장음표시 사용
171쪽
nationali n Germania coge D stquam duobus annis diuitiam hoc ambiguo statu permansisset,concionatores quoq; nouoru dogmartum constanter ipsis praedicarem, de pertinaciter adhaererent . ita ut illaru nomine Cives supplices offerrent libellos, pro antiqua conra . . suetudine omnes illos ad se conuocat in rebus adeo magni ponde ris atq; mo menti aliquid pro mouendi gratia, aut eXequendi. Om ne igitur negocium praesentibus exponit, di cum in utranq; par tem multa ac uaria in medium attulisset, significauit insuper etiam Magistratus ipse quidnam metuendum a Caesare restaret, si priscos Ecclesiae ritus pergant abolere. Dies igitur ac certum deliberandi. ciuibus illis tempus praescribitur,roganturq; ut in contribules doε Πηtφνω mos diuertant,&consilium ineant, quo deanceps quando nimiru..hi mnii requireretur. pollet tunc eX unanimi eorum ipsorum uoluntate
umηi με, ομν atet consilio aliquid determinare.Praefixo itaq; iam tempore auitM με - - pietatis cultus seu religio refellitur di exploditur die uicesimo Tedis θη-t- - bruarii, Bucero caeterisq; monachis apostatis concionandi mune retributo atq; commisso.
Hoc etiam anno,pridie nonas Augusti horrenda & deplorata ... RU Basileae oborta fuit tragoedia. Insignis quippe ac opulentus ibidem ciuis Christophorus Bomgati nerus uocatus. Elisabetham coni gem uehementius deperire famulum quam sese suspicatus est. Hac vi ,rid. H. it' periculosa suspicione di proprie Zelotypia laborans maritus
illa, ministrum suum quasi corri ualem ratus in oppidum mittit debita repetitum. ui cum abi steticubiculum ipsius herus ingre ditur, ad indagandum, si sorte suspicionis suae ac gelotypiae indicia certa repereat. Ligamina tandem ierica uidet quae ad eum pertincorent,uriorem confestim aduocat,interrogat ubinam minister seri
'ca huiusmodi ligacula. di sericas fascias crurules aut alias nactus esset .Fatebatur mulier quod ipsa dedi siet illi. Tunc arreptum pilusionem pectori mulieris obiacit ac minatus dicens, modo uerit tem ipsam fateatur, nihil esse periculi sin autem neget , di rei ipsi ueritatem diffiteatur, manibus illius interficiendam esse. Et quo a dactius mulier rem ut erat confiteretur, sic inquit: Et ego adulterisum, teq; adulteram suspicor, sed suspicionis huius nullum certum saltem argumentum habeo. Licet autem infoeliκ ista mulier mula tum esset perturbata tanti flagithsbi conscia.di admodum aegre fa teri uellet, minis tandem atque instantia sui mariti superata, cesit, sese prodit,
172쪽
adit,ac ministrum riualem suum agnoscit. Maritus ergo illae' a ase dimittit quae in Pagum Prattelen appellatum, ocius fugit
aedes suae sororis. Affines di consanguinei cognito negocio cumiarito transigunt. dc uindictam depraecantur,obtestantes ut indulta gratia commisereatur atq; remittat. Maritus simulat quasi iam remisisset.Bene hinc inde persuasa coniunX domum reuertitur, con stata acfulta amicorum praesentia, qui pariter a Viro humaniosime excepti, hilarius inde domum discesserunt. Eadem nocte se talem uXori praestabat,ac si iniuriae oblitus,omnem quoq; culpam antegre remisisset. Similiter ec die sequenti prandium cum recon ciliata quasi,sua coniuge, sumpsit. uo peracto pedissequa ad tem plum mittit,concionem auscultandi causa, proles emptum pira soras emittit. Clauso & obserato iam ostio, uxorem multum graui dam arripit ,& empto gladio eam transverberat, di puellam uix quadrimulam trucidat. Tunc epistolam ad Senatum parat, his uerbis conscriptam : Se adulteram quide ut ipsa quoq; suerat ante consfella.digna morte calligasse, Puellam filiolam interemisse, proptes rea, ne uiuenti quis matris adulterium ac patris homicidium exprobraret.Semetipsum uero proprijs manibus in praecipitium egisse,
ut miseriae suae finem daret. Hoc desperati hominis saevissimi horctis in coniugem natanas, deniq; & in seipsum, scriptum, subligacu
lo cruruli, idem ipse illigarat,moNU ad summam domus suae paratem cum peruenisset,lertio nomen Iesu eXclamat,simulac sese prae.
