장음표시 사용
31쪽
dum Uyssem patrem situm. f Senior scilicet senex comparativum pro, positivo. agcbat
enim ut Cicero scr. tertiam hominum aetatem, etiam ipse reseri lib. xiij. Metamorph. Vixi annos cc. nunc tertia vivitur elas. ΓTuo nanque Telcmae. ΓMisso querere . i. ad quaere
dum . fillo. s. Telemac. mihi subaudi rettulit, &. i. etiam pr ter supradicta. DRettulit Narrauit. si hoc sum Dolonaque C sos Sic legendum est: vique coniunctio encletica utrique
subi ungat ur,ut constet ratio metri,nam Dolon primam corripit di quam coniunctio hoc loco non solum copulat verba, sed etiam sensum, ut Ollendat utrunque caesum. i. intersectum fuisse. Fuit autem Rhoesus rex Thraciae,ab amicitia Priami non alienus, qui cum in auxiliud rotam venisset, cum Thracum copijs iam nocte adueniente ante insulam, quq anteposita ciuitati continenti adiungitur paulisper commoratus : pollea circiter secundam vigiliam campos Troia. Ingrcitus tentoria explicuit, quod ubi Dio.& Vlys. in ea parte vigilias curates animaduertere: uci potius, ut alii volunt ex Dolone Troiano intellexerunt,& ipse speculatum exierat,& eum deprchenderat, ut mox d cetur omnia circunspiciens, Celeriter ad locum,ubi Rhoesus commoratus fuerat, dicesserunt. I una satigatis ex itinere culi odibus:& ob id somno pressis. V lysi e & Diomede introgressi: regcm in ipsis tentorijs inter secerunt, & currum eius cum insignibus equis ad naves Graecorum duxerunt. Dolon autem vir fuit Troia. Eumedis filius qui in castra Graecorum speculator accessit, pactus cum Troia. ut in renumerationem speculationis, sibi darentur equi Achil. post victoriam qua sperabat, sed deprchensus eli a Dio. & Vlys qui & ipsi speculatum venerant, & vigilias, ut diximus in ea parte curabant, quibus omnia aperuit: quae Troiani pararent, & spcrarent: indicauitque praecipue aduentu in I lioesi,& satum quod de eius equis erat,Troiam non posse capi, si aqua Xanthi bibissciat aut pabula soli Troiani sustassent: promiserant. et enim vitam, si omnia
indicaret. verum omnibus perceptis eum interfecerunt, unde Ovid. nunc dixit cum proditum dolo, quia non seruauerunt, quod promiserant, eum autem spe equorum Achil speculatum luisse ostendit Ouid. lib. ii. Trist. non foret Eumedes orbus si fili iis eius pullus, Achilleos non adamasset equos. & Virg. lib xii. AEn. multis versibus. Sed quidquid pertinet ad intelligendum hunc locum optime habetur lib. xiij. Met.ex verbis Vlyis Est aliquid de tot Graio 'milibus unum a Dido. legi, nec me sors ire iubebat. Sed tamen & spreto nocti, ille bovisq;
periclo. Ausum ea ili na, quae nos Phrygia de gente Dolona. intimo non ante tamen , quam
cuncta,coegi plodere,& edidici quid perfida Troia pararet. Omnia cognoram, nec quid specularer habebam. Et iam promissa poteram cum laude reuerti. Haud contentus eo petii tentoria Rhα s. I iiqile suis ipsum castris,comitesque Peremi. Atque ita captiuo victor votisque potitus . ingredior curru laetos imitante triumphos,& Virg. lib.j. aeneid. Nec procul hinc I noesi niueis tentoria velis A gnosci lacrymans, primo quae prodita somno Tytides multa vallabat caede cruentus. Ardentisque auertit equos in castra priusquam Pabula gustassent Troiae Xanthumque bibi liunt. Ecce per hos Ouidi; & Virg. versus declaratur totus hic locu huius epistolae . ut sicut hic Rhiae sus pioditus somno,quia inuasus est, cum dormiret custodibus etiam suis,ut dictum est. Somno Prestis, ita enim scr. Ditis Cretensis,licet serv. super eum locum,primoque prodita somno,exponat prima parte noctis, ut libra die ,
somnique pares ubi fecerit horis. Sed prior sensus est ex hist. Ausus es) incusat Penelope Vlysse nimiae audaciae & obliuionis suorum. Nimium Et nimium, hoc est penitus . tuorum patris, si ij & uxoris. Tangere scilicet accessu tuo,hoc est intrare. Castra Thracia, id est tentoria Rhoesi regis Thrac. Dolo Insidiis noctis , quod est audacius quam in luce.s Tot viros) Comites regis, qui erant in eius tintorijs. Ab uno A solo Dium . fCautus Providus periculorum . fAnte) Obm quia simulabas insaniam: ne ires ad illam pericula. Scite me solam relinqueros quod ipse dixit xr . Metamorph Me mea detinuit coniux, pia mater Achillem & diximus supra in argumento. Vsque metu Dicit Penel. quod cum haec supradicta narrarentur sibi suisse gelia ab Vlys. semper audiendo nimio timore tremuit donee
intellexit Vlyis his ita pestis reuertisse ad Graecos equis Rha. si adductis . Vsque Assa due .lsinuq Pectora mea. Micuere) Moti sunt, tremuere. Metuli. Quia laetitia etiam interdum trepidat pectus. Γ Dum) Donec. svictor, Id est tu.
32쪽
AT bene cautus eras & memor ante mei. Inuerso quq plus urget, quam si dicere
oblitus eras mei .fAt . Lironeus. fAnte) Quam tanta res adorieris apertissimoque vitae periculo te committeres.sEras memor mei Uel meorum mandatorum ego tibi succurrebam,& perinde. ΓEras bene cautus Periculorum fugitans,& salutis vit que par tus. Atque ita non est,alioqui si te cogitatio nici sit bisset,ad pericula cunctatius accessities,ut te mihi seruares,incolumem & in tua salute mcq parceres,hanc sententiam planius expressit in Laodamia. Et facito ut dicas. quoties pugnare parabis. Parcere me iussit Laodamia tabi,& illic ultima mandato claudetur epistola paruo. Sit tibi cura tui, sit tibi cura mei .
