Jus naturae methodo scientifica pertractum

371쪽

ter quae in tempestate levandae navis causa in mare priuciuntur, suorum dominorum manent. Poterant quae in tempestate levandae navis causa in mare projiciuntur, eum rebus amissis conferri, quatenus fluctibus abreptae conspectu projicientis subducuntur, ut perinde stac si se non advertente res quaedam sua in terram ceciderita ipse cum abierit postea ignoret, ubinam locorum ea haereat. Intuitu jure inter res amitas Scin tempestate in m

re Projectas nulla deserantia. 'eatam naufragarum niament dominorum s aram Cadmisi b enim in mare in fluctibus abrepta cogispectu dominorum naufrago subducuntur, ut ipsi ignorent, binam sint. Quoniam rem itaque rebus amissis aequiparandat s. is . , res amissae vero manent dominorum suorum CF ao. 1 bona quoque

naufragorum dominorum suorum manent. Idem jus est in rebus, quae in 'tempestate navis levandae causa in mare projiciuntur , e in rebus naul retis. Nihilenta resere, quod in priori casu res in mare projiciantur voluntarie in posteriori vero a fluctibus abripiantur de multo. In utroque nimirum casu dominis est animus res suas auserendi, siquidem eas invenerint, atque hic arurnus cum ipsa desperatione eas recuperandi consistit. Nemo est, qui non velit rem inventam esse adhuc suam , etiamsi de ea recuperanda desperaverit. Quodsi recuperandi spem adscientem interroges, num rem suam esse nolit, si ab alio in.venta fuerit quod velit esse suam amrmabit. Atque haec in genere tenenda sunt de rebus amissis quomodo acuera potestate nostra flapsis.

372쪽

Ded minis dimoda istim aeqvirenasi origis di

u usis res navis levanda raos ejectas vel rem a s sive Ea est,es

lactibus expulsae, me in ipso mari nam is ars eidem non comminuentorispem nisi aram custodia, isnec de immo consit erit , am res rerum ei ab eodem derelicta uerint si vero a domis fuerin deres, ctarum meo ea n ejus, qui eat emisiactu fuerat, Famae jus Onaufragro relicta ocea nisi nucius serit amisisti Quoniam res, ram.

Quae navis levandae caula in tempestatc ejiciuntur', res nauseagae manent dominorum (j. a - a 8. , quemai modum res amissae CS ao.); propositio quoad singulas, partes eodem modo ostenditur, quo idem de rebus,mi iis demonstravimus et . a f. a.

Possunt.nimirum res levandae navis musa in mare iectae, . adeoque-multo magis naufragae cum rebus amissis conserris noti a D). vi igitur principii reductionis ad utrasque applicari debent , quae de rebus amissis demonstrantur. Identitas, quae res similes hic facit, in eo confisti , quod tam res ejecta at nainragae, quam amissae sint res, quae ex domini potestate elapsi ubinam sint ignoraturis quarum recuperario videtur si non impossibilis, dissicilis tamen, aut, si mavis, quod sint res, quae dominum habent, sed quarum dominus ab eo, qui easdem invenit, ignoratur,

Res a bestiis rure velut oves a lupae , vel gemma ab arve visnam transvo ante ablata, tamdiu manent domini, quamdiu resupera sint res ab ri possunt Ostenditur eodem prorsus modo , quo res amiseraria. missas ejus manere, cujustantea fuerant , supra demonstravimus(s. ao.). Possum nimirum etiam res a destiis raptae ad res mussas redueiano a'. , s. 32.

373쪽

ssa Patri VCp. II.

'mam Imm ingenere res, qua Pam uecunque petereati rea si sit res, qua dacita tamdiu, miseritua, qtamdiu recuperari potest. Eodem potesati due modo ostenditur, quo antea demons vimus rem amissauiminifluae manere domini sui(s. ao .

cum Propositionem hanc generalem, quae universalitate sua multas antecedentes complectitur, addere visum tuit, cum conducat ad ceteras memoria tacilius retinendas. Quodsi eandem primo loco demonstrare voluissemus , ceteras per

modum corollarii inde deducere licuisset. Nec obstat, spotestati tuae subdure veniant inpossessionem alterius: ndique enim cum possessione dominium amittitur , sed ejusialtem exercitium suspenditur, quod etiam contingit, si rei potestati tuae subducta a nemine possidetur.

s. 32. Diatis e. Cum fructus in numero rerum sint os.ss6. pari liariae, ZM-Theol. nat. , perinde ac res in genere dividuntur in natu, dia i , rates sindustriales. Et murales quidem dicuntur ' cris, quos natura tua sponte producit Mae riades vero, quos nonnisi intere,uente opera humana, seu cultura cura producit.