cipitat,tanto cum impetu in terram collapsus est ut cerebrum per plateam dispergeretur. Quae cum Iudici innotuissent, quod uideliscet propriain coniugem.filiam,ac tandem miser ille seipsum occudisset, cadauer adiudicat 'ac damnat cruristagio ut ita dicam. Hoc est, ut sic membratim ipsius ossa rotae imposita comminuantur, quemadmodum latronibus fieri consuetum est. Posthaec cadauetundim mutilatum,ac dolio iniectum, in Alienum ibidem mei. situr.
Sub idem istud tempus Sinoniae Princeps, R Hassia Lanigras
ius Philippus,contraxere militum copias di ad pugnam uires ini uunt, quia Doctor Otto Pace iurisperitus. Georgio Saxoniae D uci a consilijs, t Luthero deuotissimus fautor,ipsum Lanigrauaunuper cum ab eo de ad colloquium esset admissius, ut sibi caueret, monu siet, eo quod breui Rex Ferdinandus, Marchio Brandeaburgica3, Smoniae DuX Georgius,Vuilhelmus ac Ludovuicus fraN tres
173쪽
tres Lauariae nimiru Duces, deniq; di Moguntinus, Sahetburs niss.Bambergen .di Herpi bolensis Episcopi, foedus ini sient. ut erillum, di SaXoniae Ducem Electorem persequantur atq; disperdaruna cum iis omnibus qui nouam sectarentur Religionem.Et 'uc fidem uerbis suis adhibeat. confoederationis formulam ostendit; imo uero ipsissimas literas spondet se exhibiturum. Interea uero quod exercitum illi conscriberent, unusquisque quid tandem seret considerabat. Nam huc atque illuc sama dis uersa serebatur, ut solitum est fieri. Rebus itaq; omnibus ad militiam necessares di accomodis prasparatis.literas ac nuncia passim ad omnes dirigunt, conficti foederis eXemplar quale nact i fuerant, circumcirca promulgant, datis instam ut lueris,quibus significabat,iplos uicissim pactum inqsse, quod etiam per in ternuncios declarassent, atque hoc equidem modo propositum ipsorum uicinis prouincus communicabant. Caeterumni quos insimularat Otto ille. coniurationis in Pincipes istos ab hac suspicione & obiecto crimine purgabant, qui 3 per literas pa/Iam aeditas, di productis rationibus liquido demonstrabant, o manem hanc tragoediam ementitam esse,nec aliquo diuersum indicior posse dcceri. Sed horum omnium maXime Georgius Saxoniae DuX,Socer Lanigrauhmolestius serebat. Ob id Lanigrauium uoget, ut impulsorem designet, alioquin uellet illum tanquam au iliorem incusare dc habere, quo nimirum Germaniam perturabare. lacessere di doloribus atterrere queat. Primo autem assultu adiacentes Episcopos inuadere decreueram,qui propterea summR qua poterant celeritate militum manum contra hostium occur/santes turmas colligunt.
Postea uero quam Otto Paci autographum seu originales illas literas ut Lanigrauio promiserat reddere non ualeret,cepit is non' nihil rem istius agere. Ad eκtremum uero interuentu Ludovici Comitis Palatini& Richardi Episcopi Treuirensis dimissi sunt exercitus, ea tamen lege, ut Episcopi quantumuis etiam se ab illa iniqua di i
so conficta confoederatione abunde satis eXculauerant Ianis
uio ad subleuamen impensarum pro collecto di aut horato icitu, centum dc uiginti florenorum milia numerarent. NMoguntie
174쪽
Moguntinus quippe sexaginta, Herpibolensis quadraginta, Pamr
berg .deniq; uiginti malia sorenorum contribuit. Cum autem pol illaec ad diem praescriptum legationes Principum quae non paα
Tum sane memoratae causae conducebant iam conuenissent, fide:
fragus otio sistitur, doli atq; praefidiae plane conuictus patrocinio Lant glauri illaesus dimittitur. Et posteaquam proscriptione damna, tus nusquarequiem securitatemq; consequi posset, uagus eceXul in Flandriam secessit, ubi tandem capite plexus in quatuor partes
discerpitur. Quod autem memoratus Otto cum Luthero, eadem sententia, di coniunctim inter se, principes adstratagemata & contentiones instigarint, aliost Catholicos proceres salso detulerint, ad con aspirassent in perniciem eorum quos ante memorauimus,facile per
spici potest, ex literis quas ipse Lutherus. ad suum dedit asseclam
uencedaum Linc uidelicet, Monachum etiam Augustinianum Apostatam. Et quo istius rei ueritas magis,et euidentius elucescat, rem ut gesta est describere uolumus.eκ literis procerum Catholiscorum apologeticis. quae tunc typis excusae fuere, sigillo gloriosae memoriae Georgij Ducis Saxoniae communitae,quarum e emplar unum in rei perpetuum testimonium penes nos conseruauimus, hoc ordine uerborum constantium.