Obania nanque tuo Docet quo,& a quo haec norit lacinora Vlysiis ex Telemacho, Aleis . videlicet suo & Vlysiis filio,quem ad Nestorem miserat patris inquirendi gratia. In qua reconciliat sibi ingeniosa mulier beneuolentia mariti, cuius se semeerta sollicitam fuisse signat.Ordo est,dico p. l. Hector terruit, nanque Nestor Qui fm Homedi
tertiam vixerat aetatem. Γ Rettulerat).i.recensuerat & enarrauerat.sOmnia Nato.i.filio tuo
Telemacho. ΓMisso te ouaerere .i.vite quaereret. ΓAt .i. ille. filius tuus & meus .sRettulit .i.recensiuit mrhi. Rettulit,inquit, Rhivsum regem illum Thraciet, & Dolona Troianum illu ustium Eumedae caesos . i. occilos a te, erro. i. gladio & rettulit,ut .i. qualiter hic. Rhoesus sit proditiis soliano, quia prima nocte dum clausas portas intrare non posset occisus est , unde Virg. AEn.j. Nec procul hinc Rhoesi niueis tentoria velis. Agnoscit lacrymas primo 'uq P-dita somno. i. prima parte noctis.& ut ille videlicet dolo proditus est dolo: quia promissa erat ei impunitas: Ied non seruata aut dolo, quem occisus praetendebat,hoc est py dolum, quem astruere volebat: & Rhoesus, quia imprudenter inter holles somno indulgebat, & ita est vitui' ratio liollium & laus victoris.& in dicit nocturno dolo,quasi non nisi per dolum id potulit et perpetrare sed dolus an virtus qcris in lioste requirat λ Adiutus ab uno viro. s. Dio. Equisismur js,ipsus videlicet Rhodii cuius ipse cum Dio. ardentes auertit equos in castra, prius-q iam pabula gustassent Troie Xairiumque bibissent, ubi dicitur Aeneid. j.
qui narrabat. ΓIlle P agme) Amicu.LGraeco'. s Equis isse) .i .equis Rhoesi abductis, & haec est, qd' in versib. supra allegatis dicit. A tque ita rao Acaptiuo victor,votisq; potitu i.
Ingredior curru laetos imitate H γ. triumphos. Ismarus aut mons
Dictus es ismarijs i Te per agmen equis.
Sed mihi quid prodest vestris disiecta lacertis
Ilios , murus quod fuit ante, solum 'Si manco qualis i rota durante manebam, Virque mihi dempto fine carendus abest. Diruta sunt ali)s: viii mihi Pergama restant:
Incola captiuo quae bove Victor arat. -
Iam seges est, ubi Troia fuit: resecandaque salce, est Thraciae,unde Ismarius po- Luxuriat Phrygio sanguine pinguis humus . nitur pro Thracio. Ismarus aut
. O . A G prius dicebatur Maronea, Diti
mo vino abundans,de quo Tubullus ad Messal.Victa Maroneo foedatus lumina Bacco, quem locum male quidam intelligunt exponentes a Marone.i.Virg. dictum i ij. AEn. quo scri Polyphemum fuisse sopitu, sed errant,nam licet de Polyphemo loquatur et Tibullus, in non iacit mentionem de Virg. descriptione,sed de vino,quod ex Thracia Vlysi aduexerat. Disiecta Diruta,dissipata. D Lacertis).i.vitibus. Quid prodest q.d.nihil. Et,murus ordo est. Γ Et solus) Quod fuit ante murus, nunc aequatus solo .i. dirutus, nam tecta aeqitata solo dfir,quae sunt diruta, neque supra solum eminen . Virg. Haec aequata solo sumantia culmina ponam. Ouid. lib. iij. Fast. Haec aequata solo est nullo sub crimine regni. si Pro si quidem. i. quia . Qualis .i.vidua & sine marito. Carendus mihi). i. a me,& notandum hoc participium in voce passiua a careo. Depto sine .i. semper & perpetuo. nam quod finem non habent aeternum est.s Alsis) Ad utilit te aliarum.ΓMihi uni) Mihi soli .i.in damnum mei solius,cui esset utilius quod adhuc starent, ut insta dicet utilius starent. Ressant Remanent non re vera, sed quantum ad danum & dolorem suum. IVictor Graecus, sIncola) Qui illic habitationem fecit, post victam Troiam .sBoue
33쪽
Boue captiuo Pro bobus captiuis. t.bobus qui ante fuerant. ΓTroia Nunc a graecis capti
Iam seges eis. haec descriptio eo tendit,ut Penelope ollendat iandiu 3 rotam suille eversarn. enu merat. n.certissima euersionis,& rumq argumenta, ex quo magis conqueritur de absentia Vlysi & quod non possit intelligere ubi lit, leges eii, ubi suit Troia de resecanda salce .i. iam herba nata est,ubi fuerat Troia,&ita alia ut iam sit falce metenda. ISeges) Aut G Va ronem dicitur a Sat .i. semine,eli aut proprie seges eorum seminum, quae pani consciendo sunt apta nondum demessa. Nam fruges generaliter dur omnes fructus, qui in alimonia verti possunt: dicitur autem,eodem Varr. telle a fruendo, haec ergo seges accipitur pro semine frugum lato eu adhuc viridi. ΓFalce .smissoria. Eit.n.&falx putatoria, qua arbores putatur, de qua Virg. in Georg. Falce premes umbram.& in Buc. Atque mala vites incidere falce nouellas. Luxuriat, Supra modum abundat. Horat. Luxuriantia compescet. Varg. Luxuriem segetem tenera depascit in herba. Ad oves nonnunquam refertur,& significat exultare & lasciuire. Ouid. in Fall. Ludit & in pratis luxuriatque pecus, interdum habitudincm significata Virg in ril.Georg. Luxuriatque toris animosum pectus. luxuriar.n. haec ponitur pro plenii,& densum ell. Pinguis Impinguata. fSanguine Phrygio) .i. sanguine Troianorum illic essu so. Est autem Phrygia A sae regio,vbi est Troia. II ios) Disiecta,sic Horat vexata Ilios dixit frequentius tamen h c Ilios,vel hoc Ilion legitur.Vertit puppim peregrinam ad littora sed quomodo λProra.n. ad littus appellitur, non puppis. Verum peregrini,&hollescito abnauigaturi,dicitur vj. Aeneid. Obvertunt pelago proras, S ita puppis appellitur ad littus ut paratae sint naues si necesse fuerit ad suga .