Applicantur nimirum ad tructus definitiones gener tardirum naturalium Vindustrialium C, so3 so . b. I. ur.

nat.). Ita poma, nuces, glandes accensentur tructibus M.turalibus, quia nulla fere hominum cura interveniente ara, tura producuntur. Quore: tamen curamin culturam pauislo majorem adhibeas, quam ut ea pro nulla reputari possit; nec absurdum erit, poma etiam a ceras ac pira tru&bus industrialibus accensori Vanae adeo sunt lites eorum, qui inter se contendunt, utrum pomam ceras aliique aliborum tructus habeti debeant pro naturalibus, an induta

374쪽

De Aminio dimodo idem aequirendi or uirum. In

sibus , per denrationes in casu dato satae dirimendae ,

genere nunquam terminandae. Sine eontrovem vero fructus industri es sunt fruges, olera, vinum, oleum.

s. 33. Fractas pendentes vocantur, qui a re, ex qua prove- momentiunt, nondum fuerunt separari Percepti autem, quia re, recepti ae ex qua provenerunt, jam sunt separati di plene collecti.--Percipiendi autem appellantur, quos quis percipere poterat, modo votivisset, vel si jam natos a re, ex qua provenerunt, separare non neglevisset, vel omissa debita cultura atque cura non in causa fuisset, ne nascerentur.

Ita poma, pira, cerasa, quamdiu arbori cohati mi seuerus pendentes sunt quamprimum vero decerpuntur, in cellam deteruntur, percepti dicuntur. Similiter fruges stinctus pendentes sunt, quamdiu in agris adhuc extant, nec ab eo separatae sunt enim vero fi demesse, ab agro in homerum avem tuerint, si grana ibidem excussa fuerint, seuerus percepti sunt. Fructuum perceptio pluribus constat acti.bus, raroimplici absolvitur. Immo subinde fructus periseipiuntur sola destinatione ad usum quendam suum, velint si Handes sponte in terrameadentes non colligas, sed subbus illo actis vescendas relinquas. Eodem modo percupiuntur gramina in prato, quae pecudes tuae depascunt. EDenim sues in casu priori glandes consumunt, in posteriori pecudes gramina cepascunt tua voluntate, ut ad actuspineudum succedant in locum actuum , quibus fructuum perisceptio abhlvitur , absque illis enim in casu priori glandes colligere ac domum apportare, m posteriori gramina a terra separare, in stabulum desere deberes , ut in pabulum pecudum tuarum cederent. Si fructus naturales. v luti poma di pira sylvestri , ex quibus acetum vel vinum crematum facere poteras, non decerpis ac colligis; tri

375쪽

Pars re p. II.

Ehis, quos colligendos neglexisti sunt uinus percipiemdi. Immo ipsum etiam acetum hinnum crematum, quod facere neglexisti, inter fiuctus industri es percipiendos, ct refertur. Similiter si agrum semiter colis ut eas non finrat seu si quas latura est debita diligentia culta AEuges uberiores, quos percipere potuisses , nisi in agro colendo negligentem te praebuisses, ructibus percipiendis annum

rantur,

'um eri ructus extarere dicuntur, quos possctar rei ex qua iantes ae provenerunt, adhuc habet con es vero appellantur,qui cras et non amplius extant

Lana est fructus ovium. Quamdiu eam habes, tructuum intantium numero est quando vero eam habere desinis, eonsumtis accensetur. Similiter ac fructus vaccae est quam. diu ipsum in vase asservas, ad fructus extantes pertinet squam do vero bibis vel aliis bibendum das, consumtis annumeratur. Frumentum etiam, quamdiu in granario tuo, frauctibus extantibus annumeratur et ast si in farinam laetiteonversum Vex hac panis coctus, ad fructus consumtos

refertur,

Pereret Perceptio dicitur minata, quae ad unum vel alterum fructuum tantummodo actum processit tam uminata vero, quae nubtachoata tam amplius actum requirit.emsumma Ita id frumenta percipienda requiritur, ut fruges in agro

extantes metantur, demesia in mergites colligentur, collugatae currui imponantur, currui impositae in horreum veham vir, tandemque ex spicis triturando grana excuti ruina eo commodo asservanda, donec de iis porro disponatur, pr vii visum fuerita Hinc facile intelligitur, quandonam penceptio Disitired by Cooste

376쪽

m dominio modo idem aequirendi ordis ass

eeptio se mentorum dici possit consumniata, quando etiam inchoata haberi debeat.