Dux Saxon .e, ringiae Lanigrauius, archio Agisenia, propter congc Iam nuper E Luthero conspirationem siue confoederationem temere, script umtu traducti. j norim ulcissim, ubi it
responso. UONIAM nos antea quasi primi ac praecipui huius
ementitae conspirationis quae in generos si imum Prin 3potui a cicipem. charissimum nostrum assinem, Patruelem dc si, lium D. Ioannem Saκoniae Ducem ac Electorem dic. aspiratis,e.Dnmitem Philippii Hassiae Lanigrauium dic. esset suscepta, simus delati di accusati, idcirco ologiam prorsus haec res dea siderare uidebatur typis eκptimenaam,simulac defensionem coimtra memoratum illius eiusdein conspirationis temerarium ac salusum delatorem, Ottonem Pac uidelicet, atq; adeo nostra integriα tu seu po tius innocentia cunctis innotescat, ut nemo probus alie N 0 rationem
175쪽
rationem fide dignam habeat, aut etiam habuerit ad minimum aD scribendi nobis seu obhciendi, quod nosipsi interdum de eo prora
posito. cuius mentionem facit conscium Dedus .consultauerimus aut deni , tractauerimus. Ut interim sileamus quod ne quidem ii lud in aliquod symbolum uel exemplarem sormulam ea de rere deserimus. Idcirco non immerito
sane apud quoscun* excusari debe mus
a suspicione criminis admentiti, impostaq; ncbis a multis. aut etiadetractione. deniq; a proliκiori defensione quam solum breuiter absolu:mu . Nihilo manus quum Martinus Lutherus nostram integrit
tem eccandorem equanimiter tolerare nequiverita contumacita borans aduersum nos inuidia, nec uelit omnino ueritatem nostra
sinceritat is fateri,quin potius scripto iniquam hanc conisederatio nem pactam nobis adhuc obi iat, atq; ita laboret populo persuade re ac inculcare. considcrantes quoq; hunc uirum absque omni deleαι tu ac suae dubiae , ancipitis proseisionis respectu, in offendicula profecto multoru agere quia inquam hisce inco modis urgeamur, nec situdo rei nos cogit huiusmodi nihil disssimulare, aut tacerrinulla responsione anneκa,uerum plurimis significare, quo in statu seu etiam ni Xu Lutherus ipse in suo proposito sese gesserit. Scribit uetur ille in praefatione libelli super mandato Reues rendissimi in Christo amici nostri singulatiter dilecti D. Ioannis Epit copi massaien . in hunc modum: Oportet autem Principes no ostros Lutheranicos non compa eie, imo unum quenq; hominum, ipsisse praebere bouem, ac praeterea nouas proditiones ac consces derationes in eos ipsos moliti, quorum poli modum eosdem illos pudere debebit. Quemadmodum etiam alias Moguntiae determidinarant. nEκ quibus uerbis facile quiuis intelligit, eum hanc confictam
tragoediam succendere&inflammare, atq; ita pi pulo perlibenter suadere,ut credat, saltem adumbrate ac tecte. N in genere,ut si for te rationem redditurus esset uerborum astorum dicere posset. Se quidem hanc conscederation, Oncensuisse aut designasse.Quama obrem nech nos uerba ipsius prius asequi potuimus. aDeinceps uero di paucos ante dies epistola Latino sermone c5 scripta nobis est tradita, ubi Lutherus ipse ad Vuencestatim suum utent, erge desidentem, non tantum ea tractat, quae: omniatam e
176쪽
