장음표시 사용
121쪽
AB EXCESSU DIVI AUGUSTUII 80-83. 109
quia populum Romanum aequo iure complecti roddita libertato agitaverint. hos Vulgi sermones 10 audita mors adso incondit, ut ante edictum magistratuum, ante senatus consultum sumpto iustitio desererentur fora, clauderentur domus. passim silentia et gemitus, nihil compositum in ostentationem; et quamquam neque insignibus lugentiumus abstinerent, altius animis maerebant. forte negotiatores vivento adhuc Germanico Suria egressi laetiora de viastudine attulere. statim credita, statim vulgata sunt ut quisque obrius, quamvis loviis audita in alios atque illi in plures cumu-u0 lata gaudio transferunt. cursant per urbem, moliuntur templorum fores iuvat credulitatem nox et promptior inter tenebras adfirmatio. nec Obstitit salsis iborius. dono tempore ac spatio Vanescerent: et populus quasi rursum ereptumus acrius doluit. 83. Honores, ut quis amore in Germanicum aut ingenio validus, reperti decretique ut nomen Saliari carmine caneretur; sedes curule sacerdotum Augustalium locis superque eas querceae coronae statuerentur ludos circenses eburna e sfigies praeiret neve quis flamen aut augur in locum Gormanici nisi gentis Iuliae crearetur arcus additi Roma sit apud ripam Rheni et in monte Suriae Aman cum inscriptione rerum gestarum ac morism ob rem publicam bisse, sepulchrum 10 Antiochias, ubi crematus, tribunal Epidaphnae, quo in loco vitam finierat. statuarum columna-
122쪽
rumve quis coleretur haud sacile quis numerum inierit. cum censeretur clipeus auro et magnitu-1 dino insignis inter auctores eloquentiae, adseVeravit iborius solitum paremque ceteris dicaturum: neque enim eloquentiam fortuna discorni et satis inlustro, si Veteres inter scriptores haberetur. equester ordo cuneum Germanici appellavit qui et iuniorum dicobatur instituitquo uti turmas Idibus Iuliis imaginem sequerentur pleraquΘ manent quaΘ-dam statim omissa sunt aut vetustas oblitteravit. 84. Cotorum recenti adhuc maestitia soror
Germanici Livia nupta Druso duo virilis sexus simul enixa est quod rarum laetumque etiam modicis ponatibus tanto gaudio principem adfecit, o ut non temperaverit quin iactaret apud patres, nulli ante Romanorum eiusdem fastigii vir gominam stirpem editam; nam cuncta, etiam fortuita, ad gloriam vertebat sed populo tali in temporo id quoque dolorem tulit, tamquam auctus liberis 10 Drusus domum Germanici magis urgueret. 85. Eodem anno actum de sacris Aegyptiis Iudaicisque pollendis actumque patrum consultum, ut quattuor milia libertini generis ea superstitione infecta, quis idonea aetas, in insulam Sar-5diniam Veherontur coercendis illic latrociniis sisto gravitatem caeli interissent, Vile damnum cetori odorent Italia, nisi certam ante diem pro-
86. Ost quae rettulit Caesar capiendam Virginem in locum Occiae, quae septem et quin-
123쪽
quaginta per annos summa sanctimonia ostalibus sacris praesederat; egitque grates Fonteio
Agrippa et Domitio Ossioni, quod offerendo οfilias do officio in rem publicam certarent praelataiollionis filia, non ob aliud quam quod mater in eodem coniugi manebat; nam Agrippa discidio
domum imminuerat et Caesar quamvis posthabitam scion festorii dote solatus est. 1087. Saevitiam annonae incusant plebe statuit hument pretium, quod emptor penderet, binosque nummos se additurum negotiatoribus in singulos modios neque tamen parentis patria delatum et antea Vocabulum adsumpsit acerbeques incrupuit qui divinas occupationes ipsumque dominum dixerant unde angusta se lubrica oratio sub principe, qui libertatem metuebat, adulationem
88. Reperi apud scriptores enarratoresque eorundem temporum Adgandestrii principis Chattorum lectas in senatu litteras, quibus mortem Arminii promittebat, si patrandae neci venenum mitteretur responsumque non haud neque oo-5 cultis sed palam et armatum populum Romanum hostes ulcisci qua gloria aequabat se iberius priscis imperatoribus, qui Venenum in Pyrrum regem Votuerant prodiderantque ceterum r- minius abscodentibus Romanis et pulso Μaroboduo 10 regnum adsectans libertatem popularium adversam habuit, petitusque armis cum Varia fortuna certaret, dolo propinquorum cecidit: liberator haud
124쪽
dubio Gormaniae et qui non primordia populi 1 Romani, sicut alii reges ducesque, sed florentissimum imperium lacessierit, proeliis ambiguus, bello non Victus septem et triginta annos vitae, duodecim potentiae explevit caniturque adhuc barbaras apud gentes, Graecorum annalibus ignotus, aequi sua tantum mirantur, Romanis haud perindo
celebris, dum vetera extollimus recentium incuriosi.
