장음표시 사용
131쪽
filios petendorum honorum iura lege lata priuauit.auctores stynt Plutarchus in Sulla, Paterculus lib. 2. dc Dionysius Halica
nasseus lib. 8. qui addi illis etiam aditum in senatum obstructum fuisse. itaque petentibus illis, ut, lege Cornelia abrogata, capessendorum honorum potestas sibi fi ere Cicero consul restitit. qua de re Quinctilianus lib. II. cap. I. & Cicero in Pisone: Ego adolescentes bonos & fortes,sed usos ea condicione fortunae, ut, si essent magi stratus adepti, reip. statum conuulsuri vita derentur, meis inimicitijs, nulla senatus mala gratia, comitiorum ratione priuaui. Hinc Plinius Ciceronem appellans, te Ο-rante,inquit,proscriptorum liberos honores petere puduit. Sextam orationem consularem M. Tullius ad Atticum numerat,
quam habuit, cum prouinciam in contio ne deposivit. Prouincias consulibus lege Sempronia decreuerat Macedoniam, &Galliam cisalpinam. Macedoniam,vt Dioscribit,Cicero, Galliam Antonius erat sortitus. commutatis deinde prouinciis, Cita cero pro illa hanc recepi acceptamque in
contione deposuit. hinc in Pisonem,Ego, inquit,prouinciam Galliam senatus auctoritate, exercitu, & pecunia instructam,di
132쪽
ornatam, quam cum Antonio communi
caui commutaui fortasse rectius quod ita existimabam tempora reip. ferre, in contione deposui,reclamante populo R. Interiin L. Sergius Catilina arma per Italiam locis opportunis parabat; pecunia sua aut amicorum fide sumtam mutuam Faesulas ad C. Manlium centurionem portabat: deniq; plurimos cuiusque generis homines adsciscebat, & in proximum annum con sulatum petebat, ut Sallustius scribit. Cum omnia, ut consul designaretur, Catilina moliretur, nihilque intentatum relinque re M. Tullio referente placuit senatui, ut ad poenam, quae ambitus crimini constitutata erat, decem annorum exsultum lege ad populum lata,adderetur. haec Dio. Legem
de ambitu se constulem tulisse, Cicero quoque pro Murena aliquoties significati item in Vatinium: Atque illud etiam auditare a te cupio, quare, cum ego legem de ambitu ex S. C. tulerim,sine vi tulerim, fatuis
auspiciis tulerim,salua lege Aelia & Fusia,
tu eam esse legem non putes' vetabat eadem lex, biennio, quo quis peteret, peti turusve esset, gladiatores dare, nisi ex te stamento praestituta die, ut ibidem, &pro Sextio ait. Cum Catilina, ut Dio tradit, H hanc
133쪽
hanc lege Tulliam contra se ex S.C.latani putaret, manum quandam comparauit, MCiceronem cum alijs nonnullis principi bus in campo comitiis interficere conatus
est,ut ipse confestim designaretur. Edicta comitia Consularia fuisse videntur in ante diem XII Kal. Novem. qui nomina tur in Catil. I. sed,cum pridie eius diei Cita cero Catilinae consilia ad senatum detulicset,sectum est S. C. ne postero die comitia haberentur, ut de ijs rebus in senatu agi posset.Itaque postridie,inquit Cicero pro Murena, frequenti senatu Catilinam ex citaui,atque eum de iis rebus iussi,si quid vellet,quae ad me allatae ess ent,dicere. atq; ille,ut semper fuit apertissimus,no se pu gauit,sed indicauit, atq; induit.tum enim dixi duo corpora esse Reip. unum debile infirmo capite, alterum firmum sine capite: huic, cum ita de se meritum esset, caput
se vivo non defuturum. Hactenus Cic.
