장음표시 사용
131쪽
Inquirendi veram atque genuinam AE S TUS MARIS REFLUI Causam.
L AE SI VI M A SUIS E FL VI, ab ipse Creationis Die
tertio, hactenus periodosata, modietur.
II. Fundamentum, peraeque AESTUS MARINI REFLVI Cause siunt l. Aquarum Ab Polis utri que eructatio periodica.
1. Oceanimnersalis hstematica tam supra Terram,quM sub Terra Circulatio. 3. mentorum sub Terra motus circularis ,status ac periodicus. Et haec est ipsa Forma A flumfluum constituens, quam Spiritus S. apellat LIBRATIONEM; qua ratione, sive circulari aquarum discursi: Fontes etiam librantur, Iob. 38, v. 8. uuis, inquit, clauset ostiis Mare, cum facerem illud tanquam e pulpa exiens j Et paulo si periuS c. 28, U. 2s. Deus aptat mento pondus . Aquas librat, seu appendit in mensura.
I. uualis est MARIS AESTUS REFLUUSs Resp. Naturalis.
Σ. uuomodo oritur' Resp. Affluendo. 3. uuae est causare ina ist*us Ajuxus marini ' Resp. Incrementum sequarum Oceano accedens. . Unde Mari hoc Incrementum ' Resp. Ab Aqua e Barathris subterra neis Sub-Ρolaribus eructata. s. suomodo in Oceano assuens istud Incrementum fis Resp. Duobus modis, I. Per Eructationem aquarum rub Ρolis Periodicam. a. Per Motum Circularem oceani universalem,systematicum & Continuum. 6. vhi incipit, aut unde procedit hae Srstematica in continua oceani circulatio ' Resp. Oceanus ex Mari Pacisco duobus alveis, Septentrionali& Australi, eursum exorditur circularem: proceditque, cursu isto, Terram utrinque ambiens, versus Occidentem; donec ex altera parte opposita, partim per fretum Magellanicum in idem Mare Pacificum, unde venerat, rapidi simo impetu rursus redeat , partim per Barathra in littoribus Americanis
132쪽
so . Lib. 2 DE 'CATARACTIS Cap. 3
hiantia quod multifariam compertum est Abyssum subterraneam subeat. . DE LOC O. Ubi locorum Aqua incrementi, sive Mus Marini periodici ejectantur Resp. sub utroque: Pois , & Arctico & Antarctico. 1. Dissident nonnihil hac in re Auctores & Philosophi gravissimi. Et quidem
Ath. Kircherus Ain. Exstat. Dial. 3, cap. 2, Aquas Oceani sub Polo Artilio, sorberi, easque iterum sub Antaretico ejici. Contra Schottus, Antarcticum Polum aquas haurire, quas Areticus deinde horis statis reddit. Ego, pace Virorum incomparabilium, utrumque Polum voragine sua, &Iorbere aquas horis statis, & eructine statuo.t probant hoc I us in utroque & Septentrionali oceano & Australi τοῦ quippe eodem4stu littora Indiae, Cambajae, Calecuti, Sinus Arabici & Africa verberautur. Eructationis autem Indices sunt Cha bdes, Mos ana in Septentrione, & Sicula in Occidente. Ubi qui dem in Septentrione Mos ana GaIbdis index & prodromus Eructationis Sub-Polaris Septentrionalis est; Sicula vexo .confirmat & Sub-Polaris, &Mosoanae, Nor esis quos testroolii fuerit tem. 8. Probetur hoc: Probo inde: quia sub Polo-Arctico, a Nautis Gram-iandicis, observata est Horago aquas in magna copia eructans, inque circulum cochleae vehementissimum agens, adeo, ut ultra Groentandiam navigatio, si maxime per frigus intensissimum & glaciem liceret, non detur, Ath. Kir- cherus Din. Exstat. Dial. 3. c. a. Si jam ex mente Dn. Kircheri, Aquae Oceani Septentrionalis sub Polo Utico haurirentur, subque Antaretico ejicerentur: unde ergo Oceano nostro Incrementum, unde Histui refluo M teria esset ρ Quod enim Uus istius materiam esse spiritus inflantes aquam, aut intumescentiam aquarum Maris a Luna factam vulgo statuunt, censuram Naturae non sustinet. Aquarum Incremento auctum, non inflatum Mare
aestuat: quas aquas Venti periodici sub Terra agitant, & ad vomitum horis
