio sit A sq,in qua erat Iliu urbs,qua Gr*ci euerterunt. ponitur tu interdia P urbe,ut Virg. Ocmque reuerti per Troia,& hic Troia. i. Ilium,eil urbs Troiae. flacet Diruta eli, re solo aequata sicut. n urbes c si aedificatur,aut florere diar stare,aut su) gere,ut Virg. Surgentemque nouae Carthaginis arcem,& idem Troiaque nunc stares,& Ouid. Iam stabant I hebae : ita cum dirtitae sunt, diar iacere & cadere. Serv. Sulp. ad Cic. Quae tunc proli rata & diruta ante oculos iacet.
Virg. Ceciditque superbum ilium. fCerte Distinguendiim cst: ut non dicamus certe i acer, sed certe inuita,non enim necesse est assirmare Vlys. quod Troia iacet, quia haec ipse optime sciebat, qui fuerat praesens, & ut dictum est in argumento,suerat etiam ex magna parte auctor illius ruinae,dicit ergo certe odio habita. ΓPuellis Danai, . i. mulieribus Graecis . nam Danai a Danao rege dicuntur,qui ante Pelasgi dicebantur, & argivi q.i Danatis, unde dicti sunt, argos habitauit: Puellis autem dixit, non solum s xum sed aetatem significans quia adolescentulae mulieres nuper nuptae molestius serunt maritorum absentiam. LVix Priamus)Vix iiii lium S ridiculum est, quod quidam sic ordinant,vix s. iaceret,vel vix inu: sa, cum neuter sensus procedat, scd sic intelligatur. ΓPrianius,& tota Troia vix Meruit hoc odium Graecarum mulierum,hoc esse ut earum mariti PPipsum Priamum,& Troiam abcssint, S consequenter haberentur odio. Priamus Habet emphasim hoc nomen proprium, quasi dicat licet magnus rex . Tota Troia .i.omnes Troiani, continens pro contento. V:x suit iaci Vt per eius obsidionem tot viri Graeci abess)nt, & sic earum uxores eam haberent inuisam .so utinam O ad omnes astectus conuenit,vel miserationis,vel indignationis, iungiturque vocativo, nominativo, & accusativo. Cic. O magna vis veritatis,& o me miserunt . In te dum per eclypsim praetermittitur, sed subauditur. Plin. Iunior. O hominem impatientem, ac potius durum. Interdum est adverbium vocandi & iungitur vocativo, ut 5 regina noua &c. Interdum mirandi,ut Iuven. O qualis sacies, interdum indignandi,ut Cic. O tempora,o mores,interdum optandi,ut Virg. Adlis tantum. & in Buc.O tm libeat mecum tibi sordida rura. Atque humiles habitare casas, & hac significatione optandi interdum ponitur per se, ut in exemplis supradictis, interdum iungitur cum utinam ad maiorem affectum exprimendum , ut hic apud Ouid .interdum cum si a uectum habet optandi,ut apud Persium. O si ebullat patrui praeclarum sumis, interdum,ut inquit Don interiectio est optantis aduentum, aut animi repente percussi : ut Terent. o latue Pamphile. fAdulter .i. Paris,quem per iram proprio nomine appellare no potuit, sed per contumeliam adulterum dixit. est. n. adulter qui alienae.comiscet uxori Esset obrutus Eiset oppressus & submersus. Aquis insanis . i. magnis,uel turbidis,& tepestuosis. utrunque. n. significat,ut infra: Quod nescires insania quid aequora piat, & in Buc. Insani seriant siue littora fluctus . Cum .i. qn subauditur tunc. s Petebat) . i. ibat .s Lacedaemona .i. Spartam, nam utroque note dicitur, est aute urbs Laconiae. Lacedaemon
24쪽
autem dicta a Lacedaemone filio Iouis & Taygetes,ex qua urbe,ut dictum est. Paris Helena
abduxit. Sed Lacedaemona tam pro regione quam pro urbe ponitur,ut Strabo scripsit ex auctoritate Hom. Clast e . i. militi tudine nauium instructarum . nam hoc signiscat classis licet ponatur interdum pro una naui. Horat. Me vel extremos Numidarum in agros classe releget,optat aut ui Paris suisset submersus, cum iret ad rapiendam Helenam, quia si Helena non fuisset abducta,nunquam Graeci ad obsidionem Troiae luissent, & ipsa Penelope no passa fuisse incomoda, quae infra se pati comemorat. In quo poeta optime exprimit assectum. doloris mulieris: cuius est longe repetere suarum infelicitatum initia,& causas,sic Ariadnae apud Catul. Iuppiter omnipotens ivtinam nec te ore primo. Gnosia Cecropiet telisissene littora puppes. & Dido apud Virg. iiij. AEn. Felix si littora tantum nunquam Dardaniae tetigissent ni ae Charinae. Item Ariadnae in epistola ad Theseum. Viueret Androgaeos utina &e.& Medeae ancilla apud Ennium. f Vtinam) Ne in nemore Pelio securibus caesa. cecidissent
abiegnae ad terram trabes,neue inde nauis inchoandae exordium coepisset, quae nunc nominatur nomine Argo &c. Hanc expositionem ponit Cic. in Rhet. &ollendit eam vitiosam esse oratoribus,quoniam nimis longe repetat initium,poetis autem interdum concedi.
