장음표시 사용
51쪽
ui connubio iungam stabili. Tisiphone Una ex surijs dicta a τἰως, quod graece significat vltionem,& νγ,phoni,quod significat caedem. Ululauit Ululatus. n. attribuitur furijs. Dido ad aeneam inserius. Audieram voces,nymphas ululasse putaui. Eumenides satis signa dedere meis. Devia auis t.bubo,cuius querula vox malum omen significat. Virg.iij. AEn. solaque culminibus serali carmine bubo. Visa queri,& longas in fletum ducere voces, deuiam autem appellauit.quia a coetu aliarum volucrum solet sugere. Moellum Triste querulum. Alecto) Alia ex furiis dicta,quali irrequieta,& nunquam cessans. DTorquata in Circundata,& quali pro torque cincta. Γ olubris) Viperis breuibus,ideo saeuioribus, nam breuiores serpentes sunt saeuiores. ΓSuntque sepulcrali In nuptijs malum omen habebatur,si aut saces qpro mortuis erant accensae,deserebantur pro nuptialibus,aut si ipsae faces nuptiales suissent accensae ex sacibus,aut ex flammis alicuius rogi,hanc rem ostendit ipse Ouid. lib. . Met. in sabula Terei: Eumenides tenuere iaces,dicit ergo nunc Phyllis. ΓLumina .i .ignes mearum thedarum nuptialium. Sunt mota sace sepulcrali).i.sace, quae pro mortuo erat accela. ΓMoesta tamen Dicit quod licet omnia supradicta significent infelix coniugium, tamen saepe conscendit locum alterum ex quo prospiciat in mare, si sorte videat nauem Demophoontis. celia Tristis. fCalco Primo corpore meo. Fructicosa Dumosa plena fructibus saepe,na novies luisse dicitur, ut Ouid. in I. de Rem. Et per quod novies saepius isset iter. & in eodem. lib. Noua terebatur misere via. ΓQuaque patent oculis Licet raro a versu pentametro ad se qtientes versus incipiat sententia praecipue apud Ovid. tamen interdum sic, ut hic videmus , ε supra diximus in epili. Bris .ell.n.ordo,& ego prospicio quis ventus agat freta. Qua .i.qu parte. Littora parent nostris oculis . i. aspiciuntur a nobis. Sive humus laxatur .i.aperiturnam terra die propter temperiem,vel calorem magis laxatur. DSeu friga Sidera, Aut generaliter frigida sidera omnia dixit propter noctem,quae frigida dicitur Virg. in Buc. Frigida vix coelo nocti, discesser. at umbra. Aut certe Lunam intellexit et frigidam esse constat. Et quae cunque) i. quamcunque video nauem venientem, statim existimo illam esse tuam. ΓTua ii
tea Id est vela dicta a lino,quod ex eo fiant. Procul longe. Ateis. Vi mea virginitas Sc. Docet se malo auspicio nupsisse, ut deuirginatam esse spe n
bendi,pro quo scimus . Romanus,Hethruscorum disciplina,imbutos, nullas res a duas,non captato prius auspicio,inchoasse. Auspicium autem dicitur ab auium inspectione in volatu, augurium autem ab auium garritu. Et quia auspicato inchoabant tractum est,ut auspicium accipiatur pro decenti inchoatione,& auspicor pro inchoare. Auspex vero
is est qui & pronubus dicitur,sed generaliter quicunque rebus bene inchoandis praeest. Γ Auibus libata Libari dicuntur quae modi e tanguntur & quasi degustantur,ut libamina sacroru Zona calta Castus calli dicitur Pronuba Quae praeeli nubentibus, quae Iuno esse deberet,
quae Iouis,& soror,&coni ii x,ditiorumque reg: na. nunc autem fuit Tisiphone suria inferna . lis ut ex eventu opinatur Pronuba,quae ululavit loco cantus, sed medium est vocabulum q etiam in rebus laetis reperitur. Lucan. Laetis vlulare triumphis . hinc quarto Antae connu biri Didonis. Summoque ulularunt vertice nymphae. Quod proprie ad res tamen tristes rtinet facie sepulcrali. sun elia & non nuptiali. ΓLittora fructicosa In quibus crescunt stu'ctices. eos deos Salutis meae auctores.
mo, & quasi certo augurio credo. s Esse meos deos Non dicamus. i.te que coloeanquam deos, sed auguror illa
esse meos deos .i. exauditione deorum,quos ego precata sum .i. statim arbitror me exaudita
vado procedo, quando video Protinus ilIa meos auguror esse deos . In freta procurro,vix me retinentibus undis:
Mobile qua primas porrigit aequor aquas. Quo magis accedunt: minus,& minus utilis Alo: Linquor: & ancillis excipienda cado. Est sinus adductos modice falcatus in arcus. Vltima praerupta cornua mole rigent:
Hinc mihi suppositas immittere corpus in undas
52쪽
Mens suit: &, quoniam fallere pergis: erit . Ad tua me fluctus proiectam littora portent:
Occurramque oculis intumulata tuis. Duritia serrum ut superes, adamantaque, teque:
Non tibi sic, dices, Phylli sequendus eram . Saepe venenorum sitis est mihi: saepe cruenta MTraiectam gladio morte perire iuuat. Colla quoque, infidis quae se nectenda lacertis
Praebia .rant: laqueis implicuisse iuuat. Stat nece matura tenerum pensare pudorem: In necis elcctu parua sutura mora est.