idem est apud Plutarchu.Eo die,id est d
cimo octauo ante, quam primam Catilinariam Cicero dixit, ut Asconius in orati in Pisonem scri factum est S. C. ut vide rent consules,ne quid Resp. detrimenti caperet. de quo Sallustius, &Plutarchus. qui addit hoc S. C. facto, Ciceronem res e
134쪽
NISTORIA. III ternas Q. Metello commisisse, ipsi urbem curae fuisse. idem Cicero ep. a. lib. I. Fam. significat. Comitijs, quod homines iam
tum coniuratos, ut pro Murena testatur, in
campum deduci sciebat, descedit in campum cum firmissimo praesidio fortissimo rum virorum, & cum illa lata insignissi lota 'rica, ut omnes boni animaduerterent, &cum in metu & periculo consulem videtarent, id quod est factum, ad opem praesidiumque eius concurrerent. Tectus igitur praesidio firmo amicorum, Catilinae tum, α Autronii copias & conatum repressit, ut ait pro Sulla. & in Catis. I. Cum proximis
comitiis consularib. me consulem in cam Po,&copetitores tuos interficere voluisti, compressi tuos neafrios conatus amico
rum praesidio & copiis, nullo tumultu publice concitato.Loricae, qua tectus Cic. incapum descendit, meminerut Plutarchus,& Dio. His comitiis Catilina repulsam iterum tulit: consules declarati sunt, D. Iunius Silanus,&L. Licinuis Murena. Cum igitur nihil, inquit Dio, Catilinae proce deret, iussit coniuratos noctu in domum quandam comtenire. Fuit ea domus M. Porcii Laecae, in quam coniuratos nocte ea, quae consecuta est posterum diem Nota
135쪽
υε M. T. CICERONI snarum Nouem. Catilinae denuntiatione conuenisse, Cicero pro Sulla ait.tum Caestilinae dies exeundi, tum ceteris manendi condicio,tum descriptio totam perurbem caedis atque incendiorum constituta est quod a Cicerone orat. I. &. 2. In Calli. & a
Sallustio explicatur. Dixit ibi Catilina, paullulum sibi esse etiam tum mors, quod Cicero viveret. reperti sunt duo equites Romani, qui sese illa ipsa nocte paullo an te lucem Ciceronem in suo lectulo inter fecturos poli icerentur, orat. I. in Catil. At ter eorum C. Cornelius a Sillustio& Ci cerone pro Sulla nominatur. ei Sallustius L. Vargunteium addit, qui senator, non eques fuit. Plutarchi libri Marcium & Ce thegum habent. Dio neutrius nomen e p ress it. Cum autem Cicero per Fuluiam de dolo, qui parabatur,vixdum etiam coetu illo dimisso,certior factus esset, domum suam maioribus praesidijs muniuit atque firmauit:. exclusit eos, quos Catilina mane ad ipsum salutatum miserat, Cicero iti Catil. I. Sallustius, Plutarchus, Appianus &Dio. VI Idus Novem. Cicero senatum in Iouis Statoris aedem, quae erat initio viae Sacrsequa ad Palatium ascenditur,conuo cauit. venit eodem Catilina,eique nullus senator
136쪽
HISTORIA. -υ senator assidere voluit, ut Plutarchus scribit. Cicero in Catil. I.&.2. ait principes Ordinis senatorij partem illam subselliorum
ad quam ille accesserat, nudam atque ina nem reliquisse.Tum M.Tullius consul, si ue praesentiam eius timens, siue ira com motus, oratione habuit luculentam, atq, Vtilem rei p. quam postea scriptam edidit, ait Sallustius. Haec est prima oratio in Ca . tilinam, &septima consularis, qua Catili nam emisit, epist. I. lib. 2. ad Att. Ego, in quit in Pisonem, L. Catilinam, caedem senatus, interitum urbis non obscure, sed palam molientem, egredi ex urbe iussit: ut a' quo legibus non poteramus, moenibus tuti esse possemus. Plutarchus; Cicero eum urbe exire iussit: oportere enim inter se, qui verbis,&illum,qui armis rem p. gere resimurum interesse. Catilina igitur nocte
intempesta cum trecentis armatis,lictoribus &fascibus imperii insignibus adhibitatis, ex urbe in Manliana castra profectus est. Postridie, quam Catilina profugit, Cicero oratione ad populum habuit, quam
octauam consularem numerat epist. I lib.