J Enclope Haec Amire: vel Arnae, a primum dein Penelope dicta ab eiusdem nominis PARRH.
auibus quae expositam a parentibus educauerunt: ut Pindari scribit interpres: Alii cu Didymo tradunt a Nauplio necem Palamedis ulciscente in mare deiectam, a Penelopibus elletransnominatam quorum ope seruata sit. s Penelopes Autem Plin. Aristotelesq; de utroque prior Ariliophanes ex accipitrum genere memorat. Itaque si Didymum sequimur: Ouid. hac potissimum de causa Penelopes epistola sic orditur. fHanc, tua Penelope Quasi dicat quae propter te in discrimen adducta Penelope vocata sum, Canit Homerus in-xegro operis argumento, Penelopen absenti viro sdem summa pudicitia seruase per annos viginti. Lycophron infamat: A Duris Samijs omnibus procis prostituit,ex quorum promiscuo concubito Pana pt perit. Quidam Mercurij Filium Pana dicunt,& Penelopes,ut apud
Herodotum. LVix Priamus tanti E c.) ideli interficere Priamum, Troiamque euertere tanti, id est operaepretium,& Graecae puellae randiu virorum consuetudine carerent, ut desiderarent in acie caesos. Valerius Maximus memorabilium nono . pene victoriae eius tanti
HAnc, tua Penelope Quanquam nullus est in epistolis, ordo in videtur poeta hane ArCEN.
Penelopes epistolam non ab re primam posuisse . quippe l ab heroidum decanatin .sima missa fingitur, ab ea videlicet: cuius maritus poetarum Principi . Homero vi- ginti quatuor libro' uberem praebuit materiam. Et cum in toto opere totus sit ingeniosus poeta,tia ut Liuius in concionibus,ita hic in epistolis pro scribentium hoc est, quos scribentes inducit,captu,& ingenio argutias nunc contrahit,nunc dilatat,ut suis Iocis pro opportu tunitate: & captu noli ro declarabimus. Verum quia intentionem poetae in praeambulis diximus,& argumentum modo expositum est, pro veteri instituto nostro inerudite pubi pauca , quae grammaticen concernunt, praelibabimus. Meminerit ergo tirunculus in singulis verbis poetae, in quibus surdaliri nihil boni concentus perspiciunt, nihilque salis, atque is poris sapiunt, esse luam venullatem: sententiam,& vim . Discat ergo in primo vocabulo decora breuitate,quae nihil obscuritatis habeat uti,ea videlicet resecando quq supeissua videantur, eo quod intellectu sacillima sint. Cuiusmodi sunt locutiones sequentes . Ventum est ad vestae, subaudi. sed non eloquere, edes aut templum. Quai to Calend. I ullas : subaudi die ante. Triduo ante diui Baptillae, subaudi Natalem, aut diem sellum. Paucis rem aperiam , subaudi verbis. Testiscamur his, subaudi literis. ΓHanc igitur tibi mittit subaudi epistolam. Neque tamen opus est ut adiicias. Et quia hic hic hoc, di corvin adverbia ad
primam personam , idem eii hanc mittit, ac si dicat . ego eam mitto. Seci .ndo annot t. quia pronomina habent emphasim & vim suam. Semper enim uberius demonstramus, aut rus
rimus quam possimus proprijs vocabulis eloqui. Non capit me puer dicam iterum. Si dixe rit Penelope mittit tibi epitiolam,non tantum dixerit,quantum ubi dicit mittit liane, quas dicat que tuet saluti contait, quae te ad fidissimam coniustem vocat roli tacito errores, quae miserias nostras exponit,quae me tuam probat. Vnde additur tua .in quo mira quoque
25쪽
emphasis est . quasi dicat, quae inter tot procos .i. procaciter & improbE coniugium meum petentes,&animo ,& corpore tua permanii, fida tibi amica tibi dec. Tertio quod sicut geni liui non reguntur a proerijs,nisi per intellectionem appellativi, ut Deiphoebe glauci,subaudi filia, ita nec pronomina possessiua, quae pro geniti uis ponuntur primi liuis, nunc absolutis non iunguntur propri)s, nisi per subintellectionem appellativorum, ut tua Penelope , subaudi uxor, aut coniux. Quarto propria nomina graeta solere apud doctos suam declinationem seruare, licet multa in notiram misrasse legantur, ut haec Penelope huius Penelopes . Nam Penelopa insuetum esset. Reperitur tamen Helenae & Helena. Laede & Laeda &c. Quinto epitheta, id est adiectiva proprietatem ut notis loquar