Ηm,i,. Emisepulta No plene se- Semi sepulta virlim curuis scriuntur aratris pulta, ut in bello accidit Osia: ruinosas occulit herba domos. riuntur Eruuntur ab aratris. Victor abri: nec scire mihi, quae caula morandi, Luc.lib. vij. Quae segetes inse- Α ut in quo lateas serreus orbe, licet. i cta surget non decolor herba: Quisquis ad haec vertit peregrinam littora puppim:. Ille mihi de te multa rogatus , abit.
vomere manes. Ide paulo poli: , , Ο ς' i . PPluraque ruriculis feriutur de- Quamque tibi reddat , ii te modo vidcrit vlquam; tibus ossa .focculit Tetigit,e- Traditur huic digitis carta notata meis . , ius seequelatiuum est occulto. Nos Pylon antiqui Neleia Nestoris arua,
si uinosas Henas ruinis pro- - 4ia stratas. LVictor .stu Vlyss.sAbes: Es absens a domo tua. Nec scire mihi . i. nec possum scire: quae ea moradi. i. quae causa sit tibi quare differas redditum tuum in patriam: aut in quo orbe, eleganter pro in qua par te orbis. ΓQuisquis Ostendit non esse culpam suam,quod ignoret ubi sit Vlysi .dicit.n. Penelope se neminem praetermittere, qui ad littus suum veniat quem non diligenter interroget de Vlysis& cui non tradat literas,quas ille reddat. si eu alicubi viderit aut inuenerit. ΓQuis uis Vlyss.l. quicunque svel mercator vel nauta. ΓVertit Appulit,sexit. Γ Puppiin: Nauri ynecdoche,peregrin is,aduenam externam. Ad haec littora) Ad hanc noliram terram. ΓIlle,abit. Discedit.I.hinc. ΓRogatus .i. interrogatus,vi multa super Priamo rogitans,alia ro gare significat orare in compolitione vero cum vari s ppositionibus varia habet significata. Arrogare. n. signi hcat assumere,& attribuere: & in malam partem accipitur. Dicitur.n. arropans qui sibi plus assumit, de attribuit, quam deceat. Abrogare penitus tollere . Derogare in parte minuere,& tollere: unde Cic.aci Herennium,cui legi derogatum vel abrogatum sic. Erogare est dare. Irrogare inferre, ut irrogare poenam. Hor. L. Serm. Adsit regula peccatis, quae poenas irroget aequas. Prorogare differre. Horat. ii L.Serm. Viuendi recte,qui proro. Eat horam. Rusticus expectat dum defluat annis. Subrogare sufficere, & in locum alterius
substituere. Praerogare, praeserre: inde praerogatiua praelatio, di priuilegium dicitur sue, ve . . vulgo loquar praeeminentia. DReddat; Det tibi,& proprie dixit nam literae dari dicuntur ab eo, qui mittit: reddi vero ab eo, qui deseri qm eius fidei sint creditae, ut reddantur. Carta,
34쪽
epistola,ponitur interdum pro uno lib. Notata,scripta,nam litem notae dicuntur: quod per
eas res omnes notentur. Nota etiam pro quolibet signo accipitur. Virg.iij.Georg. Contianuoque notas,& nomina gentis inurunt. Luc.lib.vij. Non tamen abstinuit venturos prodere casus Per varias sortuna notas. Nota etiam dicitur ignominia,S probrui, attessatur Nonius: Lucillum. Quem scis scire tuas omnes masculaque,notasque. unde & nota censoria,
dicitur,quare Iuuen.dixit. Sed qua Fab. censor notet. ΓViderit usquam . i. alicubi,significat autem non solum in loco,sed etiam ad locum Horat. in j. Serm.de sormica loquens: Non 'squam prorepit .& Terent. in Eun. sed profecturus alio fueras responder Parmeno nusqsubauditur enim prosecturus erat. Nos Pylon) Dicit Penel. praeter diligentem interrogationem, & inquisitionem factam a se de Vlyssi apud peregrinus ad suum littus venientes, &praeter literas traditas, quae ei redderentur se etiam misisse ad diuersa loca percunctatum de ipso Vlys & presertim Pylon & sparten qna ex Pylo a Nestore Vlysi. socio: Vel ex Sparte ab Agam. & Men. principibus Graecorum putabat se posse fieri certiorem,ubi esset vlyssi dicit ergo. s Nos Pylon,arua Neleia Nestoris).i.terram Nestoris regnatam a patre eius Neleio, iit aut ut scr. Str. Pylos urbs in Messenia ubi Neleus pater Nest. regnauit,hanc Herc. expugnauit,& ex xij. fili)s Nelei ab eo interseistis,solus Nestor superfuit, stipse narrat lib. xij. Me t. ipse Nestor interdum Pylius dicitur a Pylo a Mari& a Iuu.ut ex rex Pylius magno si quidquam credis Horat. exemplum vitae fuit a cornice secunda . Antiqui senis, dicitur.n. vix ille c c c. ann. ut ipse apud Ovid. Vixit annos bis centum, nunc tertia vivitur aetas. Elcia arua AEmulatio Hom. qui Pylon α κλέιον cognominauit a Neleo Cretei, vel ut vulgo credebatur Neptuni Tyrus 4; filio, cui ex ioco a fratre Pelia sugato. A-pliarcus oppido quaeda Mellente conce stit ad mare & in ijs Pylon auctor Pausanias.
Os Pylon, &c.) Declinatur haec Pylos,huius Pili ,huic Pylo,hanc Pylon, vel Pylui nominatiuo Pylus. Item haec Sparta latinae,vel Sparte,huius Spartes graece. Vnde est accusativus Sparten per ia,non per ira, & est patria Menelai.