Villam conlpIrationem concernunt, sed insuper etiam in nostram apologiam di personam conuitiat ur, uod sane uehementius eansdem nostram Apologiam adoriri coegit. Epistola sic sonat: Optimo ac pio Viro Uuencessaos inci ii Euangelio Chri
Ili seruo, suo fratri Nurenbergae degenti. Gratia dc PaK. Novarum rerum plus accepisti, quam ipse perscribere tibi ualeam. Confoederatio impiorum Principum, quam irrnegant. uides quantam commotionem secerit Uerum ego prognitione. rigidii lima Ducis Georgh excusatione accipio. Nunc iero inficiantur factum. excusant uel singunt. Scio tamen certissis me quod foedus illud inane nihil sit aut aliqua Chimera, licet mira sit. Z satis dimirandum. Toti orbi manis ellum est, eos proposito. ipso etiam facto, mandato pertinaci studio atq; labore hactenus il lud ipsum aperte tentasse fecisse, etiamnum facere. Quod enim rauangelium extirpare funditus atq; delere, uelint,nemo potest negare. Quid tua intere t e qui haud dubie omnia haec certissime tenes. Ealtem haec resero ut intelligas, neque nos impijs fide adhibere,quans quam nosipsi pacem illis offeramus. Disper)at Deus. Morotaton moron, o in more Moab audet supra e ualeat, di suis uitibus in iorem superbiam edit, quemadmodum semper secit. Rogabimus contra istos Homicidas, hactenus saltem remissionem dignentur. 4 uero aliquid ausint denuo tentare, Deum inprimis orabimus. acein Principes Eoitabimur ut absq; ulla coiii miseratione tractentur atq; perdantur. Nam insatiabiles illi sanguisugae quiescete no
Iunt, donec Germaniam cruore commadere cernant &eYperianatur.Nos modo in uertendis Prophetis uigilamus. Ab Deus,quainat adiicediosa res ista est, nimirum, Hebraeos scriptores cogereth utonicum idio ma sonare. Eos urgemus, nec tamen indolem I brais mi deserere uolunt,aut Germanos rudiores imitari. Ovem imo dum notis philomelae siue lusciniae modulanti suaviter, Cti culus inamoena di crassia uoce obstreperat, cotinuo naturale melos' deserat, ut cuculum imitetur.Vale, Deo nos tuis praecibus comen' uda.Dominica post Barnabae Anno M. D XVir
Tametsi modo ex ipsa dictatione, aliisq; circunstantias, inura gare sit hoc scriptum ab eo prosectum esse, ni bilominus tamen
177쪽
intermittere noluimus. quin huiusmodi penitus illi communica remus,si fortasse statvisset in eiusmodi scripto perseuerare di mors dicus persequi. Cui aliam inter aetationem.& eXcusationem e hibeat, di quid eum ad id impulerit,exponat, literis ad ipsum isis desidera uimus, in haec ueiba quae subiecta sequuntur. Dei gratia Georgius Saxoniae DuX dcc. . Ad manus nostras literae, quas tu ad Vuencessavm Linc u Nuretabersam uersus non ita pridem transmisses. die hestertpro dato deuenerunt. quemadmodum hoc ex indLss potes dis
re.Quamuis autem nunc his credere possemus. necc suas ipmen nostra eXjgit,quaerere abs te num res sena habeat uteX istimamus.C pimus igitur, velis per praesentem veredarium perspicue scripti testari,utrum tale scriptum,tenore instisi illius ad supra memorae tum Linckum dederis, ut sciamus qualiter decernere in causa hac debeamus. Datu Dres dae seria quarta Simonis di ludae An. e. G. . - . Martino Luthero Uuittembergae moranti tradantur in manus.
