Ruperti abbatis Tuitiensis, De victoria verbi Dei, libri tredecim

11쪽

R v p E R. ABBATIs TvITIEN. DE VICT. v ERRI DEI. amantisi inae sedula commonitione magis ac magis excitasti, sumerendo, ut hoc opus inirem. de victoria verbi Dei. Haec enim operum eius pars, est pars optima& praeclarissima, cui vide licet operi ad laudem Sc gratiarum actioneni referendam,nulla omnino lingua sufficiat. Caeterum de operibus caeteris, de creatura rnudi,de mysteriis huius verbi legalibus, propheticis,at euangelicis,& de gratia spiritus Isancti iamdudum egi quod potui , parum nimis 3 exiguit senetiens quicquid potui secundum quantitatem vel dignitatem rerum quas proposui, iuxta illud Em a F. sapiemis,Glorificantes dominum quantumcunm potueritis,superualebit adhuc Sc admirabiliam' magnificentia eius. Benedicentes dominum,exaltate illum quantum potestis, maior est enim omni laude. Exaltantes eum replemini virtute,ne laboretis,non enim peruenietis. Quis vidit eum S eirarrauit, Sc quis magnificauit eum sicut est ab initio c Multa abscondita sunt maiora his. Pauca enim vidimus operum eius.Cum sic ille dicat,d ita sit .Quid de nuipso censeam,si ue in illa parte operum eius quam praedixi,in qua glori licare,benedicere,& exaltare illum in tendi,siue in ista parte quam nunc tu mihi proposuisti, id est, in viistoria qua diabolum vicit. Multum inualidum de elinguem ad tantam rem me eis e fateor. Sed quoniam propositio est de ipso verbo,verba mihi nascitura esse non congrue spero. Faciam igitur secundum iam dictam exhortationem sapientis,ut exaltem quidem in victoria sua verbum Dei quantum potuero de prout ipsiain donauerit. verunt me scio Sc confiteor, quod victoria eius maior sit omni l aude.ned laborem, quia non peruenia vi possim re dictis exaequare, et ipsum,sicut est magnificare.

Quibus nominibus,, quare hostis Iesia Dei inscriptum nominetur qui miseptem capita draconis. CA P. MI ne i Am nunc verbi huius aduersarius agnoscendus est ex suis nominibus. Uicitur in Apoca-Drat. i ivpsi. Draco magnus,dracorusias,habens capita septem,serpens antiquus, ocatur diabo Seueas. Ius cic satanas. Uocabula haec reciproca sunt. Ned enim prius fuit causa illa propter quam di

si is citur draco,quam illa, cuius intuitu dicitur serpens antiquus, ned prius accidit, cur vocaretur scitati j diabolus,quim fieret ipse satanas,id est, aduersarius, imo prius extitit siue accidit, cur vocaretur satanas, deinde cur diabolus, deinde cur serpens antiquus, deinde cur draco tot capitum, draco magnus, draco rustis. Deinde ex eo satanas dicitur,deest, ex quo aduersari coeperit ver

D - Des 5 inter rungelos seditionem feeit turbator pacis.rebellis 3 lumini, dc deinde siue proinde

accepe it sententiam, iuxta quam dicitur diabolus,id est,deorsum stuens. Unde dominus, i D: hi debam (inquit satana sicut fulgur de coelo cadentem. Post haec egit cur merito vocetur serpes, antiquus videlicet quando primum decepit hominem serpentem ingressus. Dcinde proficiens. ' in peius egit cur vocetur draco, & non qualis cun , sed draco magnus, draco rusus habens ca-VT otia septem.quando qui antiquitus seducere per sallaciam consueuerat uniuersiam orbem,ad didit cum sallacia vim qum,qua reges & principes, ac superbos homines instigam; ad perie quendum d occidendum electos propter Verbum Dei, quod primum coepit agere statim v, Abraham facta est repromissio beati seminis, quod est Cluillus, in quo omnes gentes bene dicendae sperabantur. Hoc fieri coeptum est per Pharaonem regem Aegypti, qui prunum p

eros Hebraeorum masculos in aqua necari iussit. Regnum ergo Aegypti primum draconis hu

Op - ψ istat Secundum caput draconis, regnum Iirael sint, scissum propter peccatum Salo o monis. quibus temporibus Iesabel cum rege Achab&Atalia silia ipsorum, reget 3 alutam ii 3 Samaria,quaio in Hierusalem prophetas verbi occiderunt.Tertium capiat tali regnum Baby

Ioniorum.qui Hierusalem de templum quod tunc erat unicum nominis domini, Iuccenderunt. Danie. q. s. tresin pueros in sornacem ignis' Danielem miserunt in lacum leonum propter verbum Dei. Hefier r. Quartum caput fuit regnum Persarum atq Medorum,qui uniuersum genus Iudaeorum, Undei Machaei. verbum erat incarnandum, una die delere voluerunt. Quintum caput regnurn fuit Graecori 2. Vacha. T cuius videlicet regni rex impudens Antiochus, verbi siue legis Dei memoriam omnem delere

volens inter caetera scoelera crudelia,septem fratres cum matre ipsorum nimis atrociter inter emit.Sextum caput,regnum fuit Romanorum,sub quo hoc verbum incarnatum in cruce ascendit per Pilatum ,& per manus Romanorum martyres eius innumerabiles occisi sunt. Septima caput erit Antichristi regnum. Qua e diabota draco nominetur, quando inceperit primum exerere cornu

quod 'niis (idia, rebum Dei totidem habuit cornua. CAP. VII.

IGitur a tempore Pharaonis, draco coepit haberi,qui iam serpens erat, ex quo primum hornienem per serpentem decepit. uod si aut horitas requiritur,apud Erechielem dicit dominii Ecce ego ad te Pliarao rex Aegypti, draco magne, qui cubas in medio fluminum tuorum re P duis meus est fiuvius & ego feci memetipsum,&c. Nimirum dum in persona Pharaoni; dia holum arguens,dicit et draco magne, satis constat, quod a tempore ei uidem Pharaonis illud

amere coepit, undὴ mereretur draco vocari. Nam eatenus non persequebatur violenter, tan

tummodo seducens iraudulenter.Econtra simul considerandum, quia tunc etia illud celebra

12쪽

cum est, propter quod verbum Dei cosueuit agnus appellari. Ille nam Pliarao typus diaboli, Ad M. draconis magni, multis plagis satigatus, tandem victus per immolationem agni, dimisit populo Dei. His animaduersis, pulcherrimu est etia illud reminisci, quia quot sunt illius draconis capita,totidem sunt huius agni cornua, sicut scriptum est in eodem Apocalypsis libro, in quo

legitur draco tot liabere capita. Et vidi in medio throni & quatuor animalium de seniorum . annum stantem tanquam occisum,irabentem cornua septem,Sc. Magna Sc mira sunt haec scri r Pturarum sanctarum sacramenta,de quibus in ordine dicendum erit, prout verbum ipsum sua donauerit gratia. Nunc altius recurrere libet, scilicet ad init ni duelli,quo primum satanas ille consurrexit aduersus verta Dei,& victus de coelo cecidit. Libet etiam in primis quaerere,quantum de sacris poterit scripturis contici, quae causa inimicitiarum fuerit, vel qualem hostis ille materiam habuerit superbiendi.

Quod causa rebellionis fuerit superbi O quaserint causesuper edi CAP. VIII.