Misimus: incerta est fama remissa Pylo. Misimus & Sparten: Sparte quoque nescia veri. Quas habitas terras i aut ubi lentus abes 'Vtilius starent etiam nunc Moenia Phoebi: Irascor votis licta icuis ipsa meis. Scirem ubi pugnares: & tantum bella timerem:
Et mea cum multis iuncta querela foret. Quid timeam,ignoro: timeo tamen omnia demes: Et patet in curas area lata meas. Quaeciaque equor habet, quaecunq; pericula tellus: . Tam longae causas suspicor esse morae.
se riurabes,quod est modi indicatiui. Lentus Tardus ad reuertendum. ΓVtilius Declarat aperte,quod dixerat superius,uni mihi pergama reliant. ΓUtilius) Cii maiori mea utilitate. f starent) Essent adhuc integra & erecta. Dixit supra, in eo loco. Troia.cer.Moenia Phoebi, id est muri Troian quos Phoebus aedificauit. Fabula autem hic habet. Nept.& Apollo promissa sibi a Laomedonte rege Troia. mercede muros illi aedificauerui,sed Laomedon postea eis promisium mercedem iiegasse dicitur: quod ideo fingitur, quia ut voluit Ser. Laome don Neptuno,& Phoebo certam pecuniae quantitatem voverat,suam postea imminentibi's hostibus ad murorum aedificationem transtulisse dicitur,unde ipti muros Troiae fabricasse dicuntur, unde & auctor hoc dixi pergama Phoebi, & Virg. lib.ih. AEn. Et omnis humo saniae Neptunia Troia . Heu ipsa).i.ego. Leuis Inconstans, & mutabilis alias leuis . si scaenon onerosum . item vilem,& contemptibilem. birascor meis votis Reprehendo mea vo-
a Nestore. Incerta)Ignara de te ubi sis. Misim' El.i.ct. ΓSpartem Lacedaemo
be,& pro regione ponit,dicta a Lacedae filio Iouis,&Tay etes
filiae Atlantis. Spartem aut accusativus est graecus a nominativo. sSparte) Nescia veri, ignara veritatis de te. sparte autem
l ro spartani ponitur.i .urbs Piominibus . si abires Legen
35쪽
ta, se ea quae optaui prius enim optaui: ut Troiam vinceretis,& dirueretis, nune dolco me ita optasse, nam vellem adhuc d rotam stare. Scirem ubi pug. Sc. Sciatus eii, ii Troia staret,hic ἰωltem scirem,ubi pugnares, & gereres bellum. Et tantum).i.solummodo. f Timerem bella . i. pericula bellorum,non autem alia. Et mea,quaere la) De absentia mariti. ΓForet iuncta cum inultis .caliis mulieribus,quae di ipsae conquiruntur de absentia maritorum suoru nhquod citet mihi tolciabilius. Nam cli m communi prouerbio miseriaru in societas solatii loco eli. LQuid timeam .s nunc cum nescio ubi sis. ΓDemens) Exanimata, de timore perturbata. ΓEt patet in curas area lata meas) Senius, eii licet nesciam quid timeam timeo tamen tibi omnia pericula,& meae curae & timoris in omnem partem vertuntur. fArea: Spatium .s Lata Amp'a. flia meas curas In meas sollicitudines ta timores de te . t Pater Patens eis,& diffundit ar latet atque sipat: Ose,nam area pro spatio ponitur,& latitudine,significat: & alia, S proprie,& trana latiue,quae quia ad hunc locum non pertinent, praetercuntur. Quaecunque aequor habet Ordo eli. Ego suspicor quaecunque pericula. i. omnia pericula quae aequor habet, & tellus, esse causas tam longe more. i. 93 tandiu moreris, suspicor suille causam periculorum,quae tibi mari terraque poterunt acclacre .
Ase ΑΗ. si lemus habes).s domicilium, aut potius ab . ΓMoenia Phoebi . i. pergama Apolli- nis fabricata manu,& ab eo diu culto dita. Vnde Virg. Phoebe graues Troiae semper . V miserate labores &c. Irascorvo is .i.desideri s , quia dclideraui cuin Troia staret
excidium exu , nunc cum iacet,eius incolumitatem. Si Troia staret,scirem ubi pugnares, &. tantum bella timerem,&c. nunc autem pellicem timet, quod tamen non ex prcsie dicit,sed
inlinuationem . ζ Area lata Area ab ariditate dicitur locus in quo teruntur fruges, quq sunt suturae siugis semina ,sicut absentia Vlyssis multarum curarum. Quae vel ira libido eli, aut P . parentesim dicit,quae res est vel ira libido. aut dum ego meditor liuiae haec. s. quae cli velira libido, sed prior modus melior est, quia ponitur haec. i.praedicta, quia in mari S terra contingunt . Apte autem pluraliter dicit quantum ad sensum , voltra non tua libido, ne in solum Vlys. talem maculam coni ciat, & ut facile creditu doceat quod multi consueuerunt. Id autem dicit,quia noti erant amores Agamemnonis, Achillis, S aliorum principum.
RV,ix. π π ego dum stulις Haec ego dum stulte meditor,quae vcstra i bido est,
H Nuc more muliςdri uς Esse peregrino captus amore pol S. quam habet dices. l tae emsu Fortitan & narrcoquam lit tibi ruitica coniux :pra dictas causas suspicor,sed ut Quae tantum lanas non sinat cste rudes. vos viri, libidine maxime duct- Fallar: & hoc crimen tenues vanescat in auras:
alicuius mulieris: quae te deti- . i' i .
net. Ordo est. DTn ego stulte Me pater icarius viduo dii cedere iccto meditor hete .stupra dicta, tu Cogit: & immensas increpat usque moras.