Existimabamus eum ad minus iuste magis quia mera ipstieritatem resciscere optabamusὶ responsurum .adiecta simplici aqua affirmatione, vel negatione ita uidelicet uel non. Caeterum tisponsionem accepimus uagam atq; proliXam, ad solem sequenti: a LLUSTRISSIMO. M AXIMIS VE PRO. gnato heroibus. Principi ac Domino nomino Georgio SaXoniae Duci, Duringiae Lanigrauio ac latae Malchioni, Domino meo Cle
Ratia & pax in Christo,Literas tuae Illustrissimae Clemen o accepi quibus tua Illustris .cle.eXigit a me propter epist quoddam, responderi sibi, nimirum, an ego istius serapti conscius
sim. Breuiter itaq; respondeo. Posteaquam T.I C. patientiam NIonganimitatem in me compertam habeat, quam usq; nuncini 'gram mihi seruaui super prohaemio in nouum testamentum Em pseri. ubi uehementius acerbius p scripta nostra convellantur ac resolluntur.& statuerim etianunc patienter agere in huiuscemod
178쪽
is, habita ratione maXime grauissime: tribulationis D in pugnationis,qua T. Illust.C. propemodum obruitur, obniXe Ioago T. Illust.C. desiste quaeso hoc exemplari scripto me probare uel tentare. Si quidem dubio procul, T. Illust. C. facili negocio ab i spolius qui tale scriptum ad tuam C. perserunt di pertulerut,etiam absq; Lutheri opera percipere poterit, qui T.C. magis sunt de utimcti addictique quam egoipse. Nihil iti praesentiarum durius aut grauius dictum uelim in probos illos Uiros. Uerum Christiano' more propensistamus essem ad commiserandum & orandum pro angusti js Illust.T.C.modo hoc per me fieri sustineret. His Deo breuiter commendatus Uale. Amen. Uuittembergae sabbato,ulatima Octobris. Anno . D.XXViij. millust.C. obsequentissimus Mattinus Lutherus
Εκ bis nihil perspicue cognoscere potuimus aut certi aliquid
statuere,num uidelicet hoc scriptum ut suum agnoscere, uel negas Te uellet. Ob haec igitur coacti sumus amplius di accuratius discu tere,hoc negoch, M ad Senatum murenbergen. deferre. Apud que tandem comperimus Uuencessaum Lincrum asseruisse di adsueassereretis uidelicet huiusmodi epistolam Latino sermone conscriptam, ab ipso Martino Luthero recepisse. Quam autem istud, honestum di eum praesertim qui se iactitat Euangelicum Virum,deceat, atque concernat.ob tale scriptum, in quo nos plus caeteris,uerbis ignominiosis excipit, ueritatem sugeν die, eundemque ut ita dicam per ambages quasdam latibula se. ntem in hoc nolle manifestari, cuiuis eXpendendum relinquie Ious. Num etiam hoc modo Christi doctrinam nobis commens datam,ut plane ac simpliciter dicamus ita uel non, seruet,aut imitetur, quilibet uiderit.
ε Sane hinc citius pervestigare liceat de e lorare. quid boni ab homine illo expectandum sit, potissimum quum huicnecdum subsiciat, quin potius praetet id quod sibi haud dubie constat, quam
nimirum constanter nostram apologiam contra superius memoGratui delatorem,propter confictam illam confoederationem, eis
hibue aus, denuo uerba superius ex libello de utras specie citata uulgo pro uit, quo omnino crederetur tale foedus ad minima fuisse conceptum ac initum, ac proinde aliquid de eo praemanisb Xtitisse. Nobis autem Neo Laus longe certissimum est
179쪽
tis, at uestra in me potestas sinietur ocius. . IPost breue dierum curriculum hostes urbem concito ac uiolento appulsu opprimunt, ac Pendacium illum uatem e carceribus lis berant. uidelia lationem considerans, de huc illuc spolia desereti ac distrahi. milites sic est assatus : Chatissimi sodales en tempus Lobis exoptatissimum adest expoliate.compilate omne quod pr*manibuSeli,caeterum uos haec omnia oportet euomere. Vaticania istius hominis eκpletum sic et L Nam pestis Eostium castra inuasit. quam si quis alioquin euasisset, spolia tamen extra gallias efferet secum nequiuit.simulac corporis diuitae s licitare debebat incoctium itatem .Hinc plurima militum pars est eXtincta,Domino emisnus in Coelo contra