Inscribcre inco causa inuidiosa sepulcro: Aut hoc, aut simili carmine notus eris. Phyllida Demophoon leto dedit, hospes amatem: Ille necis causam praebuit, ipsa manum.
vela, quae credo esse tua. svix retinentibus me) Propter numium desiderium tui videndi. Primas aquas .i nugis Τpin
quas terrae, nam sunt prima ex
terra euntibus in ipsas. Quo magis) Quanto magis. s Accedunt).s ad me. i. sunt propinqores. fAsto .i. sto,& sum. I Minus & minus utilis . i. uasi d secta spiritu,& languida. ΓLinquod . i.deficio, Scado in terrapp dolorem, quia ex appropin
nauem tuam. Excipienda Erigenda ab ancillis, quia per me non posIum,aut stare,aut surgere, sum . n. semimortua. sEst sinus Describit locum,unde dicit constituisse se praecipitare, enumerat varia gna mortis,per quq dicit se cogitare finire vitam. Sinus) Flexus maris. ΓFalcatus) Curvatus tractum a falcae, quae eli curua . sin arcus adductos .i.in similitudinem aracuum adducto R. i. contracto R,nam adducere significat c5 trahere. ΓVltima praerupta .i .extrema illius sinus, quae sunt in similitudinem cornuum. si igent Sunt aspera. Praerupta mole . i. ingenti saxo. ΓHinc Ex illa mole alta. ΓFuit mens voluntas,& dispositio. Et erit . Lhic,ut mittam corpus meum. fram pergis). i. perseueras ad tua,Optat, ut suum corpus mari submersum deseratur ad littus Atticum,ut ita mortuu videatur ab ipso Demiphoonte. Poetent Non ponit pro portabunt,ut quidam putant,sed modi est optatiui.i .utinam fluctus portent. ΓMe proiecta Sicut cadauera proiJciuntur a mari. Occurrantq; .i.& utinam apparcam . sINumulata insepulta. sDuritia) Dicit T quamuis sit durissimus omnium re' duri stima in non poterit facere, quin comoueatur,cum vidcbit eam mortuam. ad littus fuit delatam. Ni).i.quauis. DFerrum) Metallu nimiae duritiae. Ouid. i. Met De duro est ultima ferro. Γ Adamanta) Lapidem tantae duritiae ut nulla re frangi possit,nisi sanguine hyrcino, si in eo diutius fuerit,non in aliter, a calido,vel recenti,atq; eum quatuor sunt species adamatum,ut Sol. refert qui nascitur in Cypro frangi potest. ΓTeq; . Modus est dicendi, qui ur m qui pollere superlativo ut si dicam Cici visus est superare seipsum eloquentia.i.suit eloquentissimus,utuntur hoc gne dicendi non solum poetae,sed interdum et oratores. sDices Viso cadauere meo. ΓNon eram sequi tibi Pro a te. sic .Lmorte tua. Phylli) Vocativus est graecus, quo solo in talibus dictionibus utimur. Saepe) Aliud genus mortis dicit. Sitis) Appetitus. ΓSaepe cruenta) Aliud genus. ΓIuuat Libet,eil mihi impetus. ΓMe traiecta . i. tras fossam . dr aut melius traiecta,et transiecta,quia trans cum dictionibus incipientibus ab i. abn,& a d,corrumpitur,ut traijcio, traio, traduco. Morte cruenta) Sanguinolenta. Colla Aliud genus mortis.f. suspedendi se, quod quide executa est. Ordo est,iuuat et implicuisse , pro implicare.i. iuuoluere,& ligare. Laqueis) Aliquo nodo lanis,vel alterius rei, na Zona se suspendit ut ipse ostendit in Rem. Am. Nona terrebatur miserae via,viderit,inquit. Et spectat Zonam pallida facta suam . Nectenda) Amplectenda. ΓLacertis infidis .ctuis,volo igitur, ut queadmodum meum collum peccauit patiendo se circudari tuis brach ijs ita serat poenam pati edo laqueum. DStat).i .certum eli placet,ut stat casus renouare oes. ΓPensare Copensare & emendare. Pudorem Castitatem et mihi eripuisti. ΓNece matura Subita morte,qa non possiim recompesare eum,nisi per mortem. In necis) Sensus est,in electione tot generum mortis no erit mihi longum tepus quia cito deliberabo . s Parua mora) Breue spatium Uis.sIn electu . i. electione. f Inscribere Pala scriberis,&inutulaberis. Inuidiosa . i. Epist. Ouid. C odiosa,
53쪽
Fas est: de domino pauca, viroque querari Non, ego poscenti quod sum cito tradita regi, pia ΓManu barbarica) Mei BriCulpa tua est: quavis haec quoque culpa tua est . seidis barbarae. Nuascunque Nam simul Eurybates me,Taltybiusque vocarunt: Ad c mouendum animum AEurybati data sum altybioque comes. A lter in alterius iactantes lumina vultum, Quaerebant taciti, nostcr ubi esset amor.
Differri potui: poenae mora grata fuisset: Hei mihi, discedens oscula nulla dedi. At lacrymas sine fine dedi: rupique capillos: Infelix, iterum sum mihi visa rapi. Saepe ego decepto volui custode reuerti: Sed, me qui timidam plenderet, hostis erat.
Si progressa forem, caperer ne M nocte timebam, Quamlibet ad Priami munus itura nurum.
Sed data sum , quia danda sui: tot noctibus absum:
Nec repetor: cessas: iraque lenta tua est. licet videatur eum excussere.
Ipse Menoetiades tunc, cum tradebar, in m aure, ordo est. ΓNon est tua culpa Quid fles ' hic paruo tempore, dixit, eris . Quod ego sum tyadita cito re-
Non repeti se, pam est: pugnas, ne reddar Achille:
chillis dicit ipsam epistola non alia re,quam lacrymis esse oblitam, & laedatam. Litturas, Naculas, a linendo dictas. Hetlacrymae Quibus laedata aspi.
cies epistolam meam. sHabent pondera vocis) .i. lint effectum vocis .i. debet signare animum meum,& verbis exprimere. ΓSi
mihi Iam quasi latam querelae sibi esse dicit. ΓDno Quia iure
belli sum captiua,& serua tua.