potes esse captus amore peregrino, quel .ido vestra est. i. pro ea libidine que libido est vestra. i.vestrum viro R. i. quam vos viri habetis,& hic eli verus sensus,& veltra coli ructio,nam supplendus eli ablativus, & taliscosi ctio usitata est a doctis. Ser. Sulp. ad Cic. in epistola, ctua consolatur eum de morte filiae limili utitur locutione,et illius amor in te est,hqc facere illa non vult orda illa non vult te sacere haec eo amore: qui amor illius est in te: sunt & alia exempla, ut quae improbitas tua est,me oppugnare,audes.i .ea improbitate,quae tua improbitas cli,sed haec sint satis,huiusmodi autem suspiciones uxorem de amore maritorum absentium,qm crcbrae sunt, tolerat a poetis ipsis mulieribus attribui. Terent. in Adelph. Uxor si cessas aut te amare cogitat,aut amari,aut putare,aut animo obsequi,& tibi bene esse soli,cum tibi sit male. sForsitan Addit &aliam suspicionem de contemptu suo .f. Vlyss ut gratior sit nouae amicae,vituperat ipsam Penelopen . Sie Medea ad Ias. Forsitan & llulte dum te iactare maritae quaeris.& ini ullis auribus apta loqui. In faciem,moresque meos noua crimina fingis . Rustica, inculta. Quae tantum lanas non sinat esse rudies .i. quae nulli alij rei muliebri latis sit apta nisi carpedis lanis,
36쪽
non etiam acui,notandum autem est: Penelopen suspicari non solum quod Vlyssi eam rusticam dicat apud amicam, verumetiam dicat esse anum, nam mulieres iuuenes magis exercitio acus utebantur, non ad consuendum, sed ad pingendum varijs coloribus, & figurandum vestes,quales a Dido. non textas,sed acu pictas significat.Virg. En.hb.M. Tum geminas vestes auroque,oltroque rigentes, Extulit AEneas, quas illi laeta laborum Ipsa suis quondam manibus lidonia Dido Fecerat,& tenui telas discreverat auro.& alibi,Pictus acu clamidem, S seriugine clarus hibera. Anus autem quae propter visus,& hebetudinem, aut manus instabilitatem acui non essent aptae,ad lanam transferebantur, & talem mulierem Iuuen. significauit cum dixit. Est in consilio matrona admotaque lanis Emerita,quae cessat acu.fRudes .i. impolitas. ΓFallar Optatiui est modi,& subauditur utinam. ΓFallar) .c hac mea opinione: quam de te habeo. f Hoc crimen Quo te accuso .c de amore alterius mulieris. ΓTGnues) Vacuas, vel subtiles. Auras .i. aera,qui est tenuis comparationem aquae,& terrae .sVanescat I n vanum,hoc est in nihilum abeat,hoc est non sit verum. DNEue reuertendi) Vecopulativa est coniunctio: significat enim & sensiis ergo est & tu. s Liber reuertendi) . i. tu non prohibitus, quin reuertaris .i. utinam nullius mulieris amore retentus,ne velis abesse. liber .n. eundi dicitur,qui ire permittitur,& sic liber reuertendi,qui libertatem habet reue tendi. Potest etiam ita ordinari cum sequentibus versibus & ne tu liber reuertendi velis abesse. s Pater Icarius) Cogit me &c. rarissime tamen inuenitur apud Ovid. Sensus a versu pentametro praecedenti ad hexametrum,uel pentametrum sequentis transeat, quamuis nonnunquam faciat,ut in epistola Phyl. Quaque patent oculis littora lata meis. Sive die laxa.tur humus,seu frigida lucent Sidera, prospicio quid freta ventus agat. ΓMe pater Commendat nunc Penelope amorem suum, & constantiam erga VlIT. quia cum post tam diuturnam absentiam Vlysi vellet eam pater alij viro collocare,dicit se nunquam voluisse. f Icarius pater me) Fuit enim stia Icarij fratris Tyndari,ut scrib.Str. lib. x. Polycasta eius mater, S pater fuit autem Penel. & eius fratres Alaeus, & Leucadius, qui cum regnum Acarnaniae tenuissent, ciuitatibus nomen dederunt, saepe voluerunt eam Eurymacho uxorem tradere adducit Str. Homeri versus latinos sic factos. Olli in tecta Patris properant habitare seroces Icarb: cuius de semine filia pulchro Germanique orti fratres,ium protinus illam Eurymacho pater. & fratres nupsisse volebant: dicit ergo. Γ Pater cogit in .s verbis suis,nam voluntas patris filiabus pro iussis habenda est. Γ Discedere viduo lecto) .f. tuo a te. derelicto, & in quo sum tanquam vidua. NE'ue reuertendi) Dij faciant inuitus, & non sponte peregrinae maneas,ut suspicor. Pa κηα Liber reuertendi) Cum sit in tua potestate redire. Velis abesse. Reditum in patriam negligas,& procul a me libenter vivas in alterius puellae complexu.QVam . i. quantum rustica coniux lanificio intenta est. Fallar Optantis est.i.utinam Ascau. sallat ab opinione,aut suspicione mea,ne velis abesse cum fueris liber reuertendi .i. quandocunque dabitur facultas libere reuertendi, quae est his qui amoribus adulte- . rinis indulgent,quia nihil est quod eis legitimam auferat libertatem, & tamen noredeunt,quia eapti sunt. ΓUiseedere lecto viduo .i. accedere lectum maritalem.' Increpat usque licet: tua sim,tua dicar oportet et Penelope coniux semper V ly ssis ero. Ille tamen pietate mea, precibusque pudicis Frangitur: & vires temperat ipse suas. Dulychil,Sami; lue,&,quos tulit alta Zacynthos, Turba ruunt in me luxuriosa proci: Inque tua regnant,nullis prohibentibus,aula:
Viscera nostra,tuara dilacerantur opes a
Quid tibi PisandrinPolybumq; , Medontaq; diru,
im. i. nimias longas moras . incre- mea quate tandiu expecte.
