장음표시 사용
181쪽
antea qucque sui Praecessores,suppetias perquirit quas cum ab imperatore Carolo quinto Duce Brabantaa: nactus esset. 8c opportuaena praesidia obtinuisset, consilio di unanimi assensu utriusq; status seu primorum totius stiae Dioeceseos, tam Ecclesiasticorum quam
Tra essum liis Laicorum,annuit, ut Traiectum una cum toto sibi competente iust μ Pq μi ie .lt quicquid inibi dominiorum esset, deinceps Carolo Caesari actaedibus,Brabantiae nimirum Ducibus, de Hollandiae comitiu μ r' μ' bus cederet. Spiritualem tantum Iurisdictionem sibi suisque succes 'r talibu, idem Amistes reseruabat. Huic autem stipulationa ac do*S 'iliori nationi Pontifex maXimus subsignauit, approbauit, di corroaborauit. Anno eodem, ipsi Diui Petri di Pauli sesto,circa Vespertinum 2 )' officium .grando maκimaeκ improuiso tempestate ereorta. AUG. gustae Uindeliciae oboritur,tanto cum impetu atq; procella. ut mulAM :μη ti iam ruinam totius Ciuitatis timerent. Nam coegerat sesessin/t', 'μ gesserat coaceruatim ipsa grando quasi lapides&besica tormenta,
quae magnum in obiectos aggeres fragorem diactum per aera re' ierunt. Unde novum ac inauditum detrimentum circumcirca eues est Seges omnis ibide,fruges,arbores ac robora, passim & vitreae,
senestrae, disssipata di comminuta sunt. Tres soles Tiguri hoc eodem anno uisi sunt, triplici circino cincti praesagia utiq; caritatis annonae. Nam post breue homines illic
tam gra ut annona, praesertim autem poenuria carnis sunt conflict ti,ut etiam boues ex Ungaria eo deduci opportuerit. La Sub huius autem anni initium, Tu uingla. Oecolampadij, B Aag Luth i ceri, Nast eclarum instinctu, sed monachorum quorundam per
η iri uersorum suasu. Lernis est instituta Disceptatio,qua huiusmodi alis iter zri quid definiebatur, quod sane Catholicis & religioni Christianae
nouum & inauditum erat, nimirum . nihil ibidem asserendum esse, nisi quod manifeste uel eκpresse, factis Biblijs contineatur,ata φ ' C thφb-e adeo nemo Catholicorum recipiatur, dempto ibidem Augu C. F.li bi eae stimanorum Prouinciale. - iit: Episcopi quoque huiusmodi rem adornarunt, nullis e luis IN luc destinatis, quum nuper ad Disputationem Badensem cui tramen intererant Viri complures longe doctissimi, qui de omnem sinistram opinionem dc controuersam inter se conciliarant di exsplicatan OZvuingi iusti eius sequacescoparere notussi ent,quema admodum
182쪽
admodum paulo superius memoratum fuit. Adhaec themata de quibus apud Bernates tum temporis disces m/ltaptandum foret, adeo impia & erronea, quinet Catholicae Christi Vi. Ecclesiae consuetudini a temporibus Apostolorum promulgatae N ad nos deuolutae in tantum aduersa. ut ne unum quidem homisnem sine cecomenicoe concilio deceat addubitare, aut sane quod maius est,in controuersiam rapere. Propterea Hel uetiorum pars alia Catholica di fidelis adhuc .Lucernates uidelicet,Urani, Suich, ter uualdri, Tugiani, Glareani, Friburgen . Solothurnu. ad Bernates literas destinant grauissimis eque uerbis. ut a proposito suo desitant hortantur, a quo foedus Npacta non ita pridem inita reuocarent adducta in medium Dispuν tatione Baden.quam illi tanquam praecipui probassent de commenadassent, simul ac nullam Rempublicam aut nationem decere, reli gionem aut etiam disciplinam immutare, sed hoc ipsum potius ad Vniuersale concilium reserendum esse. Sicque rogabant eos, ne tale facinus committant, nec a paucis eXtra ness in errorem se praecis pitari sinant, quin potius in ea fide quam ipsi, ipsorumque parentes atque maiores obseruassent, in qua tantam nominis gloriam esssent consecuti. in