Jus naturae methodo scientifica pertractum

361쪽

aritim Spatium istud intra atmosphaeram, quod perpendi-mosphari culariter fundo cuidam imminet, variama mosphmcum cum qui L pellare lubet , sermone patrio de Eust stilum catum niam itaque spatium solo perpendiculariter imminens ejus est, cujus est solum, quousque ipsum superficies aliqua occupare potest s. osos patium a s mcum tuum es,

is fialis Si eris vicini ramos suos per spatiam atmosphaericum iuxareandi aris dipfundit es rami obstant, quo minus ejus usum, quem vis,facererem is passu tibi competit jussu urandi arborem. Etenim tibi tan- nam quanda quam domino lati competit jus de spatii atmosphaerici tuita peta res disponere, quemnam facere velis, nec ferendum tibi est, ut alius usum quendam ejus te invito sibi arrogetis Ido. Quamobrem nec tibi fere dum, ut rami arboris alienae impediantissim spatii atmosphaerici tui, quem tacdire vis suodsi ergo rami, quos arbor vicini per spatium atmosphaericum tuum diffundit, usumistum impediant, cum impedimentum aliter non tollatur, nisi decidantur tibi jussublucandi arborem competat necesse est

Ius sublucandi arborem vicini agnoscit u me eluis

eum ari. Ias. Nullum ex eo damnum sentit arbor, si us maximo rami solo tuo imminente succidantur, quale metinendum est, si planta, quae radices egit in fundo tuo, nec transplantationem denuo admittit, eruatur

Chaera Ram arbari viciniis da tua imminenter aut sis. Ita rami enim rami fundo tuo imminent, in spatio atmosphaerico

tuo D sitipodi, Coos

362쪽

De dominio dimodo idem aequirendi origis agr

nio existunt. Et quoniam ordinarie arbor quoque radices fund aheno per fundum tuum spargi tibi ramos per spatium atmo-i nimisphan ficum tuum diffundisio ex Physicis constat, ex radici tenbus per truncum succum nutricium advehi iispotissimum. mis, qui cum iisdem versus eandempartem siti sunt; iidem

ex solo quoque tuo nutrimentum capiunet Ostendemus autem in Physicis, in plantis nutriendis, vegetandis non minus usui esse rorem sIuviam in spatio tuo amolpha rico super ramos eadentem , immo, ad eorum vegetati nem concurrere quoque aereus ventum per armospha ricum tuumspatiumspirantem una cumcalore radiisset ribus ibidem excitatorum quorum omnium usus ad te pertianetinat, io . Rami igitur ac inde quotannis prognati surculi assimilantur horbis, quas emussariae alienartim lo tuo ineerunt. Quamobrem cum hae herbae tuae sintcs. o 8. Is rair etiam arboris vicini fundo tuo imminentes tui clie debent.

Dixi arbores, quae ramos per spatiium atmosphaericum tuum explicant, ordinari quoque radices per fundum tuum spargere id quod experiunt in consentaneum, qua docemur, arbores perinde ac ramos quaquavertum radices emi tere, nisi impediantur. Sud hoc rarissime accidit, ut radiuces recta propagandae retrocedere cogantur, non amplius in orbem, sed retrorsum porrectan. Exem plum commem rato unisu ad Inae 3a de reri diu , as Succus, tritius in radicibus potissimum ac foliis praeparatur, ut adeo trunci, per.quem ex radicibus in ramos ascendit, non magnopere habenda sit ratio-Quoniarn vicino tanquam domino arboris competitis Zmin proprietas scias , adeoque jus pro arbitriosuo disipo-um reum, Uuri ne i mram ob-

363쪽

ei, quomi-nendi de ipsa ejus substantia(s is s. i licet rami tui pie

m arbara eta fundu tuo imminent s. .is. , hae tamen ab Ateistanas domis , arborem suam a re pausi, quando libuerit.

aeatur. Dominium ramorum fundo tuo imminentium dependens est a domini arboris ac interim quando rami amplius digetari nequeunt trunco sublato quo facto liber tibi resituitur spatii tui remosphaerici ac fundi usus ramorum in isto vegetatione antea impeditus Ramorum tuorum interitus spectari debet instar interkus arborum, qui casui cuidam tibi inevitabili debetur.