Increpet, huius verbi repetitio habet emphasim,q. d. inclamet
mihi quatum velit. soportet) a
Decet. Γ Pietate mea).i.meo vehementi erga te amore. ΓFrangitur Vincitur. iEt vires temperat) .i. minuit impetum ani- 4 d. Hismi, quia quando videt me tam an ur. esse amate tui, minus postea iv stet, 'm
37쪽
Tunc Penelope procatores ex diuersis locis venisse comemorat.Sunt autem proci siue pro-eatores qui perseueranter & instanter aliqua uxorem petunt. Procari. n.eli importune,& perseueranter petere.Ordo est ,γ
in me Dulychium auic ut scriStr. una est ex Echimnadib. insulis , quae inter Zacinthon, &Cephalen iam ad orientem solem iacent, ex ea duo de .l. pro eos venisse scr.Ho.Cephalenia autem,telle Strab. quidam Dulychium appellare non dubitauere, dicta autem ait a Cephalo hanc tetrapolim .i. quatuor ciuitates, habentem appellata dicit,Same Cephante urbs,quς& Samos dicitur. Nam pro v be telle Str. Vtroque modo dr,
Euri machique auidas, Antinoique manus, Atque alios reseram' quos omnes turpiter absens J pse tuo partis sanguRe rebus alis. Irus egens,pecorisque Melanthius attictor edendi, Ultimus accedunt in tua damna pudor. Tres sumus imbelles numero: sine viribus uxor, Laertesque senex,Telemachusque puer.
Ille per insidias pene est mihi nuper ademptus:
Dum parat inuitis omnibus ire Pylon. Dij precor hoc iubeant,vt,cuntibus ordine fatis,
ille meos oculos comprimat,ille tuos.
Hoc faciunt custosque boum longaevaque nutrix: Tertius,immundae cura fidelis harae. Sed neque Laertes,ut qui sit inutilis annis, Hostibus in medi;s regna tencre potest. Telemacho veniet; vivat modo; sortior aetas: Nunc erat auxilijs illa tucnda patris:
Nec mihi sunt vires inimicos pellere tectis:
lamos ex ea quatuor & xx. proci Venerunt. ΓZacynthos, Paulo plusquam, Cephalenia in
occasum vergit,i causa magis, attingit, eius autem ambitus vltra c. & lx. stadia est,abest: a
Cephalenia ad liadi a xl. nemorosa quidem verum fructi sera eius nominis est celebris, hoe Str. Et quos tu quos procreauit. Γ Alta Eminens.Virg. iij.ZEn. Iam medio apparet fluctu nemorosa Zacynthos per hoc quod dixit apparet altam esse lignificauit. s Turba) Multitudo, quia ut supra ostendimus,erant quam plurimi. O Ruunt Concursu, & si sacto impetu veniunt. Virg. Ac venti velut agmine facto qua data porta ruunt. ΓRegnant) inuidiose dixit,q. d. non satis est illis venire in domum , sed volunt in ea esse domini, & dissipant res tuas quae sunt mihi carae tanquam. f Viscera) Mea. ΓDilacerantur Diis pantur. s. ab ipsis. ΓQuid tibi Pisandrum, Occupatio eii rhetorica exornatio dicit.n.se non esse dicturam,&in comemorat quosdam quos sibi insciti sti mos esse dicit. A uidas manus auaras,& ad capiendum parata. Rebus diuitijs. Par acquisitis. DTuo sanguine,) Quia eas in bello,& multis periculis acquisitis. Turpiter cum tua infamia,nam turpe est pari res suas dilabi. Irus egens, nominae alios dissipatores bonorum Vlysis quos ostendit esse homines utilissimos. Irum, ut Stri scriHO. arneum appellat,ab arne urbe Boctiae, egenum autem fuisse Ouid. & hic,& in ii). Trili. Ostendit,qui eius nome pro paupere ponit. Nempe dat, quodcunque libet fortuna rapitq;.s Irus Et est subdito qui modo Cresus erat. Idem lib. i).de Remed. Cur nulla est hecaten: nulla est quae coeperit trum. Nempe quod alter egens altera pauper erat. Melanthium Autem alij pastorem & caprarium Vlysiis suisse volunt, sed lanium potius significat, hoc est qui pecora ad esum mactaret & laniaret, & dictus est. Γ Auctor pecoris edendi Ad vituperium,
quia erant & auctoriς pecoris sacrificandi, & hi tam viles non habebantur, dicebanturque ministri. LVltimus pudor Vltimum dedecus,quia ipsi sunt utilissimi,pudor autem interdum. pro verecundia,hic pro timore infamiae accipitur,ut Iuvenal. Ingenui vultus puer, ingenuitque pudoris,interdum pro decore ut hic interdum pro pudicitia Virg.iij.AEn.ante pudor quam te violen. Tres sumus) Occurrit obiectione, ordo est, nos sumus tres numero imbel.i.non apti bello, & viribus debiles. Ego uxor argumentum a sexu, nam mulieres natu a sunt imbelles. laertes,pater tuus. Vulgo enim ex laertes genitur a poetis dicitur,licet interitum Sisypia filius appelletur, nam cum eius mater Antistia ad Laerten sponsa deducere
38쪽
Iotur, sertur suisse rapta a Sisypho latrone & ex eo genuisse Vlys quod ei ad contumelia Aiax obiacit lib. iij. Met. Quid sanguine cretus si syphio apud Virg. quoque lib. .columeliq ea Sisyphi filius dῆ,cum Deiphoebus dicit hortator scelery aeolides . na Sisyphus aeoli filius fuit. Ouid. in nulla columeliae causa Si phi filiu dixit. lib. iij.de arte amandi. His sua Sisyphides auditis poenae re loluit,Corpora na locijs illita caera suit,h c dixit,ut tollatur dubitatio sicubi reperiat ita appellatus. ΓTelemachusque puer Vel filius,uel aetatis puerilis,& tenere. fille Tel Pen. Pre. Eli adeptus Est subreptus. Per insidias) Per dolos. ΓOibus inuitis Contra voluntate Olum. Dis precor optat Pene.ut Tel sit superstes sibi,& Vlysordo est . procor,vi dij iubeant.i.velis,ut Insandu resina,iubes renouare dolore. svi ille)Tele. coprimat, claudat. ΓMeos oculos Quia spinquiores solebant morientibus oculos claudere,qui morte late aperiuntur. ΓHoc faciunt).i.hoc idem pcantur