importantia,esse a tribuenda pro negocijs & locis, Quia ersto nihil amanti magis alienum quam lentum esse,& segnem. DNam ut hic dicetur. Res est solliciti plena timoris amor) Ideo bene dicit,Lento tibi, quasi dicat flaccido, & tepido in amore vivo, cum sim tam strenua coniux, ut etiam. noctes tibi impendam reficiendo videlicet telam, & ita illudendo procos. Sexto, et V lyctes sm graecam deductionem deberet scribi Olysses,aut Odysses, scribitur enim graece e A sio sed eus saepe in es longum mutatur, Achilleus Achilles,Nereus Neres,Orpheus Orpes. Vnde volunt Orphi in dativo dictum in Bucol. Orphi callopes, sed nescio quo errore proo,scribitur nunc it,& pro d,l,& pro T,x,cum tamen sint qui scribant Olysses,& multi qui U-lyses. . Nos vero quia ita plures scribunt fere, Vlyxes scripsimus, habet autem in vocativo etiam Vloes, tunc presertim cum s,crebro poneretur, ut apud Cic. in carmine de sirenum cantu apud Hom. O decus argolicum quin puppim flectis Vlyxe, hic autem reperiri Vlyxes, sorte ne esset, illepidus concursus Penelope,Vlyxe. Nil mihi rescribas Occurrit per responsionem antipopnoram, posset enim respondere, si ad me scribis coniux, rescribam
ad te, atque ita tecum paria secero ad quod ipsa. f Nil mihi rescribas Id est nolo quidquam
rescribas ad me Dicat igitur non petis certior fieri de me, quocirca addit attamen, id est licet nolim rescriptum, volo tamen noua de te, veni ipitur, dicat mittam ex meis, qui eloquantur, quod excludit dicens. Ipse quod est tu, quasi dicat in propria persona . Hanet emem phasim pronomen ipse, & excludit interiores personas, ut Ioue missus ab ipso q. l. ab eo qui summus est,&non ab inseriore. Rex ipse me semper in oculis habet &c. Habet tamen decenter ossicium trium personarum Primet ut & ipsum ludere quae vellem calamo permisit agresti. Ipsum, id est me. ipse ignotus,egens Libiae deserta peragro . I pse, id est ego . secundae ut hic ipse veni. &vj. En. ipsa canas. Ter iς, ut eiusdem tertio. Ipse canat &c. ordo raro a nobis ponetur, quia cum binis sere versibus compleatur sententia, sacile est. eum consequi in elegiacis presertim, quorum stilus lacilior est . Vltimo tamen hoc loco notabis, quia secundum Vallam indifferenter sere dicimus, rescribas, nil rescribe, & nil rescripseris, & ideo diuersos modos coniungit poeta dicens. s Nil mihi rescribas, attamen ipse veni Nisi longior fierem, dicerem tamen, a Seruio exponi aliquando pro tandem, &sic erit sensus. Nil rescribas Sed tandem ipse veni, aut exponendo more consuetudo contextus est. ΓNil rescribas Id est nolo quidquam ad me scribas, sed tamen licet id nolo,ipse veni, quia te plusquam literas tuas desidero .LTroia iacet &c.) Docet sacile posse redire cum Graeci compotes voti effecti sint. Diruta Troia, quia tamen non redit, progreditur in deo testationem bellorum, quae ut Horat. dicit matribus semper detestata sunt , sed ne suos per hoc laedat callida mulier,conuertit odium in ipsam Troiam,ipsosque Troianos,quorum libido,& ad ulterium causa tati belli fuit. LVix Priamus tanti) Duplex sensus est alter ab Antonio positus,videlicet ut Priamus dum staret in regno, & tota Troia vix fuerit tanti .i. vix reputata, aut aestimata sit tanti valoris, ut graeci vellent illic diutius immorari, quo circa, cum Priamus extinctus sit,& Troia eversa,videtur aliud puella obiecisse Vlyssi, qui tantum immoratur. Alter sensus est Priamus, ct tota Troia vix suit tanti, ut tot putilae Danaae viduae degerent. DO utinam) Aliquando optantes ponimus o tantum, aliquando utinam tantum, aliquando utrunque , tunc videlicet cum vehemens est affectio, ut hic, similiter aliquando o tantum, ut in Buc. O mihi tam longe mancat pars ultima vitae. Aliquando si tantum, ut vj. aeneid. Si nunc si nobis ille aureus arbore ramus ostendat &c. Aliquando
utrunque, ut apud Persium sat. h. O si ebullat patrui praeclarum sinus &c. neque vitiosum est
26쪽