statis foras propellunt. 9. Unde autem Incremento uique marino Sub-Polari tempora ta' Resp. A Subterranea Ventorum impetuosa circulatione: quae, cum non staeontinua, sed certis intervallis temporum interrupta; inde aquarum sub Terra jactatio, etiam per stata intervalla interrumpitur. Sine menti nulli fere sunt absolute continui; hoc enim de Aere systematico dicitur, qui cum
1 o. Velim iu demonstres; Resp. Docet hoc Nautarum experientia quotidiana: quia aura, seu ventus quidam levior, cum ti Maris ad littora accedere solet, quod ipsum propria experientia in itineribus marinis comperi. 11. Ei Ventorum impetu subterranes Aquae sub PHis ejectantur, unde ergo Ventis sub terra periodusi Resp. Hoc ut expediam, ante omnia mihi tria ista concede: I. Terram esse cavernosam, adeoque Ventis & aquis acci
133쪽
Lib. 1. DISSERTATIO II. Cap. 3. Iosplendis ac reddendis idoneam etiam in fundo Maris, quod Montes Eolii, sula EFolides, Illapsus Fluminum, Hiatus motusque Terrae, Voragines, Scyllae & Charybdes aperte clamant, ac Veterestellantur, JUmm Histor. lib. q. aliique quam plurimi, quorum Catalogo charta opus esset. 2. Aquis sub Polis per Voragines ejici. Hoc enim Naturam Groentandi corum expe rientia docet, teste incomparabilis scientiae Viro Ath. Kirchero Itin. Exstat. loco citato. 3. Dari Ab sos seu Hydrophylacra aquarum sub Terra, praeter alia, vel ipsi Fontes & Scaturigines palam demonstrant. Quibus positis de concessis, duco Diametrum per Abyssos Subterraneas a Polo Ar Zico ad -- arflicum, quorum ille Septentrionalem, hic vero Australem Abyssum sub Terra contingunt. Jam ergo Fluxuue & Refluxus causas ex visceribus Terrae MAbyssis aquarum ita eruo: I. menti Terrae superficiem spirando circum eunt, moxque quasi fessi cursu, per spiramenta Cavernarum, Terram sub cunt , ibidemque jam in Ignes, jam in Aquas grassantur. r.) Concursus etiam Aquκrum Subpolarium cochlearis, raptos secum Spiritus in imum de hiscendo trahit, atque ibi sustocatos tamdiu tenet, quoad per Spiramenta Terrae auctiores & acriores faeti, illas Aquarum moles sub Polis magna vi
egerant. Uuando igitur V retines Polares Aquas ex Oceano sorbent ac recipiunt , tum mentos in Barathris grassantes alio trudunt. Quando vero Poli Aquas reddunt atque in I um Refuam expel Iunt, tunc in earum locum un1 cum aere menti, per Cavernarum terrestrium spiramenta, attrahuntur, Barathrumque replent. Quibus Ventis in Hydrophylacium Polorum diametr te acceptis Aquae, per Voraginis Arcticae semidiametrum iterum eodem delii scentes, incumbunt, eosque pondere suo, ad alterius semidiametri Abyssi sum seu Hydrophylacium Antarcticum propellunt, cujus Aquo menti isti iterum ad Voraginem oppositam Antareticam trudunt, indeque ejiciunt.12. Quaeris tandem, uulsat, quod menti sisub Terra ad hora, flari sinentque periodici λ Resp. Quaero & ego ex te I) Unde Planetis Motus tam diverius Θ Σ Unde Febribus vices stataeΘ 3 Unde Sanguini in corporis humani arteriis fluxus circulatorius, jam intensus,jam remittensὸ Unde Veries Autumno mentorum praelia , Hyemi 1limina quies , AEstati vero Etesiae PHaeremus hic ambo. Ergo, ne plus ultra. Istud enim mysterium mortale ingenium non explorabit. Quapropter Naturam hanc scrutari desinamus, &exclamemus cum Sanctis & piis: QU IS DESCENDIT IN ABYSSUM P O Domine Dominator, quam admirabilia sunt opera tua in Coelo, in Terra, desub Terras Omnia enim sapienter: Omnia bene fecisti l
134쪽
CAPUT IV. DE DISPARITATE RECIPROCA ΤIONIS MARINAE.