SAtanas,veras aduersus Dei verbum causas inimicitiam nullas habuit, sed salsas confinxit. Habuit autem materiam superbiendi,speciositatem, scientiam,&magnitudinem propriae conditionis. Spectorus nam de pulcherrimus conditus suit, quod Sc ipse coditor testatur,cum - .apud Erichi ledicit. Ecce Assur quasi cedrus in Libano, pulcher ramis.&frondibus nemoro sus. Erat pulcherrimus in magnitudine sua, omne lignum paradisi Dei non assimilatu est illi pulchritudini eius,quoniam speciosum seci eum. Haec de pulchritudine eius. Porro scietiam eius multam ibidem hoc melilo significat. Aquae nutriverunt illum,abyssus exaltavit eum, stumina eius manabant in circuitu radicum et , de riuos suos emisit ad uniuersa ligna regionis.

Manifestius quom in eodem propheta,dum sub nomine principis Tyri denotatur,scientiamin per aquas intelligi solet) in eo suisse pronunciat,ide Deus simul cum pulchritudine,de qua digum est. Plenus (inquito lapientia, de perfectus decore in deliciis paradisi Dei fuisti, tu Clierub tialsis

extentus & protegens herub quippe plenitudo scientiae interpretatur. Quod tertium erat, 3 id est,magnitudo eius, per hoc satis exprimitur, quod illic dicitur extentus de protegens. Am plius aut per illud quod loco supra memoratur,cum dixisset. Ecce Assii r quasi cedrus in Liba- , no,pulcher ramis, re frondibus nemorosus,addidit, excelsus altitudine. Et post pauca, Cedri

inquit) non fuerunt altiores in illo paradiso det,abietes non adaequauerunt tum mitatem eius, de platani non fuerunt aequales frondibus illi .Per metaphoram sine dubio cedri & platam de abietes,quae non adaequauerunt luminitate eius,angelicae siue archangelicae dignitates intelli

guntur .Fuit ergo Pulchrior 5 speciosior caeteris,quia omne lignum (inquit paradisi inino est assimilatum illi dc pulchritudini eius,quoniam speciosum feci eum.Fuit se maior de altior,quia abietes non adaequauerunt summitatem eius. fuit dc scientior,quia riuos suos per quos scientia designatur,emisit ad uniuersa ligna regionis iste Cherub. Haec tria quisque perpendens, scilicet magnitudine scientiam,& pulchritudine eius,clarius agnoscit,cur dum contra eum sub no mine principis Tyrrinuehatur propheta ex persona Dei, Tu,inquit, signaculum si inititudinis. , Cuius enim similitudinis,nisi sanctae dc adorandae trinitatis signa lucSecundum hic tria fuit. Sancta quippe trinitas ipsa est magnitud sapientia,& pulchritudo. M agnitudo namg filii de spiritus sancti, pater est. bapientia patris ec spiritus sancti,filius est. Pulchritudo patris de filii, spiritus sanctus eli,quia magnitudine,sapietia,& pulchritudine participauit (teste scripturai plus caeteris. Per hoc ipsum aliquatenus claret,cur dictus sit signaculum similitudinis. At ille vecors cum in tanto honore esset,non intellexit,3c haec omnia vertit in materiam superbiendi. Non suffecit ei tanta largitas creatoris, nisi idem diceretur vel existimaretur de ipso quod de Deo, nisi appellliretur Deus, nisi adoraretur ab angelis ut Deus, nisi praedicaretur Sc ipse increatus. Negauit quippe inu esse creatore suum edixit se esse Deum. Sic enim in propiaeta supra me morato,dum sub nomine Pharaonis illi exprobrando dixisset dominus Deus. Ecce ego ad te Pliarao rex Aegypti draco magne, qui cubas in medio fluminum tuorum, statim subluxit, Et Et A. rp. dicis, meus est fluuius,d ego seci memetipsum. dixit se esse increatum,negauit Deum esse erea torem suum. de sub nomine principis Tyri dicit idem dominus Deus contra eum. Eleuatum est Meth.r8. cor tuum,& dixisti,Deus ego sum,& in catlaedra Dei sedisse dedisti cor tuum quasi cor Dei.

Quod per superbiam factus sit mendacii pater. quodnam fuerit id ad mendacium

ex utens propheticis. C-P. IX. Eice hoc est mendacium quod iste diabolus genuit, cuius patrem hunc esse pronunclauic patre rem

dominus Iesus Christus veritas 5c verbum Dei, dicens Iudaeis, vos ex patre diabolo estis, A oc desidei ia patris vestris vultis sacere . Ille homicida erat ab initio, dc in veritate non stetit, squia non est veritas in eo.Cum loquitur mendaciit,ex propriis loquitur,quia mendax est,& - ater eius,subauditur med acri. Hoc fuit initium duelli,principiti certaminis, quod tale mendacia locutus est ex propriis. Ex propriis, inquam quia non sic res se habuit quomodo dixit. ego seri memetipsum, Deus ego sum. Genitura ista cordis eius, contraria est geniturae cordia unius 8

A iii soliua

13쪽

RvPER. ABBATIS TVITIEN. DE v I cm v ERuI DEI. . . . solius Dei, contraria verbo Dei,veritati Dei. Hoc est inimicitiarum exordium,&istae inimicitiae tum Naturaliter quippe dissentium veritas de mendacium. Veritas est verbum Lichra 'si triendruciuim est nihil . Ueruntamen istud nihil ad illud, constituit, ut qui aliquid erat, qui maegnitudinis sapientiae, de pulchritudinis mul tum habebat, in alterum versus sit ita, ut iam ne magnus,ne iapies,ne pulcher possit esse vel dici. Nempe adeo magnus esse desiit,ut sit qua sicinis. Nam dabo te,inquit dominus,o Clacrub in cinerem,super terram in conspeci ia omnium M .rs. videntium te. Sapies esse desiit. Nam perdidi sit inquit dominus, sapientiam tuam. Pulcher ess deliit. Nam pollui sit Lait, salti' dicationem tuam. Sed reuertamur ad ordinem. Nondum enim totum audiuimus sacrilegium superbiae eius quod perpetrauit adhuc in illa magnitudine,sapieentia,& pulchritudine conspicuus,propter quod de sic miser iactus est,honis illis expoliatus.

Satanam suo ipsius mendacio deceptum, caeteros angelos despexistimates remis

aequalitatem Dei ambiuisse. CAPUT X.

nubium,lmulis ero altissimo. Nimiriam nubium nomine,caeteros omnes angelos cognomina

uit, forta ilis ob magnitudinem & Pulchritudinem suam, quia non paruus erat in oculis tuis, ta to omnes angelos temetipso viliores iudicans,quanto nubes, licet aliquatenus candidae vel tu cidae,obscuriores sunt pulchritudine luci seri . Luciferum naiam volebat se liaberi. Unde Sc cum improperio ei dicitur. Quomodo cecidisti de caeo lucifer, qui mane oriebaris c Profecto quia ubi dixissie legitur. Ascendam super altitudinem nubium, ibidem quandocum exbrobratione luciser nuncupatur,datur intelligi, quod csteros angelos in corde tuo quali nubes reputauerit, albi trans de semetipso, quod eis et tanquam lux qua nubes indigent ut illustrentur. Sed illua occurrir,quod ibidem vir uno dixit. Super astra Dei exaltabo solium Meuin, de ascendam suis per altitudinem nubium Ad quod dicendum,quod ned astra hec visibilia, nec3 nubes tuc erat. de idcirco per astrorum& nubium vocabulum intelligi oportere ordines angelorum quos ille, quamuis essent astra Dei reputabat nubes comparatione tui. Caeterum quoquo modo liaec di xerit, illud constat, quod despectui cunctos habuit, nam omne sublime videt, & ipse est rex su per omnes filios superbiae. Quid tandem est quod ait, Ascendam in coelum super astra Dei su per altitudinem nubiti. Nonne in caelo erat,& propter hanc superbiam de caelo cecidit ille Salapas C. Nonne super altitudinem nubium eiusmodi ascenderat, cum sicut iam dicium est ex alio propheta abietes & platani, per quas intelligunt,quod eadem altitudines angelicae digni tatis,non fuerint aequales frondibus illius, non adaequauerunt luminitate eius in paradiso Dei. Alium ergo ascensum oportet intelligi, videlicet ascensum cordis non corporis, ascensum ho horis non loci. Ex abundanti est astruere prouectionem honoris ascensum recth dici, cum in scolis quoq pueri lectitent,ducetis nobilem dicentem militibus suis. o potuit ciuem populus perducere liber. Ascendi,supra 3 nihil nisi regna reliqui Quod dixit, Alcenda, tumor fuit am bitionis,quia qui dicebat,ego seci memetipium, Deus ego tum,conseque ter sic ambiebat ascendere in caelum, ut coeli teneret imperium, sic exaltare super astra Dei solium suum volebat, sic ascendere super altitudinem nubium, ut adoraretur & honorificaretur concentu angelorum