eos pugnante. Sic leuenire oportuit,uti mendicus ille prasagierat. ResIcuo Nilite deo re de quasi euomere quod abstulerant. debebant. uoniam iniquiα o ias nec diuturna est nec solida, neq; militando fervido ac sangui nolento marii quisquam ditescit. Sanguis nempe viduarum ac pins pilloruin uindictam a Deo requiriti ualido ac iugi clamore. Sub id temporis suscitabat procleabatq; Lutheri dogma uarias sectas. N sdei noua monstra, Anabas tillae nimirum qui paruulorrum baptisma consutant di abnuunt.Catabas sitima subintrod centes rerum omnium absque delectu communitatem prosi ten tes,eXtitere praecipui. Horum unus collega ad Sanctum Gallum Helvetiorum coram patre atq; matre fratrem Germanum ense suoedecollauit. quibus ille persuaserat.huiuste generis homicidii a Deoesbi impositum esse. Accidit interea magnam pasKm seri per Helvetiam promiscuae plebis conuentionem ad trecentos usi, qui sane ausu temerari atq; lymphato eminentiorem montis portem conscenderunt, ac si corpore animoque in coelum euolare uellent. Hos malignus ille Daemon intantum dementarat, ut omni humano pudore eNuti, congrederentur. concurrerent belluarum more. huiuscemodi conεῖυ βη gressum en necessarium eκistimantes.Quoniam librum prodide rat Lutherus, in quo scribit. Non minus Vir mulieris congressu. uel econtra carere queat, quam poculcnto somnoq, nisi sol sit an secius aliquid lingulari ac rara Dei solius bencsicentia contingat. Huius autem generis Lutheranicum deliramentum, pluribus usq;. . probas 'is mercatoribus graue fuit, quippe qui annis ac dic bus aliquot a thoro coniugali abstinere non aliter queant quam quo t. tidiana
180쪽
tidiana resectione siue per somnum siue per escam uidelicet carere, atq; adeo aut sane maritum aut uXorem protinus mechati opora
In Sueuia quidam vititit, qui diceret Christianam nostram G rmρορονἰr 'dem terminari,ac aliam deinceps legem successuram. uia quenas admodum leκ ipsa Mosaica mille di quingentis annis durasset, sic etiam nunc legem Christi terminandam abrogandamque fore. Quamobrem subinferri nouam & legem & Gem debere. Plura huiusce farinae stulta ac impia quotidie succrescebant
dogmata,tamq; uaria, ut etiam magistratus cogeretur tales homilnum peruersores tum carceribus, tum gladijs, tum agnibus casstigare. Rottenburgi ad Nicerum fluuium Monachus quidam apos stata, ichael Sellerus uel Sedietus nomine, vulgum pasilin illic seducebat, docens In augustissimo Altaris Sacramento ueritatem Corporis ac sanguinis Christi Iesu nequaquam inesse. Insantes temere baptizari.Iuramentum non esse praestandum, etiamsi hocipsum a superiori potestate eXigeretur.Turcis non esse resistendum,nec inuocandos Diuos &c.Hic igitur Michael die de man, cimo septimo Maij morti adiudicatus, & a lictore comprehensus, ram tη tui, primum blasphem a lingua priuatur.Dein saepius ignitis forcipibus
discerpitur, ac tandem flammis ad cineres usq; consumptus est. 4it' auum ergo Lutherus eκploratum haberet tam prodigiosis o in s.; MN peregrinas e sua Doctrina sectas moriri, stilo in an ab aptistas. to i, Z uinglium&OecoIampadium cohaereticos invehi coepit.&con uetra.Zνuinglius,Oecolampadius cum asseclis ipsorum in Lutheru. sicque mutuam inter se uelitationem eκercebant. unde quotidi recentes sectae Ze scriptores succedebant, qui tamen Omnes sibimet g. δεια Etinuicem aduersantur,nisi quod insimul pari uoto,eademq; senten s Hui in eratia,nsdemque machinis Christicolam Ecclesiam persequantur : in f μ i' quo sane primu m ac maXime consentiunt,alias inimicissimi. 'ANno a Christo nato millesimo.quingentesimo,κκviij.Trais et um Hollandia ,omnia uidelicet loca, ac dominia huic com spetentia atque subiecta,potestati Burgundicar fuere adiecta. Uidelicet Henricus Comes Palatinus,idemque Praesul Traiecten. pluriimis angusths a Carolo Gelrsae duce saepius attritus, quemadmodum ij antea