est quia vocalis sequitur. Nam videtur quasi una pars orationis &monosillaba, licet absumant vocalem & m. non tamen absumuntur. unde Horat. Carm. j. & praesidium dulcedecus meum. Historia autem diuersimode recitari solet,sed vulgarior eli Alexandrum, qui & Paris dicitur liue ob Helionam amittam sororem videlicet Priami,quae in captione priore Troiae ab Hercule iacta Thelamoni in sortem data eli,in Graeciam nauisalse ad eam repetendam , siue ad Helenam a Venere promissam obtinendam in Peloponneson nauigasse,& quae illi p-cipua occurrit, Helenam rapuisse,ob cuius raptum,Troianum bellum subsecutum dicitur cueuersione Troiae,quam euertendam,& incendendam praenotauerat Paris,cum adhuc in ut ro materno est et,quia Hecuba mater eius visa est sibi gestare canem portantem mordicus sacem ardentem, unde tota Troia incenderetur, quam rem Priamus cum ex earum rerum interpretibus intellexisset,significare incendium Troiae,ius sit prolem extingui in primordijs. sed mater miserans exponendam dedit. Vnde Paris inter pastores ab insantia vexatus est, ubi Oenonem nympham cognouit, ut suo loco dicemus. Insanis aquis aut magnis,aut mstuantibus, ct furentibus, sicut in Buc. Insani seriant siue littora fiuctus . Ion ego) Incipit ea co-
1 se fuisse caritura, si Paris suisset submersus. ΓEgo Penelope. sNo iacuissem) Id est cubuissem. Frigida vel re vera frigida non calefacta a marito vel certe, ql magis placet, frigida, id est sol a. nam frigescere significat solum esse & cessare. Terent. nimium hic homines frigens sicut contra se
Non ego deserto iacuissem stigida lecto:
Nec quererer tardos ire relicta dies: Nec mihi quaerenti spatiosam fallere noctem. ' Lassaret viduas pendula tela manus. Quando epo non timui glauiora eericula veris Ris et est iciti pilent timori mordo In te sngcbam violentos troas ituros: Nomine in Hectorco pallida semper eram. Sive quis . A ntilochum narrabat ab Hectore victu:
Antilochus nostri causa timori Vrat: . uere, frequentari Virg. Feruet Sive Menoetiaden fallis cecidisse sub armis: opus & alibi cum littora seruere late spiceres. dicimus autem solum hominem, qui non habet socium & locum desertum S non si equentatum. Terent. Venit alicunde ex solo loco. ΓDeserto) . s. a te qui debueras in eo mecum iacere. s Nec quererer .i. non dolerem & lamentarer. Γ Dies Ire tardos. i. esse logos & tarde finiri, ut mihi videtur,nam amantibus & omnibus qui sunt in aliqua sollicitudine fortunae tempora videntur tarde transire & esse nimium longa Virg. in Buc. si mihi non haec lux tot iam longior anno est .& Horat. in j. Epist. Vt nox longa quibus mentitur amica: diesque longa videtur opus debentibus. ΓQuaerenti Conanti. Fallere) Decipere, & praeterire aliquid iaciendo detexendo,ne molestiam te inporis sentiam,quod tam non possum assequi,quia labor texendidum de tuo discessu sum anxia,laxat & fatigat manus meas quod non fieret,si tu adesscs, omnis enim videtur labor mihi iucundus te praesent e. dicitur autem salii, vel decepi tempus,
eum aliquid fit quo ipsius temporis molestia non sentiatur. Ouid. in Tristib. Non qui soletur,non qui labentia tarde. Tempora narrando fallat, amicus. adest. Γ Pendula) Quae pendet e ligno,quo inuoluitur, quod iugum dicitur. Ouid. xj. Metamorph. ΓTela Iugum iuncta est. ΓQuando Quasi dicat semper, est enim pronunciandum interrogative . f Pericula .s de te . sGrauiora veris λ) Scilicet periculis .i. maiora quam ea, quae vere pollunt tibi euenire. LRes est soliciti Sententia est exornatio rhetorica,& est quasi descriptio amoris . sso liciti Anxij, requieti. s In te fingebam) Enumerat Penelope pericula multa & anxios timores, quibus dicit se propter maritum suum, quem amat assectam fuisse. s Fingebam Animo aestimabam. &ut ita dicam imaginabar. Troas)Troianos accusativus est graecus a nominatiuo tros,accusativus sinsularis est troa a quo pluralis sormatur per additionεa Vt Troas.dicti autem sunt Troes a Troe Erichthonii filio. Iviolentos Fortes,vel potius,
27쪽