Quia rami arboris vicini fundo tuo imminentes tui' s..iso, domino vero competit jus tactus percipi' m et indiis is 6. si rami arboris vicini fundo tuo imminent radi

ctas , quos edunt, tui funt, Consentit ut Helboeum an ius item imbis ae tuo imminentium cujusnam lib. a. art. set In statuto ultrajectino Rubr. 2Z art. I. propendentes seuetus communi cxntur, quod Batavis cre bro in usu esse observat, e vi in Praelecti ad Inst. de re. rum div. n. I. Communionem suadere videntur, quae sinpra de iure plantationis demonstravimus s. oti.), si scilicet rami in spatio tuo atmosphaerico vegetati spectentur tanquam planta aliena in solo posita , vegetationem inmen, quam suo lorco in Physieis explicaturi sumus, si imtimius perspicias, rectius arbores ramos suos per spatiunatmosphaericum tuum explicantes comparantur eum piam iis, quae novellas plantas in fundum alienum emittunt unde

fluit jus proprietatis s. 13. . Ceterum proprietas etiam sequitur ex principiissctorum Romanorum, si rami spe. ictentur tanquam accessorium spatii atmosphaetici, ut ii, ris accessionis huic cedant. Illud tamen principum cum m. turale non si, sed ad facilius traausigendumnegotistantummodo Disitired by Cooste

364쪽

De domini e modo idem ac inenaei origis 3 3

mota inventum; hic considerari non meretur, ubi de jure naturae quaesto est Ariar in confinio duorum fundorum posita prorata commu- Cuiusnamniae es. Arbor enim in conmio duorum tundorum positas arbor in truncum in communi confinio habet,&radices in utrum--nrumque flandum aequaliter agit, remos per spatia atmosphae sita.rica utrique fundo imminentia propagat, adeoque non minus ista, spatio atmosphaerico tuo vegetationem debet,quam solo spatio atmosphaerico vicini Tantundemigiatur rationis est, cur tua esse debeat quam cur vicini. Erit adeo

communionis pro rata Commmionem hoc in casu etiam agnoscit Ius Roma.

- . r. I. de rer cliv. quamvis communionem extendere etiam videatur ad eum casum, quo arboris tramcustotos non nisi in uno undo existit. In eo tamen juxta n stra principia truncus totus ejus est, in cujus talo existit(s. 3. , Romani ad radices potissimum animum attenderunt, cum ab iis unice vegetationem pendere existimaverint, aliter philosophaturi, si omnem vegetationis rationem inistimius perspexissent. Insure Saxonico quod perperam a nonnullis prosure Germanico in genere venditatur)quemadmodum ante vidimus not. s. ra. IS . , ramorum potius habetur ratio, quam radicum, non tam ex naturali ratione, quam sequi voluerunt Icti Romani, quam

ex civili, quod inde jus uniuscujusque acilius definiri possit.

erunt' rata ejus, quod valent semina es cultura atque usus agri. Ostenditur eodem modo, quo supra communionem plantae adstruximus in casu separationis aut impossibilis, aut cian metu interitia conjunctae s. goo. .

365쪽

Qui ius Rommorum s. gr. I. derer dis secuti frumen.ta domino soli adiudicant cum onere praestanda aestimatio. ni seminum, impensarum in culturam factarum, quod civi est cum iriturali confundunt Civile etiam est, non naturale, si dominus soli messem et, qui agrum suum negligenter consevit, pro justa pensione relinquere jubetur. Quid enim juri naturali conveniat, ex principitis de resarci endo damno dijudicandum, quemadmodum etiam ex superioribus jam satis patet, quid conveniat in casu si mdei, ne, quae quodammodo eatam vitantur, totius repeti necesse sit.

v. sero, Mi in chartis vel membranis tuis rei erit v. . car- aes picta inra, historiam, oratioraem, vel in tanta tua Merit cor reumra utroque casu pro rata erit commune. Cum enim tua uicta

ta membrana vel tabula, scriptura vero ejus, qui scripsit, pictura illius, qui pinxit, iamini autem quod suum est invito auferri possit s. aes 8. nec tu propterea chartae, Vel membranar, aut tabulae dominus esse desinis, quia alterae inscio ac invito in ea scripsit, vel pinxit, nec ideo alter sciptura vel picturae domitius esse desinit, quia scripsit in charta vel membrana tua, aut in tua pinxit tabula. Quinniam tamen impossibile est, ut literae charta vel membrana, pictura a tabula separetur, ut unusquisque recipiat quod suum est corpus in utroque casii pro rata commune esse

debet. Juri communionis minime obstare, multo plus pretii sit in eo, quod unius est, quam in illo, quod est alterius , supra jam annotavimus, cum de specificatione ageremus(not. , g o.). Absurdum inde tantummodo sequitur, si scriptura storum Romanorum more consideretur tanquam