tanquam Deus S dominus ipsorum. Hoc enim habet suprema dictio siue dictionis eius conclusio. Nam ac si aliquis quaereret. In quo ascendest Ero (inquit; similis altissimo.

Satan suum ipsinu mendacium is, caeteris aneelupraedicasse, persuasi Fri; nonnullis, Oeno Deo haberent. CAPUT XI.

Uomodo hoc autem fieri possit, nisi ipsorum consensu angeloro Ut igitur in rem pro ' .3 s eederet,quod apud se habebat huiuscemodi coniius,coepit praedicare semetipsum omenibus angelis,considens Ut erat plenus sapientia,quod efficaciam lix ret ad peri uadendum,ut crederetur sibi dicenti. Ego feci memetipsum. Deus ego sum. valescitq; sunt illae lin guae angelorii,ni mirii costat eum hoc de semetipso praedicasse, quod in eu propheticae icripturae

ego ue' veritatis testatae sunt. Nec vero ut cun sed magna scientiae,qua plenus erat, arte,praedicabat omnibus angelorum coetibus, Deum se esse . Quid enim aliud per illud innuitur, quod locos pra memorato,inter vetera quae dominus dicit , contra eum sub nomine Assur Flumina ei Linquit manabat in circuitu radicu eius,&riuos suos emisit ad uniuersa ligna regionis. & mul tiplicata sunt arbusta eius,& eleuati sunt rami eius prae aquis multis. R iuos nand suos emisit ad uniuersa ligna regionis. ia sapientia sua multa ei undendo,uniuersas angelorii multitudinea' curuuenire,& in lententia tua deducere labora vir, t apud illos tanqua altissimus haberetur,e adoraretur ut Deus. Et eleuati sunt rami eius prae aquis multis,quia maior quam erat coepit ii heri apud maxima parie angelora, prae multa sapieria,qua sese comendauit, de quibus post alis

et, ast . qua sic dicit. Et aemulata sunt eum omnia ligna voluptatis, serat in paradiso de Nolandiu

14쪽

. LIBER 'Iravs. quid vel qualiter dixerit,qui, non ait,& aemulata sunt eum omnia ligna regionu,sed aemulataliant eum omnia ligna voluptatis. Et misit quide riuos suos ad omnia ligna regionis, sed aemu lata sunt eu tanti iniodo omnia ligna voluptatis. Quia cunctos quide angelos per suam satiendin decipere,&adiuum fauorem deducere tentavit. Sed adulati sunt ei talummodo sonitus illi,qui gloria in tuam quaerebant,non Dei.quos delectabat seruire potius creaturae,quam creatori ita esse vel maxime liquet ex eo, quod tande dicitur ei. Ecce deductus es cum linnas volu ecb. rLptatis ad terram vitimam, in medio incircuncisorum dormies cu his qua niteri erat sunt gladio.

Salamim neminem creationis O conditionis suae conscium putasse, ideoque nucius contrahe testimonium Tentum uisse. CAPUT XII. Uem putaret posse esse ex omnibus angelis,qui dicente ipso. Ego creatura Dei non sum

ego a nullo factus sum,sed ego seci memetipsum, obuiaret & diceret: salsum tu loqu risc uem timeret posse inueniri teste Dei, tui testificaretur,& diceret,ille te fecit. Uerus Iohaa r. Dan ille testis est,& certus,qui quod vidit & audiuit,lioc testatur. At vero cunctoru spirituusiue angelorum nullus vidit,vel audiuit, quando illum secit Deus. Nullus quippe ex omnibus adhuc iuerat conditus,omnes minores sunt,hic primus erat. Testatur hoc ipse Deus,qui astheatum Iob illum mirabiliter describens. Ipse tinquit principium est viarum Dei. Eliphas quoque Iob o.

hemanites, dum de eodem iustoviro nimis male sentit, putans eum contra Deum superbire imuari linguam hiasphemant iii. Nuaquid (aiti primus homo es tu,& ante colles sormatus: Idem enim est ac si diceret. Sic eleuat te cor tuum, &sic tumet contra Deum spiritus tuus ut Iob IV

imitari videaris Adam qui superbiae spiritu deceptus,periit, imo & diabolum qui ante cones 'id est,ante caeteros angelos formatus,contra creatorem superhiuit. Cum igitur nullum habe 'ret ex omnibus angelas conscium suae creationis, qui dicere posset (ego vidi vel audiui,eo quod primus ipse conditus fuerit 3 quem putaret stare posse contra i e testem Dei. Quis reuelaret is clem indumenti eius c&in medium oris eius quas intraret c portas vultus eius quis aperiret criimirum arbitratu eius nullus erat qui posset eum arguere esse mentitum,&condationis ei proferre iudicium.

Eolius Terbi Dei testimonio conuictum Satanam, . eiusdem Trebi Dei testimonium non lituisse raterochritus. CAPUT XIII. SEd ecce in principio erat verbum, & verbum erat apud Deum, & Deus erat verbum hoc verburrat in principio apud Deum. Hoc verbum, hic Deus testis esse debuit, & testis esse potuit rerum' verus idoneus,quod Satanas ille salius esset, quod mendacium loqueretur. Nam ipse est super mi m perhiomnes: ipse ante omnes,& quod vidit& audiuit hoc testatur. id aute non vidit aut quid no bci v ω- audiuit,qui omnia vidit cum fierent cImo omnia vidit & audiuit antequ2sieret et Nam omnia D per ipsum facta sunt,& quod factu est in ipso, vita erat. vidit ergo illii quore angelum summu 3. cum fieret, idit & audiuit antequa fieret, S ide per ipsum factus est. Proinde poterat testari de Iohana. illo superbo,quod esset salsa Iocutus,quod esset factos vel creatus.Cu ita riuos suos emitteret cut supra iam dictum est ad uniuersa ligna regionis mittebatur. Econtra,verbum hoc lans vlaus & verus qui apud Deum erat,iuxta illud. uonia apud te est talis vitae.m utebatur (inqua) m.io. ad irrigandu eade ligna regionis id est,ad instrueda spirit agmina cognitione veritatis. alis

namqfons est hoc verbum, ut sit etia lumen cordiu illuminans oculos mentis ad illuminandu Certa Dei. di videndii non solu quae praesentia,verumetiam quae praeterita&quae futura sint. UndE cum Fons. dictum esset,quod praemisimus. onia apud te est tam vit continuo subiunctum est. Elin tu Lumen.mine tuo videbimus lumen. Huius rei sufficiens habemus experimentis in hominibus sanctis,