seros,& crudeles. In te Contra te. i. interpugnandum. Eram pallida in nomine Hectoreo .i. semper itinebam cum audiebam nomen Hectoris,qui omnium Troianorum sortissimus dicebatur,pallidus autem ponitur pro timido sim ex timore sequitur pallor. Sive quis, enumerat multos, quos audiuit ab Hectore interscctos, ob quam causam dicit se valde timuisse,ne Vlyllas suis astutiis possit ab eo euadere. fAntilochus Erat causa noliri timoris .i. erat causa quare timerem, si quis narrabat ipsum superatum ab Hectore. In quo aduertei dum est Antilochus non fuit tamen ab Hectore interfectus, licet fortasse in proelio interdum aleo superatus,nam fuit Nelloris filius,qui Hectore iam mortuo a Memnone Aur xae filio intersectus eli,cuius mortem Nestor admodum senex impatientissitate tulisse dicitur adeo ut quereretur se nimis diu vixisse quia filio suisset superstes. Propertius de Nesiore sic inquit, Non ille Antilochi vidisset corpus humari. Diceret aut o mors cur mihi sera venis 3 Iuuen. oro parumper Attendas quantum de legibus ipse quaeratur Pa: orum, di lon- go de flamine cum videt acris Antilochi barbam ardentem,nam quaerit ab omni: Qui Lquis adest: socio, cur haec in tempota duret. Quod facinus dignum tam longo admiserit o. Sive Menoetiaden Subaudi siue aliquis narrabat Menoetiaden. i. Patroclum. Cecidisse,mortuum esse. Sub salsis armis) . i. in armis non suis, sed Achil. historia aut hoc habet. Patroclus situs Menoetii filij Actoris ab Achille sincere dilectus,cum Achil. ob iram raptae si
. bi Briseidis: nollet pugnare,eius armis indutus,putans se territurum Troianos , qui crederent ipsum esse Achillem cum Hectore congredi ausus eis, a quo, & superatus & interfectus est,cuius caede tanquam amicissimi Achilles ita moleste tulit,ut non posset quiescere, tande, ut eum ulcisceretur, reuersus ad pugnam, Hectorem interfecit, quem currui alligatum circa muros Troianos captauit, & haec satis sunt ad hunc locum intelligendum Patroclus interdum a poetis dicitur Actorides ab auo. Ouid. Falh. lib. ij. Actoride Peleus ipsum quoque Pelea phoci, Caede, Phaemonias soluit Acallus aquas,& lib. xi). Met. Reppulit fictori- des sub imagine tutus Achillis Troias ab arsuris cum defensore carinis. P/R H. lue quis Antilochum) Non placet amphilochum mutare cum Politiano nam quan i suit is quidem Creati. F.ab Hectore occisus ut Iliad. xiij. canit Homero. Antilochum
vero Nelloris,cum laboranti in acie patri opem ferret a Memnone interemptum Pindarus δε qui Iliada scr extorsus a fine Homeri, Quintus auctor est,ego tamen antiquam redi ceptam ii electionem tueor,ut Ouidius inseruiens puellari decoror negligat historiae si dem, A cuius admodum liudiosis muronae satyra Iuuen. accusantur, ut ab eodem contra praecipitur, ne matrona hiilorias sciat omnes. Sed auod.un in libris, & non intelligat. Ex quo Ois uid. hoc ipso opere ex persona Oenones addubitanda dixit. Illam de patria Thcseus nisi
nomine salior)nescio quis Theseus abllulit arte sua. nec tamen comici,sed quicunque versatur in dramatico scribendi genere, sententias, & verba personis ascribunt, ut Plautus in Trucul. non salueo parum latine potuit ex persona ruitici. Terent. quoque emoriri apud quem rursus adolescens atticus. emori cupio dixit, & Theocritus cumque secutus in Buc. noster Maro, quaedam dicuntur aliter quam res habet, ad exprimendam rusticam simplicitatem, quod Serv. etiam notauit eo quae prius Valerius probus in illud ex Bucolico Maronis ludicro. Canon & quis suit alter, His verbis. Sed quamuis plures fuerint mathematici , eleganter errantem rusticum inducit dicentem, qui suit alter. alter enim accipitur unus de duobus, nitid itaque mirum si Penelope non ad unguem tenet hilloriam, quam non ex nuncio, sed incerto rumore collegerat in belli terroribus plenumque vano,quod ex Statio,