Omnes,minis actiones, tam interna, quam externa uae nominamra, a Farantur rebus, qua sum in Ammis in s. Etenim ammes Lassiones hominum liberae, tam internae, quam externae, bera quor

pendent a volantate ejus libera s. a. part. L. Imae 'arespectu retaxarum , adeoque fieri potest, ut de iisdem disponat, prout aequiparen- libuerit. Enimvero natura homines omnes liberiant s. tumi si pari. I. annat. , adeoque in agendo non depe dent ab ullo alio homine nisi a seipsoasis s. 'um LI V u. , uniuscujusque conscientiae relinquendum, utrum actionem quandam commistere, an omittere velitis is T. N. I. Iam nai. o. Quamobrem homini competit jus do ctionibus sola disponendi pro arbitrio suo citas o part L .Fact unis , Per se autem patet, quod actiones ipsius tam internae quam externae liberae usui eidem sint cum ad vitam conscii vandam, commode ac tranquille transigem ae tum ad animae atque corporis persectionem quom docunque promovendam Aetiones igitur liberae hominis tam externae, quam internae aequiparantur rebus clusi.

V. I. Iamnat.), de quibus ipsi jus est pro arbitrio suo disponendi per demonstrata. Quare cum res, de quibus pro a bitrio suo disponendidus est homini, sint in dominio ipsius(sit 8. omnes hominis actiones liberae tam internae, quam externae, aequiparantur rebus, quae sunt in domisti ipsius.

Principii hujus multus usus in demonurando, postquam dominia rerum introducta sunt, Ceterum ex eodem intelligitur, qui naturali adhuc pollet lacultate agendi eum non

377쪽

habere nihil habet enim actiones suas , quas quandocunque visum fuerit, tam suae, quam aliorum utilitatis gratias clere potest. Patebit etiam suo loco , eas cum rebus permutari posse , ac non non minus quam has aestimationem recipere.

s. 3T. --um Quoniam opera humana in hura ac cura rerum re his, tam iis actionibus liberis constat , quod per se notum , vera

pareta ope quoque hammum non minus, quem culturae cura rerum Hispara, cultura ram re ira, qua sunt in aminio imbrum. etiam Scu Operat uanon mimis tuaest, quam res mea mea est: quod ra rerum idem valet de cultura P cura rerum. Quemadmodum meum est statuere da re mea, prouti libuerit; ita tuum est statuere de opera tua, de cultura item laura, quam res exigunt, prout tibi visum fuerit. Qua de rebus, quae sunt in dominio demorustrantur, quatenus in dominio sum; ca etiam ad operam tuam, nec non ad culturam . um rerum applicari possum.

s. 38. Resarriri re erit tara qua species sunt fructas operae tua. Resista j,--mificiales arte humana parantur i, os ab Lyur. nai. Ininio', dum stilicet ex materia opera tua fit species s. gris. ictuum nis Quoniam igitur opera tua aequiparatur rei, quae est indo--m si minio more sus T. , res artificialis qua species est res ex

re tua proveniens. Quoniam igitur res ex re tua proveniens tactus ejus csti S sso. part L The . naco, res ut, ficialis qua species est fiuctus operae tuae.

Qualibet res constat ex materia dorma ha formal bet, ut tu hujus speciei consequenter sense Juridico sp ines , savd. Quamobrem si res artificiales corvideram

378쪽

De dominio remota idem acquirendi origis sig

. . tur tanquam species, non ad materiam', sed ad sorbam respicitur , quae opera tua materiae inducitur. Res igitur artificialis qua species ab opera tua provenit. Sumsimus in superioribus tanquam saeti concedendum , formam

materiae inductam esse specificantis , eum de iure specificationis ex aliena materia ageremus V, 3 o. )- Quodsi vero quis in eo admittendo scrupulosior fuerit ex praesemii propositi ne idem tacita demonstratur.