sViroque Quia me semel uxorem habere decreuisti. Fas ess)η forte
1 nunc: & cupidi nomen amantis habe Venerunt ad te Telamone, & Α myntore nati, Ille gradu proprior sanguinis, ille comes :Laerteque satus: per quos comitata redirem: Auxerunt ' blanda grandia dona prece: Viginti sutuos operoso ex aere lebetes,uis Quia visa fuerat excusare, ideo aperte accusat, non in eo , quod tradiderit, quia non potuisset contradicere, sed in eo,
quod cito tradidit, & hoc est quod dici t, disterri potui. Na blanda simul) Ostendit quomodo cito preces. eam tradidit. Simul Postqua:
praecones fuerunt quos Agamemnon ad Achillem misit,ut ab eo adducerent. svocat ut me Ut traderer Agamemnoni. ΓData sum comes Vt cum eis irem ad Agamemnona. Alter in alterius ordo est. Eurybates & Taltybius iactantes lumina alter in vultum alterius,prol psis implicita Quaerebant &c. Id est aspicientes se vicissim nihil dicebant, sed admirantes. quod tam cito essem a te tradita inter se nutu dicebant. Γ Vbi esset noster amor ) q. d. videbant esse nullum, quia si me vere amashs,non tradidisses tam cito. f Mora) Dilatio temporis,quo suissem apud te. ΓPoenae) Scilicet meae. ΓHei mihi nulla dedi oscula) Propter breue spatium discedendi. Sine fine Assiduas & infinitas. Rupi) Laniavi. Iterum) Foecundo, id est ita dolui discedens a te, sicut cum sui rapta a patria mea. s Saepe ego Occurrit obiectionibus .fHostis Pro holles, id est Troiani. ΓProgressa) Procul egressa E tentorsis Aga. memnonis. Γ Munus Serua dona data. ΓQuamlibet) Quamuis etiam indignam, quae me acciperet munus .fSed data Hippophora,ex persona.n.sua dicit,quod Achilles posset opponere. ΓQuia sui danda) Quia necesse suit,ut daret. Tot noctibus Responsio acl hanc oui ctionem. q. d. quod dederis non penitus culeo: sed quod non repetas, & diutius permaneas in ira. si ple Menoetiades .i.Patroclus cibi coniunctissimus. ΓIn aure Submissa voce.
54쪽
sQuid fles Patrocli verba ad Briseida. ΓHic Apud Achillem. Non repetisse parum, est
Sensus non sufficit tibi,quod non repetiuisti me, sed etiam resistis,& omnibus viribus conaris,ne tibi reddat DI nunc) irrisio. Cupidi amantis Qui omni via quaerit. lire amicam sua, cum te eam recuses.sVenerunt) Probat,quod eam recuset, quia cum misistet Agamemnon ad Achillem magnae auctori tatis uxoris,qui ei suadent ut Briseida reciperet,& multa munera a simul non potuerunt in ei persuadere . f Natus Telamone Pro ex Telamone intelligit
Aiacem.ΓNatus Amyntoro .i. Phoenix. Ille Aiax. Propior Gradu sanguinis, quia est patruelis tuus, quia Telamo fuit frater Pelti patris Achillis. ΓIlle comes s. Phoenix, qui Achillis & comes,& monitor fuit. Laertesq; satus .i Vlysses. sSatus Genitus,ut Sole satus Phaeton. Laerte Pro ex Laerte,deest praepositio. Redirem Ad te. Auxerunt Quidam leguntur,blandas preces,sed placet melius,ut legator auxerunt blanda grandia dona preces, ut sit sensus, illi addiderunt muneribus tibi oblati, blandum precem, enumerat autem ipsa in nera. s.fViginti sui uos lebetes .i.viginti vasa. ΓEx aere operoso .i.magno opere,& artificio sabricato. Eii autem lebes vas aeneum, interdum coquinarium,sed ut dicit Serv.apud Hom. ubi scribit lebetes missos esse Achilli. Iliados lib). accipitur pro vase in quo aqua cadit, dum manus abluuntur,in quo significatio accipitur etiam hoc in Ioco. AacEu. Vam legis,a rapta) Argm: quod Iliad j. continetur, expressum est superiori come tario, scribit hanc epiliolam Briseis. i. Brisae filia Hyppodamia nomine, quod nomz I interpretatur quasi domitrix equorii. Γ Littera .i. epiliola, extra carmen literae diici f Littera graeca notata .i. descripta fManu barbarica Quia non graeca,sed ex Lyrneso est,aut Pedaso. Non,ego quod sum tradita &c. Culpa,inquit, tua est, & tua non est: 'non.n.est culpa tua,l sum tradita, quia regi, & principi exercitus parendum est, sed sum tradita tam cito. Alter in alterius ipsi iactantes lumina . i. oculos,alter in vultum alterius. Quaerebant taciti . i.in animo suo mirantes, et non resisteres,ubi esset noster amor. Qualibet itura munus .i.pro munere, aut ut fieret munus ad quamlubet nurum Priami, quia plurimas ille nurus habuisse legitur AEn. ij. Pugnas,ne reddar Achille: Duplex sensus est aluter i pollicitus erat se non pugnatuP donec redderetur & revera constat ex Hom. quia pugnare recusauit,sed non,i id amice pollicitus sit, unde ipsa ex suspicione dicit ipsum non pugnare contra Troianos,quo uno facit ne reddatur. Alter sensus est, o Achille est.n vocatiuus ut pugnas .i.certas ct contendis contra eos,qui me cum multis muneribus tibi offerui, ne redaar,& hie sensus est consorinis sequentibus. Venerunt ad te Telamone &c. Haec ex Hom.collecta sunt,qui scribit Aiacem Phoenicem,& Vlyssem ad Achillem,cum pugnare nollet,cum multis muneribus missos. ΓIlle .c Aiax Thelamoni filius,& frater Pelei. Qui erat pc Achillis. fille T. Amyntoris filius Phoenix nomine,nec legetur Amytone,aut Amyntone , sed Amyntore. Auxerunt Ordo est. Preces blande auxerunt grandia dona. s. Viginti lebetes .i.ollas. Fuluos .i. sului coloris. Ex aere .i .illo metalli genere. Operoso . i. fabrefacto, & artificiose operato. Et septem tripodas .i. trepide, nam graece tripos,latine tripes dicitur: ει aut sede aut lebes tripes. ΓPares pondere,& arte. Quod ad decus,& valorem iacit.