I. Γ Uparitas Reciprocationis in eo consistit,i. Quod quaedam QMaria insuando remant, quaedam non. 2. Aliqua magis, nonnulla miMuta aestuant. 3. Quaedam Maria perste, quaedam
y 1. Refluunt Oceanus Septentrionalis, Tartaricus , Occidentalis LMare Germanicum, Anglicum, Britannicum, Lusitanicum, Oceanus A lanticus, Atthiopicus, Mare Rubrum , Adriaticum , Aquitanicum, &c. Non refluunt vero , neque aestuant Oceanus Pacificus Sur Borealis) Mare Balthicum, nec item Ligusticum , Tyrrhenum, Narbonense , Mexicum, Barcinonense, Mare Mortuum in Terra Sancta, Caspium, Euxinus, aliaque plura, de quibus silo loco, Zanchim, Cardanus, Scaliger, Conimbricenses, Contarens s , Fromoudin, Bertius, Horstius, Cornam alii, videri possunt. y 2. Causam vero, cur non omnia Maria sint resua, cum reddunt Geographi & Philos phi, mirum in modum, nunc in hanc, nunc in illam inclinantes opinionem, sese torquent. Et profecto in hac Rhodo non quivis pede dextro hactenus. Asteruntur communiter hae rationes, id neri eo quod φ. Luna diversimode aquas marinas aspiciat. β. Diversitas luminis in
Luna. ν. Locorum situs. δ. Terrarum qualitas. L. Aquarum natura, & quis
omnes huc referre potest opiniones Θ quas autem Scaliger Exercit. 12. Ma-girus P f. Peripat. l. 4, cap. 8, n. 3O, & alii recensent. Sed error errorem trudit, & quae asseris maxime, incerta, fluxa & absurda sunt maxime. Disi
putatio Bremensis habita publice a juvene quodam docto Matthaeo Meier, A. 166 , causam 'fluxus Ignibus subterraneis & halitibus ex aliis Autoribus assignat ; quod vero alibi non resunt Mare, fieri id defectu & absentia exhalationum calidarum seu spirituum igneorum, asseritur. Rest. I. Aquae Oceani vel Marium nuspiam calent, uti thermae: Ergo ob Iga es sub terraneos, halitusque ab eis conflatos, Mare non aestuat. a. Si defeetii Ignium subterraneorum Arare aliquod non aestuat, cur, quaeso, Agare Tyrrhenum, Ligusticum, aliaque non refluunt, cum tamen Italia totasub Terra Aero-Hydro -& Pyro-phylaciis, maxime vero Ignibus, sit resertissima pCur
135쪽
Lib., DI SERTATIO II. Cap. q. Io
Cur Asphaltites non aestuat, qui tamen Ionibus subterraneis perpetuo coquitur λ3 3. Causa ergo denegati quibusdam Maribus μυῖm erit 1. Deo lus usa Essicientis , Materiae: nimirum,quod nullum ibi barathrum subTerra
sit, unde aquae statis temporibus eruetentur. Sublata vero causa in actu, tollitur etiam effectus: & Negata materia, negatur materiatum. 2. Quia Minre non ubique aequali, sed jam vadoso, jam profundiore, alicubi plane inexplorabilis profunditatis alveo movetur; quamquam quod ingenue fateor
haec ratio mihi ipsimet non satisfaciat. 3 . Impedimentum aliarum aquarum:v.g. quaeris ex me, Cur nobile nostrum Mare Balthicum non aestuet sResp. Quia Ο-eeanus Septentrionalis incremento periodico in ejus alveum non influit, quod
quidem Varenim falso adstruit ;sed, aqui s Maris Balthici per Fretum Codanum Sc Sinum Honicum prorumpentibus: e flus Influxus Oceani repellitur, quod ἁbj. ψta in Freto Codano, & glaciei in Oceanum inde propuliatio evi denter ostendunt. Sic neque oceanuue Atlanticus per fauces Gaditanin in alveum Mediterraneum influit, quemadmodum aliqui volunt. e fluat tamen etiam Mare Mediterraneum, quamquam id 1psum in Sinu duntaxat Adriatico, & ad fauces Gaditanas observatur. Objicies. Ast cur non in omnibus Continentis Europae littoribus Mare Mediterraneum aestuat Resp. Quia tum ob anfractus littorum, tum ob nobiles Baleares, &plures alias ignobiliores Insulas in Mari obstantes, e Ellusque impetum alio reflectentes, non ubique A fluxus impingit, Ergo nec Refluxus ibidem observatur, v. g. in Mari Ligustico, Narbonensi in T)rrheno, sicut Emanuel Magnus,
citante eum Scholio, existimat.