Fractus indus es non minus fiant fructus culturae ac eur ructus im me, quam rei, ex oua Armeniunt retenim tructus industriis, tales Ira sunt, quas natura non nisi interveniente opera tua, cui cu'mam

tura scilicet ac cura, producitis. 3 s.f. Quamobrem rei fuerat cum cultra, cura aequiparentur rebus , quae sunt in domi sis. nio hominum set . a fructus, quatenus debentur cubturae accurae tuae, non minus ex re tua proveniunt , quam

quatenus ex re illa , quae culturam, curam tuam exigit, nascuntur. Quoniam igitur fructus sunt fiuctus ejus rei,cx qua proveniuntis L Thrasinat. e fructus indu-litiales non minus sunt fructus culturae ac curae tuae, quam rei, ex qua proveniunLE. gr. Si tu agrum colis iuram omnem adhibes, quam exigit, ut larga messis sperari possit frumentum non minus tactus est culturae xcurae tuae, quam agri. Quemadmodum enim rugesenon nascuntur, ni in agro, atque ideo agri fructus existimantur cita nec proveniunt absque cultura laura tua, atque hac de causa eodem jure censem tu fructus culturae ac curae tuae , quo res artificiales seu-ctus artis, seu operae tuae suntis. 38. . Similiteri pro-venrum fructuum , quos edunt arbores , harum cultura cura tua promoves id quod fieri posse nemo nisi rerum hortensium ignarus negaverit arborum etiam fructus, ve-

Tyri Iuli

379쪽

sis Parii cap. II.

luti poma, pira, cerasa, non minus culturae aeremae me, quam arborum studius iunc

. noctis en Fracta pendeme jam sunt domini rei ex qua provenianae drare eo, Quoniam enim dominium continet jus seuendiis. so.): ista, domini quoque est jus duponendi de fructu rei suae, quam primum ex ea proveniuntres is consequenter, ubi are nondum separati, adeoque adhuc pendentes iuntas.. 3 3 . . Sunt igitur fructus pendentes in dominio ejus, cuius res est, ex quaproveniuntis. 18. , consequenter d inini rei sunt OF ia .

E. V. Si tua est arbor, tactus quoque nondum decerpti tui sunt, consequenter si quis pomum decerpit, aufert, rem duam aufert. Similiter si tuus fuerit ager, a te cubrus, aristi quoque singulae tua sum , qui aristas aufert, rem tuam aufert. Immo cum etiam seges sit fructus agri a te culti, qui segeti damnum infert, rei tuae damnum infertis g. 'mam dimino comperii tui fructus percipiendi, nec ipse Boit . si a fra has eosdem percipere potes Domini enim rei simi fructus eris perce, adhuc pendentes , qui ex re ipsius proveni unti orictae adeoque ipsius sunt, antequam a re, ecqua provenerunt,

separentur colliganturis. si.) Quoniam itaque dem se sua pro arbitrio suo disponere potestis rari biluctus quoque a re sua separare separatos colligere valet, nec ipso invito alius quispiam hoc facere potest s. iai., Qtiamobrem cum fructus percipiat, qui eosdem a re ex qua provenerunt, separat separatosque colliuitis asa. ;domino competit jus fructus percipiendi s. iso m. LPhil.' I. uinu si nec ipso invitotius eosdem percipere

380쪽

De dominio remodo idem acquirendi origis sis

Si arbor tua est, tibi competit jus poma decerpendi colligendi, necue te invito quisquam alius ea decerpere decerpta colligere potest. Similiter si ager fuerit tuus dilua cura cultus, nemo fruges demetere rin fasciculos collectos in horreum suum avehere potest te invito sed tibi domino competit jus hoc faciendi. Aractus indu tales, me sunt pro rata iam bet, ex Fractatim qua proveniunt, diei, cujus cultura ac ara debentur. Eteniminis iis fructus industriales non minus sunt fructus cultura ac cu-um comm

rae, cui debentur , quam rei, ex qua proveniunt s s.) ni Quamobrem eum fruetiis sint domini re , ex qua proveniunt o. it fructus industriales pro rata communes esse debent domino rei, ex qua proveniunt, rei cujus

culturae ac curae debentur Si tuus fuerit ager, mea vero culiura recura, seuges sphctantur tanquam res ex re communi provenientes(,. 3 . . Ex re communi provementes res ructus communes senet Fruges igitur communes esse debem, pro rata scilieet, cua sum valet usus agri tui, cultura ac cura mea.

- s. Quoniam fructus industriales communes sunt prora- taposcyta dominores, ex qua proveniunt, me , cujus culturae acro vindi curae debenturi a. I, Si tu fundum meum sive bona svehentinimata e possides, fructus malifriale comm- es uni mei stibi, fractus Hro rata, quantam nimirum valet Uui fundi miliae cultura ac d ri ...

Quod ergo Imperator , 33. I. de rex diu velit, possessorem bonae fidei suos facere ructus perceptos pro cultura heura, id civile est poenale vero, adeoque itidem nati