HV,H. ITI T tripodas)Mesis a trirm bus pedibus, sibus suste
I tabatur. Pares podere,&arte. Vel eius deponderis,&ώς ' eiusdem artificij, vel quo' ars
tantum valet, quantum podus ipsius metalli. i. ctuantum valebat materia. s Illis) . i. lebetib.& tripod:bus. s Talenta auri,&argenti) Talentum nomen est
ponderis,sed ut Ser.scrib. in v. En . Secundu varias gentes,v
Et tripodas septem pondere,& arte pares . Addita sunt illis auri bis quinque talenta: Bis sex assueti vincere semper equi. Quodque superuacuum est sorma praestante puellqLesbides, euersa corpora capta domo. Cumque tot his; sed no opus est tibi coiuge: coit Ex Agamemnonijs una puella tribus.
Si tibi ab Atrida pretio redimenda suissem, Quae dare debueras, accipere illa' negas .
55쪽
Qua merui culpa seri tibi vilis Achille'
Quo leuis a nobis tam cito fugit amor '
An miseros tristis sortuna tcnacitctvrget' Nec venit inceptis mollior aura meis' Diruta v matre tuo Lyrncsa moenia vidi, Et sueram patriae pars ego magna meae. Vidi consortes pariter generisque, necisque. Treis cecidiste: tribus,quae mihi, mater erat. Vidi; quantus erat; sit sum tellure cruenta, Pectora iactantem sanguinolenta virum. Tot iamcn amissis, te compensavimus unum: Tu dominus, tu vir, tu mihi frater eras. Tu mihi iuratus per numina matris aquosae,
Vtile diccbas ipse suisse capi.
Scilicci, ut quamuis veniam dotata, repellaret Et mecum fugias, quae tibi dantur, opes. Quinetiam fama est: cum crastina sulserit . hora :Te dare nubiferis linea vela notis.
rium est,dicitq; apud Rom. talentum elle lxx. lib. sicut Plat. ostendit in Musi. qui ait duo talenta esse. cxl. lib.suit et talentum Atticu,Euboicum,&AEgyptium. Atticum dicunt esse ma ae Narsagnu & paruum. magnum dii thre lib. lxxxiij.&vncias iiij. &deniq; valere v. millia denariorum Rom. talentum Atticum paruum lx. continebat lib. Euboicum non multo minus erat Attico paruo. AEgyptiu pondo lxxx. patere. Var. tradit apud Hom.ut testatur Ser. pro minimo quoda premio accipitur in ludis Patrocli. Hic vero apud Ovid. pro magno pondere a cipimus . fAssueti semper vin
loces . Nam in equis velocitas δ linea,
Quod scelus ut pauidas miserae mihi coligit aures; depingens equos pciosissimos νου, tin Sansminis, atque animi pectus inane fuit. P0 uit dicere . Rhii bis i & o cui me miseram Violente rvlinqRςβ didit, cursibus auras, & Iuuen. Quis mihi desertae mite leuamen crit ' Nempe volucrem . Sic laudamus equum, facili cui plurima palma Feruet, & exultat rauco victoria circo. Quodq; superuacuum Ordo est, & puella Lesbides.i.ex Lesbo insula .sForma praestante .i .excellentis pulchritudinis ablativus orogenitivo. Virg. Praestanti corpore nymphae. sCorpora capi:: domo euersa) Subaudi sunt additae supradictis muneribus. Quod est superuacuum .i. quae puellae sunt tibi superuacu , di non necessariae. fCumque tot his .i. supradictis puellis, quas voluerunt tibi nomine Agamem . dare . Vna puella) Vna filia .s Ex tribus Agameix noni s).s filiabus su p. est addita, quia Agamemnon obtulit ei unam ex filiabus suis uxorem. ΓSed non est opus) Hoc per parenthesin dicuntur,sed b coniux non est tibi opus coniuge,quia habes coniugem me. Si tibi Sensus est tu recusas accipere illa munera, quae tu ipsemet debueras dare Agamemnonisi noluisset reddere me tibi,nisi ei dares precium. fAb Atrida) Ab Agamemnone quem filiuAtrei existimauerunt. ΓPretio) Pecunia vel abis muneribus. Γ Redimenda) Recuperanda. ΓQua culpa Quo crimine meo. Fieri vilis . i. a te contemni ut tanta munera spernas, nec me recipias. Leuis Celer & eli epitheton amoris. sAn miseros Sensus est, an cum fortuna coepit aliquem premere,insequitur ipsum assidue,& usque ad finem. Tristis mala, qa est etiam bona . ΓTenaciter) Perseueranter. ΓVrget Persequitur. LMiseros Infelices. t Mollior aura Si aura,erit translatio sumpta a nauigantibus quibus post tempestatem mitior vetus mutatur. Sed liber meus vetullus habet ora, quod non displicet. Diruta) Incipit c memorare miserias suas. Lyrnesia moenia Vrbem Lyrnesium, quod ut dixi supra in ora
Troiae contra Lesbon erat. Γ Et sueram magna pars meae patriae,quia non eram ex mini in is, & amisi ex meis multos . sic Eneid. apud Virg. Et quorum pars magna sui. LVidi in Enumerat quos amisit de suis. Ordo est. Vidi tres consortes generis,& necis cecidisse. i. tres fratres meos consortes Seneris,& necis,quia ut erant coniuncti genere,ita suerunt conium
Graece quia simul interfecti sunt. sTribus quae mihi Ordo illa,quae erat mater mihi, erae
56쪽
mater illi tribus. Nidi,quantus erat, ordo viri. LVirum .i.maritum meum subaudi tantuquantum lat.i. quantuscunque erat. Fusum .i.stratum,&iacetem. Γ Iactantem mouente.