qua suos limites in eum modum ampliscassent. in qua tot trophea tulissent ac statuissent, constanter perseuerent. Equum fore. ut huiusmodi ab illis ipsis obtineant. His igitur qui antea ad Disputationen a densem accersiti non comparuissent, &quadam eκ parte prae contemptu di fastidio emansissent, non cres dant nec auscultent, ad haec neque se quenquam eo mittere, neque suis ut eo prosiciscantur uelle permittere. At nihil his omnibus Bernates com mpti pergunt. N ad prδ' , , Muiis itistitutum diem qui erat septimus Ianuari institutam actionem tumis i. . prosequuntur, quam cum ad effectum illi perduxissent, non λιlum ipsi,uetum etiam quidam alij missae sacrificium, imagines, o manes praeterea Ecclesiae Christi caerimonias passis abrogant. Quos Crea Uium sequuti Genuenses di Allobroges, non modo Lutheri dogma, quinetiam caeterorum Sacramenta Christi nefarie colaminantium d. cathesi ita de uastantium, quibus alioqui Lutherus ipse refragabatur, sussceperuntis Caeterum ubi animaduerteret Caesar ut etiam supra dictum
183쪽
est Gallum uidelicet nihil eorum quae in captiuitate sibi sancte promiserat. praestare, iniuriam hanc Caesar ipse pertesus, ad alios Principes de Heroes, Galliae Regem desere di querelam deponit. Quapropter ReX uicesimo octauo die martij, in hanc sententiam C.llofu R., ad Caesarem scribit Intelligo te quaedam machinari quaedam nutri4μxilium C- di ignominiam mihi generent. Si quippiam est quod ex me aegre' ' seras, locum certaminis mihi uelim designes, ubi duelliu internos solum cominus ineamus, quia hoc genere pugnae, dissidijs finem
Hoc scriptum Caesiar mense Iunio acceperat, Ze die uicesimo quarto mensis eiusdem,responsum per caduceatore suum ad Rogem legat,ubi in hunc sere modum sic agit Caesar: Non te propterea accuso,nec ideo tecum eXpostulo, quod dos mum ss reuersus, quoniam id meapte sponte contigit, quin postius ob id repraehensione te dignum iudicaui, eo quod non redi risin meam potestatem captiuus, sicuti interposita fide ipse mihi addiκisti te facturum,nisi leges pacis eκequereris,ut quidem idioagrapho, di obligationis literis tua manu scriptis doceri manisestepotest. Hoc autem si praestitisses, utique quod probum uirum bt generosum Principem decet, secisses.' At uero cuin isto fidem uiolaris, R initum foedus trangressus sis bene ac ueraciter enuncio,teipsum turpiter ac improbe gessisse. Et quoniam bellum mihi denuncias, smul ac locum stratagemati opportunum per me significari tibi uelis.non displicet nec tergiversari uolo,sed ad flumen illud quod cHarrra,s inter Fonterabiam di Andaeam labitur, locum pugnae constituo,s..- quo m profecto nullatenus resipuere debes.siquidem si ante bienni ἡ, ,h. i. ri a spatium ei tuamipsius ac liberorum tuorum salutem credidisti, tum ui licet quum libertati restitutus domumque reuertens, ius, A.- ἔ, los mihi obsides posuisti, poteris & nunc te ibidem secure con αηει tinere. Porro ne multo tempore postulatum negocium plus aequo diutius differatur,placet utrinque Uiros generosos di huic negocio aptos eo mitti, qui ad locum destinatum conueniant, Iustrent, & quem uelint ibi deligant, & quibus denique armis quoue die integrum uideatur congredi consultent atque defini ant. Quod si intra dierum quatuordecim curriculum, post accceptum hoc scriptum, animi tui supra hac re sententiam respons 'sione non exprimas, omnis tunc culpa dilationis in caput tuum reduno
184쪽
redundauerit, omnem ipsi rinno in siana, Dad illud prius irrita