366쪽

De dominio Godo idem aequirendi orig- 3 s

aeeetarium tabulae Cum enim quod aeredit redere de beat rei principali operis dominus esse debet, cujus sunt chartae aut membranae, vel cujus est tabula quod etsi Im iperator a uerit in scriptura, absurdum tamen agnovit in pictura, cum ridiculum pronunciet picturam Arpelli vel Paria I in accessionem vilissimae tabulae cedere , 33. 3 . Inae de rer div. In communione autem nihil absurdi alit dominium vel pro millesima, immo ves mulionmma tam tummodo parte. Quid vero aequitati naturali conveniae in tanta differentia, ubi de rei individuae divisione agitur, suo loco disquiremus,

s. Rei amissa dicitur, quaeso, qui illam habet, in adverbae aemissa tente tin humum caditi eodem abeunte ibidem relinquim Mintur. bebas adeo amin accensenda, quae de Meda currente Unt.

iste gentibus iaminis , aut de curru riga an intestemuPer se apparet, res non amiti tui mobiles , et go. Et quamvis usus loquendi communis latior ferat ut etiami res se moventes, quae nobis non intelligemibus abierunt, nec redeunt, veluti canes, amisisse dicamus proprie tamen terminus non usurpatur nisi de rebus mobilibus se non moventibus. Atque hic strictior significatus valet, cum de rebus se moventibus, quae ex potestate nostra elabuntur,pra jam egerimus. s. at .

Res mi se manet ejus, cujus fumari se eum re mih in His, tira iaminium, quod qui in ea habet. iam res vinit-- etim retitur, si non advenente domino aut eo, qui ean semina aminareniat, in humum cadit ac Eulemtodem untereunquitur . s. is. uex eo ,quod amittitur,aunime equitur, quod do-

367쪽

s 6 Parin cap. re

mires eam nolis adhuc esse suam. Quamobrem eum d minium solo animo remer ilitis et 8 qui rem ami tit, dominum in eadem retinet. Manet igitur res amissa, cujus fuerati ba .).

Animum retenti domnii satis prodit, qui rem amissi, dumam quaerit, vel inquirit, quinam eandem invenerit, avii emium pollicetur inventori, eam attuleriti.

oenia rem amissam lavenit, ideo non e cum sminas eias. rei amissas Res enim auussa manet ejus, cujus fueratis ao. . Qua, modis aeqvi obrem cum ' tuum est sine voluntate tua non possit fieri alteriusis sag. nec res amissa inventoris fieri. - test, quia eam invenit, consequenter qui rem amissata imum ideo non incitur ejus dominus s. ra c.

uum auam inmem , vel quam invenit alius me tandiam Iaan, re rem adimam 'Mereas is o. . Quando indure Romano inventio resertur intermo sacquirendi , ea intelligitur de rebus, quae nullius sunt, vel quia in nullius adhuc fuerunt domini, veluti lapilli et germniae in littore maris, vel quod . domino suerint derelicta. Quando autem res amissa proe dereliatis haberi possint, essequentibus patebit. U. d. res A , quivam rem inventam amiserit, hoc ramum missa malesant eam detines tari rumam tuam Crem amissam maia I Asy

ia Aufidi iasi nota rei, rem animii detiues tanquam tuam,

sive Disit Eed by Cooste

368쪽

five ipse, sive alius eam invenerit, rem cenam possides et et . . Umobrem si nosti, quinam rem inventam

amiserit, cum eadem manet ejus, cujus fuerat(s .ao , si ipse dominus eam amisit, nosti cujusnam res, quami tines, si si vero ipse dominus eam non amiserit, ex eo restae potes, quinam sit dominus. Sedanes fide rem pocsidet, qui noxii, cujusnam ea sitis is g-is s. . Ergosi nosti, quinam rem amiserit , hoc tamen non obstante eam detinea tanquam tuam rem amissam mala fide possides.

Potes rem inventam ab inventore accipere, quam ime

ream esse ab eo vel mos , dum accipis, vel rescis postea, postquam aecepisti, nec opus adeo est, ut qui possidetam amissam ipse invenerit. Praesens itaque propositio imtelligenda est de posses e rei nuta, quomodocunque

Raadem res ad ipsumpervenerit.