β q. Quin & hoc non praetereundum est, Sinus quosdam non perse, nec propriis aquis, sed alienis ae stuane, alienosque littoribus fluctus impingere.
Certe , Mare Mediteraneum aquas suas primigenias Oceano Atlantico non debet quidem, attamen propriis aquis, aut virtute, non aestuat, sed aquis & virtute Oceani Atlantici, cujus EFflum patitur. Influit ergo Oceanus Atlanticus in Mare Mediterraneum non ultro, neque naturaliter, sed vi us immensi coactus atque impulsus. Quaero autem cur, aestuante Oceano isto, Mare Mediterraneum in primis littoribus Narbonae, Ligurum, sive Tyrrheno in Mari, non simul aestuet Z Dices cum Athanasio obstare Insulas Ba leares , quae t Avum per fauces irruentem alio reflectunt. Rectissime. Ast cur nec in ipsis Balearibus I us hic deprehenditur Θ E contrario, quae da bitur ratio, cur ex altera Italiae parte Mare Adriaticum aestuet vehementer pRatio haec certissima est: quia in Mari Mediterraneo duplex datur motus: alter proprius & Naturalis ab Euxino Veniens; alter alienus & violentus, cx Mari Atlantico aestuante, per Fauces Gaditanas irrumpens. Quibus dii
136쪽
168 Lib. r. DE CATARACTIS C . .
bus Aquis circa Adriam tempore Uus Atlantici concurrentibus, facto quasi Motuum conflictu intumescunt, e flumque in Adriatico Sinu exci
tant tantundem, donec, remittente Atlaπtrs astu, Mare Mediterraneum litabertati restitutum, Aquas suas motu naturali in Oceanum iterum deportet. s. Aliud autem, us tantum Adriatici mystcrium in Mari Medi terraneo latere existimo. α Influunt enim in illud uerus, Rhodanus, Varus , Tiberis, Nilus, Padus ,&c. Item Pontus Euxinus per Propontidem in Asechipelagum. In Euxinum influunt noster Polonorum Borysthenes, Danu bius & Tanais Moscovitarum, Asiam ab Europa disterminans; nuspiam tamen exuberat. β. Mare istud motus varios & Oceano prorsus contrarios experitur: nunc enim a Meridie in Boream, & contra: nunc ex ortu in Occa
sutia, & contra, motibus subinde anomalis & contrariis, agitatur. 6. Caiisas huic anomaliae Athanasius noster hasce assignat, I. Lunam
cum Sole:quae vero stant sausae remotae ac Universales nimis, ad ostectum par ticularem constituendum. 2. Luna vim specificam tumefactivam Maris, qua Luna per nitros 'salinam suam qualitatem in Asare Mediterraneum agit. 3. Montium & Promontoriorum protubcrationem. q. Ins Iarum hinc inde dispersarum carmina varia. s. Sinuum Ventis recipiendis aptorum dispositionem. 6. Fundi marini variam inaequalitatem. 7. Fluminum in Mare diffusionem. Praxin Causte istius talem in Tirchero colligo: Luna ascendens Oceanum Indicum, at istum per Euripum in apice Linguae Maris Rubri, impellit ex altera parte in Agare Mediterraneum: quibus aquis au Ctum Mare Medit. ab ortu versus Occidentem fertur. Unde, tumescente Oceano Atlantico, iterum retro agitur, absorbeturque iterum ibidem ac restituitur Mari Rubro. y 7. Sed hoc pertinet ad Circulationem Aquarum Subterraneam, quae veIsola ad causam se itas Adriatici constituere possct. Quod cnim Mare Caspium cum Sinu Persco dc Euxino, item Mare Rubrum & Mortuum cum M. Agediterraneo per occultas semitas ultro citroque negotietur, non tam ex
Kιrchero tantum, sed ratione ipsa discimus. Experiantur tamen hic alii quoque suum ingenium. y 8. Agare quoque Rubrum non suis,sed Oceani thiopici aquis ac virtute tumidum, Littoribus ptiis & Arabicis insultat. Idem & nostro Agari Balthico eveniret fatum, ii aquas Oceani decurrentis sinu suo acciperet, non vero easdem, propriarum aquarum in eundem influxu atque impetu, reprimeret, atque a littoribus nostris depelleret. Hic tamen sum pro cellosum excipio, quem Sinus Balthicus, invitus ac sub1nde reluctans, admittere tandem cogitur. Sed hoc silper accidens.