fidei crimen referetur Hai acies silolat i tradebat Caesar i uo ptarco ni, ut Legatione fungatur i. Francia nandat Aegi epistola inditusci de prauegat. Quod ii Meκ non admi at, sed auscultate legentem recuset, i pii potius legendas exhibea praecipit. Vbi uero praeco talibus mandatis dimissus a Caesare Parisios appulisset, de Ae X mae
gna caterua procerum ac dynastarum stipatus consedisset. accedennem interrogat. si Duellis form
tem Praeconem interrogat. si Duellis formam nunciatum uenasset. respondit, ita simul etiam habere. se quod ipsi eκ nomine Caesaris significet. sibis impositum, ut coram Erillo iam recitet, aut illi psieXhibeat proinde postulat hoc ut sibi Rex permittat. Qui cum no noraret quodnam Caesar in eo requireret,nec uellet scriptum Caesaris palam enunciari communicatas aliquot cum Praecone uerαbis. diu loquentem praeconem nec audire, nec epistolam reciperς uolui P. Antea quidem enarrauimus quo modo Religio post disceptaetionem Rernentem passim in diuersum, de planocontrarium redas et aliti latum. Nunc uero occurrit quod Argentorati euenisse conflsiat. Nam Argentoratenses nouitatis quoq; cupid catholicis con
cio natoribus munus&authoritatem in Eccletia praedicandi ause
perdurent, nec fallas apud eos concio natoribus acquiescant. conteu
statur quoq; d periculi alias inde queat emergere. Rogabat praesterea idem ille Praesul Senatum Camerae Imperialis manctem tunc runt. Tunc cauit Episcopus obsecrans crebris literis do internum μ' et hciis ipsum ni Mistratum, ut in Religione qua maiores coluisiciat. Spirae, ut sese Argentoratensibus opponant . Nuncium itaq; con stans & graue circa finem Decessibris Senatus ipse legat.& cupit ne Sacrificium missae abrogent, quia ne ad Caesarem quidem aut etiaordines imperii attineret in aliquo autenticam rcligionem.&a Patribus sanctissime derivatam immutare, sed ad cecum amicum aut ad minus nationale concilium. Quod si uero concilii huiusmodi contationem aegre serrent. saltem proxima Comitia eXpectarent, tibi petitionem exhiberent. se minime addubitare. quin iustam ibilic responsionem obtinerent. Porro Ius ipsum uetera ne singularis aut priuatus alicubi magistratus tollat, quod communi totius orae bis consentu Rapplausu desinitum sit. Haud ita longa. anteae haec gererent, intercede te mora Episcopus Hildesbelmen. adsuerat, si note Caesaris uicissimi de rogabat. Natu
185쪽
dhac ministrum riualem suum agnoscit. Maritus ergo illae' ase dimittit.quae in Pagum Prattelen appellatum, ocius fugit
aedes suae sororis. Affines di consanguinei cognito negocio cumarito transigunt.& uindictam depraecantur,obtestantes ut indula gratia commisereaturatili remittat. Maritus simulat quasi iam emisisset Bene hinc inde persuasa coniunx domum reuertitur,con stata ac fulta amicorum praesentia, qui pariter a Viro humanio: i sime excepti, hilarius inde domum discesserunt. Eadem nocte se
talem uxori praestabat,ac si iniuriae oblitus,omnem quoq; culpam integre remisisset. Similitet de die sequenti prandium cum recon' ciliata quasi,sua coniuge, sumpsit. D peracto pedissequa ad tem/plum mittit,concionem auscultandi caula proles emptum pira soras emittit. Clauso di obserato iam ostio, uxorem multum graui dam arripit,& exempto gladio eam transverberat, di puellam ui κquadrimulam tructuat.Tunc epistolam ad Senatum parat, his uerbis ςonscriptam:Se adulteram quide ut ipsa quoq; fuerat ante conα fessa digna morte castigasse, Puellam filiolam interemisse, propter Iea, ne uiuenti quis matris adulterium ac patris homicidium exprobraret.Semetipsum uero proprijs manibus in praecipitium egisse, ut miseriae suae sinem daret. Hoc desperati hominis saepissimi ho* ,. vii, i,ia.