anguinolenta Cruentata tuo gladio transfossa. fCompensavimus te .i .loco ipsorum te
copulavimus. f Tot) L patre patribus & marito . sTu iuratus Participium significationis activae,nam apud antiquos,iuro,sicut punior,& populor in activa significatione ponebatur. sMatris aquosae . i. Thetidis malos tuae, Nymphae Maris,filiae Nerei. Vtile capi) Quia dicebas ετ essem in meliori conditione apud te si si itaret patria,& essem apud meos. scilicet,)Certe subaudi utile est,& ironice proferendum est. LVt ego repellar Haec est utilitas,ut ego
repellar a te,quamuis tradar tibi cum magna dote,quam Agamem. mihi facit. ΓFugias opes mecum . i.& opes,quae tibi inseruntur & me simul. fQuinetiam Insuper,praeterea. Famaeli Fertur. Te dare) Pro datuβε eslet,tempus praesens pro suturo. ΓLinea vela Legendumeti linea,non aut lintea,ne sint duo subilantiu a. sini od scelus .i. quod factum sceleratum.s. quod eras sit discesiurus. LVt . i. postquam. Contigit aures .i. auditum est a me. s Pectus fuit inane). i. vacuum. Γsanguinis, atque animi .i fugit sanguis,& animus ex nimio.n.dolore siue metu. ita deficiunt hominis,ut videantur mortui,& sanguis dicitur sugere, non quia discedat a corpore, sed quod fugit ad cor. Cui relinques me Interrogatiue legendum est . q.d.non iam relinques me patri,aut marito,aut fratribus, quos omnes intersecisti. ΓQuis q. d. nullus. Γ Mite .i. molle,& suave. Leuamen) Solacium,recreatio meorum malorum. Asches. A Ddita sunt illis &c. Non ergo legendum est. Auxerunt blanda &c.Quia licet,lunc I vero simile est,u, preces donis augeantur,ac dona precibus, in contextus conseruan-
L 2 dus est qui imperfectu esset si legatur blandas . Nam subaudire oportet. Attulerunt . aut obtulerunt,aut simile verbum. Quodque . t & quod est superuacuum,qa Duilra haben.ti coniugem,offertur,puella. Puellae Lesbi des) .i .ex Lesbo. Praestante sorma . i. pilantis formae appositive a Corpora capta .i. quae erant corpora capta domo Teal euersa, Quasi nomia corpus in eis comendandum sit,quod ad ijcit,ne sorte ad illas animum adiecerit sup. sunt additae,& cu his,to t. s. donis su p. est addita una puella ex tribus T. puellis, hoc est filiabus adhuc virginibus. ΓEx Agamemnonij .i .ab Agamemnone satis, scd o coniux non est opus tibi coniuge,quia coniugem habes in Sciro Deidamiam,& me apud Troiam. DTu negas accipere illa Tmunera,quae debueras dare. Si ego fuissem redimenda tibi . fAb Atrid .i. ab Agamemnone, ut me tibi abstulit. Pretio) .i. per pretium,hoc est debeas me redimere pretio,' quam re uis cum donis multis oblatam. LVidi consortes ordo est. Ego vidi tres consor. . . tes. ΓPariter generis,& necis . i. qui sortiti sunt idem genus, eandem necem. Cecidisse) . i. lapsos in mortem &occubuisse, & ea sup. erat. fTribus) T. illis. mater,quae erat mihi me, hoc est vidi tres fratres meos occisos capta ciuitate nostra. Vidi . s. vitum Mincten. ΓM tris aquosae .i. Thetidis deae maris. Ordo est. Ipse . i. tu. s Iuratus .i.iuramento astrictus, capitur. n. in activa significatione pro eo, qui iurauit. Jed sic,ut obligatus sit, & iuramcnto astrictus. Per numina .i.diuinam potestatem. Γ Matris aquosae LThetidis. ΓDicebat utile suisse)Imihi. sCapi .i.si caperet. s. vocabulum aptum irrisionis,quasi diceret, scirem quidelicet quam utile,mihi fuerit capi,vsque adeo. LVt quamuis veniam dotata, repellar). s. a te. Et sugias mecum .i. propter me,ut me fugias. DO pes Quae dantur tibi mecum.s ab Agamemnone . hoc est tantum,abest,ut captiuam,& indotatam capias, & etiam nunc cum munera pro dote accesserint repellas. ΓQuinetiam tam a Sc. Minatus enim id erat, ut patet apud Hom. Cui me violente relinquis Sic Dido. Cui me moribundam deseris hospes Violentum autem attestatur Hom. Vnde Hor.in Arte: Scriptor honoratum,si sorte reponis Achillem. Impige iracundusii nexorabilis,acer . Iura neget sibi nata nihil non arroget armis.
phthiss canescat .i. spumescat,
Phthij0.i. Aestilleis. Devorer ante precor subito telluris hiatu. Aut rutily u missi fulminis igne cremer: Quam sine me Phthiis canescant aequora remis: Et videam puppes ire relicta tuas.
Si tibi iamreditusque placent,patriique penates:
57쪽
Non ego sum classi sarcina magna tuae. Victorem captiua sequar, non nupta maritum: Est mihi, quae lanas molliat, apta manus. Inter Achaeiadas longe pulcherrima matrest n thalamoconiux ibit, eatque tuos. Digna nurus , socero, Iouis, Aeginaeque nepote,
Phthia .n. urbs est Thessaliae, aqua Achilles iterdu dr Phthius interdu a Larissa Larisaeus ri vicinitate, sicut Dido, interduTyria, interdu Sidonia di. ΓEt videa Subaudi,& ante ego relicta videar &c.ssi tibi) Oecutrit, obiectioni qa posset dicere
Cuique senex Nereus prosocer eue Velit. Achilles,qΨ vuit redire domu,
Q, C trahemus: dicit ipsa, qd facile potea ducere secu quia no erit onerosa
lis tibi in aliquo opere. Inter Achaeiadas Male sidam legunt
inter & Achaidas,ea ratio car-
Nos humiles, famulaeque tuae, data Pesa
Et minuent plenas stamina nostra colos. Exagitet ne me tantum tua deprecor uxor:
Quae mihi nescio quo non erit Squa modo . Neve meos coram scindi patiare capillos: Et leuiter dicas, haec quoque nostra fuit: Vel patiare licet: dum ne contempta relinquar:
Hic mihi vae miserae concutit Ossa metus. Quid tamcn expectas ' Agamemnona poenitet irae: mi nis nullo pacto patiturinam
m. V EO. in k, prima naturaliter brcuis est si Et iacet ante tuos Graecla moelia pedes.