2. ad Att.& est secunda si tilinaria. in qua Orator gratulatur populo & reip. quod Catilina ex urbe sit profectus:atq; ad con-
137쪽
Πι M. T. CICERONI sfirmandos animos bonorum ciuium, & infringendos coniuratos utriusque partis copias inter se comparati Postquam Romae compertum fuit, Catilinam in castra Manliana profectum esse, senatus Catilinam&Manlium hostes iudicauit. decreuit praeterea,vti consules dilectu haberent, Antonius cum exercitu Catilinam persequi maturaret, Cicero urbi praesidio esset,aucto
re Sallustio. Catilina iam bellum gerente, cum eius socij in urbe rolicti nondum es sent deprehensi, Cicero Murenam Con siilem designatum defendit,ut ex ipsa oratione, &pro Flacco apparet. Accusarunt eum de ambitu Ser. Sulpicius,M.Porcius Cato,&Cn. Postumius. Sulpicius copetitor eius fuerat,&repulsam tulerat. Cato
nem Plutarchus in eius vita scribit iurasse, accusaturum se quencunq; pecunia populo dare cognouisset: ideoq; Murenae nomen ab eo delatu esse,quod is pecunia e fecisse vicosul cum Silano designaretur. Defenderut Murenam QMortensius,M. Crassus,& M. Cic. qui,cum Hortensiu eloquetiar laude tum florente superare conte-deret, nulla partem noctis coquieuit, usq;
eo ut nim ijs curis & vigilijs amictus infe rior, quam ille, in actione visus fueriti haec ' Pluta
138쪽
Plutarchus in Cicerone,ut ego iampridem conuertera.vbi quod alii μη addui,alij αυ- του pro αυτου legiit nullo modo probare posium. Interim P. Lentulus Sura legatos Allobrogum, qui Romam questum dea ' uaritia magistratuum venerant, solicita uit, eosque in Galliam ad sitos ciues cum litteris misit. Cicero omni re,opera QJabii Sangae patroni ciuitatis Allobrogum,
cognita, L. Valerio Flacco, & C. Pompti nio praetorib. imperauit, ut in ponte Mul uio per insidias Allobrogum comitatus deprehenderent. Igitur IIII Nonas Deiacem .cum advesperasceret occulte eo profecti,tertia fere vigilia exacta, Allobroges
cum comitatu & litteris comprehende runt, atq; ad Ciceronem,cum iam diluces cere deduxerunt. III Nonas Cicero principes coniurationis ad se venire iussit, &senatum in aedem Concordiae Vocauit. Lbi.T.Vulturcij,& Allobrogu indiciis con iuratio omnis patefacta est. Introductis in senatum indicibus, Cicero constituit C. Cosconium, M. Messallam, P. Nigidum, Ap. Claudium, qui omnia indi cum dicta,interrogata, responsa perscriberent. quod ipse pro Sulla refert.Tum Lentulus,Cethegus,Statilius,Gabinius,&Cae
139쪽
rao M. T CICERONI sparius ex S. C. in custodiam sunt traditi. quae Cicero in Catil. 3. Sallustius, Plutar chus, Appianus & Dio pluribus verbis ex ponunt. Eo die senatus Ciceroni togato, non,Vt multis, bene gestae, sed, ut nemini, conseruatae reip. testimonium dedit,&singulari genere supplicationis deorum immortalium templa patefecit, in orat. in Pisonem. eiusdem supplicationis mentio est. Catilin. 3.&4. Philipp. 2.& ΙΑ. pro Sulla,&epist . lib.I1. Famil. Sub noctem progres sus in contionem Cicero,populo, qui se quens aderat, quidquid in Senatu actum
erat exposuit ea oratione, quae tertia in Catilinam exstat, &nona Consularis numeratur epist. I. lib. 2. ad Att.E concione Cicero, ut Plutarchus scribit, in domum vicini a populo deductus fuit, eo quod domi eius in operto sacra Bonae deae a mulieribus & Vestalibus fierent. ibi tum peracto sacrificio, cum ignis in ara iam exstinctus putaretur, magna flamma e cineribus in altum sublata fuit. quo omnio aliarum mentes perculsae fuerunt, Vestales Terentiam Ciceronis coniugem maritum adire,
atq; dicere iusserunt, Quae de patriae salute agere instituisset, ea exsequi ne dubitaret.
Ostenti huius mentio es: quoq; in Dioni historia
140쪽
HIS TORI A. Iarhistoria lib. 37. Postero die,pridie Nonas
Decem. indicibus praemia constituta sue runt, ut Cicero in Catil. qcindicat. Nonis Decembr. cum Cicero Consul intellige rei, paratos esse, qui Lentulum & Cetheia gum eriperent, dispositis praesidiis, &se natu conuocato retulit, quid de ijs fieri placeret, qui in custodiam traditi erant. Primus D. Iunius Silanus, quia consul de
signatus erat, sententiam rogatus, extremum supplicium in eos decreuit ei assensi sunt deinceps multi donec ad Ti. Nero nem sententiae dictio peruenit. hunc cen sitisse Appianus ait,ut comprehensi in vin culis haberetur, quoad Catilina bello profligatus esitit. Caesar deinde prstor designatus censuit, ς os publicatis bonis in vinculis per municipia habendos. Huic sententiae,ait Plutarcnus, cum & aequitatis plena,& ab homine eloquenti si imo dicta esset, momenti Cicero non parum addidit: su rexit enim, atque in utranque partem dic sentit, partim illam Silani, partim hanc Caesaris sententiam defendens. quib. ve bis summam quartae orationis in Catilinam comprehendit. in qua Cicero de duabus sententiis contrariis ita disputat, ut non obscurὶ in seueriorem Silani inclinet.