Virgilioque, & ipso Ouidio copiosius, & distinctius oliendam in eo opere, cui titulum secide rebus per epistolam quaesitis. Arcas. Ecto deserto) Amarito. Nec quererer .i .non conquererer sne diphthongo .sTam 8 dos dies Ouia desiderati.& optanti tardi viar. s Nec mihi quaerentisallere) .i.occasior nem qua fillere. i . mitius peragam spatiosam noctem, quae me sua duratione opprimerer,nisi labore salierem eam. Nam ociosis sub noctem cura recursat. ΓTela pendula) . i. suspensa,&declinatur haec tela tet q. Quando ego no timui)Interrogatio sigurata, quae tuc locum habet,qn amrmationi locus deeit, & ita negativam petit responsionem, non in detur,
ut in bucolicis. Haec eadem, ut sciret quid non faciebat Amyntas, quasi dicat nihil non faciebat
28쪽
bat,sed omnia faciebat,& hoc quando ego non timui,quasi dicat nunquam non timui,quod est semper timui,sed plus efficit quam si dicereisemper timui. si es est soliciti Diuerbium est. ΓViolentos Troas) Corripitur,quia accusativus graecus. ΓNomine in Hectoreo) Quia
tanti nominis fuit Hector apud Graecos, ut omnis a facie eius fugerent praeter Achillem , uod etiam Homerus in laudem & gloriarn Achillis ait erit. Sive quis Antilochum Narratacinora Hectoris,ob quae in eis nomine polluerit.ΓFalsis armis . i. quibus se Achillem simulabat. Cum enim hoc raptum Briseida Achilles iratus Agamemnoni, in Troianos armari nollet,& omnes Graeci a iacie Hectoris sugerent, Patroclus socius, Achillis indutus armis, eius in occursum venit ei,& tandem occisus est. & eius arma indutus Hector ciuitatem imgreditur . Vnde aeneid. ij. Hei mihi qualis erat,quantum mutatus ab illo Hectore,qui redit exuuias indutus Achillis.
Flebam successu posse carcre dolos. Sanguine Tlepolemus Lyciam tepefecerat hastam:
Tlepolemi leto cura nouata mea est.
Denique quisquis erat castris iugulatus Achiuis:
Frigidius glacie pectus amantis erat. Sed bene consuluit casto Deus aequus amori: Vci si est in cineres sospite Troia viro. Argolici rediere duces: altaria sumant: Ponitur ad patrios barbara praeda deos.
Grata serunt Nymphae pro saluis dona maritis:
rentur viribus hollium lepolemus , de quo hic loqtur filius suit Herculis ex Astyoche qui
Rhodi regnauit,&Rhodiorum classem in auxilium graeco duxit aduersus Troianos,ut Oui. lib. xiis. Met. Horodiae ductor pulcherrime classis, is a Sarpedone Iouis, & Laodomiar,filio et ex Lycia venerat, intereptus est.& ideo dixit. T pefecerat .i.calefecerat. Sanguine) .ssuo cum esset vulneratus. ΓHasta Lyciam i. Sarpedonis Lycij.sCura Timor sollicitudo. sNouata Re integrata. Denique Tandem,& sitialiter. Quisquis .i.quicunque siue sortis,sive ignauus. Iugulatus) Inters ctus,nam iugulus est pars colli supra pectus, ubi locus eii ad hominem interficiendus aptus, inde iugulare di . fCastris Achiuis .i.in exercitu Graecorum. Amantis) .f. mei Penelopes, Erat frigidus glacie . nam ps timorem homines frig'di fiunt. Virg. j. AEn. Extemplo aeneae soluuntur frigore membra. Quod aut dixit frigidus glacie hyperbole est figura. i. superlatio, nam haec oratio est supra verum. Sed Deus aequus) a. iustus,qui pios & iustos nunquam derelinquit. Bene consuluit . t.bene prouidit. Amori .cmeo. sCasto Pudico quia semper tubi seruaui fidem. Versa est Ecce quo bene consuluit, quia in tantis periculis belli vir meus Vlyssincolumis remansit,& Troia euersa est. Versa est in cineres .i. incensa nam incendio consumitur,in cineres vertitur. Viro Marito. Lmeo. Sospite) Incolumi . fArgolici Nunc pergit Penel .c6 memorare S probare ab aequitate,quod Vlysdebeat domum reuerti , quia omnes alij duces reuersi consolantur uxores suas, cum ipse solus, ut diximus, maritali desit ossicio. ΓDuces A ducendo dicti,qui partem exercitus regunt. Γ Argolici) GraeciosRediere) . sdomum sitam,vel in patriam. fAltaria sumant .i incensa su ni ad iacienda sacra