cipitat,tanto cum impetu in terram collapsus est ut cerebrum per plateam dispergeretur. Quae cum Iudici innotuissent, quod uideliscet propriam coniugem.filiam,ac tandem miser ille seipsum occis disset, cadauer adiudicat 'ac damnat crurifragio ut ita dicam. Hoc est, ut sic membratim ipsius ossa rotae imposita comminuantur, quemadmodum latronibus fieri consuetum est. Posthaec cadauet
undiq; mutilatum,ac dolio iniectum, in Rhenum ibidem metin
Sub idem istud tempus Sinoniae Princeps, & Hassiae Lanigra ius Philippus,contraxere militum copias di ad pugnam uirca in oti. st k
186쪽
tres Lauariar nimiru Duces, deniq; N Moguntinus, Salizburg r. ss.Bambergen . 5 Herpi bolensis Episcopi soldus ini sient. ut di latum, di Saxon lar Ducem Electorem persequantur atque disperdam una cum ias omnius qui nouam sectarentur Religionem.Et qui dem uel bis suis adbibeat, confoederation is formulam ostenuit imo uero ipsssimas literas spondet se exhibiturum. Interea uero quod exercitum illi conscriberent, unusquisque quid tandem seret considerabat. Nam huc atque illuc fama diu uersa serebatur, ut solitum est fieri. Rebus itaq; omnibus ad militiam necessari s di accomodis prae/paratis,literas ac nuncia passim ad omnes dirigunt, conficti scedetis exemplar quale nacti fuerant, circumcirca promulgant, datis intam ulliteris,quibus significabat,ipsos uicissim pactum in f sse, quod etiam per internuncios declarassent, atque hoc equidem modo propositum ipsorum uicinis prouincijs communicabant. Caterum hi quos insimularat Otto ille. coniurationis in Pincipes istos ab hac suspicione & obiecto crimine purgabant, quisl per literas pa Iam a duas, de productis rationibus liquido demonstrabant, o manem hanc tragoediam ementitam esse nec aliquo diuersum indicio posse dcceri. Sed horum omnium maxime Georgius Saxoniae DuX,Socer Lanigrauij molestius serebat. Ob id Lanigrauium uoget, ut impulsorem designet, alioquin uellet illum tanquam ausiliorem incusare dc habere, quo nimirum Germaniam pertumbare. lacessere di doloribus atterrere queat. Primo autem assultu adiacentes Episcopos inuadere decreuerant,qui propterea summa qua poterant celeritate militum manum contra hostium occur sanies turmas colligunt.
Postea uero quam Otto Pace, autographum seu originales illas literas ut Lanigrauio promiserat reddere non ualeret,cepit is non nihil renustius agere. Ad eκtremum uero interventu Ludovici Comitis Palatin& Richardi Episcopi Treuirensis dimissi sunt eXercitus, ea tmen lege, ut Episcopi quantumuis etiam se ab illa iniqua diso conficta confoederatione abunde satis excusauerant Lan uio ad subleuamen impensarum pro collecto di aut horatocitu, centum di uiginti florenorum milia numerarent. o
187쪽
Moguntinus quippe sexaginta, Herpibolensa quadraginta, Bamrbergen. deniq; viginti milia forenorum contribuit. Cum autem posthac ad diem praescriptum legationes Principum quae non paαrum sane memoratae causae conducebant9 iam conuenissent, siderfragus otio sistitur. doli atq; praefidiae plane conuictus patrocinio Lant glauri illaesus dimittitur. Et posteaquam proscriptione damna tus, nusqua requiem securitatemq; consequi posset, uagus di exul in Flandriam se si ubi tandem capite plexus, in quatuor partes discerpitur. Quo d autem memoratus Otto cum Luthero eadem sententia, di coniunctim inter se, principes adstratagemata di contentiones instigarint, aliosq; Catholicos proceres salso detulerint, ac si conuspirassent in perniciem eorum quos ante memorauimus,facile per spisi potest, eκ literis quas ipse Lutherus, ad suum dedit asseclam uencedaum Linc uidelicet, Monachum etiam Augustinianum Apostatam.Et quo istius rei ueritas magis,et euidentius elucescat, Iem ut gesta est describere uolumus. ex literis procerum Catholiscorum apologeticis. quae tunc typis excusae fuere, sigillo gloriosae memoriae Georgij Ducis Saxoniae communitae quarum eNemplar unum in rei perpetuum testimonium penes nos conseruauimus, hoc ordine uerborum constantium.