ad quos factu est verbu domini, qui & proinde videntes dicti sunt, quia in isto lumine sic vide preph

ruiu lume, ut cum eatenus fui flent nonulli ex ipsis homines sine liceris,imo pastores, ut Amos cur vide Oauid, repente fierent literati, Sc prudentes eloquit mystici, de interpretes coelestiis tecretoria tes. miri S magnifici. Nonne etiam homines huiusmodi inter caetera quo conditione Se presum- stoli etptione viderunt illius Satanae id est, aduersarii, que & descripserunt per figuras & tro logias Thera umirabiles,nunc sub nomine Pharaonis, nuc sub nomine Assur, nuc sub nomine principis Tyri. lueranereteroruin* superboru principu huius seculi qui illa sunt imitati. It acu salte secundu exemplultominu prophetarum huius verbi domini peri picuit nobis sit, quia elem angeli per infusionem eiul de verbi scieriint,nec quasi incertu senserui, sed claro lumine videriat illud quod erat prae teritum,icilicet ex quod sicut ipsos iuniores ita secillet unus Deus illa primit. Hoc erat verba, Sclidele Uerhi testimonita verbi quod erat Deus, sui non in incerto quicqua loquitur,sed quod indit di audiuit,hoc testatur. Testimonis eius spirituum pars quaeda accepit,Pars quaedam No ace , cepit. I arsqiare testimonia eius accepit, ignavit,quia Deus verax est,dicens. Videt uodem ri' tum lotu , non iit alius Deus praeter me.Et Satanas ille mendax est,qui dixit. Deus ego sum.

in ca si dra Dei sedi, meus est iliauius,ego seci metuetipsuin,&extera huiusmodi. A uis Pat reme

15쪽

Panem spirituum,superbia S, inuidia deprauaros , testimonium Trebi Dei non rei cepi te, a tem humi i-obedientes in eritateperstitisse. O P. NIIII.

Ars quae tesstimonium raus non accepit , sic est inexcusabilis, ut ille idem princeps de pater mendacii, tui contra propria conscientia mentitus est,dicendo,se esse quod no erar, nega se esse quod erat. Nihilominus nas&ipsi omnes scire potueriit, veru esse verbi Dei testimonio, sed rebelles luminis.i.eide verbo extiteriit propter superhia,seu propter inuidia,cuius Uidelicet superbiae siue inuidiae nuc usq: prouerhui usitatii est. Ob derogationem melioris semper fauere peiori. Hoc illi spiritus qui dicuntur di sunt maligni, line dubio fecerunt. Inuidentes naiuti meli ori mo soli bono creatori, malum de mendacem Satanam,id est,aditer sarium eius suis lavori hus extulerint, testetra eius, verbiam eius oderunt de repulerunt,ut puta quoru secundum ex emplum maligni quo homines eidem domino deo dicere soliti sunt.Recede a nobis, scientiam viarum tuaru nolumus. Talium spirituu maxime ludaei imitatores suerunt, de quibus non re, cipientibus testimonita suum,ait idipsum Dei verbui. Nunc autem Sc viderut & oderunt,3 me de patrem meum. Superbiam at stultitia illorum quida pulchre declamauit,cum praemisisset.Oisrael qua manna eli domus Dei Sc ingens locus pollessionis eius, magnus de no habet consum malionein,excelsus de immensus,itasiabiunxit,lbi suerunt gigantes nominati illi, qui ab initio fuerunt statura magna,icientes bellum. Non hos elegit dominus,ne via disciplinae inueneriar, propterea perierunt,& quum non habuerunt sapientia nterierunt propter sua insipientia. ieeto superbia illoru nomine gigantium congrue sigilavit. Insipientia autem proprio vocabulo

expressu. Magnitudine quinti immanitate rebellionis eorum, qua contra veritatem rehellaue

runt miro modo,ta proprie quam hreuitere potuit.dicendo, scientes hellui. Porro sat Sioru mi r tuu qui sicut in dacium est verbi Dei testimonili acceperiit,sapienti humilitate, at obedientiam lubinde pulcherrime expressit dicens. Stellae autem dederunt Iumen in custodiis suis delae Laruc, S. tatae sunt,vocatae sunt,dc dixerunt,assiamus,de luxerunt ei cu iucunditate. Deinde contra prim cipem illum malignoriam, qui divit. Deus ego sum, veraciter intulit dicens. Qui fecit illos hic Deus noster est,& non aestimabitur alius ad illum.

Satanampropter testimonium erebia Deo damnatum, a sanctis angeli glado Trebi Dei debellatum g coelo reiectum esse. P NH. IGitur quia gigantes erant,quia scientes hellum erant,id est, quia superbi erant,& tota intratione creatori rehellabant,decebat eum qui fecerat eos ut tam contra ipsos quam coira principem eorum, aequam Proserret sententiam, d ostenderet in illis fortitudinem suam. Senim tiam ipsam normine gladit,loco iuperius memorato per prophetam contra Assur designat,cum dicit. Cui assimilatus es,o inclyte atq; sublimis inter ligna voluptatis Ecce deduetus es ad ter ram Ultimam,in medio incircuncisorum, dormies cum his qui intersecti sunt gladio. Eandem

sententiam damnationis, licet illic per gladium intelligi, cum dicitur in Apocalypsi de bestia quae de mari ascendit,quia habet plagam gladii,& vixit. Plagam nanq; gladii habet bestia,&vivit, quia sententiam damnationis diabolus in coelo accepit de adhuc superbit, ac semetipsum defendit. lt assi gladio percussus est cum lignis voluptatis,id est,sententia verbi Dei, damnatus est cum angelis sequacibus tuis. Damnatus aute per tultillimum verbi Dei iudicium, statim de coelo proiectus est per ministerium sanctorum angelorum, victoriae verbi Dei militantium.

Sed quae vel qualia fuerunt vel sunt arma, quibus illi spiritus in illo praelio usi sunt et Non set id arma materialiasuerunt, sed omnis armatura eorum fuit dc est ipsum Dei verbum. Ipsumtinquam Dei verbum rebellibus illis spiritibus vim suam per angelos sanistos intentans per semetipsum perficit victoriam. Ignis quippe est Dei verbum,id est,sic intolerabile impiis,spirii ibus malignis,ut est insumis corporibus ignis visibilis. Hinc in parabolis scriptum est.Omnis ferino Dei innitus clypcus est sperantibus in te,dc Psalmista dicit.lgnitum eloquium tuum Me trementer.ltem,sicut stuit crura a facie ignis,sic pereant peccatores a lacie dei igitur non quali, huscunque armis diabolu, dc angelos eius debellauerunt sancti angeli,sed igne ardente,in ipsis nam e3 est verba dei. Etenim ignis iste intolerabilis quidem est impiis Sc odientibus se, sed hi an dus Sc suauis eat piis de diligentibus se Idcirco apud prophetam supra memoratum angeli sancti lapides dicuntur igniti.Sic enim scriptum est. Et posuit te in monte sancto des,in medio lapiduin ignitorum ambulasti. Et subinde ait. Et peccasti,dc eieci te de monte sancto dei,dc peredidi te o Cherub protegens,de medio lapidum ignitorum.