dijs. Ouid. lib. ij. Pali. Idib. Aug.Fumant altaria sau. Solebant.n.antiqui in aris thura & caeses victimas comburere,unde illi sacra holocausta,quasi combusta dicebantur. Praeda Ouidquid alicunde rapitur: Praeda dicitur Barbara . i. Tro. nam priusquam Rom. rerum poti. xiatur, Graeci omnes praeter se barbaro: appellabant postea vero Latinis Graecisque exceptis barbari omnes dicti sunt. Γ Ponitur) Scilicet a victoribus quia solebant hostilia spolia templis deorum assigi a victoribus. Virgil. lib. iij. AEn. Ere cavo clypeum magni gestamen Abantis, Postibus aduersis figo,& rem carmine signo. Deos praeda) Qui coluntur in atria, quia quaelibet natio dabuit suos deos. Γ Nymphar Interdum graece dicuntur spon-
luc pro mulieribus puellis ponitur. ἱ Dona grais Scilicet ipsis puellis, quia libenter ea
29쪽
lusaeuus ubi AEacide telo iacet Hector,ubi ingens Sarpedon &c. Sed bene cosulit. c.)Sed illa,inquit,non sunt iam timendam,cum parata sit victoria, ob quam nymphae . i. sponsae marito recipientes dijs vota persoluunt,facit autem digressionem,qua recitat ea,q amaritis receptis narrantur de situ & excidio Troiae. Illic Aiacides . sic Virg. A n. ij. hic, Do-lopum manus hic saeuus tendcbat Achilles. Tenebat. s. tentoria sua & caliramentatus est.. Pingit & exiguo pergama tota mero. Laus pictoris S declamatio ex contrarijs per antithesin vidclicet, nam tota pergama magna nimirum fuerunt. Unde contrarium eli exiguo mero . Pingit autem tandendum modicum vini super tabulam seu mensam,quo deducto per digitum otiendit formam & situm Troiae.
Lli). mariti. eansit tum lae Illi victa suis Troica M sata canunt.
narrent .s suis Meui Misantur iustique senes, trepidaeque puellae:
tiuus & sensus. ΓVicta suis) . i. Narrantis coniux pendet ab ore viri. a suis gricis. Troica sata) no st Atque aliquis polita monstrat sera plia mensar in imis randum est legendum esse fata Pingit & exiguo pergama tota mcro. non autem facta luod enim si Hue Simois: hic est Sigeia tellus:
sed sic in sent . quibu: Hic steterat Priami regia celsa senis. ἰIllic Aeacides, illic tendcbat vh stes: '
defensio Troianorum consistebat,quae cum diu Graecos satigassent,& ab ea expugnanda urbe repellerent tandem insidus,Si nominis victa sunt quo ligneo armatis viris pleno in v be introducto: sata autem non sacta legendum e sie,vel illo Virg. Loco maxime percipitur ij. Aeneid. Facti bello, satisque repulsi Ductores Danaum. Fata autem haec Troianorum dicuntur fuisse. Vna Troili. Conseruatio Palladij, id est simulacri Palladis, quod Troiani habebant in urbe, & ut sepulcrum Laomedontis, quod erat in Porta scaea, seruaretur integrum,& ut equi Rhasi,de quibus inserius dicitur, possent a Troiani recepi, haec omnia sata vicerunt Graeci. Nam Achilles Troilum secum congressiam in te isecit. Palladium vero ab Vlys . & Dio . clam noctu urbem ingressis, caelis arcis cuilodibus asportatum est. Equi Rhoesivi insta videbitur, ab Vlysi & Dio. abducti sunt, ut Virg. Inquit, priusquam pabula gustassent Troiae Xanthumque bibissent, porta vero scaea diruta est ab ipsis Troianis, ut e-cuus introduceretur,& ita fata Troiana victa sunt,& de his nunc est intelligendum. I uliique senes epitheton conueniens illi aetati. Ouid. lib.vj. Met. Dicite iuste senex, ct scemina coniuge iusto Digna qd optetis. & lib. iij. Fast. Flent pariter molles animis virgo qtie,senexq;. E quibus haec iusti verba suere senis. Trepidae naturaliter timidae. Pendet attente audit, cum enim aliquem attente audimus,lta eum aspicimus,ut ex eius ore pendere videamur. Virgil. de Dio.s Pendetque iterum narrantis ab ore.) Atque aliquis ollendit Penel. Quam varia rerum narratione Graeci domum reuersi detineant uxores suas. Monti rat) Ostendit quali ad
oculum. f Fera proelia) Id est pugna, gestas inter graecos & Tro. Pingit Describit. ΓExiguo mero) Sic enim in mensa solent multa depingi,quae ad oculum demonstrare volumus , ut infra Helena ad Paridem. Orbe quoque in mensae legi sub nomine nostro, Quod deducta mero litera fecit amo. S in j. Amorum.Verba leges digitis verba notata mero. Idem in libro Amor. Non oculis tacuere tuis conscriptaque vino mensa. ΓHac ibat) mo iκας, id est demonstrative, ponitur. Simois Fluvius ex Ida monte defluens. iuxta ilium labens, non longe a Sigaeo Xantho commixtus facta palude in mare ingreditur, genitivum iacit sumontis. ΓTellus Sigeia Id est promontorium Sigeium nobilitatum sepulcro Achillis. siem Rhetium sepulcro Aiacis Telamony. Γstetera0 Fueraherecta erat. ΓRegia cessa Adula. subst