LIBER III. 1. Nihil intormissa navigation hiberni maris Agrippina Corcyram insulam advohitur litora Calabrias contra sitam illic paucos dies conponendo animo insumit, violenta luctu et nosciastolorandi interim adventu ius audit intimus quisque amicorum et plerique militares, ut quique sub Germanico stipendia secerant, multique etiam ignoti vicinis e municipiis, pars ossicium in principem rati, plures illos secuti, ruere ad oppidum 10 Brundisium, quod naviganti celerrimum fidissimumque adpulsu erat atque ubi primum ex alto visa classis, complentur non modo portus et proxima maris sed moenia aes tecta quaque longissime
125쪽
AB EXCESSU DIVI AUGUSTIII 1 2. 113
prospectari poterat maerentium turba et rogitantium inter se, silentione an voce aliqua egre-1sidientem exciperent neque satis constabat quid pro tempore foret, cum classis paulatim successit, non alacri, ut adsolet, remigio, sed cunctis ad tristitiam compositis postquam duobus cum liberis feralem urnam tenens egressa navi defixit oculos 20 idem omnium gemitus neque discernere proximos alienos, Virorum seminarum e planctus, nisi
quod comitatum Agrippinae longo maerore sessum obvii et scentes in dolore anteibant. 2. iserat duas praetorias cohortes Caesar, addito ut magistratus Calabriae Apulique et Campani suprema erga memoriam filii sui munia sungorentur igitur tribunorum centurionumque umeris cineres portabantur praecedebant incompta signa svorsi fasces atque ubi colonias transgrederentur,
atrata plebes, trabeati equites pro opibus loci
vestem odores aliaque unerum sollemnia cremabant etiam quorum diversa oppida, tamen obvii et victimas atque aras dis manibus statuentes la-10 crimis et conclamationibus dolorem testabantur. Drusus arracinam progressus est cum Claudio fratro liberisque Germanici, qui in urbe fuerant. consules . Valerius et . Aurelius iam nimmagistratum occeperant et senatus ac magna 15
pars populi iam conplevore, istocli et ut cuique libitum fiontos aberat quippe adulatio gnaristastam iberio Gormanici mortem male dissimulari.
126쪽
3. iborius atquo Augusta public abstinuere, insorius maiestate rati, si palam lumentarentur, an ne oculis Vultum scrutantibus salsi intollogo-rentur matrem Antoniam mon apud auctores 6 rerum, non diurna actorum scriptura reperio ullo
insigni offici functam, cum super Agrippinam et
Drusum si Claudium ceteri quoque consanguinei nominatim perscripti sint, seu Valetudine praepediebatur, seu victus luctu animus magnitudinem 10 mali perserre visu non toleravit iacilius credi-dorim Tibori ut Augusta, qui domo non excedebant, cohibitam, ut par maeror et matris exemplo avia quoque et patruus attineri viderentur. 4. Dies, quo reliquiae tumulo Augusti inserebantur, modo per silentium Vastus, modo ploratibus inquies plena urbis itinera, conlucentes per campum artis saces illic miles cum armis, asino insignibus magistratus, populus per tribus concidisse rem publicam, nihil spoi reliquum clamitabant, promptius apertiusque quam ut meminisse imperitantium crederes nihil amon iborium magis penetravit quam studia hominum accensa 16 in Agrippinam, cum decus patriae, solum Augusti sanguinem, unicum antiquitatis specimen appellarent versique ad caelum ac deos integram illi subolem ac superstitem iniquorum precarentur. 5. Fuere qui publici funeris pompam requirerent compararentque quae in Drusum patrem Germanici honora et magnifica Augustus fecisset. ipsum quippe asperrimo hiemis icinum usque
127쪽
M EXCESSU DIVI AUGUSTI m 3-6. 115
Progressum neque abscedentem a corpore simulo
urbem intravisse; circumfusas lecto Claudiorum Iuliorumquo imaginos defletum in foro, laudatum
pro rostris, cuncta a maioribus reperta aut quae posteri invenerint cumulata. at Germanico ne solitos quidsm et cuicumque nobili debitos hono 10rΘs contigisse. sane corpus is longinquitatem itinerum externis quoquo modo crematum: sed
tanto plura decora mox tribui par suisse, quando prima sors negavisset non auem, nisi unius diei via, non patruum saltem porta tenus obvium. 16 ubi illa votorum instituta, propositam toro effigiem, meditata ad memoriam virtutis carmina et laudations et lacrimas vel doloris imitamenta p6. Gnarum id iborio fuit utque promeret vulgi sermones, monuit edicto multos inlustrium Romanorum ob rem publicam obisse, neminem tam flagranti dosidori celobratum idquo et sibi et cunctis egregiu*, si modus adiceretur non genis eadem scora principibus viris et imperatori populo, quae modicis domibus aut civitatibus. convenisse recenti dolori luctum et ex maerore solacia sed reserendum iam animum ad firmitudinem, ut quondam divus Iulius amissa unica10 filia, ut divus Augustus ereptis nepotibus abstruserint tristitiam nil opus vetustioribus exemplis, quotiens populus Romanus clades exercituum, interitum ducum, funditus amissas nobiles familias constanter tulerit principes mortales 16
rem publicam aeternam esse. proin repeterent
128쪽
sollemnia st quia ludorum,ogalesium spectaculum suborat etiam voluptates resumerent. 7. um exuto iustitio reditum ad munia tDrusus Illyricos ad exorcitus prosectus est, rectis omnium animis spe potendae o isone ultionis et crebro questu, quod Vagus interim pers amoena Asiae atque Achaiae adroganti et subdola mora scelerum probationes s Verteret. nam
Vulgatum erat missam, ut dixi, a Cn. Sentiosamosam veneficiis artinam subita morte Brundisii xtinctam venenumque nodo crinium eius 10 occultatum nec ulla in corpore signa sumptioxitii reperta.