137쪽
CAPUT U. DE VARIIS AESTUUM HORIS.I. Itastus Maris est vel Regularis vel Anomalus. Regularis
αδ est, qui quot horis assivit, totidem etiam refluit, qualis Hambur ι, in Belgio dcc. fit. Anomalus 2Estus est, Mae risvel assivit paucioribus, refluit vero pluribus; vel refluit paucioribus, assivit autem horis pluribus, quod in Garumna Aquitaniae , & Senua Africae Fluviis etiamnum Observatur. II. Cumque Tempora risus horis Varient, observandum merito est, 1 Quando & quotis horis assivere incipiat: L Quot horis a fluat, quiescat si ve duret, atque refluat: 3 uuoties
I. Incipit autem ADtios, non eodem tempore, sed, juxtaperiodumse brilem, quotidie tribus horae quadrantibus propemodum hora integra serius, quam antehac. Si enim hodie in Novilunio aut Plenilunio hora Io flucaffluit, tunc cras II, perendie Ia; postea hora I, deinde et, postmodum 3, S sic porro serius semper I us advcnit: quod ipsum Hamburgi ab ipsa plebe
ita observatur, ut praescire Affluxum, deque ejusdem hora divinare certis si me, non dubitent. A 2. Quamquam vero ε flus uno impetu ex Oceano ad littora feratur, non tamen passim locorum Incrementum ejus eadem hora observatur.
Quando enim Hamburgi hora I 2 Estus maxime intumescit, tum paulo inferius, cadem ipsa die, ad oppidum Buxtebi de hora II. ad Stadae hora I O. Glitosis dii 9. Braunsbutiel & Belum 8. in ipsis vero Syrtibus ac Brevibus, in quibus Tonnae, periculi vadosi indices, demersae navigantinus viam tu tam commonstrant Θchcut nuncia vulgo vocant hora 6 iam detumescit at que deficit. Adeoque laa hora iasistus Hamburgi increscit, idem in faucibus Albis , ad praedictas Syrtes & brevia, decrescit. Quod ipsum ClarisIimus Iohannes Henricus Volt, Mathematicus Stadensis industriae adque dex teritatis in tradenda Mathesi probatissimae cui Viro, ob Correctam Porio dum fulianam, in calce Calendarii sub tempore Anni hujus currentis M. DC. LXX. editam, Respublica Christiana sane multum debet inli O y bello
138쪽
1 1 o Lib. 1 DE CATARACTIS Cap. 1 bello cui titulus ber θ tunslganilige Onfasi Ora themasipher stari sestni ele-
quibus Aquae Oceani affluunt ac refuunt, pro ratione Religionis, diversa admodum sunt. Hamburgi & in littoribus adjacentibus tribus horis accedunt, & undecim minutιs, totidemque horis ac minutis it rum recedunt; idem in Lusittanico & Adriatico Mari observatum est. In Sinu Camb ae i stus binis horis crescit, binis decrescit. y . uuiescit Um sive immoratur loco uno singulis diebus plus mi isnus hora, aut, ex mente aliorum, tribus horae quadrantibu , ita ut, si Affluxus heri coepit hora decima, hodie prope undecimam adveniat procul duhio, quod multis in locis observatur.