cultos boum bubulcus nr, hoc eli boucullos, i ut Theocritus edyllio. xvj. scr.Philoetius appellabatur,habebatin.Vlys sicut pleriq; alij ea tempestate,magnam partem luentum ex armentis S gregibus. D Longaeua Anus,logae aetatis nutrix. Clua haec Euryclia dicebatur. Tertius cura fidelis.i. fidelis cultos. ΓHarae .l. porco R. i. subulcus is Eumaeus vocabatur,fuit alius Sybotes. ΓImmundae Foede est. n. porcus animal scedit,hara aspiratum,& prima correpta significat porco ,stabulum,prima toga & prima aspiratione est locus,vbi dijs sacrificatur. Sed neq; Laertes, Probauit,quod filius puer non possint defendere eius bona aduersus raptores,nunc dicit de Laerte. ΓVt .i. tanq. s. is.sQui sit inutilis anuis .i.q per aetatem non sit aptus. DTenere Desendere. f Modo Vel ta-tummodo vel dumodo. Illa)ZEtas puerilis . sTuenda) Adiuvanda. Auxiliss patris .i. tuis, cum ipse per qtatem,nec cogitare,nec agere uiat,qui utilia sunt. Γ Nec mihi sunt vires Nuc
Pen. dicit de se . Pellere .i. ad pellendum . Inimicos) Qui tua bona dilacerant. P Roci Pen.bis a procis petita est,semel adhuc nupta cu pater Icarius ei despondebat, si s λ, his
pernicitate pedum pilaret . itaque Laced. fm vim,quae exinde appellata aphetias est instituto certamine. Vlyscursu victori Pen.cessit. Itehi per absentiam viri,que mortuum putabant. in odi .canit Hom.Superiora Pausanias. Nec mihi sunt vires Gryllus hoc Vlysii aebro dat apud Plutar. per haec,Vxor tua dii rubella geris ad igne domo sedet,ac ne ut hirundines quidem, eos ulcisci pol qu, in se, ac totam domum,i
,irruunt, cum presertim lacaena sit.
ex Same sic. n. a Virg. vocatur iis. AEn. Dubchiumque Sameque & neritos ardua saxis. Ad et Serv. Same, inquit, Cephalenta est. Nam Samos in Asia est,haec ille, hic in ur deductum a nominatiuo Samos,nam Same faceret Samei, sed de ea insula sunt, quam Same Virg.vocat. ΓRebus partis .i. acquisitis. DTuo sanguine .i. sudore, aut periculo vitae .s quas ex Troia domum dimiserat. Irus egens Ordo eit. Irus procus ille egens, is est famelicus& omnium egenus . f Et Melanthius auctor pecoris edendi . i. absumendi. fAccendunt in tua damna, Existentes, ultimus . i. summus pudor nam nihil indignius quam sanguine par. to a talibus ligurij,& coniugem procari impune permittere. Tres sumus imbelles Docee omnem spem in V lysse collocatam, cum nulla sit resistendi potelias sibi propter sexum patri propter senium , & filio propter imbelles annos. ΓHoc faciunt) . i. idem optant, & pre. cantur custos boum. i. bubulcus nomine Philaetius. Et nutrix longa .i. vetula longi aeui Euryclia nomine, tertius . . Eumaeus, qui est cura fidelis harae immundae . i. cubilis porcorum , qui immundi sunt,& in hoc significato scribitur cum i S corripit primam,ut patet hoc loco.
Tu citius venias portus, & aura tuis.
Est tibi,sitque precor,natus: qui mollibus annis
In patrias artes erudiendus crat.
Respice Laertem ut iam sua lumina condas, Extremum fati sustinet ille diem. Certe ego,quae fueram te discedente puella: Protinus,ut redeas,facta videbor anus . Epist. Ouid. TV citius Subaudiendum HV2ER.
ess,ergo, tu venias citius pro cito. Portus & aura . i. salus,&requies.translatio sumpta a nauigatibus, qbus nihil magis optatur, quam venti
secundi, di portus. f Tuis Patri filio,& mihi fEst tibi Quia sciebat desiderio filia patrem B ij maxime l
39쪽
maxime moueri, ideo adhuc in memoriam ei reducit. sit .i .diu vi uat. Mollibus Teneris
puerilibus. ΓErudiendus Instituendus. In artes patrias. i.paternas,nam ut Cicj.ost .insit Plerique parentum praeceptis imbuti, ad eorum consuetudinem,moremque deducuntur. ΓRespice Laertem, Hoc est si non mouet te filius puer: moueat te pater iamiam morti propinquus qui expectat, ut ei mortuo oculos claudas, quod officium pietatis patri a filio pra
stari decet. Γ Respice) Verbum est misericordiae Iuuen. Solus enim tristes hac tempellate Camoenas: Respexit. ΓVt iam . i. statim. Condas Claudas. ΓFati . i. mortis. fCerte,eso
Nunc mouet misericordiam a persona sua: dicit enim eum tandiu absuisse, ut quamuis cito redeat,inueniat tamen eam anum , quam puellam discedens. relinquerat. sProtinus .i.ci. to,alias significat continue. Vt .i quamvis . Redeas Reuertaris. sicut Ouid. exercendi ingenij gratia hanc epistolam a Penel. ad Vlys. scriptam finxit, ita & responsiuam ab Vlys. remissam se scripsisse fatetur in ij. Ana. ad Macrum, ubi commemorat: ut supra diximus, aliquot epistolas responsi uas a se scriptas: quae hodie non extant,inter quas, ct hanc responsi-uam ponit,eius carmina subdam: ut eorum pertinaciam relatem,qui contendunt has epistolas ab Ouid .non suisse scriptas, sed facile conuincuntur his vers bus. Et quod Penel. verbis reddatur Vlys. Scribimus,& lacrymas Phylli relicta tuas. Quod Paris & Macareus,& quod male gratus Iason: Hippolytique parens,Hippolytusque legat. Quodque tenens strictum Dido miserabilis ensem, Dictat: & Aoniae Lesbis amica lyrae. Qua cito de toto redhi meus orbe Sabinus. Scriptaque diuersi rettulit ille locis. Candida Penel. signum cosnouit Vlyia sis. Lestit ab Hippolyto scripta nouerca suo. Iam pius AEneas miserae rescripsit Elisae. Quodque legat Pnyllis si modo uiuit habet, Tristis ad Hypsipylem ab Iasone litera venit.