Si seminus rem amissam derelinquit, ea fit inmentorix Hared res uamdiu jucres erelictas occupandi in nucius domim. Etenim amissa esse.ominus rem amissam derelinquit , ejus dominium a trisnum. quiri qui eandem occupatis iis ). Quamobrem cum, occupando stram sedere possit, qui eadem indiget, deoque qui voluerit, quamdiu rus occupandi res ditelictas in nullius iuerit dominio O, 3 s. inventor vero, qui eam apprehendis, dum invenia , quam esse qui velit, ubi a domino derelinquitur , dubitari nequit, eandem occupa censendus est, ubi a domino derelinquitur(s.leta.); si dominus rem amissamderelinquit, mea fit inventoris, quamdiu jus res derelictas occupandi in nublius dominio fuerit.

Undenam constet, dominum rem amissam dereliquisse,

X a suo

369쪽

suo ostendemus Ioeo, quando nimirum de derelictione prissumta agemus. Non omnia, quae de rebus amissis teneruda sunt, hie loci demonstrari possunt, eo loc tradenda, hi per antecedentia eadem demonstrare datur.

. v lv amssi, invenisti, uti non licet , quam in Amiso, Mi Mansuerit aerelicta. Quamdiu enim dominus rem amissam erat non derelinquit, quam venisti, ea non fit tua, sed ipsus manet s..eto. a . . Quamobrem cum dominus te e cludat omni jure quod ipsi hi re, quam inveniae, competitae, leto.), jus autem utendi in dominae contineaturcs.lso. omni quoque rebus te excludit. Quamdiu iraque res amussa, quam invenisti, a domino non fuerit edi relicta , eadem uti tibi non licet. Ostenditur etiam noc modo. Quod invenisti, alionum est, etiamsi ignores, Cijus nam id sitis. aa. , nec fieri potest tuum, quamdiu dominus idem non derelinquit s. a . . Enimmo de re aliena nemo pro arbitrio

su' dimonere potest ci, Ergo nec de usu reii

ventae disponere potes, quamdiu eam non dereliquituli minus, consequenter re amissa, quam invenisti, uti noni,cet, quamdiu a domino non fuerit derelicta .

Cum rei omissae domi, ignoretur , nita praesens vid ris eum, dum amista, videtur ea convenire cum thesauro,cinius dominus ignoraturus gag. I, eonsequenter inter oue.,oetae referri debere videtur s. ssi. , quae statim ocmeantis fiunt , quamdiu rus occupandi nemini fuerit propinin(,. 31 . . Videris adeo tamdiu dominus rei invenis

esse quamdiu certo non constat, quinam iit dominus,comsequenter non repugnare videtur, ut re inventa tanquamma utaria, quamor dominium non redit ad pristinum do Disitired by Cooste

370쪽

De mimo dimodo utimarequirendi origis My

minum. Enimvero non satis firmo nititur talo hae argumentatio. Neque enim theseum intelligitur, nisi quando pro impossibili habetur , ut de domino constare possit s. sas. . Ast rem amissam habete adhuc dominum, manifestum est, ceundem inquirendo demi posse pro impossibili non habendum , quemadmodum suo loco disertius docebitur Dominio itaque vel interemistico locus ei Senequit nisi ex derelictione praesumta, de qua suo loco. De

jure naturali non ratiocinandum, nisi ex notionibus rerum, ut unus sit omnium concentus.

s. 26. Ouoniam invenirere, quam invenit, ne quidem usi nudiaris pote . quamdiu a domino clarelicta non sturas da s. olimvenimei em o petii s rei inventa . odia, donec de demino com flet, a Vm a s derelicta faexta Hinc acile paret, qui non habet animum rem invenis, tam custodiendi donec de domino constare possit eum nec eandem tollere debere. De Bibliis narrat hamo lib. o. var c. i. quod misit in via, in quod incidebant, tollerevoluerint, quod non polaerant, hoc non inventum, sed su tum esse arbitrati. Et idem lib. g. e. 6 autor est, Stagirit rum hanc fuisse legem : Quod non deposuisti, ne tollas. E. nimvero hoc non convenire legi naturae, quamvis primo, intuitu justitiae conforme videaturi suo ostendemus loco. .s . a Mae M intempestite vanda navis causis mare proficisnt Dy-- --m iam rem manent, Qua enim navis levanda . ii re se hialia in mare projiciuntur, ea non hoc ammo Miciuntur quod histae quis ea habere nolit, sed quo magis cum ipsa navi moraia,sin periculum effugiat. Domini adeo in iis, quae navis levandae cause in mare projiciuntur, dominium, quod Qto ani-