Dux Saxoniae, ringiae Lant grauius, . archio Ag hi Propter congctam nupera Luthero conspirat tone iue confoedcrationem temere, criptosumtu traducti.
Cui nostra vicissm ubi citur responso. UONIAM nos antea quasi primi ac praecipui liuius
ementitae conspirationis,quae in generos sitimum Prin 3potoria cicipem. chariSinum nostrum affinem, Patruelem di olium D. Ioannem Saxoniae Ducem ac Electorem dic. spiratio,in. Dii mitem Philippii Hassiae Lanigrauium dic. esset suscepta, simus delati di accusati, idcirco pologiam prorsus haec res dessiderare uidebatur typis exprimensam,siimulac desensionem con ua memoratum illius eiusdem conspirationis temerarium ac Diu sum delatorem, Ottonem Pac uidelicet, atq; adeo nostra integristas seu potius innocentia cunctis innotescat, ut nemo probus alia
188쪽
rationem fide dignam habeat, aut etiam habuerit ad minimum aD scribendi nobis seu obiaciendi, quod nos ipsi interdum de eo prouposito cuius mentionem facit. conssctum foedus. contuli averimus aut deni tractauerimus. Vt interim sileamus quod ne quidem iis lud in aliquod symbolum uel exemplarem formulam ea de re re
Idcirco non immerito sane apud quos cuia excusari debemus a suspicione criminis ad mentiti, impos i iq; nc bis a multis. aut eua 1 detractione deniq; a prolixiori defensione quam solum breuiter
absolu:mUς. ibilo minus quum Martinus Lutherus nostram integritartem & candorem equanimitet tolerare nequiverit, coni umacitas borans aduersum nos inuidia. nec uelit omnino ueritatem noli ratsinceritat is fateri,quin potius scripto iniquam hanc confoederatio nem pas in nobis adhuc obhciat, atq; ita laboret populo persuade re ac inculcare. considerantes quoq; hunc uirum absque omni deleactu ac suae dubiae , ancipitis prcsellionis respectu, in offendiculupto secto multoru agere quu inquam hil ce inco modis urgeamur, neccssitudo rei nos cogit,huiusmodi nihil dissimulare, aut tacere, nulla responsione anneXa uerum plurimis significare, quo in statu seu etiam nixu Lutherus ipse in suo proposito sese gesserit. Scribit tur ille in profatione libelli super Mandato Reu rendiis mi in Christo amici noliri singulariter dilecti D.loannis Episcopi Masmen. in hunc modum: Oportet autem Principes no
stros Lutheranicos non compa ei mimo unum quenq. hominum, ipsisse praebere hostem, ac praeterea nouas proditiones ac conscis
de rationes in eos ipsos moliri, quorum poli modum eosdem illos pudere debebit. Quemadmodum etiam alias Mogumiae determiu
Eκ quibus uerbis facile quiuis intelligit, eum hanc confictam
tragadiam succendere&inflammare, atq; ita p. puto perlibenter suadere,ut credat, saltem adumbrate ac tecte.& in genere,ut si for te rationem redditurus esset uerborum istorum dicere posset. Sequidem hanc cons deratro ravon censuis e aut designasse.Quanis obrem neq, nos uerba ipsius prius assequi pUtuimus. UDeinceps uero di paucos ante dies epistola Latino sermone c5 scripta nobis eli tradita, ubi Lutherus apse ad Uueracesia um suum, utenberge desidentem, non tantum ea tractat, quae sommatam
189쪽
illam conspirationem concernunt sed insuper etiam in nostram apologiam di personam conuitiatur, uod sane uehementius eansdem nostram Apologiam adoriri coegit. Epistola sic sonat:
Optimo ac pio Uiro Uuencellao Linc .in Evangelio Chri sti ietuo, suo fratri Nuretabergae degenti. Gratia&PaX. Nouarum rerum plus accepisti, quam ipse pera cribere tibi ualeam Confoederatio impiorum Principum, quamrnegant. uides quantam commotionem secerit Uerum ego pronitione frigidissima Ducis Georg excusatione accipio. Nunc ero insciantur factum. excusant uel fingunt. Scio tamen certi sitiae quod foedus illud inane nihil sit aut aliqua Chimera, licet mirut. dclatis dimirandum. Toti orbi manifestum est, eos proposito. ipso etiam facto, mandato pertinaci studio atque labore hactenus iblud ipsum aperte tentasse. secisse, etiamnum facere. Quod enimEa Uangelium eκtirpare funditus atq; delere,velint nemo potest negare auid tua interest qui haud dubie omnia haec certissime tenes. Ealtem hic rei ero ut intelligas,neq; nos impijsside adhibere,quans quam nosipsit pacem illis offeramus. Disperdat Deus. Morotaton oron, o in more Moab audet supra e ualeat, di suis uitibus in iorem superbiam edit quemadmodum semper secit. s ogabimus contra istos Homicidas; hactenus saltem remissionem dignentur. Si uero aliquid ausine denuo tentare, Deum inprimis orabimus. ac dein Principes Eoitabimur ut absque ulla costarniseratione tracten Q tur atq; perdantur. Nam insatiabiles illi sanguisugae quiescere nox
Iunt, donec Get inaniam cruore commadere cernant eceXperianatur.Nos modo in uertendis Prophetis uigilamus. Ab Deus,quam ardua&toediosa res ista est, nimirum, Hebraeos scriptores cogereth utonicum idio ma sonare. Eos urgemus, nec tamen indolem I biail mi deserere uolunt, aut Germanos rudiores imitari. Quem
i modum nons philo melassiue lusciniae modulanti suaviter, C culus inamoena di crassa uoce obstreperat, cotinuo naturale melos deserat, ut cuculum imitetur.Vale, Deo nos tuis praecibus comen' .Dominica post Barnabae Anno M. Do viij.
Martinus Lutherus. Tametsi modo eκ ipsa dictatione, alijsq; circunstantijs, inu igarest hoc scriptum ab eo prosectum esse, ni bilo minus tamen
190쪽
intermittere noluimus, quin huiusmodi penitus illi communic remus, si fortasse statuisset in eiusmodi scripto perseuerare , moidicus persequi. Cui aliam inter aetationem.& eXcusationem hibeat, di quid eum ad id impulerit, ponat, literis ad ipsum sis desidera uimus, in haec uerba quae subiecta sequuntur. Dei gratia Georgius Saxoniae Dux dic. Ad manus nostras literae, quas tu ad Vuencessaum LincIuIsurenbergam uersus non ita pridem transmisses. die hesterro dato,aeuenerunt. quemadmodum hoc ex inclL ss potes d
re.Quamuis autem nunc his credere possemus nece sinas tgmen n
stra eXigit, quaerere abs te num res se ita habeat ut ex istimamus. Cpimus igitur, uelis per praesentem veredarium peripicce scripttestari, utrum tale scriptum, tenore inclusi illius ad supra memortum Linckum dederis, ut sciamus qualiter decernere in causa hac debeamus. Datu Dresdae seria quarta Simonis di Iudae Aia. d. c. H. . Martino Luthero Uuittembergae moranti tradantur in manus. istimabamus eum ad minus iuste magis quia mera ipsa ueritatem resciscere optabamus) responsurum .adiecta simplici alis qua affirmatione, vel ne gatione, ita uidelicet uel non. Caeterum tisponsionem accepim us uagam atq; proli Xam, ad seriem sequentia LLUSTRISSIMO, MAXIMISQUE PAC.
gnato heroibus. Principi ac Domino,Domino Georgio SaXoniae Duci, Duringiae Lanigrauio ac isniae Malchioni, Domino meo Cle
Rettia & paκ in Christo Literas tuae illustrissimae Clemen a accepi quibus tua Illustriis Cle.eXigit a me propter epist
quoddam, responderi sis nimirum, an ego istius strapti conscsim. Breuiter itaq; respondeo. Posteaquam T. I C. patientiam Ionganimitatem in me compertam habeat, quam usq; nunc int -- gram mihi seruaui super prohaemio in nouum testamentum Erpseri. ubi uehementius acerbiusq; scripta nostra con Lellt ntur ac refelluntur.& statuerim etianunc patienter agere in huiuscemod