De eo quod in Psalmisscriptum est: Tu terribilis es,mquas reficter tibi,

extunc ira tua y CAPUT NULDeo tu liquet,quam veraciter Psalmista dicat. Tu terribilis es, dc qui resistet tibi, exisse ira tua quod idem est,ac si dicat. No ex quo quisq; peccat,sed ex quo tibi resistit peccator quod ille primus secit ira tua vim suam exercet, cui reiiltcre nemo potest. Et quis recte con siderana rares.s

s uua

16쪽

LiEER PRIMus. Ssideram tantam terribilis Dei non pertimescat ira et Ille qui videbatur sibi sortistimus sie inter

angelos,quor ut volebat esse dominus,quasi csra,vel tanqua stipula inter flammas inualidus estinuentus .cduis hoc in laude verbi dei no admiretur c Couideretur diligetius litera prophetali; Errab.28 quomodo in eis declamat, praemii erat,dices.Omnis lavis preciosus operimen tu tuu ardius to Paetius, iaspis,chrysolitias,onix, herillus, saphyrus,carbunculus&smaragdus. Post hec ita sub Milanxit. Repleta sunt interiora tua iniquitate,& peccasti,& eieci te de monte Dei,& perdidi te o herub protegens de medio lapidum ignitorii Noue pretiosos lapides, pyr quos noue angelo Tum intelligimias ordines, quos velut operimen tu sibi usurpabat ad ornatu, obsequiti suum, I apides ignitos appellavit. Nonne lixe dicendo,mirabile euentu praedicauit c velut ii quis lacro vel praedo palliu vel tunica rapiat S induasistatim g in lorica sive thorace innira couerta rur illi. Uere igitur tu terribilis es Deus,& nemo resistit tibi. Nam ubi resistere tibi quis audet Extuc ira tua,quae no potest Portari. ille ta magnus, a robustus,du i facie tua effluxit, sicut fluit caera a facie ignis, terribiliter in semetipso expertus est, & omnibus pro experimento suifficit. quod tibi nemo relictere possit. Uerunt a me cli legimus vel audimus, ex tunc ira tua, seu quod libet aliud eiusmodi, no intelligimus, nec intelligere debemus de Deo impassibili,quod in eum cadant motus animi, qui signantur vocabulo irae vel furoris. Ipse nainta suauis semper in tranquillitate omnia disponit,sed creatura corrupta,su 3 vitio turbata, ipsam creatoris suauitate orom, loat a: tranquillitate male& poenaliter sentit. lnde est, quod uno eodeg tepore vel momento.& tribuamur pX es supradi os,qui incorrupti sunt, illustrat,& non Urit,&aduersarios illorum Urit,&no Deo. illustrat,qui sunt corrupti,& a natura hona degeneres. Hoc licet satis per semetipsum intelligibile sit omni sensato homini, iuuat tame adhuc per nota similitudine indagado melius intueri. e

Pulcherrima tutudine declarat, motus S, asseclud animi in Deum non ca-

Edere, sed eum immutabilem esse. CAP. xu II.

Cce quempiam lapidem lucidum ex clarissimis lapidibus eiusmodi, qualium vocabulis o Min propheta (Ut iam dictum est Dominus Deus nouem ordines angelorum silanificavit. P Plerun dum libet attollis in facie solis sereno coelo fulgentis , statim in lapis idem in parua lui

quantitatem magni solis concipit imaginem, supponis continuo materiam per arida lenium escam. Nonne unus idemc3 splendor solaris,&in lapide radium vibrat innoxium, S in mare m iam dicta tactu molestum traiicit incendium c Unus ide* ignis S in lapide radiat, nec uritata in esca sumat,& vrit. Non ergo Grum,quod Deus noster,qui (ut ait Apostolus) ignis conis uram sumens est, timul uno eodem actu, sanctos angelos sic ignitos reddit, ut ipsoru pulchritudodi delectatio sit,&aduersarios suos sic attingar,ut consummatur poenaliterati ali. liach& per clidi te (inquit o Clierub protegens de medio lapidum ignitorum,subauditur quia tu illorum ' b .i ignem susterre non potuisti. ua nam superbia,&illoria humilitas, ita sunt contraria contra Metate naturali,ut quod illis gloria est, id ipsum tibi poena sit. Sciendum interea,quia quocunarx secum portar,& plaga ignis ignitorum lapidum, qua semel est fulmina ,

tus, intrinsecus in ipso Perseuerat. Haec eius poena ex illis domini dictis ad hea tu Iob (saluo ia, h cratiore intellectuM alet intelligi. De ore eius lampades procedunt sicut tedae ignis accent x,de euis procrisit sum us sicut ollae succensae,atu feruens halitus eius prunas ardere lacit,&ti,mma de ore eius egreditur. Interim ergo donec veniat dies uniuersalis iudicii,quo in ignem pia Lam

ia,2 et 2 iPA IM,'st Ii anges ii dii , Praecipitabitur cunctis videntibus .ia 'hi diu

fulminis, quo fulminatus de coelo cecidit,& nihil sic timet, quam sui men verbi Dei, ruhil habens virium,ut subsistere possit ubiculi illud senserit,in corde vel ex corde&orelio minas tuearigesi verbi eiusdem dilectionem habentis.

Ex illi certamine,quo diabolus Tictus es, quendam de principibus militiae caelestis,

o principatum inci tum nomen retuhsse, t iam dicatur Michael,

X illo certamine magno di mirabili, pulchro nomine & honore donatus unus & primus de militiae coelestis principibus gloriose rediit, nomine videlicet, ut exinde vocaretur Mocnael. Honore non solum angelorum, Meruetiam hominii habentiu Dei verta ipse sit princeos. Sic enim Danieli de tuo ab alio angelo dictu est. Et ecce Michael unus de principibus prinus

ritam,& nemo est adiutor meus in omnibus his, nisi Michael princeps vester. Itea post aliqua In tempore aute illo,conlurget Michael princeps magnus,qui stat pro filiis populi tui,& veniet ccpias,quale notati exeo,quod geres esse coeperunt, usqrad lepus illud cudicitur. Qui stat oro P 'ut alisuri Populi, pura populo soli creditu & notii tuc erat vel bu Dei, dicities metvester magia . Prosecto costat,quia princeps est omniis,um: ad sine seculi,qui verbis dei crediit 'QUAE mPre i Principatia donatus est,ex quo cotra diabolis dicente, Deus ecto sum,restitit, ut dicere Qius sicut deus,& vincedo illii probauit,quia nullus est alius licui de ni inc

17쪽

R v PER. ABBAT Is Tu IT i EN. DE VICT. VERBI DEI. Hinc (ut iam dictu est) nomine quod est donatus, ut Michael vocaretur. Michael nam inter pretatur,quis sicut Deus. Iste,& tuc in coelo victor effullit, de nuc in ecclesia,qui ad coetu tendit. Ecclesia ca- unde S ipi a coetu dicitur,quia coelestem vitam ducit, eunde antiquum lioste vincit, mysticara dicitur. Apocalypsis continet scriptura. Et factii est (inquit praeliis magnit in coelo. Michael & angeli Pocal. Ia. eius pugnabant cum dracone,& draco pugnabat,& angeli eius,5 c. Magnus igitur princeps iste est, princeps belli diuini, verbum autem Dei belli eiusdem virtus est. Nam quia verbiam

Luca ii. ipsum Satanam illum,&tunc in coelo tanquam Deus elisit,& nunc caro tactum in hoc mundo fortem eundem tanquam sortior alligauit. Inde archangelus iste cum angelis suis pugnando,

BNA.18. Stunc illum de cos proiicere Potuit,ubi dicebat Deus ego sum, Sc sedi vel sedebo in cathe dra Dei & nunc eundem de templis vel delubris idolorum, ubi a nobis gentibus colebatur,

protrahere praeualuir, pugnando contra illum,non solum cum angelis suis, veru metiam cum

hominibus sanctis, maxime piis martyribus Christi,quibus mori vicisse suit.