30쪽
substantivum est. Illic .i .alio loco,ita enim ista narrantur,quasi loca sint ante oculos. V acides Achilles nepos Abaci patronymicum ab auo,nam Aesacus Iouis,& AEgint filius genuit Peleum patrem Achilli. Tendebat Tentoria militaria habebat. dicuntur autem a tendendo quia extentis velis fiebant. demonstrantur autem Achil. tentoria non sine cause : quasi dicat ubi Priamus supplex suit ei de corpus Hectoris ad sepultura redemit. Dona grata nam ut inquit Valer. Max. Prisco instituto rebus diuinis opera dabatur: PAx DL
cum aliquid commendandum . precatione,cum exposcendum,voto, cum exoluendum : gratulatione. Est autem gratulari dijs agere gratias, ut ex Iuno facile percipitur,in hunc ergo sensum dixit Ouid. Grata dona. LIusti Religiosi συνικλελακάς. Etenim iustitiae prima pars est pietas & deorum cultus : cui maxime: illa studebat aetas. hinc Hesiodi carmen prouerbis vite iactatum, quod Hiperides in Antoclem recitat. Bouxta Ai lata ira γε ee αν. Bella gerant iuuenes: at proxima consulat artas. Decrepitque senes palmas ad numina tendant . aequitatis obseruantia senibus etiam conuenit: itaque nihil impedit in suo proprio significatu iullos accipere.
SI moi, Nomen fluuij Troiani declinatur hic simois, huius simoentis uel simoentos, Ascis.
huic simoenti,hunc simoenta. Virg. AEneid. j. genuit simoentis ad undam,sed a nominativo Simois Seruius Simoentis deducit.
. Hic lacer admissos terruit Hector equos. l Ic lacer Male legitur Omnia nanque tuo senior, te querere misso his 'lacer missos te
Rettulerat nato Nestor,at ille mihi. L
Rettulit &ferro Rhoetumque, Dolonaque caelos: aut historiae testimonio potest Utque sit hic somno proditus, ille dolo. comprobari, nec est verisimile Ausus cso nimium , nimiumque oblite tuorum, quod grici uxoribus suis inbelThracia nocturno tangere castra dolo: Totque simul mactare viros adiutus ab uno. A t bene cautus cras, & memor ante mei. Vsque metu micuere sinus: dum victor amicumlo gelia narrantes laudassent Hectora hostem, aut appellasi sent ipsum alacrem : de esuis territis ab Hectore, dum vive rei nulla si mentio, nam quida dicunt de equis Rhoesi, quomodo conuenit, cum Rhoesus in auxilium Troianorum venisset 3 praeterea in libro meo vetustissimo hic lacer scriptum reperi, A multis ostendi,& adhuc ollendere possiim,legendum est igitur. ΓHic lacer admissos terruit Hector equos.) Constat enim Hectora circa muros Troianos equis raptatum fuisse. Virgil.lib. h. AEneid. Ecte ante oculos moestissimus Hector Visus adesse mihi argosque enfundere fletus: Raptatus bigis, ut quondam: aterque cruento Pulvere &c. & idem lib). ter circum iliacos raptauerat Hectora muros: dum igitur traheretur Hector. equi aspectu cruetati cadaueris territi sunt, haec ostendit ipse Ouid. in consolatione ad Liuiam de morte Drusi: his verbis . Hoc fuit Andromachar cum vir religatus ad axes Terruit amissos languino lentus equos ergo volens nunc aliquis ex Graecis illum locum uxori suae ante oculos ponere dicebat. Hic Hoc loco, quem designabat in mensa. ΓHic lacer,) id est vulneribus con sitis & dilaceratus rut Virgilius vulneraque illa gerens, quae circum plurima muros Accepit patitos. Terruit Hector adin istos, Id est liberos & celeres: nam amitto componitur ex a particula separativa, & mitto: inde amissiis dicitur quasi dimissus: & liber. &ideo celer . Ouidius Et celer amissis,&labitur annus equis: & libro quarto Fastis. Hanc quondam Cytherea diem properantius ire iussit: & amissos praecipitauit equos. Ergo nullo modo legatur admissos. somnia Dicit Penelope se haee omn:a intelle idea Telemacho , cui Nestor ea narrauerat: cum ad deum nusius suisset ad quaeren dura ΗοER. Hie alacer misesos . Alis etiam tio gur. His