Dat notam Phoebo Lesbis amicam lyram. Haec sex epistolae nusquam in operibus Ouidius reperiuntur: cum aliae supradictae missiuae in hoc volumine legantur. Vlysi. tamen post multos errores delatus ad Alcinoum Phaeacum regem: ab eo,& uxore Areta benigne exceptus, ct naue & socijs donatus: tandem in Ithacam reductus est in naui dormieris,ubi excitatus dicitur a Pallade, quam semper habuerat nutricem : & praemonitus de his: quae esset acturus sub specie senis mendici: domum suam ingressus est: ubi multa a procis Penelopes passus:& tandem recognitus ab Euryclia nutrice,auxilio subulcorum: & Telemachi. quibus se indicauerat,iniuriam suam ultus est: cum eos pugna interemisset,au ut alii volunt,oculis tan-
A tummodo orbasset, ita ut in triuijs ilipem querere cogerentur. Postremo a Thelegono s- Iio: quem ex Circe susceperat,cum non cognosceretur esse pater,interfectus eii, S c qui. tot maris,terraeque pericul a euaserat,manu filij caedem effugere non valuit. Hoc parricidio γγ commisso,Thelegonus ex Ithaca discedens in Italiam venit, ubi Tusculum oppidum condi
αλ disse dicitur .mlemachus patri succedit Penelopeusque ad ultimum spiritum pudice vixisseta ij.salus & via ad eam perueniendi. In patrias artes .l.o utinencas patrias artes,quae in re militari S Repub. consistunt, & nisi acciperet in pro ad,dicere posset in patrijs artibus. s Respice Laerten) Non scribendum est Laerten, ut versus indicat: quia a prima declinatione in es,habetur accusativus in en, longum, ut condas.i.claudas. ΓVt redeas Pro redierisividebor anus u.vetula decrepita.
40쪽
O s p i T A Demophoo tua te Rhodopeia Phyllis
Vltra promistum tempus abesse O s p i r A Qui
dam interpretes in huius epistolae argumento , falsa quaedam somniauerunt. Demophoontem ex Colchis cum Argonautis reuertentem ad Phyllida Thracum reginam diuertisse, cu Dequcror. Cornua cum lunae pleno semel or inophoon eo tempore,aut no-
. . in V dum esset natus,aut certe non-
be coillent: dum eius aetatis ut ad talem ex Littoribus nostris anchora pacta tua est. politionem proficisceretur,ve- Luna quater latuit: toto quater orbe recrcuit: rum ita res Demophoo
Nec vehit Acteas Sithonis unda rates.
Troianos tulit,qui ab eo bello rediens tempeliatibus maris.
Spes quoque lenta fuit: tarde, quae credita laedunt, longis erroribus actus in
Credimus: multa nunc & amantς nocςnt' lide, quae per ea tempora regi-
Saepe sui mendax pro te mihi: 1aepe putaui in A lba procellosos vela reserre Notos. Thesea deuoui: quia te dimittere nollet: Tempora si numeres,bene quae numeramus amates; Non venit ante suam nostra querela disim .
Nec tenuit cursus forsitan ille tuos.
na Thracum erat portu hospitioque exceptus,& ab ea ardenter amatus in coniugium rogatus est, qui ei coniugis fidem dedit, & ob beneficia accepta iurauit, se nunquam eam derelicturum uxorem,verum audita morte Mnest ei. qui post eiectum ex urbe Thesea Demophootis patrem Atheniensium imperium occupauerat. Demophoon cupidus regnandi,dissimulata causa petiuit a Phyllide aliquantum temporis,quo Athenas res suas ordinaturus accedere , data fide se intra mensem redditurum ad eam, verunt eam ultra quatuor mensem, iam redditum suum distulisset. Phyllis amoris impatientia,& doloris impulsus, quod se spretam crederet, & eius redditum, iam desperaret, zona sua gutturi circunligata laqueo vitam finiauit,& ut fabulae serunt i i arborem Amigdalum sine foliis mutata est, postea reuersus Demo hoon, re cognita: truncum eius amplexus est,qui veluti sponti sentit et aduentu, solia emiit, unde etiam testes Seruio, Phylla graecae solia drina sunt a Phyllide, ante igitur huc casum Phyllidis,cum Demophoon redditum suum longe ultra promissam tardarer, Phyllis ad eum hanc epistolam scr.qua multis ex causis,& ronibus cum reuocare nititur,comemoras ei ius- . iurandum,& stiola erga se beneficio' obligatione,postremo conatur eum mouere reserens, quod nisi reuertatur,aliquo crudelissimae mortis genere se interimet, in quo dicit fore, ut appareat ingratitudo,& crudelitas Demophoontis vel per epitaphium eius inscriptum. Hospita Ordo est, o Demophoon,ego Phyllis Rhodopeia. Hospita Tua,quaeror te abesse&c. hospita dicitur sceminino genere, licet legatur hospes comum s generis Inhospita vero & sceminini generis reperitur,ut in hospita syrtis,& neutris generis,ut Ouid. lib.j. Met. & inhospita tecta tyranni ingredior. Rhodopeia Threicia, nam Rhodope mons est Thraciae ita dictus a Rhodope muliere in eum conuersa. scut& Hemus,ut scr. Ouid. lib.vj. Meta Thraciam Rhodopen angulus habet alter & Hemum . Nunc gelidos montes mortalia corp0ra quondam. Promissum . s. mihi a te Cornua) Dicit spatium temporis sibi promissi .s spatium unius mensis, quod per lunam significauit. fCornua cum Junae &c. i.cum luna semes csset sacta plena, tunc enim extremitas lunae quae ob similitudinem cornM dicuntur cocust id est coniunguntur,& se tangunt,& ideo dixit. Pleno orbe, id est pleno circulo ipsius quoa , .
possumus tame fortalse melius intelligere spatium medij mensis, quo luna crescit,& impi Epist. Ouid. B iii orbem.