De eo quod di Ium es ad D. Iob. Euis dimisit lapidem angularem terrae cum me laudarent ut tra matutina, di iubilarent omne hy Dei. CAP. XIX.

Tacyproiecto illo, laudauerunt&iubilauerunt angeli sancti, participes cum Micliae te, deco h 33 l operatores victoriae verbi Dei,sicut ipse Deus & dominus ad B. Iob loquens, pulchre innuit. Praemisso nam , Ubi eras quando ponebam fundamenta terrae U Indica nulli, si habes intelligentiam c quis posuit mensuras eius,si nostic vel quis tetendit lia per ea lineam et super quo ba. Dὴ δ' , ses illius solidat aes unic ita subiunxit. Aut quis dimisit lapide angulare eius cu me laudarent si mul astra matutina,& iubilarent oes filii Deic Equidem si futuroru prophetia in verbis istis at Terra 'p'd tendimus spiritualis terrae,id est,sa nox ecelesiae positione,dimensione, at solidatione utiliter intelligimus, cuius lapis angularis est Christus, sicut docet beatus papa Gregorius. Merutamen

si praeteritoria narratione attedere placet, quia reuera deus huius terrs qua calcamus tanda meta

posuit (quod mirabile est super nihili, de bales eius a. firmitate eius solo praecepto suo solidauit. Lapis alius,scilicet Satanas, erit intelligendus lapis terrae angularis. i. princeps huius m udi. NaDp a'- de isto line dubio superius ide Iob aissumpta parabola, dixit. Lapide quo 3 caliginis S umbrM mortis diuidit torrens a populo peregrinate, eos quos oblitus est pes egentis hominis de inuios. Lam Haud dubium, quin eo loco lapis Satanas ille debeat intelligi lapis caliginis, ut puta nil ut hae Imii hens de illuminatione septe oculoru, quos. in alio lapide Zacharias propheta vidit. Lapis i in cis, quam caliginis Sc umbrae,non qualiscun sed umbrae mortis. Istu lapide diuidit torrens iudi cii diuini a populo peregrinante, ut videlicet non obscuret, non sua caligine inuoluat eos,qui in hoc mudo a populo peregrinos se esse nouerunt, qui manente ciuitate lite no habet,sed futura inquirunt. Diuidit ab eode populo cu eiusmodi lapide, etia eos quos oblitus est pes egentis ho. r. r. 8. minis,& invios, id est, s homines impios,quos propter incredulitate ipsoru oblitus est,& dere liquit pes egetis hominis. i.gratia Iesu Christi, qui cum diues esset, propter nos pauper laetus est. Dereliquit linqua ut puta invios, quia noluerut parare, vel parari apud se viam domino. Lapisitam durissimus ille hostis,lapis terrs angularis i. superbus princeps huius mussi, reste valet in i celligi. Et illu Deus reuera dimisit .i deorsum misit, nec alius nisi Deus dimittere potuit. Cuigi a cur demitisset illis, laudauertit (inquit simul astra matutina, &iubilauer ut is filii Dei. Quod dixerat,laudauerut astra matutina,repetit dicendo, Et iubilauerut oes silii dei, videlicet,lancti angeli,qui du in gratis claritate perstiteriit, recte dictitur astra matutina, id est,angeli lucis. An geli habentes cloritate,& cognitionem det,quae tunc illis peruicti ruina diaboli clarius illuxit.

De eo quod dicium est ad eundem beatum Iob, Potestas , terror apud eum est, qui facit concordiam in subumibus huis. CA P. xx.

Male autem putamus huius laudationis, vel iubilationis initium fuisse et Quid pulchrius,

eo quod sonat ipsum nomen Michael f Quid ad tonanda laudem sonorius, quam istud. Quis sicut deus e Nimiria res ipsa serebat, ut sic intonantes laudarent,at tu hilaret, quatenus in ipso laudis Sc iubilationis exordio victu illii, stultitiae magnae redargueret,qui sibi vi debatur ei se sicut deus Sc veru ec solis deis digne magnificarent,quod ei similis esse no possit a i h 3 tius. Simul sinqua videlicet,quod illa victoria,magna cu diabolo ec angelis eius excluserat di scordia,magna omnibus residuis illis beatis spiritibus secerat concordia. Ablatu erat de coetu ille * Iorii omne seandalu. Hinc est illud ad B. Iob. Potestas Sc terror apud euest, qui tacit cocordiam in sublimibus suis. Plane veraciter dictum,sed non bene,ned competenter illatum. Nam quia Ws' dixerat idem sanctus Iob in sine sermonis. uod si non est ita, quis potest me arguere esse mera

ritu,& ponere ante Deu verba mea Unus amico, eius,qui omnes de illo iermones nimis male

sentiebat, putans eum hoc dixisse per nimiam mentis superbia. Potestas tinquit & terror est a pud eum,qui facit concordia in sublimibus suis, ac si diceret. Ille te potest arguere esse mentitia,

qui terribiliter potuit arguere diabolum,& deiecto illo, pro eo quod in sublimibus suis laciebat discor,

18쪽

LIBER PRIIa s. 6

discordiam, in dissolubilem in eisdem sublimibus fecit concordiam. Potestas (inquam & terror apud eum est, sicut ex illo,& ex omnibus super his comprobatum est,ec ex teipso qui pro Pter luperbiam percussus,& omnibus honis spoliatus,nunc in sterquilinio sedes. Mal8 quidemcvt iam dictum est, & incompetenter ille dixit. Quia contra virum simplicem,rectum, Deum

timentem, de a mal recedentem dixit, sed nihilominus bona & vera sententia, quae recte dici Posset contra talem quempiam, qualem illum esse putabat. Cum igitur dicit, quia simul astra matutina laudabant siue iubilabant, magnam insinuat exclusam est ediscordiam, magnamini actam in coelo cadente diabolo concordiam. Non leuiter est hoc sentiendii, quasi aduersarius ille,in illa tanta multitudine spirituum paruum discordiae fecerit tumultum,dum se mendaciis ter Deum vellet haberi contra verum Deum & viuum.

Salatiam nonsatim 't conditus est, cecidisse. CAPTI I. EI qui opinione illa praeuentus est, ut eundem Satanam cecidisse putet statim ut conditus suando te

est, non apparet,no accedit ad cor, t sentiat, magnum illum fuisse diabolicae seditionis de tu ut audit cordiae tumultum, licet magnas esse iras daemonum, magnum econtra Telum bonum peli. Telum non ignoret sanctorii angelorum. Prius ergo sciendum est, eum non cecidisse statim ut

conditus est. Sic enim in eum per prophetam supra memoratum dictum est. In medio lapidum Erech G. ignitorum ambulasti, persectus in um tuis a die conditionis tuae, donec inuenta est iniquitas in 'te. Prosecto dicto huiusmodi,a die conditionis tuae,donec inuenta est iniquitas in te,sensum siue opinionem illam non admittit Ubi dicat, vel putet quis,quod ubi conditus est ille,statim ceci derit. Consequeretur etiam illa suspitio, ut posset suspicari, quia qualis idem nunc est, scilicet malus,talis a Deo conditus esset. Nunc autem & innocentem Sc rectum illum suis' conditum di non parua mora permansiile in medio angeloris sanctoris, praesens sermo conuincit,dumita praemittit. In medio lapidum ignitorii ambulasti persectus in vis tuis . Ac demum subiungit. A die conditionis tuae, ac deinde,donec inuenta est iniquitas in te. Diem conditionis non sic aecipimus, Ut nunc cursum & recursum solis,quia necdum erat sol iste visibilis,led melius exprimi non potuit sensus prophetae, vel Dei ad hominem loquentis. Non ergo putandum est, quod conditus statim ceciderit,imo istud verum est, quia primum conditus, ct tunc demum politus est in illo paradiso caelesti. Sic enim ibidem scriptu est. In die (inquit di qua conditus es,soramina Erecb. 28. tua Praeparata sunt, tu Cherub de extentus protegens,& posui te in monte sancto Dei. Sed &illud datur intelligi, quod no statim in initio peccati de coelo proiectus fuerit, sed ipsum quod