Vince animos, iramque tuam, qui cetera vincis. Quid lacerat Danaas impiger Hector opes 'R rma cape A eacide,sed me tamen ante recepta: Et preme turbatos Marte fauente viros. Propter me mota est, propter me dcsinat ira: Simque ego tristitiae causa, dusque tuae.
Nec tibi turpe puta prccibus succumbere nostris: Coniugis Oenides versus in arma prece est. 'Res auesta mihi, nota est tibi: statribus orba
cudavero toga remouendii est igitur, & legendu inter Acheidas,ut. l. q praecedi t sit vocalis. M res Mulieres,ut Vir.vj. Matres,atque viri. ΓLose Valde.sCoiux .s alias qua tu volue
curabo,dii modo me tecum ducas. Digna nurus) . coiux tua
tuo Pcleo nerote Iouis &j finae,nam ut supra diximus, Peeus pr Achilli ex AEaco natus est Peleus A acus, ex Ioue&2Egina filia Asopi, ergo Peleus erit nepos Iouis de AEgmar.sCui Coiugi tuae. ΓNereus) Deus maris auus tuus maternus. LVelit .i.no dedignetur. DPro socer Sicut proauus dr,q est ante auum,ita prosocer.fHumiles Abiectae,& viles, est ait Ain-pularis numerus pro plurali. Trahemus Ex colo deducemus. f Pensa A pendcdo dicta dabantur.n .lanae ad pondus inde ancilla,' huic ossicio pr erat,libraria dicebatur. Iuuen. Perijt libraria. Stamina Filaqnebimus. Minuet Euacuabunt. sa indeprecor Hoc unu pcib. te peto. Exagitet vexet,male tractet. No erit qqua Liptote. i.erit iniqua. Nescio quo)q.d. plus nimio & vltra si debeat. ΓNeve meos Subaudi deprecor. Coram .i.te. scindi Lacerari ab uxore tua. Leui) Sine turbatione & ira DHaec Briseis,a ita vis verberare. LQuoq0si ut tu, haec aut oia dicta sunt ad comouendu aium Achillis. LVel) .i.et. DLicet Permitto tibi,& ut dicta colenta sum. Dii .i.du modo. ΓContcpta Neglecta a te. Hic metus .s ne relinquar a te. Cocutit)Tremefacit. Vae Interiectio est doletis: vi, Matua vae miserae. Quid in Hortat,ut deponat iraHnquide/gam.iam deposuit,& oes Graeci supplices orant spm Achille,ut recepta Briseide, deponat ira, P P qua abducta iratus fuerat. fAnte pedes) supplici v. n. est ad genua,vel ad pedes eoP,qbus supplicatur,pcubere. Cic.epist .lib. vs. ad Ligariu cusres,& .ppinqtui iaceret ad pedes &c. vince aios iramque tua q. d.tuc n. eris vere victor. Cic.inorone pro M.Marcello,ve' aium vincere,iracudiam cohibere, victoria teterare, aduersariunobilitate ingenio virtute pilate no modo extollere iacente,veruetia amplificare eius pristi-
58쪽
nam dignitate,haec si facit,n5 eu ego summis viris coparo,sed simillimu deo iudico. Quid Cur. ΓLacerat Destruit, q d.cur tu et solus potes,no obstas ei. Γlmpiger Fortis. Γ Eacide Victus est. ΓSed me in ante rec.) Dupliciter pol hic locus exponi,vi recepta sit modi imperati uisee q. vel melius,ut dicamus cape arma, sed subaudi cape arma me recepta ante. i. postq receperis. ΓCoprime) Coerce. LViros turbatos . i. Troianos territos. Γ Desinat Finiatur.sCausa)Origo. ΓModus . i. finis. Iuuen. Nanque oblita modi millesima pagina surgit. ΓNec tibi) Occurrit obiectioni. Succumbere nostris precibus) . i. vicini precibus meis &eis flecti ad accupiendum arma. Contusis Oen. Hunc locum interpretes male intellexerunt, transferentes ad Tydeum, quem diit pcibus Deiphy les uxoris suae adductum, ut Polynicem maritii Argiae
sororis Deiphyles a fratre Etheocle regno inclusum cu annis vicibus regnare deberent, in regnu reduceret,& bellu pro eo susciperet, sed hic sensus non conuenit huic loco, na qd dicit. Et pilae rigida mete negauit ope non couenit Tydeo, nani Thebae non erat eius pria, nec ipse negauerat opi priae. Sed re vera ad Meleagrii refertur,'d', ut facilius intelligatur,br tangenda eii fabula, sed ut in plerisque aths sabulis, ita in hac eli aliqua varietas inter poetas, scribit. n. Ouid. lib. viij. Me t. qJ cum Oeneus Parthaonis filius Rex Callidonis, quae urbs est .Etholiae solitus saerificare Cereri,& Palladi primitias fructus, praeterisset Diana inhonorata, illa indignata immisit aprum, qui regione uniuersam vallabat, at Meleaser principibus Greciae,ad huius apti internicione conuocatis, ipse quost venatione ingressus est, ad quam et venit Atalanta Scoenei filia, virgo sormosistima Arcadicr, hanc ut vidit Meleager eius pulchritudine captus esi,deinde cum prima aprum sub aure , ulnerasset,non im formam,verti etiam virtute eius admiratus cu ipse aptu interemisset exuuias,& pde honore ei concessit. qa cum
Pleusippus de Toxeus Teliij si is & Meleagri auunculi gre ferrent,& exuuias illi eripere conati est ent,a Meleasro sunt interfecti,mr note Athletae, Tellij silia cu audis ethes suos a filio intereptos domu ferri nimio dolore c5citata illi pito,in quo vita Meleagri cosiliebat Oiu ipse ilipes seruaretur in igne coiecisse sertur,& vita Meleagri simul cu stipite cosumpsisse, ita
Icr. Ouid. At ex Graecis sunt,' aliter sentiant diit.n. Malthea,execrationab.tantum Odo,& de
tellationibus deuouisse vita hiij, a quo Res sui intersecti suissent, imprecatamque assidue infelice exitu,q y cu intelligeret Meleager adeo moleste tulit, ut cum hostes ad muros, vallitq; Callidonis venirent ipse indignatus,nullo pacto arti a sumere vellet, sed cu Cleopatra Eueni fluuij,& Marpisae filia uxore sua lates se oblect iret,& oiumpces sperneret tande Cleotarra eius uxor periculu vides,eu ora se,ut P defensione priae arma sumeret, adductus cst, ut id saceret pcib. uxoris,& hic eli verus sensus,quem et Hom. in I l. vr approbare . Inducit. n. Phaenice volente Achilli persuadere,vt Briseida recipiat multa de Meleagro dicente, & in patris, qd' indignatus execrationes mrisdr homicidio auunculo' suo pateretur usaue ad muros venire,dii uxori indulget. Str.lib.x. dicit bellum a Telli apis aduersus,Oeneu ob suis caput,&spolium M probabilius pro regionis prem susceptu sume. erso ab uxore ad arma capiendane 'im intelligimus. ideo nunc hoc exemplum ad propositu suit m Briseis adducit,ut Achilles eius precib. flecti nota ind:gnetur. Oenides . i. Meleager filius Oenei. Versus) Immutatus,& inductus contra i positum suu . f Ad arma) Ouaepp indignatione accipere recusabat.