s. Quemadmodum autem, propter motum Successivum, non eadem hora ubique fluit Um rcfluitque: ita non iisdem neque tot vicibus una die ubivis gentium aestuat. Hamburgi, nec non ad Littora Germaniae & Be
gii, singulis fix horis affluit, sex aliis refluit; noctu quoque sex horis advenit, reliquis sex iterum abit. In Aquitania Oceanus septenis horis per fauces
Garumnae Fluvii intumescit, quiliis iterum,aut, secundum alios, trinis detumescit: scilicet vel hinc apparet, Mare,juxta Schotti sententiam non esse Terra a tius ; sed e contrario Terram Maribus omnibus esse eminentiorem, aut, quod Verius esse existimo, concentricam, adeoque ejusdem cum Mari altitudinis; Littoribus tamen exceptis, quae Mari altiora longe sunt. Quapropter e stus quoque periodici libere a littoribus altioribus defluunt, quum ad illa accedant ascendendo. Contra Littora Guineae in Africa, ab aestuantibus aquis, quatuor horarum spatio lambuntur, octo vero horis iterum deseruntur. Euripus, de quo supra, vicibus septenis intra 2 horas aestuat, teste Plinio , & aliis, de quo Basso, lib. Meteor. Intent. 2, art. 7, 8. Orc. eleganter scribit. Sic ad Portum Maccou, in Littore Chinae Aqua affluit horis novem, defluit tribus, citante Varenio lib. I, cap. I.s, Prop. I9. Alias, in finibus Freti Metellanici Littoribusque Constans ac certum tempus effluendi aut refluendi nondum observatum est: modo enim tribuου, modo duodecim horis aqua affluit, atque iterum refluit. Quid causae est ' Duo impedimenta: I. Violenta Oceani Atlantici Orbem circumeuntis in illud Fretum irruptio. 2. Frequentiores
Venti, qui eum subagitant. y6. Causas huius diversitatis; Au Zores afferunt varias, sed falsas. Ere mensis, alias doctissima Disputatio supra allegata est) rejectis aliorum opinionibus hancce tradit: imparia AEstuu in intervalla oriri ex inaequali Spirituum assuentium copia, imporu in violentia. Ubi enim, inquit, breviore tempore si issiciens Spirituum copia colligitur, ibi etiam brevioris temporis
ganter demonstravit y a. Intervalla,
139쪽
Lib. 1 DISSERTATIO II. Cap. 6 m
intereaIlo AEstus redit, ac ubi longiori temporis spatio fervor ascendit Grebullientis aquae cumulin, pro tumoris magnitudine littorumque conditione, altius deprestiusque excurrit. Laudo sane juvenis eximii industriam, & conatum de vera e jus causa inquirendi, magnopere. Caeterum I in marini, aut ejusdem influxus & refluxus variis in locis observatae diversitatis
causam, esse spirituum copiam, hic abundantem, alibi minorem, nego. Ratio: quia, crescentibus Aquis, Afflatus spirituum non observatur. 1. Quippe menti & spiritus non sunt in marini causa formalis & interna, sed tantum externa uti supra dictum est) essiciens Instrumentalis & concomitans; eaque non per se, sed per accidens: Spiritus enim non producunt IE-flum, sed affluentem, concitatis Maris fluctibus, augent & promovent, vel e contrario diminuunt. Flantibus Zephrro, Coro S Borea, I us, & qui
dem fere duabis horis solito citius, redit, &, supra consuetam altitudinem, tribus, quatuor, aliquando, pro ratione procellae, pluribus ulnis ascendit. Spirantibus vero Euro vel Austro, Aquae refluentes ita littus deserunt, ut aliquando nullum ίs indicium tempore stato videatur, quod Nautas in arena haerentes male admodum habet. 2. Quia I in marinus Refluus ut
tro , per se, virtute interna, idque in maxima pelagi malacia & tranquillitate, nullis, quod quidem sciam, flatibus sese comitantibus, accedit. Quod vero, auram aliquam cum AE'ι accedere experientia & Au lores gravissimi testantur, eam quidem, Canicula urente, e Mari prodire sentio, sed quae aura Etesiae sunt gratissimi. Rationem experientiae, cum in Belgis agerem, Ob servavi hanc : quia, recedente I u, Etesiae isti adspirant nihilominus, Prodi,
Lector ingenue, ad Mare iterum iterumque & experieris. Concedo itaque auram illam Aquas accedentes comitari; nondum tamen eam A luxlis causam esse, largior: quippe longe infirmiores ac tenues sunt Spiritus illi, quam ut tantam Aquarum copiam, & stata quidem hora , ad litto ra protrudere queant. Alia ergo causa hic subest; quam supra capite de causa 'siciente proposui. Sed nec Lunam causam hujus motus allegare operae est pretium, quia sub eadem Lunae conversione & operatione quod communiter sta tuunt sympathica seu magnetica, varius est Aquarum, isque codem quan
doque momento, motus & affectio. Ergo a Luna ad aliam rationem.