ex pect auerit patientia Dei. Ipse aut secundum duritiam suam ct cor impcenitens iram sibi the laurilauit.Cum enim praemissum suisset, donec inuenta est iniquitas in te , statim subiunctu est. In multitudine negotiationis tuae repleta sunt interiora tua iniquitate, statim g dc peccasti ait Stunc demum. Et eieci te(uiquit de monte Dei. Iria haec sunt incretarenta peccati, quae an hominibus quis tandem iustu consequitur iudiciu Dei. Primum, iniquitatem mente concepisse. Deinde ipsam iniquitatem non semel aut uno actu, sed multipliciter adimplesse. Deinde opera iniquitatis defendendo peccare. Itaq; quia & inuenta ist iniquitas in te Se multitudine negotiat Monis tuae repleta sunt interiora tua iniquitate,& peccasti, non parua intelligitur mora in iniqui tale illius peccatoris antiqui, ad instruendos electos angelos, ut scirent iustum esse iudicia Uei

videntes illum peccatorem,quod esset incorrigibilis.

Sataram in Ablimibus Dei pracem turba . CAPUT XXII. IGitur in sublimibus Dei discorsae tumultus grandia extitit inter magnas iras daemonum

magnum': & honum etelum spirituum honorum. Nimim ut hoc animaduertamus scilicet quod in sublimibus Dei nimium pace turbauerit. Idcirco sub nominibus armiitur hominii qui terram turbauerunt videlicet Astur Pharaonis, regiiqi Tyri, & Nabuchodonosor regis , Babylonis dicaturq; illi. Nunquid iste est vir qui conturbauit terra,qui concussit regna,qui P a luit orbem desertis,& urbes eius destruxit ratem. Tu enim terram dispersisti, tu populit occidia caetera liuiusmodi . Alioquin si non secundu horu similitudine de ipso est sentiendii quod ita turbauerit angelos per semetipsu,sicut turbauit gentes per taliu superbias liominu tyrannidem in populos arripientiu i quid nominibus S rebus gestis denotatur illorii: Non ergo dii diu quin ia tunc propter illss motae suerint virtutes coeloru , quae S ultimo iudicio contra eum in ueri liant: 'otus ille quantus fuerit,ut tande rueret ille de cccio proiectus, ipse qui pro iecit illii Deus Dei verbii breuiter innuit dicens. Videba satana sicut sulgur de cccio cadentem. Uuomodo cadit fulgur utim motis atqcollisis nubibus tanto cum fragoreud est tonitru ut

concuti machana coeli, S. terra tremere videatur. I uc sulgur excussum breui lucet,staticae disparet. Itaq au dicit,sicut fulgur,mirandu innuit mouia virtutu coelestiti,magnuo praeliu an elo rum,t Iichael e Principe contra illumnagnug super lisc omnia verbi omnipotentis.quod iose est, tonitruum,& excutienda illum, ut de coelo caderet cu vana luce sua, protinus extinctus estinistris

19쪽

uidem

Maii principes quare.

Exod' RupER. ABEATIS TvITIEN. DE vi CT. v ERBI DEI. miser, eoque proiecto, serenitas pacis coelo rediret. Notum est,cur ita dixerit, cur ita taliter illius satanae mentionem secerit, videlicet propter gaudium inconsultum discipulorum septuaginta duorum quos ipse miserat qui reuersi, Domine (inquiunti etiam daemonia sobiiciuntur nobis in nomine tuo. Idcirco tale illis obiecit ut cauerent exempIum, ne de ipsi per vanam gloriam seducti exciderent,dc abirent retrorsum.

Quod Christus,cum diceret: idebamstantam cadentem, se non solum hominem esse, erum etiam ierbum patris ab aetem uisse insinuauerit. C ANXIII.

Simulq: haec dicens antiquitatem suam paucis credulo auditori suaviter insinuat verbis. Quam enim antiquus est, qui illud videbat c Nimitu secundum liominem qui videbatur.

cum haec diceret, paulo plus quam triginta annorum erat. Porro loge ante triginta annos, imo ante omnes annos,& ante creationem solis, ius circulius annu efficit, satanas ille cecidit. lgi

tur qui illud videbat, longe ante suae carnis annos erat. Et verum est,nam in principio verbum erat, in principio verbum deus ipse erat. Sed de hoc attendendum, quia nec ita dixit, vidi satanam,sed videbam,ait, satanam de coelo cadentem. Recie quidem dixisset, & verum esset dixisse,vidi, sed videbam verbum imperfecti temporis,quamuis praeteriti, Plias cotinet,& malo rem sensum importat auri bene audienti. Deniq; vidi satanam de coelo cadente, dicere posset, Michael quoi 6 quiuis alius angelorum, quibus ut id videntibus, ille cecidit, nec solum videlibus, verum etiam cum illo praeliantibus. At vero nullius eorum est dicere, videbam,sed tantum vidi cadentem. Hic solus est,qui non solummodo tunc vidit cadentem dum caderet , sed etiam videbat cadentem antequam caderet,sed dc antequa idem formaretur aut fieret .Fiebat namq: per ipsum,sicut & omnia peripium lacta sunt, neci poterat deus verba ignorare, quid de illo esset suturum , praesertim cum ipsum sit verbum quod homines facit prophetas , id est.

praescios futurorum. H Cc plane iciendum & confitendum,quia dum fieret ille angelus,du formaretur ille lapis magnus,& praepararentur foramina eius , si ut in eum per propheta dicitur. Aurum opus decoris tui,& foramina tua in die qua conditus es Praeparata liant. Cum,inquam. prreparatentiar foramina eius, videbat verbum deus, quod in eis de foraminibus ligaturas auri non est et recepturus lapis rebellis de durissimus. Hoc ut manifestius dictum sit, dum in enio. intellectu,nae moria, plena de Perse a rationalitate magnifice insigniretur, videbat verbum deus,quod c reatoris tui dilectionem,qua ad illum solum deberet astringi, nullo modo esset re cepi urias, Melius ergo de magnificentius videbam,ait cadentem, subauditur, etiam antequam

caderet. Nam angelorum quoque post et quiuis dicere, vidi cadentem, & subaudiretur, dum caderet. Ad summum dc illud in serre libet,quia solus iste videbat,securus sui. Angeli autem viderunt in magno terrore positi. Sic enim ad beatum Iob dicit iple dominus . Cum sublatus fuerit, timebunt angeli,de territi purgabuntur.

Quaestionem, quare Deus satanam, cum malum foresciret,crearit, soluit ustitiems Dei irreprehens lim defendit. . CAPPI IIII.