si es .i .casus Meleagri .s Nota est tibi Quia in Graeciae partib. gesta et t. inarens Althea mr Melea Oci. Urba Privata. Fratrib. s. Pleusippo,& Toxeo intersectis a Meleagro filio suo. D, Euorer ante precor Sic Dido. Sed vel tellus optem prius ima dehiscat. Vel pr omnipotens adigat me sulmine ad umbras &c. f Agamemnona poenitet irae Arguit ab exemplo cum debere iram deponere, sed sui dixi) A chilles eli inexorabile, id autefacit, ut d chorretur a Prosectione,sciens quia deseratur,si in patriam redierit. LVince aios, Bonum verbum omnibus quadrans,sed personae aptissimum. s Nec tibi turpe puta Argumetatur ab exemplo Meleagri, quem sola Cleopatra coniux in arma vocare potuit, verum ne superbe videatur se coniugi comparasse,satetur modeste se coniugem non esse, illi tamen fidelem δε intactam permansisse deinde sciens, quia generosus animus nulla re cuius in arma conuocari posset, et fuga contumeliae,obijcit summam contumeliam , dices, rumorem esse, non alia de causa ab armis cessare,qui mollis, mulierosusque voluptati indulgeat. Textus
autem dilucidus est, nec explanationis egens. Quod autem dicit. Devovit
59쪽
Devovit nati spemque, caputque parens. Bello erat i lle ferox: politis secessu ab armis:
Et patriae rigida mente negauit opem. Sola virum flexit coniux: selicior illa: At mea pro nullo pondere verba cadunt. Nec tamen indignor: nec me pro coniuge gessi, Saepius in domini serua vocata torum. Me quaedam memini) dominam captiua vocabat .' Seruitio, dixi, nominis addis onus. Per tamen ossa viri subito male tecta sepulcro, Semper iudicijs ossa verenda meis: Perque trium sortes animas, mea numina, fratrum, Qui bene pro patria, cum patriaque iacent:
Perque tuum,nostrumque caput,qy iunximus una: Perque tuos enses, cognita tela meis,
Nulla Mycenaeum, sociasse cubilia mecum Iuro: fallentem deseruisse velis. Si tibi nunc dicam: sortissime tu quoque iura, Nulla tibi sitne me gaudia facta: neges At Danai moerere putant: tibi Electra mouentur, Te tenet in tepido mollis amica sinu. Et si quis quaerat, quare pugnare recuses:
Pugna nocet: citharae, noxque tenusque iuuat.
Tutius est iacuisse toro: tenuisse puellam et Threiciam digitis increpuisse lyram: Quam manibus clypeos, & acutae cuspidis hastam, Et galeam presta sustinuisse coma Sed tibi pro tutis insignia facta placetavit:
Partaque bellando gloria dulcis erat. An tantum,dum me caperes, fera bella probabas 'Cumque mea patria laus tua victa iacet 'Di3 melius, validoque precor vibrata lacerto Transeat Hectorem Pelias hasta latus. Mittite me Danai: dominum legata rogabo: Mixtaque mandatis oscula multa seram.
Plus ego, qua Phoenix, plus, qua facundus V ly sies, Plus ego, quam Teucri credate ) frater, agam, Est aliquid solitis collum tetigisse lacertis:
Praesenteisque oculos admonuisse sinu.
Sis licet immittis, matrisque ferocior undis.