y 7. Quaeritur, Cur hoc in loco quaterealio in loco bis, alicubili pties uno
die Mare aestuet Resp. I. Diversa periodus diversos producit motus. 2. Quia non omnes se in eadem aquarum copia affuunt, scd alter undas alte ro ampliores ad littora advehunt, eaque nunc lambunt obiter, nunc percu
tiunt. 3. Quia Uus alibi cst velocior, ut in Mesri Gothico, Germanico, Flan drico, Britannico, Lusitanico S Erythra in alibi tardior, qui bis tantum quo Vis die accedit, ac recedit, ut in Mari, quod Gadibus H1spaniae decurrit Ver'
140쪽
sus Galliam, Italiam & Graeciam. q. Quaedam littora, A quarum ex Abris. Subterranea eructationi, adeoque & Adluxui earundem viciniora, quaedam autem ab ea remotiora sunt. ΙHinc fit, ut viciniora littora alicubi quin quies ,sexies aut septies, minoribus aeque ac majoribus e stibus, pulsentur: remotiora vero littora bis duntaxat, aut quater a solis majoribus A stibis, salutentur. Rationis ratio haec est: quia in minores ab impetu Oceani Orbem circulantu abripiuntur, majores Vero vi & copia Aquarum ad ii tora perrumpunt. s. Et quis novit Abdita naturae ubivis gentium atque locorumὸ Forsan in locis illis, ubi si plenu vicibus Mare quotidie aestuat, Vorago subterranea aquas statis horis haurit, atque evomit iterum ξQuod autem Veteres Euripum Euboeae ad Chalcidem horis septenis esse refluum olim tradidere, id falsum este prodit Livius A. U. C. Decad. III. Lib. 8. Haud facile, inquit, alia infestior Classi flatio est: nam in menti ab utriusque Terrae praealtis Montibuου subiti ac procellos decidunt, GV Fretum imum Euripi, non septies die, sicut fama fert, temporibus flatis reciprocat, sed temere in modum menti nunc huc, Nunc illuc verso Mari, velut monte praecipiti devolutus torrens rapitur: Ita nec nocte, nec die quies navibus datur.3 8. Quaestionem autem longe dissiciliorem Magnus ille Uircherus in
Mund. Subt. Tom. I, lib. 3, s. 2, cap. 6, proponit: Cur in Garumnae Galliae Fluvii ostio Aqua septenis horis crescat, tribus vero horis tantum decrescat; Contra vero in Senega Asticae fluvio aqua Isaris quatuor horis crescit , octo nis decrescit. Quaestio haec bimembris est, adeoque excuti commode non
potest. Partiemur eam in duos bolos, prosecto stomacho Philosophantium
99. Qu. I. Cur in Mari Aquitanico AEstus, per Faucessive Ostium Garumnae Fluvii, septenis horis accedit, tribus vero tantism recediti R. usiste Aquitanicus Anomalus est, atque ideo dissicultatem summam parit. Caeterum, quantum, per Dei miserationem, in me est, respondeo, & hancce eausam anomaliae istius esse certissime persuasus sum: quia Aquae aestuantes in Affluxu ab impetu Oceani circulantis non vero Torrentium seu Currentium ejus, uti vult Lircherus) impediuntur. Hinc, quod im ille septenis
horis atque adeo tardius, ad littora Garumnae accedit, rationes hae sunt: α. quia
tis ibi non habet liberum ad littora accessum, sed sempor ab Oceani motu Continuo tum a Garumnae in Oceanum illapsu rapidissimo, Aquae aestuantes impediuntur, quod impedimentum tamen aegre tandem superant. β. Quia Listora Aquitanica altiora sunt, quam ut in maris facilem ad ea habere possit aditum. Quapropter, um illum Aquitanicum non usque adeo intumcscere, nec copiosum esse, quod moneo sedulo, observent, quaeso, Galli P ccolae. γ. Quod autem idem in M, tribus juxta Nircherum, quinis juxta alios,