8. At is praemisso in urbem filio datisquo mandatis per quae principem molliret ad Drusum pergit, quem haud fratris interitu trucem quam
remoto aemulo aequiorem sibi sperabat. iborius, squo integrum iudicium ostentaret, exceptum comitor iuvenem sueta erga filios familiarum nobiles liboralitate auget Drusus Pisoni, si vera forent quae iacerentur, praecipuum in dolore suum locumrospondit: od malle salsa et inania nec cuiquam 16 mortem Germanici exitiosam esse haec palam vitato omni secreto neque dubitabantur praescripta a Τiberio, cum incallidus alioqui sit facilis iuvonta senilibus tum artibus uteretur. 9. is Dolmatico mari tramisso relictisque apud Anconam navibus per icenum ac mox Flaminiam viam adsequitur legionem, quae Ρannonia in urbem, inde praesidio Ahicas duce-
129쪽
batur eaque res agitata rumoribus, ut in agmine 5 atque itinere crebro se militibus ostentavisset ab Namia vitandae suspicionis an quia pavidis consilia in incerto sunt, Naro ac mox ibori devectus auxit vulgi iras, quia navem tumulo Caesarum adpulerat dieque et ripa frequenti, magno 10 clientium agmine ipse seminarum comitatu U-- cina et vultu alacres incessero fuit inter inrita- monta invidia domus soro inminens sestammatuconviviumque et opulas et cetobritato loci nihil
occultum. 1610. Ostora dio Fulcinius rio isonom aput consules postulavit, Vitellius ac Veranius ceterique Germanicum comitati: nullas partis Honi; neque se accusatores, sed rerum indices et testes mandata Germanici portaturos. ille dimissa ius 5 causae dolatione ut priorem vitam accusaret Obtinuit potitumque est a principe cognitionem exciperet quod ne reus quidem abnuebat, studia populi et patrum metuens contra Tiberium spernendis rumoribus validum et conscientiae matris 10 innexum Voraque aut in detorius rodita iudico ab uno facilius discerni, odium et invidiam apud multos valoro haud sallebat iborium moles cognitionis quaque ipse fama distrahoretur igitur paucis miliarium adhibitis minas accusantium et 15 hinc proces audit integramque causam ad senatum remittit. 11. tquo intoriis Drusus rediens Illyrico, quamquam patres censuissent ob receptum Marο-
130쪽
boduum et res gestas ut ovans iniret, prolato honor urbem intravit. post quae reo L. Arrun-stium, . Vinicium, Asinium Gallum, Aeserninum Μarcellum, Sex. ompeium patronos petenti iisque diversa exuusantibus ' Lepidus o L. Ρiso et Livineius Regulus adfuere, adrecta omni ciVitate, quanta fides amicis Germanici, quae fiducia 10 reo, satin cohiberet ac premeret sensus suos Tiberius haud alias intentior populus plus sibi in principem occultae vocis aut suspicacis silentii psrmisit. 12. Dio senatus Cassar orationem habuit meditato temporamento patris sui legatum atque amicum isono fuisse adiutoremque Germanico datum a se auctore senatu rebus apud orien- tom administrandis illic contumacia et certaminibus asperasset iuvenem exituque laetatus esset an scelere extinxisset integris animis diiudicandum. ,nam si legatus officii terminos, obsequium erga imperatorem exuit eiusdemque morte et luctula meo laetatus est, odero seponamque a domo meas privatas inimicitias non vi principis ulciscar: sin acinus in cuiuscumque mortalium nec Vindicandum dotegitur, vos vero et liberos Germanici et nos parontes iustis solaciis adficito. si-13mulque illud reputato, turbido si seditiose tractaverit exercitustiso, quaesita sint per ambitionem studia militum, armis repetita provincia, an falsa
has in maius vulgaverint accusatores, quorum fgo nimiis studiis iure suscenseo. in quo per-