Euouit Ecce p*ςxδ 0 Hvisa. stendit quod supra diximus Altheam non dedisse mortem filio,yer torrem igni consumptum,sed eum execrata suis e , nam deuouere est execrari, ut supra diximus illo loco,Thesea deuoui, oui a &c. unde deuotiones appellabatur execrationes,ergo .s Devovit .i.execrata est, & imprecata , ut male accideret filio Meleagro,&cito moreretur,na hoc signat
.sisses deuouere spem,& vitam. Ille Meleaget .sFerox Fortis. ΓS cessit, ab armis Vt supra diximus indignatus rῖ execratio nes mris. OPositis) .i depositis,
aph resis est. ΓPatriae Calido. nis quae ab hostibus oppugnabatur. Rigida Dura, ct pertia
naci. ΓSola coniux . s. Cleopatra eius uxor,ut diximus. ΓFlexit Mutauit eum a proposito, & impulit,ut arma acciperet, P
s Pro nullo pondere .i.sine eia sectu. Nec gessi me pro coniuge) Non suit apud te,ut coniux. Pro coniuge .i.loco conis iugis. nam pro interdum signae secundit, ut nunc te marmoreupro tempore cimus, interdulignificat loco, ut hic interdum adfaad fauorem resertur, ut egi causam pro te .i. in fauorem tui. Mar.incipient omnes pro Cic. loqui .i. in savorem Cic. licet possit etiam accipi loco Cie. quem Ant. interfecerat. ΓS pius vocata serua in torum domini) .i. quae saepe nomina. se uae vocata sum, ut in to3r tuum
uae vocabat me domina. Adis onus seruitio, Id est serui-
tutem meam magis ag3rauas, cum vocas me honoritico no
mina dominae, cum serua sim Per tamen ne fortasse Achilles eam
60쪽
eam respueret, quia interea dum fuit cum Agam.cum eo concubuisset, a Trinali multis tur mentis,se nunquam tactam suisse ab Agamemnone Ordo est. s Tamen iuro per ossa male tecta Semi sepulta,quia,ut supra diximus in euersionibus urbium, non pollum corpora,comode tepeliri. ISubito) Eisos a tantum odo terra. LVerenda) Honoranda, di ita comendat se ab amore coniugali .s Perque triti sub. iuro .sTrium fratrum Ri os supra diximus.Vidi consortes pariter generisque &c. t Bene Nam honesium, S laudabile eii pro patria mori. ΓCum patris Quae ct ipsa euersa est,ut supra,diruta Marte tuo &c. sPer tuum caput Mos graeco Raurare per alienum caput I unen. Nondum graecis i urare paratis per caput alterius. Γ Vna) .i simul adverbium eli. s Tela cognita meis) Quia his enimus tuis,& fratres & vi' meum occidisti. Γ Mycenaeum .i. Agamemnone,sic dictum a Mycenis urbe,cui imperabat,sic Virg. de eo. Ipse Μycenis magno' ductor Achivum,&c. Socrati e mecum nulla cubilia . i. nunquam mecum concubuisse. t Fallentem .sme. ΓDeseruisse ne . i. me deseras,& nunquam recipias, si te salto. ΓSi tibi Hoc dicit Brit eis, ego quidem poli quam a te abducta sum,sui stacta, rea nullo viro cognita. Sed tu si iurare cogaris sine me nulla suisse tibi gaudia,S voluptates libidinis cum alia muliere. ΓNeges) . i. negabis,q.d. non . s Moerere) Angi dolore propter mea te abductam. sTibi plectra) Mouentur. i. tu cytharae indulgens,nam plectrum est, quo corda tangitur, interdum pro tota cythara ponitur. LMollis Tenera, ct blanda. Sinu) Gremio,id est in amplexu . Et quasi quis quaerit, id et i ta aliquis dubitet. ΓQuare recuses pugnare Cum iam satis conliet,quod non recusas pugnam ob iram, ut Oilendit, quia ego fuerim tibi rapta, sed quia indulges veneri. Γ Pugna nocet Ecce causa. ΓCytharae. . l. cantus cytharet quae delectaris, nam Achil. optimus cytharoedus fuit a Chirone centauro canendi artem edoctus. ΓNox Quies nocturna . LVenus) Concubitus,haec enim adolescentiam maxime iuuant. Plautus in bacchidibus. Iito illecebrosius fieri nihil poteti vox mulier,vinum, homini adolescentulo . s Increpuisse) Insonuisse. s Lyram Threicia . i. orylaei,qui trax fuit, &lyra optime cecinit. ΓGaleam Cassidem, munimentum capitis. s Pressa) Pondere grauata .ssi tibi Est quasi quaedam obiectio ad ea,quae Achil dicere posset, i magis splendore rerum gelta' delectatus hi quam octo,& tuta vita,dicit ergo Briseis. ΓSi facta insignia .s splendida .icin bello. ΓPro tutis .i. loco tutorum & och. s Elii gloria partaque . i. quaesita. fBellando
Pugnando,& te periculis obhciendo. ΓErat dulcis .i. erant tibi iucunda. Γ An probabas . i. an laudabas. Γ Dum caperes me) . i. dum priam meam euertebas, & me rapiebas. ΓCumque mea patria . i. an volu illi laudem tuam iacere, & sepultam esse, pollil priam meam euerti iii-LDii melius) s. velint,q.d ita non sit. LValidoque precor) . i. utinam potius hasta tua interficias Hectorem. Pelias . i. thesi alica a Pelio monte Thessaliae,non aut a Peleo patre Achil Iis est deductum derivativum, nam in eo monte incisa di ipse in J.de re med. Vulnus Achilleo quae quondam fecerat holii Vulneris auxilium Pelias halta tulit. Notandum aut est hastam Achillis ex fraxino fuisse, ut testa. Plin. lib. xvij.& bt r. lib.x. quam Hom. telie solus Achilles concutere,& tractare nouerat. Mittite me,conuertit sermonem ad graecos ostendens,l si ipsa missa fuerit ad Achillem, magis poterit,cum sua praesentia, ct memoria solitae consuetudinis mouere, quam oes alio magna eloquentia. ΓOscula mixtaque mandatis .i. praeter praeces et osculabor eum. ΓPlus Agam. s. in persuadendo Achilli osculando eu. ΓQuam Phoenix Eloquenter dicendo.&c. Quam Vlys. Splusquam. Frater Teucri . i. q. Aiax Telamonius,patruelis Achil. ut supra dictum est. Γ Est aliquid) Quasi dicat plurimum potest. sSolitis Assuetis . fAdmonuisse . i. reducere in memoriam . toculos) Achillis. ΓSinu .i. pectore meo ei patefacto. ΓSis licet) Nunc loquitur ad Achil. DLicc0 Quam uis. ΓSis imittis . i. mansuetus. LVndis matrisque) . i. aquis maris . nam Thetis mater Achillis Dea est maris. P Ex quo xvum nolirumq; caput) Tractu cit a graecis. Vnde Iuuen.Satis. graecis nec dum iurare parat is P caput alterius .fMittite me Suadct se apud Achille plus post e,qua tres illi legati. Aiax teucri frater, sed ex diuersa matre. Phoenix, & Vlyl. Simile secit apud Rom.mr Coriolant,quq sola ipsum flexit, qJ poetae usurpant. na Briseidi notu erat. ΓEst aliquid Haec particula pro excellentia ponit,ut apud Iuuen. Est aliqd sese unius dnm,fecisse lacertae. Et apud Persium. Sese alique credens Italo,qua honore supinus fregerit heminas &c. apud diuum Paullum. Qui videbantur esse aliquid .s Admonuisse .i.calligasse oculos vagos. Vt