DIcat aliquis,si iam tune videbat cadentem, quare illum tam magnifice sormabat quare foramina eius tam diligenter praeparaba te Si quem res ista mouet, idem illi quod de Pharaone dictum est,de illo quoci: latana rei pondendum est. Quia in hoc ipsum excitaui te, Ut o

stendam in te sortitudinem meam,ut annuntietur nomen meum in uniuersa terra. Hoc audies

fidelis animus,qui de domino in bonitate sentit, non suspicatur, quod eundem Pharaone mistum esse voluerit, vel malum esse fecerit deus, sed ita intelligit (in hoc ipsum excitaui te i et sic, ut alibi legitur Posui te) ac si diceret Regem seci,vel esse volui te. Longe enim aliud est, se cill e hominem malum, d aliud homine, qui malus erat, excitasse Sc subleuasse in regnu. Quod malus est homo,a semetipso sit, quod autem cum sit malus,in regnii ascendit, Dei ordinatione sit,aliquando propter peccata populi, aliquando propter probationem,ut manifesti fiant ele .m,aliquando propter declarandam de amplificandam gloriam de laude nominis Dei, ut pro sit audituris per interitum illorum cognouisse omnipotentiam Dei, quod manifeste de illo Pharaone vox praedicat diuina In hoc ipsum (inquiens)posui te vlosit redam in te sortitudinem

meam,& narretur nomen meum in uniuersa terra. id aliud sana sides sentire debeat de illo satana, praesertim cum typus il lius Pharao fuerit, quod omnis sancta Christi nouit ecclesia et Igitur& de illo rectissime dicas, quia cum sciret creator illum malum suturum ciam faceret, vel priusquam eum faceret, sicut videbat,ita & damnabat malum. Et ut in illo ostenderet fortitu dinem suam, magnum, sapientem, speciosum(sicut iam superius ex Propheta demonstratu est fecit eum,& tanta prae exieris angelis illi contulit,qui malus sponte futurus erat, quanta nec Pharao,qui similis illi dicitur, prs i steris hominibus habere potuit,qui priusquam in regem execitaretur malus erat. Denni Pharaone aliquis homo in regno ipsius,' statura maior & i apten tiae capacior,& sarma pulchrior esse potuit . illo aute satana nullus ex angelis altior, sapientior

aut spe

20쪽

D LIBERI. Taut specudisior suit.Nam(ut supra memoratu est omne lignum paradisi Dei(ait Deus Ipse per

prophetam non est assimilat uni illi. Ueruntamen quia loquitur dominus. Nunquid nostior Minem coeli,& pones rationem eius in terra Nos super quaestione hac temperantes,cum Apo Velo dicamus. altitudo diuitiarum sapientixd scientiae De quam incomprehensibilia Iuni sthiudicia eius,& inuestigabiles vix eius. V

Me quo diabolus proiectus sit, quali de caelo, qualem iam tuec in insemu cecideri t.

ut id non suo, sed domini,quia nec saltem in coelo coditus fuit,led postquam conditus est politus suit in coelo abeo qui&coctum de ipsum condidit. Plana sicut homo non in paradiso Gene tituit,sed postquam lactus est,tulit eum factor eius, & posuit eum in paradiso voluptatis. Ne di illum non in coelo fecit,sed factum in coelo posuit. Unde cum praemisister, Aurum opus decoris tui,di soramina tua in die qua conditus es praeparata sunt, tu Cherub extentus Apro regens. I unc demus ubiunxit. & posui te in monte sancto Dei. Iure ergo de coelo cecidit quia Emb.r8 quod datum sibi erat coelum,rapinam arbitratus est,& per humilitatem non custodiuit. Ubi

autem cecidit putas in terram uti in terram. Ueruntamen non talem, ut nuc videmus eam.

I unc enim terra inanis erat & vacua, ct tenebrae erant super faciem abyssi, imo Sc ipsa terra QM,

regebatur aquis,nec a cxteris distincta erat elementis,clia erat magnum, quod illic terrae nomine signatur, id est, non tantum unum elementum, quod prius aridam, de deinde terram Deus appellauit,sed tota quatuor elementorum moles consula. O ergo miserum, non tamen malerabilem.Quanta enim ex beatitudine,inquantam miterrain cecidit quantis ex diuitiis in

quantam paupertatem incidite Nihil luc nisi abyssum inuenit,& tenebras super saciem abyllidiori erant hic regna mundi & gloria eorum, quae aliquando domino Iesu ostendens Si in quit, adoraueris me,haec omnia tabidaho,quia mihi tradita sunt,& cui volo, do illa. Uuid di, O

co,regna mundi nondum erant Sol&luna, stellae, lumen,& cxtera omnia, quaecunque die secundo,di deinceps facta sunt,nondum erant, sed tantum(Ut iam dictum esit chaos & super faciem abyssi caligo tenebrarum. Sciendum quippe,tres esse coelos,aut horitate scripturarum.

Primum & summum quod a principio creauic Deus, quod est inuisibili; patria heatorum sol, -

rituum. Infimum vero,aerem istum qui coeliam dici consueuit, unde S dicuntur volucres coeli Medium autem firmamentum,quod die secundo Deus fecit,coelianam appellauit. Hoc coelum , medium nondum erat factum,quando diaholus cecidit,sed erat factum coelum illud inuti bi Ie,quae hahitatio est sanctorum angelorum & hominum, semper lucens illis ex Dei visione Et hoc insimum coelum,scilicet aer, nihil habebat saltem corporeae lucis,sed tenebrae innuit scriptura erant super faciem abyssi.liti duo coeli,mediuin Sc insimum, comparatione illius tertit terra sunt, quia terrenis conspiciuntur oculis. Illud autem,quod terrenis non conspicitur ocu tis, priusquam immutentur per gloriam resurrectionis, dicitur coetu coeli. Iuxta illud Dauidi cum. Mum coeli domino,terram dedit illus hominum. Nonne ergo iam tunc usque in inser, c me anum cecidite Reuera,quamuis nondum in inferiorem missus sit. Iam isi e locus, infernus est illi V. m. iis

respectu latitudinis illius domicilii sui quod dereliquit,respectu principatus sui quem non ser, lasem uti auit, sub caligine tenetur vinculis xternis, quemadmodu Itidas Apostolus in epistola sua te M. dicit. Angelos vero qui noni eruauerunt iuum principatum,sed dereliquerunt suum domici Ilum,in iudicium diei magni vincialis aeternis sol, caligine rei eruauit. Petrus quod apostolus. a rei idipsum confirmat his verbis.Si enim Deus angelis peccantibus non pepercit ted rudentibus interni detractos in tartarum tradidit cruciandos in iudicium rei eruari.

Quare diabolus, quare satanas, O quaret ritus eius daemones appellati sint.

CAPUT XXVI. R igiturex eo vocabulum sortitus est,ut vocaretur diabolus,quod ptimus edidit per Diabolislcripturam David,Ioquens in spiritu.Constitue super eum peccatorem & diabolus stet a PD Iis, tristaextris eius. Diabolus nan hebraice deorsum flues, iue clati sus ergastulo interpretatur. Porro vocabulum,de quo iam dictum est Ailicet satanas,quod interpretatur aduersarius, cuius pro ' pter causam nominis cecidit,& factus est diabolus antiquior, scriptura libri lobprimitus edi, LL .clit. Quodam(inquit diecu venissent filii Dei, ut assisterent cora domino, adsuit etia inter eos latan.ex quo i uperbire coepit,ex eo satan est,scilicet Dei aduersarius, & ex quo propter eandesuperhiam proiectus cecidit,ex eo dicstur & est diabolus.Tunc nanc3 deorsum fluxit. 8 erdisetitulo clausus est,quia videlicet in grande chaos cecidit, longe a sublimitate Dei, de quasi in eregastulo tenetur dii in aere depresius impossibile sentit ei Te, ut rursus ascedat illuc unde cecidit imo futurum esse non ignorat ut adhuc in serius praecipitetur, tradatur inserno inseriori tam ad hoc in te iudicii reservari. Nec vero loco tantumodo deorium fluxit, sed etiain intentioneu semper